# جره — Tâcü'l-Arûs

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AC%D8%B1%D9%87/sozluk/tac
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%AC%D8%B1%D9%87/entries/tac

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [جره](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AC%D8%B1%D9%87.md)
- Tâcü'l-Arûs: Zebîdî · 18. yy

## Madde başı: جره

: ( جَرَّهَ الأَمْرَ تَجْرِيهاً : أَعْلَنَهُ .
( و ) يقالُ : سَمِعْتُ ( جَراهِيَةَ القَوْمِ ) ، يُريدُ كَلامَهم ، و ( جَلَبَتَهُم ) وعَلانِيَّتَهُم دونَ سِرِّهم ؛ نَقَلَهُ الجوْهرِيُّ .
( و ) الجَراهِيَةُ ( مِن الأُمورِ : عِظامُها .
( ومِن الخَيْلِ ) والإِبِلِ والغَنَمِ : ( خِيارُها ) وضِخامُها وجِلَّتُها .
وقالَ ثَعْلَب : قالَ الغَنَويُّ في كَلامِه فعَمَد إلى عِدَّةٍ مِن جَراهِيَة إبِلِه فباعَها بدقالٍ من الغَنَمِ ، أَي صِغَارُها أَجْساماً .
( ولَقِيَهُ جَراهِيَةً ) : ) أَي ( ظاهِراً بارزاً ) ؛ ) قالَ ابنُ العَجْلانِ الهُذَليُّ :
ولولا ذا لَلاقَيْت المَناياجَراهِيةً وما عنها مَحِيدُ ( وتَجَرَّهَ الأَمْرُ : انْكَشَفَ ) ، وهو مُطاوِعُ جَرَّهَ تَجْرِيهاً .
( والجَرْهَةُ : الجانِبُ .
( و ) الجَرَهَةُ ، ( محرّكةً : بَلَحاتٌ في قِمَعٍ واحِدٍ .
( وجِرَهٌ ، كعِنَبٍ : د بفارِسَ ) ، منه عبدُ الرحيمِ بنُ عبدِ الكريمِ الجَرَهيُّ الشافِعِيُّ جَدُّ نعْمةَ اللَّهِ الجَرَهيِّ ، وشيخُ أَبي الفُتوحِ

الطاووسي ، وُلِدَ بِشِيرَاز سَنَة 744 ، وحَفِظَ القُرْآنَ وهو ابنُ ستَ ، وأَخَذَ عن أَبيهِ وأَخيهِ الغياث أَبي محمدٍ عطاءِ اللَّهِ وعن الفخْرِ أَحمدَ بنِ محمدِ بنِ أَحمدَ النيريزى صاحِب الفَخْر الجاربردي ، وعن المقْدامِ أَبي المَحاسِنِ عبدِ اللَّهِ بنِ مَحْمود بنِ نَجمٍ الشِّيرازِيّ ، وسَمِعَ الكشَاف على القاضِي عضد ، وسَمِعَ الحدِيثَ من المعمِّرِ إمام الدِّيْن حَمْزَةَ بنِ محمدِ بنِ أَحمدَ النيريزي وسعْدِ الدِّيْن محمدِ بنِ مَسْعودٍ البلياني الكازروني ، وفريدِ الدِّيْن عبدِ الوَدُودِ بنِ دَاود بنِ محمدٍ الوَاعِظِ الشِّيرازِي وإمامِ الدِّيْن عليِّ بنِ مُبارَكْشاه الصدِّيقي السادِي ، وبمكَّةَ عن الشّاورِي واليافِعِيِّ والكمالِ النُّوَيْري والتقيِّ الفاسِيِّ وأَبي اليمنِ الطَّبَري ومحمدِ بنِ سكر والمجدِ اللّغَوي ، وبالمَدينَةِ عن الزَّيْنِ العِراقيّ ، وبدِمَشْق عن الحافِظِ أَبي بكْرِ بنِ المحبِّ ، وبمِصْرَ عن الجمالِ الأسْيوطي وابنِ الملقن والبَلْقِيني والتَّنُوخي ، وحَدَّثَ ، وممَّنْ سَمِعَ منه ولدُه محمدُ أَبو نعْمةَ اللَّهِ والتقيُّ بنُ فهْدٍ وابْناه وأَبو الفَرَجِ المراغيّ وأَبو الفُتوحِ الطاوسي ، ماتَ بلار سَنَة 828 .
وممَّا يُسْتدركُ عليه :
الجَرْهُ : الشَّرُّ الشَّديدُ ؛ عن ابنِ الأَعْرابيِّ ؛ قالَ : والرَّجَهُ التَّثَبُّتُ بالأسْنانِ .

