# جفل — Lane's Lexicon

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AC%D9%81%D9%84/sozluk/lexicon
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%AC%D9%81%D9%84/entries/lexicon

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [جفل](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AC%D9%81%D9%84.md)
- Lane's Lexicon: Edward W. Lane · 19. yy

## Madde başı: جفل

جَفَلَ
1 جَفَلَ جفل , (S, Msb, K,) aor. جَفِلَ and جَفُلَ , inf. n. جَفْلٌ (Msb) and جُفُولٌ, (Msb, K,) He (a camel) took fright, or shied, and fled, or ran away at random; or became refractory, and went away at random; or ran away, or broke loose, and went hither and thither by reason of his sprightliness: and ↓ اجفل he (a bird) took fright, and flew away; or became scared away: (Msb:) or the former, he (an ostrich, K) hastened, or sped, (S, K,) in his pace, (TA,) and went away in the land, or country; as also ↓ اجفل; (IDrd, K;) both, said of an ostrich, mean he spread his wings, running; (Ham p. 555;) or spread his wings, and ran quickly, or went away at random and swiftly: (TA:) or جَفَلَتِ النَّعَامَةُ means the ostrich fled: (Msb:) and عَنْهُ ↓ اجفل, said of anything, he fled from it: (TA, Ham p. 555:) and جَفَلُوا, aor. جَفُلَ , inf. n. جَفْلٌ; (Msb;) and ↓ اجفلوا (S, Msb) and ↓ انجفلوا and ↓ تجفّلوا; (Msb;) they (a company of men) fled quickly; (S, Msb;) or the second (K) and third (S, K) signify they became displaced, (S, K, TA,) and quickly defeated, (TA,) and went away; (S, K, TA;) or these two and the fourth, (TA,) or all the four, (Har p. 373,) they hastened in defeat and flight: (TA, and Har ubi suprà:) and جَفَلَتِ الرِّيحُ, (K,) and ↓ اجفلت, (S, K,) the wind was swift (S, K, TA) in blowing. (TA.) ― -b2- جَفَلَ, inf. n. جُفُولٌ, (tropical:) It (hair) became shaggy, or dishevelled, and frouzy, or altered in smell, in consequence of its being seldom dressed; or dusty and matted, by reason of its being seldom anointed; (K, TA;) and became raised and spread. (TA.) -A2- جَفَلَ is also trans., signifying He made a bird to take fright, and fly away; or he scared it away: its quasi-pass. is ↓ اجفل [explained above]; the reverse of the rule commonly obtaining: (Msb:) or the former verb, as in the O; not the latter, as in the K; he made a male ostrich to hasten, or speed, in his pace, and to go away in the land, or country; or made him to spread his wings, and run quickly, or go away at random and swiftly: (TA:) and ↓ جفّل he, or it, made an animal, or animals, to take fright, and flee, or run away at random; or scared away it, or them: (TA:) [and, app., he frightened; تَجْفِيلٌ being also said in the TA to be syn. with تَفْرِيعٌ, which, I think, is evidently a mistranscription for تَفْزِيعٌ.] You say, القَنَّاصُ الوَحْشَ ↓ جفّل [The sportsman scared away the wild animals]. (TA.) And عَنْ مَرَاكِزِهِمْ ↓ أَتَوْهُمْ فَجَفَّلُوهُمْ [They came to them, and scared them, or frightened them, or made them to flee, away from their stations]. (TA.) And جَفَلَتِ الرِّيحُ الظَّلِيمَ The wind put in motion the male ostrich, and drove him away, or along: (K:) and [in like manner] السَّفِينَةَ [(assumed tropical:) the ship]. (TA.) And جَفَلَتِ الرِّيحُ السَّحَابَ (tropical:) The wind smote the clouds, and put them into a state of commotion, (K, TA,) and made them to speed along. (TA.) And الرِّيحُ تَجْفِلُ الجَهَامَ (assumed tropical:) The wind carries away the rainless clouds. (Mgh. [See also 4.]) Whence, app., (Mgh,) جَفَلَ البَحْرُ سَمَكًا (assumed tropical:) The sea cast fish upon the shore; (Lth, Mgh, K;) a verb like ضَرَبَ; occurring in a trad., in which it is erroneously said to be أَجْفَلَ. (Mgh.) ― -b2- Also, (K,) aor. جَفِلَ , inf. n. جَفْلٌ, (TA,) He prostrated a man; threw him down upon the ground. (K.) You say, طَعَنَهُ فَجَفَلَهُ, meaning He thrust him, or pierced him, [with a spear or the like,] and displaced and prostrated him. (Mgh.) ― -b3- He threw goods one upon another. (IDrd, Msb, TA.) ― -b4- He, or it, overturned, or turned upside-down. (TA.) ― -b5- Also, aor. جَفِلَ , (K,) inf. n. جَفْلٌ, (TA,) He peeled, pared, stripped, or scraped off, a thing; (AZ, K, TA;) as, for instance, flesh from the bone, and fat from the skin; (AZ, TA;) and so ↓ جفّل, (K,) inf. n. تَجْفِيلٌ: (TA:) he removed flesh from the bone: (K:) app. formed by transposition from جَلَفَ. (TA.) ― -b6- Also, (Msb, K,) aor. جَفُلَ , (Msb,) or جَفِلَ , (K,) He swept away mud (Msb, K, TA) from the ground; (TA;) and so ↓ جفّل. (K.) [It seems that Golius found, in a copy of the K, التِّبْنَ erroneously put for الطِّينَ; and حَرَقَهُ for جَرَفَهُ; for he has explained the former verb as meaning “ combussit stramen. ”]

