# جرد — es-Sıhâh

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AC%D8%B1%D8%AF/sozluk/sihah
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%AC%D8%B1%D8%AF/entries/sihah

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [جرد](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AC%D8%B1%D8%AF.md)
- es-Sıhâh: Cevherî · 10. yy

## Madde başı: جرد

الجَرَدُ: فضاء لا نبات فيه. قال أبو ذؤيبٍ يصف حمار وحش وأنَّه يأتي الماء ليلاً فيشرب:
يَقْضي لُبانَتَهُ بالـلـيلِ ثـم إذاأَضْحَى تَيَمَّمَ حَزْماً حولَه جَرَدُ
وأرضٌ جَرْدَةٌ وفضاءٌ أَجْرَدُ: لا نبات فيه؛ والجمع الأَجارِدُ. ورجلٌ أَجْرَدُ بيِّن الجَرَدِ: لا شعر عليه. وفرسٌ أَجْرَدُ، وذلك إذا رَقَّتْ شَعْرَتُهُ وقصُرَتْ؛ وهو مدحٌ. والجَريدُ: الذي يُجْرَدُ عنه الخوصُ. ولا يسمَّى جَريداً ما دام عليه الخُوص، وإنّما يسمَّى سَعَفاً، الواحدة جَريدةٌ. وكلُّ شيءٍ قشرتَه عن شيء فقد جَرَدْتَهُ عنه. والمقشور مَجرودٌ. وما قُشِرَ عنه جُرادَةٌ. ورجلٌ جارودٌ، أي مشئومٌ. وسنةٌ جارودٌ، أي شديدةُ المَحْلِ. ويقال: جريدةٌ من خيلٍ، لجماعة جُرِدَتْ من سائرها لِوَجْهٍ. عامٌ جَريدٌ، أي تامٌّ. وقال الكسائي: ما رأته مُذْ أَجْرَدانِ ومُذْ جَريدانِ، يعني يومين أو شهرين. والجُرْدَةُ بالضم: أرض مستوية مُنْجَرِدَةٌ. قال أيضاً: فلانٌ حسنُ الجُرْدَةِ والمُجَرَّدِ والمُتَجَرِّدِ، كقولك: حسنُ العُرْيَةِ والمُعَرَّى، وهما بمعنىً. والجَرْدةُ بالفتح: البُردةُ المُنْجَرِدَةُ الخَلَقُ. التَجريدُ: التعريةُ من الثياب. وتَجْريدُ السيفِ: انتضاؤه. والتَجريدُ: التشذيبُ. والتَّجَرُّدُ: التعرِّي. وتَجَرَّد للأمر، أي جَدَّ فيه.وانْجَرَدَ بنا السيرُ، أي امتدَّ وطال. وانْجَرَدَ الثوبُ، أي انسحق ولانَ. الجُرْذانُ بالضم: قضيبُ الفرسِ وغيره. والجَرادُ معروفٌ، الواحدة جَرادةٌ، يقع على الذكر والأنثى. وليس الجَرادُ بذكرٍ للجرادة، وإنَّما هو اسم جنسٍ، كالبقر والبَقَرَةِ. وقولهم: ما أدري أيُّ جَرادٍ عارَهُ، أيْ أيُّ الناس ذهَبَ به. وجُرِدَتِ الأرضُ فهي مجرُودة، إذا أكل الجَرادُ نبتَها. ويقال أيضاً: جُرِدَ الإنسان، إذا أكل الجَرادَ فاشتكى بطنَه، فهو مَجْرودٌ. وجَرِدَ الرجلُ بالكسر جَرَداً، إذا شَريَ جلدُه من أكل الجراد.

### Türkçe

**الجَرَدُ**: içinde bitki olmayan boşluk. Ebû Züeyb, yaban eşeğini ve onun geceleyin suya gelip içtiğini vasfederek dedi:
Geceleyin ihtiyacını giderir, sonra sabahlayınca
Etrafı **جَرَدُ** olan bir kuşağı kasteder.

**وأرضٌ جَرْدَةٌ** ve **فضاءٌ أَجْرَدُ**: içinde bitki olmayan; çoğulu **الأَجارِدُ**’dir. Ve **رجلٌ أَجْرَدُ** açık **الجَرَدِ**: üzerinde kıl yoktur. Ve **فرسٌ أَجْرَدُ**; bu, kılı incelip kısaldığı zamandır; bu bir övgüdür. Ve **الجَريدُ**: ondan **الخوصُ** sıyrılan şeydir. Üzerinde **الخُوص** durdukça **جَريداً** diye adlandırılmaz; ancak **سَعَفاً** diye adlandırılır; tekili **جَريدةٌ**’dir. Ve her şey ki onu bir şeyden soyup kabuğunu çıkardınsa, onu ondan **جَرَدْتَهُ**. Ve soyulmuş olan **مَجرودٌ**’dur. Ve ondan soyulan şey **جُرادَةٌ**’dır. Ve **رجلٌ جارودٌ**: yani uğursuz. Ve **سنةٌ جارودٌ**: yani kıtlığı şiddetli. Ve denir: **جريدةٌ من خيلٍ**; bir maksat için diğerlerinden sıyrılıp ayrılmış bir topluluk için. **عامٌ جَريدٌ**: yani tam. El-Kisâî dedi: Onu **مُذْ أَجْرَدانِ** ve **مُذْ جَريدانِ**’dan beri görmedi; yani iki gün veya iki ay.

**الجُرْدَةُ** (ötre ile): düz, soyunmuş bir arazi. Yine dedi: Falan kimse **حسنُ الجُرْدَةِ** ve **المُجَرَّدِ** ve **المُتَجَرِّدِ**’dir; senin “**حسنُ العُرْيَةِ** ve **المُعَرَّى**” demen gibi; ikisi aynı mânâdadır. **الجَرْدةُ** (fetha ile): eskiyip yıpranmış, soyunmuş **البُردةُ**. **التَجريدُ**: elbiselerden soyma. Ve **تَجْريدُ السيفِ**: onu kınından çekip çıkarma. Ve **التَجريدُ**: budama. Ve **التَّجَرُّدُ**: soyunma. Ve “iş için **تَجَرَّد**”: yani onda ciddileşti. Ve “yürüyüş bizi **انْجَرَدَ**”: yani uzadı ve uzun sürdü. Ve “elbise **انْجَرَدَ**”: yani aşındı ve yumuşadı.

**الجُرْذانُ** (ötre ile): atın ve başkasının kamışı (penisi). Ve **الجَرادُ** bilinen şeydir; tekili **جَرادةٌ**’dır; erkek ve dişiye söylenir. **الجَرادُ**, **الجرادة** için bir erkek adı değildir; ancak o bir cins ismidir; sığır ve **البَقَرَةِ** gibi. Ve onların sözü: “Hangi **جَرادٍ** onu götürdü, bilmiyorum”; yani hangi insanlar onu alıp götürdü. Ve “arazi **جُرِدَتْ**; o hâlde o **مجرُودة**’dur”: çekirge onun bitkisini yediği zaman. Ve yine denir: “insan **جُرِدَ**”: çekirge yedi de karnı ağrıdıysa; o hâlde o **مَجْرودٌ**’dur. Ve “adam **جَرِدَ** (kesra ile) **جَرَداً**”: çekirge yemekten derisi kaşınıp kabardığı zaman.
