# جفو — Lane's Lexicon

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AC%D9%81%D9%88/sozluk/lexicon
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%AC%D9%81%D9%88/entries/lexicon

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [جفو](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AC%D9%81%D9%88.md)
- Lane's Lexicon: Edward W. Lane · 19. yy

## Madde başı: جفو

جَفَا
1 جَفَا جف جفا , (K,) aor. جَفُوَ , (TA,) inf. n. جَفَآءٌ; and ↓ تجافى; It did not keep, or cleave, to its place. (K.) You say, جَفَا جَنْبُهُ عَنِ الفِرَاشِ, (Mgh,) and عَنْهُ ↓ تجافى, (S, Mgh,) His side did not rest, or was restless, or uneasy, upon the bed; or shrank from it; (S, Mgh;) and heaved, or rose, from it: (Mgh:) or the former, his side did not keep, or cleave, to its place upon the bed: and the latter, it became withdrawn, or removed, from it. (TA.) And جَفَا السَّرْجُ عَنْ ظَهْرِ الفَرَسِ, (S Msb, TA,) aor. and inf. n. as above; (Msb;) and ↓ تجافى; (S, Msb;) The saddle heaved, or rose, from the back of the horse: (S, Msb:) or did not keep, or cleave, to its place upon his back. (TA.) ― -b2- [Hence,] it is said in a trad. of 'Omar, اـِنِّى أَجْفُو عَنْ أَشْيَآءَ مِنَ العِلْمِ Verily I recoil, shrink, or am averse, from some matters of knowledge, or science, and ignore them, or neglect them. (Mgh.) ― -b3- Also جَفَا, (Msb, TA,) aor. as above, (Msb,) [and so the inf. n.,] said of a garment, or piece of cloth, It was thick, coarse, or rough: (Msb, TA:) and in like manner said of a reed-pen, it was thick, coarse, or rough, in its nib. (TA.) ― -b4- [And hence, (see جَفَآءٌ, below, and جَافٍ,) He was, or became, thick, gross, coarse, rough, or rude, of make: and, more commonly, coarse, rough, or rude, of nature or disposition, or in his intercourse and dealings with others; unkind, hard, churlish, uncivil, or surly. (See also 10.)] It is said in a trad., مَنْ بَدَا جَفَا, i. e. [He who abides in the desert] becomes coarse, rough, or rude, of nature or disposition; [or unkind, hard, churlish, &c.;] by reason of mixing little with men. (TA.) ― -b5- جَفَا عَلَيْهِ كَذَا Such a thing was, or became, heavy, onerous, burdensome, or oppressive, to him. (K.) -A2- جَفَا جَنْبَهُ عَنِ الفِرَاشِ: and جَفَا السَّرْجَ: see 3. ― -b2- جَفَتِ القِدْرُ زَبَدَهَا The cooking-pot cast forth its froth, or foam; as also ↓ اجفت; (TA;) [like جَفَأَت and اجفأت;] originally without ء. (Er- Rلghib, TA.) And جَفَا السَّيْلُ The torrent drove away [things in its course]. (Msb.) ― -b3- جَفَا الرَّجُلَ, aor. as above, He turned away from the man; avoided him; or shunned him: or he drove away the man; from جفا السَّيْلُ, explained above: sometimes meaning, with hatred. (Msb.) And جَفَاهُ He withdrew, or removed, far, or to a distance, from him: whence the saying of Mohammad Ibn-Sookah, لَمَّا قَلَّ مَالِى جَفَانِى اـِخْوَانِى [When my property became little, my brethren withdrew far from me]. (TA) ― -b4- And جَفَا مَالَهُ He did not keep, or cleave, or hold fast, to his property. (K.) ― -b5- And جَفَاهُ, (S, K,) aor. جَفُوَ , (S,) inf. n. جَفَآءٌ (S, K) and جَفْوٌ, (K,) He treated him, or behaved towards him, coarsely, roughly, rudely, unkindly, hardly, churlishly, uncivilly, or surlily: (S, K:) you should not say جَفَيْتُ. (S.) The pass. part. n. is ↓ مَجْفُوٌّ and ↓ مَجْفِىٌّ: (S, and K in art. جفى:) the latter formed in accordance with جُفِىَ, in which the و is changed into ى. (Fr, S.) ― -b6- He did to him what displeased, grieved, or vexed, him; did to him what he disliked, or hated; did evil to him. (TA.) So in the trad., مَنْ حَجَّ وَلَمْ يَزُرْنِى فَقَدْ جَفَا [He who performs the pilgrimage to Mekkeh and does not visit me, i.e. does not visit my tomb afterwards, either on his homeward journey or by journeying to ElMedeeneh for that special purpose, does what displeases me]. (TA.) ― -b7- جَفَتِ المَرْأُةُ وَلَدَهَا The woman neglected to take care of her child, or to pay frequent attention to it. (TA.)

