# جرل — Tâcü'l-Arûs

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AC%D8%B1%D9%84/sozluk/tac
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%AC%D8%B1%D9%84/entries/tac

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [جرل](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AC%D8%B1%D9%84.md)
- Tâcü'l-Arûs: Zebîdî · 18. yy

## Madde başı: جرل

الجرل، محركة: الحجارة، أو مع الشجر، أو هو المكان الصلب الغليظ، ج: أجرال كجبل وأجبال، قال جرير:
  من كل مشترف وإن بعد المدى                      ضرم الرقاق مناقل الأجـرال وقد جرل المكان، كفرح، فهو جرل، ككتف، ج: أجرال أيضا. ويمكن أن يكون قول جرير: مناقل الأجرال من هذا. وقال نصر في كتابه: وزعم أهل العربية أن أرل أحد الحروف الأربعة التي جاءت فيها اللام بعد الراء، ولا خامس لها، وهي: أرل، وورل، وغرلة، وأرض جرلة: فيها حجارة وغلظ، وقد نقله أيضا ياقوت، وسبق ذلك في أرل، وسيأتي في غرل ورل، وما لشيخنا فيه من الكلام. والجرول، كجعفر: الأرض ذات الحجارة والواو للإلحاق بجعفر كالجرول كعلبط وعلبطة، الجرول: الحجارة كما في العباب أو ملء الكف إلى ما أطاق أن يحمل. قال الليث: الجرول في قول الكميت:
  متكفت ضـرم الـسـيا                      ق إذا تعرضت الجراول إنه اسم سبع قال الأزهري: لا أعرف شيئا من السباع يدعى جرولا. وقال الصاغاني: هي في البيت: الأرض ذات الحجارة. جرول بلا لام: لقب الحطيئة العبسي وهو ابن أوس بن جؤية بن مخزوم بن مالك بن غالب بن قطيعة بن عبس بن بغيض، قال كعب بن زهير، رضي الله تعالى عنه:
  فمن للقوافي شانها من يحوكها                      إذا ما ثوى كعب وفوز جرول وقال الكميت:
  وما ضرها أن كعبا ثوى                      وفوز من بعده جرول والجريال، بالكسر: صبغ أحمر، قيل: حمرة الذهب، قيل: سلافة العصفر، قيل: ما خلص من لون أحمر وغيره، قيل: هو الخمر وهو دون السلاف في الجودة أو لونها قال الأعشى:
  وسبيئة مما تعتق بـابـل                      كدم الذبيح سلبتها جريالها يقول: شربتها حمراء وبلتها بيضاء. كالجريالة فيهما قال ذو الرمة:
  كأنـى أخـو جـريالة بـابـلـية                      من الراح دبت في العظام شمولها الجريال: فرس العباس بن مرداس السلمي، رضي الله تعالى عنه.
 أيضا: فرس قيس بن زهير النمري. والجرولة: ماء لغني بأعلى نجد. جرول: كجندب: ة باليمن، أو ماء هناك. وأجرل: إذا حفر فبلغ الجراول: أي الأراضي الصلبة.
 ومما يستدرك عليه: جرول بن الأحنف الكندي، وجرول الأنصاري، وجرول الأوسي: صحابيون. وجرول: موضع بمكة قرب ذي طوى، حكاه لي من أثق به.

### Türkçe

**الجرل**، harekeli: taşlar; yahut ağaçla birlikte; yahut o, sert kalın yer(=mekân)dir; çoğulu: **أجرال**; **جبل** ve **أجبال** gibi. Cerîr dedi:
  Her yüksek yerden, menzil uzak olsa da                      ince(=yassı) olanı tutuşturur; **الأجرال**’ın nakilleri.

Ve yer **جرل** oldu, **فرح** gibi; o hâlde o **جرل**’dir, **كتف** gibi; çoğulu: **أجرال** da. Ve Cerîr’in sözü: **مناقل الأجرال** bundan olabilir. Ve Nasr kitabında dedi: Arap dili ehli, **أرل**’in, **اللام**’ın **الراء**’dan sonra geldiği dört harften biri olduğunu iddia etti; onun beşincisi yoktur; onlar: **أرل** ve **ورل** ve **غرلة** ve **أرض جرلة**’dir: onda taşlar ve kalınlık vardır. Onu Yâkūt da nakletmiştir; bu, **أرل**’de geçti; **غرل** ve **ورل**’de gelecek; ve şeyhimizin onda olan sözünden (bahis).

Ve **الجرول**، **جعفر** gibi: taşlı yer; ve **الواو** **جعفر**’e ilhâk içindir; **الجرول** gibi, **علبط** ve **علبطة** gibi. **الجرول**: **العباب**’da olduğu üzere taşlar; yahut avuç dolusu, taşıyabildiği şeye kadar. Leys dedi: **الجرول** Kümeyt’in sözü içinde:
  Bacakların ateşiyle büzülmüş                      **الجراول**’e maruz kaldığında, bacaklar
O, bir yırtıcı hayvan adıdır. Ezherî dedi: **جرولا** diye adlandırılan yırtıcılardan bir şey bilmiyorum. Sâgānî dedi: O, beyitte: taşlı yer(=arazi)dir.

**جرول** lamsız: Hutay’a el-‘Absî’nin lakabıdır; o, Evs b. Cüvey’e b. Mahzûm b. Mâlik b. Gālib b. Katî‘a b. ‘Abs b. Begîd’in oğludur. Ka‘b b. Züheyr, Allah Teâlâ ondan razı olsun, dedi:
  Kâfiyelere kim var, onu kim dokur                      Ka‘b ve Fevz **جرول** yerleşip kaldığında?

Ve Kümeyt dedi:
  Ka‘b yerleşip kaldı diye ona ne zarar                      ve ondan sonra Fevz **جرول**.

Ve **الجريال**، kesre ile: kırmızı boya; denildi: altının kızıllığı; denildi: aspirin öz suyu; denildi: kırmızı ve başkasının renginden arınmış olan; denildi: o, şaraptır; ve o, kalitece **السلاف**’ın altındadır yahut onun rengi. A‘şâ dedi:
  Bâbil’de yıllandırılan bir içki                      kesilmişin kanı gibi; ondan **جريالها**’yı soydum
Der ki: onu kırmızı içtim ve onu beyaz işedim. İkisinde de **الجريالة** gibi. Zû’r-Rumme dedi:
  Sanki ben Bâbilî bir **جريالة** kardeşiyim                      içkiden; onun şümûlü kemiklere yürüdü.

**الجريال**: ‘Abbâs b. Mirdâs es-Sülemî’nin atıdır, Allah Teâlâ ondan razı olsun.
Ayrıca: Kays b. Züheyr en-Nemerî’nin atı.

Ve **الجرولة**: Necd’in yukarısında Ganî’ye ait bir sudur.

**جرول**: **جندب** gibi: Yemen’de bir yer; yahut orada bir su.

Ve **أجرل**: kazdı da **الجراول**’e ulaştığında; yani sert araziler.

Ve ona istidrâk olunanlardandır: Kindî **جرول بن الأحنف** ve Ensârî **جرول** ve Evsî **جرول**: sahâbîlerdir. Ve **جرول**: Mekke’de Zî Tuvâ yakınında bir yerdir; onu bana güvendiğim kimse anlattı.