2 جَفَّلَ see 1, in five places.

4 أَجْفَلَ see 1, in six places. ― -b2- You say also, أَجْفَلَتِ الرِّيحُ بِالتُّرَابِ (assumed tropical:) The wind carried away the dust; made it to fly away. (S.) And اجفل الغَيْمُ The clouds, or mist, became removed, or cleared off. (TA.)

5 تَجَفَّلَ see 1. ― -b2- You say of a cock, تجفّل, meaning نَفَشَ بُرَائِلَهُ [i. e., (assumed tropical:) He ruffled the feathers around his neck]. (Ibn-' Abbلd, K, TA.)

7 اـِنْجَفَلَ see 1. ― -b2- انجفل also signifies (tropical:) It went away, or departed; said of the shade, (K, TA,) and of the night. (TA.) ― -b3- He, or it, became overturned, or turned upside-down. (TA.) ― -b4- انجفلتِ الشَّجَرَةُ The tree, blown upon by a violent wind, became uprooted. (TA.)

جَفْلٌ
جَفْلٌ جفل : see اجْفِيلٌ. It is an inf. n. used as an epithet; and means A people, or party, fleeing quickly; as also ↓ جَفَالَةٌ. (Msb.) ― -b2- Also A cloud that has poured forth its mater and gone away (S, K) quickly; (S;) because it is then lighter and quicker. (Har p. 373.) ― -b3- A ship; (K;) because the wind drives it along (تَجْفِلُهَا): (TA:) pl. جُفُولٌ. (K.) -A2- Ants: black ants: (K:) large black ants: (TA:) a dial. var. of جَثْلٌ. (K.)

وَقَعَتْ فِى النَّاسِ جَفْلَةٌ
وَقَعَتْ فِى النَّاسِ جَفْلَةٌ وقعت في الناس جفله وقعت في الناس جفلة [Fear fell upon the people;] the people feared. (TA.) -A2- جَفْلَةٌ شَجَرَةٌ A leafy tree; a tree having many leaves. (K.) -A3- See also what next follows.

جُفْلَةٌ
جُفْلَةٌ جفل جفله جفلة (S, K) and ↓ جَفْلَةٌ (TA [there said in one place to be بالفتح, but this is most probably a mistranscription for بالضمّ,]) A fleece of wool: (S, K) [a word used in the sense of ] a pass. part. n., like غُرْفَة in the phrase اِغْتَرَفَ غُرْفَةً. (S.)