تَجْفِيَةٌ
2 تَجْفِيَةٌ جف جفا تجفيه تجفية [inf. n. of جفّى] signifies, in Persian, جفاء فرمودن [app. as meaning The ordering one to act, or to treat another, coarsely, roughly, rudely, &c.]. (KL. [Accord. to Golius, as on this authority, “ i. q. جَفَا, sign. injuria affecit; duriter et inique tractavit: seu transit. ejus. ”])

جافى جَنْبَهُ عَنِ الفِرَاشِ
3 جافى جَنْبَهُ عَنِ الفِرَاشِ ذ , and ↓ جَفَاهُ, He caused his side not to rest, or caused it to be restless, or uneasy, upon the bed; or caused it to shrink therefrom: and he heaved it, drew it up, or raised it, [making it to be separated by some space or interval] from the bed. (Mgh.) And hence, (Mgh,) جافى عَضُدَيْهِ (Mgh, TA) عَنْ جَنْبيْهِ (TA) He put, or set, his upper arms apart, or remote, from his sides. (Mgh, TA.) [Thus the Muslim is enjoined to do in prostrating himself in prayer.] And جافى السَّرْجَ عَنْ ظَهْرِ الفَرَسِ, (S, * Msb,) and ↓ اجفاهُ, (S, K,) and ↓ جَفَاهُ, (K, [said in the TA to be a mistake, but a similar usage of this verb has been mentioned above on the authority of the Mgh,]) He raised the saddle from the back of the horse: (S, Msb, K:) and in like manner, القَتَبَ عَنْ ظَهْرِ البَعِيرِ ↓ أَجْفَيْتُ [I raised the saddle from the back of the. camel]. (M, TA.)

اجفاهُ
4 اجفاهُ أجفاه أجفى اجفاه اجفاة He made, or caused, him, or it, to be, or become, distant, remote, far off, or aloof. (TA.) ― -b2- See also 3, in two places. ― -b3- اجفى المَاشِيَةَ He fatigued the cattle, [in some copies of the S, تَبِعَهَا is put for أَتْعَبَهَا,] and did not let them eat, (AZ, S, K, TA,) nor fed them previously, driving them vehemently. (TA.) -A2- أَجْفَتِ القِدْرُ: see 1. ― -b2- أجْفَتِ الأَرْضُ The land became like the جُفَآء, or rubbish and scum cast forth by the torrent of a valley, or by a cooking-pot, in respect of the departure of the good thereof. (Er-Rلghib, TA.)

تجافى
6 تجافى جافى تجافى تجافي : see 1, in three places. [Said of a person prostrating himself, or lying down, it means He drew up his body from that on which he rested. And تجافى عَنْهُ generally signifies He, or it, receded, withdrew, removed, or became remote or aloof or separated by some space or interval, from him, or it: and he drew away, shrank, or flinched, from him, or it.] It is said, of the difference between الذَّبْح and القَتْل, that the former is by cutting the external jugular veins; and the latter, بِاـِيقَاعِ الفِعِلِ فِى المَحَلِّ مَعَ التَّجَافِى [By causing the act to take effect upon the place thereof while standing aloof]; meaning that the قَاتِل strikes from a distance, not knowing whether he will hit the place or not. (Mgh.) And [hence] you say, تجافى لَهُ عَنْ حَقِّهِ (assumed tropical:) [He relinquished, i. e.] he gave, to him, his right, or due. (TA in art. خمص.) ― -b2- He inclined, or declined, or turned, from side to side: and from right to wrong. (Har p. 125.) [See 6 in art. دفو.]

اجتفاهُ
8 اجتفاهُ اجتفاه اجتفاة He removed him, or it, from his, or its, place. (K.)