### Türkçe

: ( **جَرَّهَ الأَمْرَ تَجْرِيهاً** : onu ilan etti.
( ve ) denilir: Ben ( **جَراهِيَةَ القَوْمِ** ) işittim; onların sözünü, ve ( **جَلَبَتَهُم** )ini ve gizlileri olmaksızın aleniyetlerini kasteder; onu el-Cevherî nakletti.
( ve ) **الجَراهِيَةُ** ( işlerden: onların büyükleri.
( ve atlardan ) ve develerden ve koyunlardan: ( onların seçkinleri ) ve irileri ve çokları.
Sa‘leb dedi: el-Ğanevî sözünde dedi de, develerinin **جَراهِيَة**sinden bir sayıya yöneldi de onları koyundan **بدقالٍ** ile sattı; yani cisimce onların küçükleri.
( Ve ona **جَراهِيَةً** olarak rastladı ) : yani ( açıkça, belirgin olarak ); ) İbnü’l-‘Aclân el-Hüzelî dedi:
ولولا ذا لَلاقَيْت المَناياجَراهِيةً وما عنها مَحِيدُ ( Ve **تَجَرَّهَ الأَمْرُ** : açığa çıktı ), ve o, **جَرَّهَ تَجْرِيهاً**’ın mutâvi‘idir.
( **الجَرْهَةُ** : yan.
( ve ) **الجَرَهَةُ** , ( harekeli olarak: tek bir kılıf içinde hurmalar.
( ve **جِرَهٌ** , üzüm gibi: فارس’ta bir belde ), ondan eş-Şâfi‘î **الجَرَهيُّ** ‘Abdü’r-Rahîm b. ‘Abdi’l-Kerîm, Ni‘metullâh **الجَرَهيِّ**’nin dedesi, ve Ebü’l-Fütûh

et-Tâvûsî’nin şeyhi; 744 senesinde Şîrâz’da doğdu, altı yaşında iken Kur’ân’ı ezberledi, babasından ve kardeşi el-Ğıyâs Ebû Muhammed ‘Atâullâh’tan ve el-Fahr Ahmed b. Muhammed b. Ahmed en-Nîrîzî’den, el-Fahr el-Cârbirdî’nin sahibi, ve el-Mikdâm Ebü’l-Mehâsin ‘Abdullâh b. Mahmûd b. Necm eş-Şîrâzî’den aldı; ve el-Keşşâf’ı kadı ‘Adud üzerine dinledi; ve hadisi uzun ömürlü İmâmü’d-Dîn Hamza b. Muhammed b. Ahmed en-Nîrîzî’den ve Sa‘dü’d-Dîn Muhammed b. Mes‘ûd el-Bilyânî el-Kâzerûnî’den, ve Ferîdü’d-Dîn ‘Abdü’l-Vedûd b. Dâvûd b. Muhammed el-Vâ‘iz eş-Şîrâzî’den ve İmâmü’d-Dîn ‘Alî b. Mübârekşâh es-Sıddîkî es-Sâdî’den dinledi; ve Mekke’de eş-Şâverî’den ve el-Yâfi‘î’den ve el-Kemâl en-Nüveyrî’den ve et-Takiyy el-Fâsî’den ve Ebü’l-Yemen et-Taberî’den ve Muhammed b. Seker’den ve el-Mecd el-Lugavî’den; ve Medine’de ez-Zeyn el-‘Irâkî’den; ve Dımaşk’ta hâfız Ebû Bekr b. el-Muhibb’den; ve Mısır’da el-Cemâl el-Es‘yûtî’den ve İbnü’l-Mülakkın’dan ve el-Belkînî’den ve et-Tenûhî’den; ve hadis rivayet etti; kendisinden dinleyenlerdendir: oğlu Muhammed Ebû Ni‘metullâh ve et-Takiyy b. Fehd ve iki oğlu ve Ebü’l-Ferec el-Merâğî ve Ebü’l-Fütûh et-Tâvûsî; 828 senesinde Lâr’da öldü.
Ve ona istidrâk olunanlardandır:
**الجَرْهُ** : şiddetli kötülük; İbnü’l-A‘râbî’den; dedi: ve **الرَّجَهُ** dişlerle sağlamca tutunmadır.