دَعَوْتُهُمُ الجَفَلَى
دَعَوْتُهُمُ الجَفَلَى دعوتهم الجفلى دعوتهم الجفلي , (AZ, S, Msb, * K, *) and ↓ الأَجْفَلَى, (AZ, S, K, *) which latter was unknown to As, (S,) I invited them to my feast, or food, (AZ, S, Msb, K, *) in common, (AZ, S, Msb,) without distinction, (Msb,) or with their company and commonalty. (K.) And دُعِىَ فُلَانٌ فِى النَّقَرَى لَا فِى الجَفَلَى, (Akh, S, Msb, *) and ↓ الأَجْفَلَى, Such a one was invited among the distinguished persons, not among the commonalty. (Akh, S.) And دَعْوَةٌ جَفَلَى A general invitation; contr. of دَعْوَةٌ نَقَرَى. (Msb.) And جَآءَ القَوْمُ, ↓ أَجْفَلَةً, and أَزْفَلَةً, (Fr, S, K, *) The people came in a company; (Fr, S;) and ↓ بِأَجْفَلَتِهِمْ, and أَزْفَلَتِهِمْ, with their company. (Fr, S, K.) Accord. to some, (S,) ↓ أَجْفَلَى signifies A collection, or an assemblage, of any things; (S, K;) as also أَزْفَلَى: (S:) and ↓ جُفَّالَةٌ, (S, Sgh, TA,) or ↓ جُفَالَةٌ, (K,) a company, or an assembly, (S, Sgh, K,) of men, (S, TA,) going along quickly. (TA.)

جَفْلَانُ
جَفْلَانُ جفلان , or جَفْلَانٌ, [whether with or without tenween is not shown,] Fearful; wont, or apt, to take fright and flee, or run away at random. (TA.) [See also جَفَّالٌ.]

جَفَالٌ
جَفَالٌ جفال : see what next follows.

جُفَالٌ
جُفَالٌ جفال What is cast forth by a torrent, (S, K, TA,) of rubbish and scum, or of rotten leaves mixed with scum; (TA;) as also ↓ جَفَالٌ, like سَحَابٌ; (TA;) and ↓ جُفَالَةٌ. (K, * TA.) ― -b2- The froth of milk. (K.) -A2- Much (K) of anything: (TA:) or of wool; as also ↓ جَفِيلٌ: (K:) or much wool. (S.) The ewe is represented as saying, أُوَلَّدُ رُخَالًا وَأُجَزُّ جُفَالًا وَأُحْلَبُ كُثَبًا ثِقَالًا وَلَمْ تَرَ مِثْلِى مَالًا [I am delivered of lambs, and I am shorn of much wool, and I am milked of heavy bowlfuls, and thou hast not seen cattle the like of me]: by أُجَزُّ جُفَالًا is meant I am shorn [of much wool] at once; for nought of her wool falls to the ground until all of it is shorn. (S.) جفال is applied, by Dhu-r-Rummeh, as an epithet to hair; [meaning Much, or abundant;] and it is not applied as an epithet to anything save what is much, or abundant. (S.) Ed-Dejjلl [or Antichrist] is described, in a trad., as جُفَالُ الشَّعَرِ Having much hair: (TA:) and الرَّأْسِ ↓ جَافِلُ [also] has this meaning. (Ham p. 469.)

جَفُولٌ
جَفُولٌ جفول A wind (رِيح) that smites the clouds, and puts them into a state of commotion; (K;) or that makes them to speed along: (TA:) a swift wind; (TA;) as also ↓ جَافِلَةٌ and ↓ مُجْفِلٌ: (S, K:) pl. of the first, (i. e., of جفول,) جُفْلٌ. (K.) ― -b2- Great, or large: so in the phrase جُمَّةٌ جَفُولٌ [A great, or large, quantity of hair extending beyond the ears]. (K.) ― -b3- An aged woman; (K, * TA;) as also ↓ اـِجْفِيلٌ: (K:) pl. of the former as above. (K.)

جَفِيلٌ
جَفِيلٌ جفيل : see جُفَالٌ.

جَفَالَةٌ
جَفَالَةٌ جفال جفاله جفالة : see جَفْلٌ.

جُفَالَةٌ
جُفَالَةٌ جفال جفاله جفالة : see الجَفَلَى: ― -b2- and جُفَالٌ. ― -b3- Also الجُفَالَةُ, (K,) or جُفَالَةُ القِدْرِ, (S,) What one takes from the head [of the contents] of the cookingpot with the ladle. (S, K.)

