# جعه (ج-ع-ه) — Arapça kök

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AC%D8%B9%D9%87
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%AC%D8%B9%D9%87

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Harfler: ج - ع - ه
- Bu kök Kur'an'da geçmiyor.
- 2 sözlük

## Sözlükler (2)

### [Tehzîbu'l-Luğa](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AC%D8%B9%D9%87/sozluk/tehzib.md) — Ezherî · 10. yy

باب العين والهاء مع الجيم
عهج ، عجه ، هجع ، جعه
استعمل وجوهه : عهج ، عجه ، هجع ، جعه .
عهج : أبو عبيد عن أبي عمرو الشيباني :
العَوهج : الظَّبية الطويلة العنق .
وقال الليث : يقال للناقة الفتية عَوهَج . ويقال للنعامة عوهج . وقال العجاج :
في شملةٍ أو ذات زِفَ عوهجا
كأنه أراد الطَّويلة الرجلين .
وروى أبو تراب للأصمعيّ أنه قال : العَهج والعوهج : الطويلة .
عجه : أهمله الليث .
وقرأت في كتاب ( الجيم ) لابن شميل : عجهت بين فلان وفلان ، معناه أنه أصابهما حتى وقعت الفُرقة بينهما .
قال : وقال أعرابيّ : أندرَ الله عينَ فلان ، لقد عجَّهَ بين ناقتي وولدها .
قلت : وهذا حرفٌ غريب لا أحفظه لغير النضر ، وهو ثقة .
هجع : يقال أتيت فلاناً بعد هَجْعة ، أي بعد نومة خفيفة من أوّل الليل . وقد هجع يهجع هجوعاً ، إذا نام . وقومٌ هجوع ، ونسوةٌ هُجَّع وهواجع .
وروى ابن حبيب عن ابن الأعرابي : يقال للرجل الأحمق الغافل عما يراد به : هِجْع وهِجعة ، وهُجَعة ، ومِهجَع وأصله من الهُجوع وهو النوم .
وقال أبو تراب : مضى هجيعٌ من الليل وهزيعٌ ، بمعنًى واحد . قال : وقال ابن الأعرابي : هجَع غَرَثُه وهَجَأَ ، إذا سكن . قال : وقال ابنُ شميل : هجع جوعُ الرجل يهجع هَجعاً ، أي انكسر جوعُه ولم يشبع بعدُ . قال : وهجأ فلان غَرَثَه وهجعَ غرثَه ، وهجأ غرثُه أيضاً . قال : وأهجع غرثَه وأهجأه ، إذا سكَّن ضَرَمه .
قال : وهجّع القومُ تهجيعاً ، إذا نوّموا .
قلت : وسمِعت أعرابياً من بني تميم يقول : هجعنا هجعةً خفيفةً وقتَ السَّحَر .
جعه : الجِعَة من الأشربة . وهو عندي من الحروف الناقصة ، وقد أخرجتُه في معتل العين والجيم فأوضحته .

##### Türkçe

باب العين والهاء مع الجيم
**عهج** ، **عجه** ، **هجع** ، **جعه**
Kullanılmış olan vecihleri: **عهج** ، **عجه** ، **هجع** ، **جعه**.

**عهج**: Ebû Ubeyd, Ebû Amr eş-Şeybânî’den:
**العَوهج**: boynu uzun olan ceylan.
Leys dedi ki: genç deveye **عَوهَج** denir. Devekuşuna da **عوهج** denir. el-Acçâc dedi ki:
في شملةٍ أو ذات زِفَ عوهجا
Sanki iki bacağı uzun olanı kastetmiştir.
Ebû Turâb, el-Asma‘î için rivayet etti ki o şöyle dedi: **العَهج** ve **العوهج**: uzun olan.

**عجه**: Leys onu ihmâl etti.
İbn Şümeyl’in ( **الجيم** ) kitabında okudum: **عجهت** بين فلان وفلان, mânâsı: ikisine isabet etti de aralarında ayrılık vuku buldu.
Dedi ki: Bir bedevî dedi: **أندرَ الله عينَ** فلان, muhakkak ki o, devem ile yavrusu arasını **عجَّهَ** etti.
Dedim ki: Bu, garip bir harftir; onu Nadr’dan başkası için ezberlemem; o ise sika’dır.

**هجع**: Denir: falana bir **هَجْعة**’den sonra geldim; yani gecenin evvelinden hafif bir uykudan sonra. Ve **هجع** **يهجع** **هجوعاً**, uyuduğu zaman. Ve bir kavim **هجوع**, ve kadınlar **هُجَّع** ve **هواجع**.
İbn Habîb, İbnü’l-A‘râbî’den rivayet etti: denir, kendisiyle murad edilenden habersiz ahmak adama: **هِجْع** ve **هِجعة**, ve **هُجَعة**, ve **مِهجَع**; aslı **الهُجوع**’dandır, o da uykudur.
Ebû Turâb dedi: Geceden bir **هجيعٌ** ve bir **هزيعٌ** geçti; tek bir mânâ ile. Dedi ki: Ve İbnü’l-A‘râbî dedi: **هجَع** **غَرَثُه** ve **هَجَأَ**, sakinleştiği zaman. Dedi ki: Ve İbn Şümeyl dedi: Adamın açlığı **هجع** **يهجع** **هَجعاً**; yani açlığı kırıldı, henüz doymadı. Dedi ki: Falan **غَرَثَه**’ini **هجأ** etti ve **غرثَه**’ini **هجع** etti; ve **غرثُه** da **هجأ** etti. Dedi ki: Ve **أهجع** **غرثَه** ve onu **أهجأ** etti; hararetini sakinleştirdiği zaman.
Dedi ki: Kavim **هجّع** etti, **تهجيعاً**; uyuttukları zaman.
Dedim ki: Benî Temîm’den bir bedevî işittim, diyordu: Seher vaktinde hafif bir **هجعةً** ile **هجعنا**.

**جعه**: **الجِعَة** içeceklerdendir. Ve o, benim yanımda eksik harflerdendir; onu **معتل العين والجيم** içinde çıkardım da onu açıkladım.

### [Lisânü'l-Arab](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AC%D8%B9%D9%87/sozluk/lisan.md) — İbn Manzûr · 13. yy

ابن الأَثير: في الحديث أَنه نهى عن الجِعَة، وهي النبيذ المتخذ من الشعير. والجِعَةُ: من الأَشربة؛ قال أَبو منصور: وهي عندي من الحروف الناقصة ففسرته في معتل العين والجيم.

##### Türkçe

İbnü’l-Esîr: Hadiste, **الجِعَة**’den nehyettiği rivayet edilmiştir; o, arpadan yapılmış nebîzdir. Ve **الجِعَةُ**: içeceklerdendir; Ebû Mansûr dedi ki: O, benim nezdimde eksik harflerdendir; onu **معتل العين** ve **الجيم** maddesinde açıkladım.
