# جشع — Lisânü'l-Arab

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AC%D8%B4%D8%B9/sozluk/lisan
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%AC%D8%B4%D8%B9/entries/lisan

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [جشع](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AC%D8%B4%D8%B9.md)
- Lisânü'l-Arab: İbn Manzûr · 13. yy

## Madde başı: جشع

في الحديث: أَنَّ معاذاً لما خرج إلى اليمن شيَّعَه رسولُ الله، صلى الله عليه وسلم، فبكى معاذ جَشَعاً لفِراق رسولِ الله، صلى الله عليه وسلم؛ الجَشَعُ: الجزَعُ لِفراق الإِلْفِ. وفي حديث جابر: ثم أَقبل علينا فقال: أَيُّكم يُحِب أَن يُعْرِضَ الله عنه؟ قال: فجَشِعْنا أَي فَزِعْنا. وفي حديث ابن الخَصاصِيَّة: أَخافُ إِذا حضَر قِتالٌ جَشِعَتْ نفسي فكَرِهَتِ الموتَ. والجَشَعُ: أَسْوَأُ الحِرْصِ، وقيل: هو أَشدُّ الحِرْص على الأَكل وغيره، وقيل: هو أَن تأْخذ نصيبك وتَطْمَعَ في نصيب غيرك؛ جَشِعَ، بالكسر، جَشَعاً، فهو جَشِعٌ من قوم جَشِعِين وجَشاعى وجُشَعاء وجِشاعٌ وتَجَشَّعَ مثله؛ قال سويد:
وكِلابُ الصيْدِ فيهنّ جَشَعْ
ورجل جَشِعٌ بَشِعٌ: يجمع جَزَعاً وحِرْصاً وخبثَ نَفْس.
وقال بعض الأَعراب: تجاشَعْنا الماء نتَجاشَعهُ وتناهَبْناه وتَشاحَحْناه إِذا تضايَقْنا عليه وتَعاطَشْنا. والجَشِعُ: المُتَخَلِّق بالباطل وما ليس فيه.
ومُجاشِعٌ: اسم رجل من بني تميم وهو مُجاشِع بن دارِم بن مالك بن حنْظَلة بن مالك بن عمرو بن تميم.

### Türkçe

Hadiste: Muâz’ın Yemen’e çıktığı vakit, Allah’ın Resûlü onu uğurladı,
Allah ona salât ve selâm etsin; Muâz, Allah’ın Resûlü’nden ayrılığa **جَشَعاً** olarak ağladı, Allah ona
salât ve selâm etsin; **الجَشَعُ**: ülfetin ayrılığına **الجزَعُ**dır. Câbir hadîsinde: sonra bize yöneldi
ve dedi: “Hanginiz Allah’ın kendisinden yüz çevirmesini sever?” dedi. “Biz **فَجَشِعْنا**,” yani
korktuk. İbnü’l-Hasâsıyye hadîsinde: “Korkarım ki savaş hazır bulunduğu zaman nefsim **جَشِعَتْ**
olur da ölümü kerih görür.” **الجَشَعُ**: hırsın en kötüsüdür; ve denildi: o, yemeğe ve başkasına karşı
hırsın en şiddetlisidir; ve denildi: o, payını alman ve başkasının payına tamah etmenidir;
**جَشِعَ** (kesre ile), **جَشَعاً**; o hâlde o **جَشِعٌ**dir; **جَشِعِين** kavminden, ve **جَشاعى** ve **جُشَعاء**
ve **جِشاعٌ**; ve **تَجَشَّعَ** da onun gibidir; Süveyd dedi:
وكِلابُ الصيْدِ فيهنّ جَشَعْ
Ve **جَشِعٌ** **بَشِعٌ** adam: **جَزَعاً** ve hırsı ve nefsin habîsliğini bir araya getirir.
Bazı a‘râb dedi: “Suyu **تجاشَعْنا** ederiz; onu **نتَجاشَعهُ** ederiz ve onu **وتناهَبْناه**
ederiz ve onu **وتَشاحَحْناه** ederiz; onun üzerinde daraldığımız ve susuzlaştığımız zaman.” **الجَشِعُ**:
bâtıl ile ve kendisinde olmayan şey ile ahlâklanan kimsedir.
Ve **مُجاشِعٌ**: Benî Temîm’den bir adamın adıdır; o, **مُجاشِع بن دارِم بن مالك بن
حنْظَلة بن مالك بن عمرو بن تميم**’dir.