جَفَّالٌ
جَفَّالٌ جفال an intensive epithet from جَفَلَ in the first of the senses explained above; i.e., A camel that takes fright, or shies, and flees, &c., much, or often. (Msb.) [See also جَفْلَانُ.]

جُفَّالَةٌ
جُفَّالَةٌ جفال جفاله جفالة : see الجَفَلَى.

جَافِلٌ
جَافِلٌ جافل part. n. of جَفَلَ in the first of the senses explained above: (Msb:) [and in other senses.] ― -b2- Hastening, or speeding. (TA.) See جَفُولٌ. ― -b3- Disquieted, disturbed, agitated, or flurried. (S, K, TA.) ― -b4- See also جُفَالٌ.

جَيْفَلٌ
جَيْفَلٌ جيفل a name of [The month] ذُو القَعْدَةِ, (K, TA,) in the time of paganism. (TA.)

أَجْفَلَةٌ
أَجْفَلَةٌ ذ : see الجَفَلَى, in two places.

أَجْفَلَى
أَجْفَلَى ذ : see الجَفَلَى, in three places.

اـِجْفِيلٌ
اـِجْفِيلٌ اجفيل Cowardly, or a coward, (S, K, TA,) that is frightened at everything. (TA.) A heostrich (S, K) that takes fright, (K,) and flees from everything (S, K, TA) that he sees; (TA;) as also ↓ جَفْلٌ. (K.) ― -b2- A bow of which the arrow goes far. (K.) ― -b3- See also جَفُولٌ.

مُجْفِلٌ
مُجْفِلٌ مجفل Turning away, or going back, or retreating; going away. (TA.) ― -b2- See also جَفُولٌ.

مِجْفَلٌ
مِجْفَلٌ مجفل applied to a camel's hump, Heavy: [properly, an instrument of overturning:] applied as an epithet to a camel's hump that is so heavy as to overturn the animal when, after rolling on the ground, he desires to rise. (TA.)

