# جعظ — Tâcü'l-Arûs

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AC%D8%B9%D8%B8/sozluk/tac
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%AC%D8%B9%D8%B8/entries/tac

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [جعظ](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AC%D8%B9%D8%B8.md)
- Tâcü'l-Arûs: Zebîdî · 18. yy

## Madde başı: جعظ

كالجعظ، بالفتح، وهو العظيم المستكبر في نفسه، كما جاء تفسيره في الحديث المروي عن أبي هريرة أن النبي صلى الله عليه وسلم: قال:  ألا أنبئكم بأهل النار، كل جظ جعظ مستكبر. والجعظ أيضا: السيئ الخلق الذي يتسخط عند الطعام، وقد جعظ جعظا.
 وجعظه، كمنعه: دفعه، عن ابن دريد كأجعظه، أي دفعه عنه ومنعه. قال رؤبة، ويروى للعجاج:
  تواكلوا بالمربد العناظا والجفرتين تركوا إجعاظا وفي التهذيب: أنشد أبو سعيد للعجاج وفيه:
  والجفرتين أجعظوا إجعاظا قال: معناه أنهم تعظموا في أنفسهم، وزموا بأنفهم. والجعظانة والجعظان، بكسرهما: القصير اللحيم. ويقال: رجل جعظانة، ومنهم من رواهما بكسرتين وتشديد الظاء.

  وأجعظ الرجل: هرب، نقله ابن سيده، وبه فسر أيضا قول رؤبة السابق.
 ومما يستدرك عليه: الجعظ، ككتف: لغة في الجعظ، بالفتح.
 والجعظاية، بالكسر: القصير الكثير اللحم، الكثير الأكل العيي، نقله الصاغاني. وقال ابن بري: قوم أجعاظ، أي فرار. وجعظ علينا جعظا: خالف علينا وغير أمورنا، كجعظ تجعيظا، كما في اللسان.

### Türkçe

**كالجعظ**; fetha ile; ve o, kendi nefsinde büyük olan, kibirlenen kimsedir; Ebû Hureyre’den rivayet olunan hadiste geldiği üzere onun tefsiri (açıklaması) şöyledir: Peygamber صلى الله عليه وسلم dedi ki: “Size cehennem eh­lini haber vereyim mi? Her **جظ** **جعظ** müstekbir (kibirli).” Ve **الجعظ** ayrıca: yemek yanında hoşnutsuzluk gösteren kötü huylu (kimsedir); ve **جعظ** **جعظا** (yaptı).

Ve **جعظه**; **كمنعه**: onu itti; İbn Düreyd’den, **كأجعظه** (gibi): yani onu ondan itti ve onu men etti. Rü’be dedi—ve A‘câc’a da rivayet olunur:

تواكلوا بالمربد العناظا والجفرتين تركوا إجعاظا

Ve **التهذيب**’de: Ebû Sa‘îd A‘câc’a ait olarak inşâd etti ve onda:

والجفرتين أجعظوا إجعاظا

Dedi: onun manası, kendi nefislerinde büyüklendiler ve burunlarıyla burun kıvırdılar.

Ve **الجعظانة** ve **الجعظان**, ikisinin de kesresiyle: kısa, etli (kimse). Ve denir: adam **جعظانة**. Ve onlardan kimisi ikisini de iki kesre ile ve **الظاء**’ı şeddeli olarak rivayet etti.

Ve **أجعظ** adam: kaçtı; onu İbn Sîde nakletti; ve Rü’be’nin önceki sözü de bununla tefsir olundu.

Ve onun üzerine istidrâk olunanlardandır: **الجعظ**, **ككتف**: **الجعظ**’da, fetha ile, bir lugattır.

Ve **الجعظاية**, kesre ile: kısa, çok etli, çok yiyen, tutuk (kimse); onu Sâgânî nakletti. Ve İbn Berrî dedi: kavim **أجعاظ**, yani kaçaklar. Ve **جعظ** bize **جعظا**: bize muhalefet etti ve işlerimizi değiştirdi; **كجعظ** **تجعيظا**, **اللسان**’da olduğu gibi.