### Türkçe

**جَفَلَ**
1 **جَفَلَ** جفل, (S, Msb, K,) muzârîsi **جَفِلَ** ve **جَفُلَ**, mastarı **جَفْلٌ** (Msb) ve **جُفُولٌ**, (Msb, K,) O (bir deve) ürktü yahut sıçradı ve kaçtı, yahut rastgele koşup gitti; yahut huysuzlaştı ve rastgele gidip gitti; yahut kaçtı, yahut çözüldü ve çevikliğinden dolayı oraya buraya gidip geldi: ve ↓ **اجفل** o (bir kuş) ürktü ve uçup gitti; yahut ürkütülüp uzaklaştırıldı: (Msb:) yahut birincisi, o (bir devekuşu, K) yürüyüşünde (TA,) acele etti yahut hızlandı, (S, K,) ve arazide yahut memlekette gidip gitti; bunun gibi ↓ **اجفل** de; (IDrd, K;) ikisi de, devekuşu hakkında söylenince, “kanatlarını açarak koştu” demektir; (Ham p. 555;) yahut kanatlarını açtı ve hızlıca koştu, yahut rastgele ve süratle gidip gitti: (TA:) yahut **جَفَلَتِ النَّعَامَةُ** devekuşu kaçtı demektir: (Msb:) ve **عَنْهُ** ↓ **اجفل**, herhangi bir şey hakkında söylenince, ondan kaçtı: (TA, Ham p. 555:) ve **جَفَلُوا**, muzârîsi **جَفُلَ**, mastarı **جَفْلٌ**; (Msb;) ve ↓ **اجفلوا** (S, Msb) ve ↓ **انجفلوا** ve ↓ **تجفّلوا**; (Msb;) onlar (bir topluluk erkek) çabucak kaçtılar; (S, Msb;) yahut ikincisi (K) ve üçüncüsü (S, K) “yerinden oynatıldılar”, (S, K, TA,) ve çabucak bozguna uğratıldılar, (TA,) ve gidip gittiler; (S, K, TA;) yahut bu ikisi ve dördüncüsü, (TA,) yahut dördünün hepsi, (Har p. 373,) bozgunda ve kaçışta acele ettiler: (TA, ve Har ubi suprà:) ve **جَفَلَتِ الرِّيحُ**, (K,) ve ↓ **اجفلت**, (S, K,) rüzgâr esişinde süratli oldu. (TA.) ― -b2- **جَفَلَ**, mastarı **جُفُولٌ**, (mecaz:) O (saç) seyrek taranmaktan dolayı kabalaştı yahut dağınık oldu ve keçeleşmiş oldu, yahut kokusu değişti; yahut seyrek yağlanmaktan dolayı tozlandı ve keçeleşti; (K, TA;) ve kabarıp yayıldı. (TA.) -A2- **جَفَلَ** ayrıca müteaddîdir; “bir kuşu ürkütüp uçurdu; yahut onu ürkütüp uzaklaştırdı” demektir: bunun şibh-i meçhûlü ↓ **اجفل**’dir [yukarıda açıklanmıştır]; umumî kaidenin tersidir: (Msb:) yahut birinci fiil, O’daki gibi; ikincisi değil, K’daki gibi; “erkek devekuşunu yürüyüşünde acele ettirdi yahut hızlandırdı ve arazide yahut memlekette gidip gitmesini sağladı; yahut ona kanatlarını açtırdı ve hızlıca koşturdu, yahut rastgele ve süratle gidip gitmesini sağladı” demektir: (TA:) ve ↓ **جفّل** o, yahut o (şey), bir hayvanı yahut hayvanları ürküttü ve kaçırdı, yahut rastgele koşturdu; yahut onu yahut onları ürkütüp uzaklaştırdı: (TA:) [ve görünüşe göre, “korkuttu”; zira **تَجْفِيلٌ**’in TA’da ayrıca **تَفْرِيعٌ** ile eş anlamlı olduğu söylenmiştir; ki bunun, bana göre, açıkça **تَفْزِيعٌ** için bir yanlış yazım olduğu bellidir.] Sen dersin ki, **القَنَّاصُ الوَحْشَ** ↓ **جفّل** [Avcı, yaban hayvanlarını ürkütüp uzaklaştırdı]. (TA.) Ve **عَنْ مَرَاكِزِهِمْ** ↓ **أَتَوْهُمْ فَجَفَّلُوهُمْ** [Onlara geldiler de onları mevzilerinden ürküttüler yahut korkuttular yahut kaçırdılar]. (TA.) Ve **جَفَلَتِ الرِّيحُ الظَّلِيمَ** Rüzgâr erkek devekuşunu harekete geçirdi ve onu uzaklaştırdı yahut sürükledi: (K:) ve [aynı şekilde] **السَّفِينَةَ** [(varsayılan mecaz:) gemiyi]. (TA.) Ve **جَفَلَتِ الرِّيحُ السَّحَابَ** (mecaz:) Rüzgâr bulutlara vurdu ve onları çalkantı hâline soktu, (K, TA,) ve onları süratle sevk etti. (TA.) Ve **الرِّيحُ تَجْفِلُ الجَهَامَ** (varsayılan mecaz:) Rüzgâr yağmursuz bulutları sürükleyip götürür. (Mgh. [Bkz. ayrıca 4.]) Buradan, görünüşe göre, (Mgh,) **جَفَلَ البَحْرُ سَمَكًا** (varsayılan mecaz:) Deniz kıyıya balık attı; (Lth, Mgh, K;) **ضَرَبَ** gibi bir fiildir; bir rivayette vârid olmuştur; onda bunun **أَجْفَلَ** olduğu yanlışlıkla söylenmiştir. (Mgh.) ― -b2- Ayrıca, (K,) muzârîsi **جَفِلَ**, mastarı **جَفْلٌ**, (TA,) O, bir adamı yüzüstü yere serdi; onu yere attı. (K.) Sen dersin ki, **طَعَنَهُ فَجَفَلَهُ**, yani O, onu (mızrak yahut benzeriyle) dürttü yahut deldi ve yerinden oynatıp yere serdi. (Mgh.) ― -b3- O, eşyayı birini diğerinin üstüne attı. (IDrd, Msb, TA.) ― -b4- O, yahut o (şey), devirdi yahut altüst etti. (TA.) ― -b5- Ayrıca, muzârîsi **جَفِلَ**, (K,) mastarı **جَفْلٌ**, (TA,) O, bir şeyi soydu, yonttu, sıyırdı yahut kazıdı; (AZ, K, TA;) meselâ eti kemikten ve yağı deriden; (AZ, TA;) ve bunun gibi ↓ **جفّل**, (K,) mastarı **تَجْفِيلٌ**: (TA:) o, kemikten eti ayırdı: (K:) görünüşe göre **جَلَفَ**’dan yer değiştirme ile yapılmıştır. (TA.) ― -b6- Ayrıca, (Msb, K,) muzârîsi **جَفُلَ**, (Msb,) yahut **جَفِلَ**, (K,) O, yerden çamuru (Msb, K, TA) süpürüp götürdü; (TA;) ve bunun gibi ↓ **جفّل**. (K.) [Görünüşe göre Golius, K’nın bir nüshasında **التِّبْنَ**’in yanlışlıkla **الطِّينَ** yerine konduğunu; ve **حَرَقَهُ**’nun **جَرَفَهُ** yerine konduğunu bulmuştur; zira o, birinci fiili “combussit stramen” diye açıklamıştır.]

2 **جَفَّلَ**: 1’e bak, beş yerde.

4 **أَجْفَلَ**: 1’e bak, altı yerde. ― -b2- Sen ayrıca dersin ki, **أَجْفَلَتِ الرِّيحُ بِالتُّرَابِ** (varsayılan mecaz:) Rüzgâr tozu sürükleyip götürdü; onu uçurdu. (S.) Ve **اجفل الغَيْمُ** Bulutlar yahut sis uzaklaştı yahut dağılıp gitti. (TA.)

5 **تَجَفَّلَ**: 1’e bak. ― -b2- Sen bir horoz hakkında **تجفّل** dersin; yani **نَفَشَ بُرَائِلَهُ** [yani (varsayılan mecaz:) boynunun etrafındaki tüyleri kabarttı]. (Ibn-' Abbلd, K, TA.)

7 **اـِنْجَفَلَ**: 1’e bak. ― -b2- **انجفل** ayrıca (mecaz:) “gidip gitti yahut ayrıldı” demektir; gölge hakkında, (K, TA,) ve gece hakkında söylenir. (TA.) ― -b3- O, yahut o (şey), devrilmiş yahut altüst olmuş oldu. (TA.) ― -b4- **انجفلتِ الشَّجَرَةُ** Şiddetli rüzgârın vurduğu ağaç kökünden sökülmüş oldu. (TA.)

**جَفْلٌ**
**جَفْلٌ** جفل: **اجْفِيلٌ**’e bak. O, sıfat olarak kullanılan bir mastardır; ve “çabucak kaçan bir kavim yahut zümre” demektir; bunun gibi ↓ **جَفَالَةٌ**. (Msb.) ― -b2- Ayrıca “suyunu boşaltıp çabucak gidip giden bir bulut”tur; (S, K) (S;) çünkü o vakit daha hafif ve daha süratlidir. (Har p. 373.) ― -b3- Bir gemi; (K;) çünkü rüzgâr onu sürükler ( **تَجْفِلُهَا** ): (TA:) çoğulu **جُفُولٌ**. (K.) -A2- Karıncalar: siyah karıncalar: (K:) iri siyah karıncalar: (TA:) **جَثْلٌ**’ün bir lehçe varyantıdır. (K.)

**وَقَعَتْ فِى النَّاسِ جَفْلَةٌ**
**وَقَعَتْ فِى النَّاسِ جَفْلَةٌ** وقعت في الناس جفله وقعت في الناس جفلة: [Korku insanların içine düştü;] insanlar korktu. (TA.) -A2- **جَفْلَةٌ شَجَرَةٌ** Yapraklı bir ağaç; çok yapraklı bir ağaç. (K.) -A3- Ayrıca bir sonraki şeye de bak.

**جُفْلَةٌ**
**جُفْلَةٌ** جفل جفله جفلة (S, K) ve ↓ **جَفْلَةٌ** (TA [orada bir yerde **بالفتح** olduğu söylenmiştir; fakat bu, büyük ihtimalle **بالضمّ** için bir yanlış yazımdır,]) Bir yün postu: (S, K) [şu mânada kullanılan] bir meçhûl ism-i mef‘ûl gibidir; **اِغْتَرَفَ غُرْفَةً** ibaresindeki **غُرْفَة** gibi. (S.)

**دَعَوْتُهُمُ الجَفَلَى**
**دَعَوْتُهُمُ الجَفَلَى** دعوتهم الجفلى دعوتهم الجفلي, (AZ, S, Msb, * K, *) ve ↓ **الأَجْفَلَى**, (AZ, S, K, *) ki bu ikincisi As’a meçhuldü, (S,) Ben onları ziyafetime yahut yemeğime, (AZ, S, Msb, K, *) umumî olarak, (AZ, S, Msb,) ayırım yapmaksızın, (Msb,) yahut toplulukları ve avamlarıyla birlikte davet ettim. (K.) Ve **دُعِىَ فُلَانٌ فِى النَّقَرَى لَا فِى الجَفَلَى**, (Akh, S, Msb, *) ve ↓ **الأَجْفَلَى**, Filân kimse seçkinler arasında davet edildi, avam arasında değil. (Akh, S.) Ve **دَعْوَةٌ جَفَلَى** Umumî bir davet; **دَعْوَةٌ نَقَرَى**’nın zıddı. (Msb.) Ve **جَآءَ القَوْمُ**, ↓ **أَجْفَلَةً**, ve **أَزْفَلَةً**, (Fr, S, K, *) Kavim bir topluluk hâlinde geldi; (Fr, S;) ve ↓ **بِأَجْفَلَتِهِمْ**, ve **أَزْفَلَتِهِمْ**, topluluklarıyla. (Fr, S, K.) Bazılarına göre, (S,) ↓ **أَجْفَلَى** herhangi şeylerin bir yığını yahut bir toplanması demektir; (S, K;) bunun gibi **أَزْفَلَى** da: (S:) ve ↓ **جُفَّالَةٌ**, (S, Sgh, TA,) yahut ↓ **جُفَالَةٌ**, (K,) bir topluluk yahut bir meclis, (S, Sgh, K,) erkeklerden, (S, TA,) hızlıca yürüyüp giden. (TA.)

**جَفْلَانُ**
**جَفْلَانُ** جفلان, yahut **جَفْلَانٌ**, [tenvinli mi tenvinsiz mi olduğu gösterilmemiştir,] Korkak; ürküp kaçmaya yahut rastgele koşup gitmeye alışkın yahut meyyal. (TA.) [Ayrıca **جَفَّالٌ**’a da bak.]

**جَفَالٌ**
**جَفَالٌ** جفال: bir sonraki şeye bak.

**جُفَالٌ**
**جُفَالٌ** جفال Selin attığı şey; (S, K, TA,) çerçöp ve köpük, yahut köpükle karışık çürük yapraklar; (TA;) bunun gibi ↓ **جَفَالٌ**, **سَحَابٌ** vezninde; (TA;) ve ↓ **جُفَالَةٌ**. (K, * TA.) ― -b2- Sütün köpüğü. (K.) -A2- Herhangi bir şeyin çoğu: (TA:) yahut yünün çoğu; bunun gibi ↓ **جَفِيلٌ**: (K:) yahut çok yün. (S.) Koyun şöyle söyler diye temsil edilir: **أُوَلَّدُ رُخَالًا وَأُجَزُّ جُفَالًا وَأُحْلَبُ كُثَبًا ثِقَالًا وَلَمْ تَرَ مِثْلِى مَالًا** [Ben kuzular doğururum, ve çok yün kırkılırım, ve ağır tas tas süt sağılırım, ve benim gibisini mal olarak görmedin]: **أُجَزُّ جُفَالًا** ile kastedilen, bir defada [çok yün] kırkılırım; zira onun yününden hiçbir şey yere düşmez, ta ki hepsi kırkılıncaya kadar. (S.) **جفال**, Zû’r-Rummeh tarafından saça sıfat olarak kullanılmıştır; [“çok, bol” mânasında;] ve o, çok yahut bol olandan başka hiçbir şeye sıfat olarak kullanılmaz. (S.) Deccâl, bir rivayette, **جُفَالُ الشَّعَرِ** diye vasfedilmiştir: “çok saçlı”: (TA:) ve **الرَّأْسِ** ↓ **جَافِلُ** [da] bu mânadadır. (Ham p. 469.)

**جَفُولٌ**
**جَفُولٌ** جفول Bulutlara vuran ve onları çalkantı hâline sokan bir rüzgâr ( **رِيح** ); (K;) yahut onları süratle sevk eden: (TA:) süratli bir rüzgâr; (TA;) bunun gibi ↓ **جَافِلَةٌ** ve ↓ **مُجْفِلٌ**: (S, K:) birincinin (yani **جفول**’ün) çoğulu **جُفْلٌ**. (K.) ― -b2- Büyük yahut iri: **جُمَّةٌ جَفُولٌ** ibaresinde böyledir [kulakları aşan büyük/iri bir saç yığını]. (K.) ― -b3- Yaşlı bir kadın; (K, * TA;) bunun gibi ↓ **اـِجْفِيلٌ**: (K:) birincinin çoğulu yukarıdaki gibidir. (K.)

**جَفِيلٌ**
**جَفِيلٌ** جفيل: **جُفَالٌ**’a bak.

**جَفَالَةٌ**
**جَفَالَةٌ** جفال جفاله جفالة: **جَفْلٌ**’e bak.

**جُفَالَةٌ**
**جُفَالَةٌ** جفال جفاله جفالة: **الجَفَلَى**’ya bak: ― -b2- ve **جُفَالٌ**’a. ― -b3- Ayrıca **الجُفَالَةُ**, (K,) yahut **جُفَالَةُ القِدْرِ**, (S,) kepçeyle tencerenin [içindekinin] üstünden alınan şey. (S, K.)

**جَفَّالٌ**
**جَفَّالٌ** جفال, yukarıda açıklanan mânaların birincisindeki **جَفَلَ**’dan mübalağa sıfatıdır; yani: Çokça yahut sıkça ürken, sıçrayan ve kaçan vb. bir deve. (Msb.) [Ayrıca **جَفْلَانُ**’a bak.]

**جُفَّالَةٌ**
**جُفَّالَةٌ** جفال جفاله جفالة: **الجَفَلَى**’ya bak.

**جَافِلٌ**
**جَافِلٌ** جافل, yukarıda açıklanan mânaların birincisindeki **جَفَلَ**’ın ism-i fâilidir: (Msb:) [ve diğer mânalarda da.] ― -b2- Acele eden yahut hızlanan. (TA.) **جَفُولٌ**’a bak. ― -b3- Huzursuz, rahatsız, çalkantılı yahut telaşlı. (S, K, TA.) ― -b4- Ayrıca **جُفَالٌ**’a bak.

**جَيْفَلٌ**
**جَيْفَلٌ** جيفل, câhiliye zamanında **ذُو القَعْدَةِ** [ayının] bir adıdır. (K, TA,) (TA.)

**أَجْفَلَةٌ**
**أَجْفَلَةٌ** ذ: **الجَفَلَى**’ya bak, iki yerde.

**أَجْفَلَى**
**أَجْفَلَى** ذ: **الجَفَلَى**’ya bak, üç yerde.

**اـِجْفِيلٌ**
**اـِجْفِيلٌ** اجفيل, korkak yahut bir korkak; (S, K, TA,) her şeyden ürken. (TA.) Her gördüğü şeyden ürken, (K,) ve her şeyden kaçan (S, K, TA) bir erkek devekuşu; (TA;) bunun gibi ↓ **جَفْلٌ**. (K.) ― -b2- Oku uzağa giden bir yay. (K.) ― -b3- Ayrıca **جَفُولٌ**’a bak.

**مُجْفِلٌ**
**مُجْفِلٌ** مجفل, yüz çeviren, geri dönen yahut geri çekilen; gidip giden. (TA.) ― -b2- Ayrıca **جَفُولٌ**’a bak.

**مِجْفَلٌ**
**مِجْفَلٌ** مجفل, devenin hörgücüne sıfat olarak: Ağır: [aslında, devirmeye yarayan bir âlet:] yerde yuvarlandıktan sonra kalkmak istediğinde hayvanı devirecek kadar ağır olan deve hörgücüne sıfat olarak kullanılır. (TA.)