استجفاهُ
10 استجفاهُ استجفاه استجفاة He esteemed it (namely, a bed, &c., K) جَافٍ (S, K) i. e. thick, coarse, or rough. (TA.) ― -b2- He demanded, or required, of him that he should do what was displeasing, grievous, vexatious, or evil. (TA.) -A2- استجفى He became coarse, rough, rude, unkind, hard, churlish, uncivil, or surly. (KL. [See also 1.])

جَفًا
جَفًا جفا : see جَفَآءٌ.

جَفْوَةٌ
جَفْوَةٌ جف جفو جفوه جفوة A single act of coarse, rough, rude, unkind, hard, churlish, uncivil, or surly, treatment, or behaviour. (TA.) ― -b2- See also جَفَآءٌ, in three places.

جِفْوَةٌ
جِفْوَةٌ جف جفو جفوه جفوة : see جَفَآءٌ.

جَفَآءٌ
جَفَآءٌ جفآء is in make; [signifying Thickness, grossness, coarseness, roughness, or rudeness:] and in nature, or disposition; (TA;) signifying coarseness, roughness, or rudeness, (Mgh, Msb,) in one's intercourse and dealings with others; (Mgh;) unkindness, hardness, churlishness, incivility, or surliness; a predominant quality of the people of the desert; (Mgh, Msb;) from جَفَا said of a garment, or piece of cloth; (Msb;) contr. of بِرٌّ (S,) or of صِلَةٌ; (K;) as also ↓ جَفًا, (K,) accord. to Lth; but Az says that he knew not any one who allowed this latter: (TA:) so, too, ↓ جِفْوَةٌ and ↓ جَفْوَةٌ, in the sayings فِيهِ جِفْوَةٌ and جَفْوَةٌ [In him is coarseness, roughness, or rudeness, &c.] : (K:) and فُلَانٌ ظَاهِرُ الجِفْوَةِ Such a one is a person in whom coarseness, roughness, or rudeness, &c., is apparent: (S:) but accord. to Lth, جفوة [whether جَفْوَةٌ or جَفْوَةٌ is not shown] denotes a more constant quality than جَفَآءٌ (TA.) You say also, ↓ بِهِ جَفْوَةٌ, meaning He is suffering coarseness, roughness, or rudeness, &c. (K.) And الزَّمَنِ ↓ أَصَابَتْهُ جَفْوَةُ (tropical:) [The roughness, or rudeness, &c., of time, or fortune, smote him]; and جَفَوَاتُهُ [its roughnesses, or rudenesses, &c.]. (TA.)

جُفَآءٌ
جُفَآءٌ جفآء The rubbish and scum cast forth by the torrent of a valley, and by a cooking-pot. (Er-Rلghib, TA.) [See also art. جفأ.] ― -b2- And hence, as being likened to the جُفَآء of the torrent, (tropical:) The first, or foremost, of men, or people. (TA.) [But see art. جفأ.]

جَافٍ
جَافٍ جاف جافي [act. part. n. of 1:] applied to a garment, or piece of cloth, (Mgh, Msb,) and to a bed, &c., (S, * K, TA,) Thick, coarse, or rough. (Mgh, Msb, TA.) ― -b2- And [hence] applied to a man, (S, TA,) meaning Thick, gross, coarse, rough, or rude, of make; and coarse, rough, or rude, of nature or disposition; coarse, rough, rude, unkind, hard, churlish, uncivil, or surly, in his treatment of, or behaviour towards, his companions: pl. جُفَاةٌ. (TA.) You say also, رَجُلٌ جَافِى الخِلْقَةِ [A man thick, gross, coarse, rough, or rude, of make]: and جَافِىالخُلُقِ niggardly and incompliant; coarse, rough, or rude, (K, TA,) in his intercourse and dealings with others; oppressive when angry and irritated against his companion with whom he sits. (TA.) And جَافٍ عَنِ المَوْعِظَةِ [Obdurate against admonition]. (TA in art. جعظر.)

مَجْفُوٌّ
مَجْفُوٌّ مجفو : see 1.

مَجْفِىٌّ
مَجْفِىٌّ مجفى مجفي : see 1.

### Türkçe

جَفَا
1 **جَفَا** جف جفا, (K,) muzâri‘ı **جَفُوَ**, (TA,) mastarı **جَفَآءٌ**; ve ↓ **تجافى**; Yerinde durmadı yahut yerine yapışıp kalmadı. (K.) Şöyle dersin, **جَفَا جَنْبُهُ عَنِ الفِرَاشِ**, (Mgh,) ve **عَنْهُ** ↓ **تجافى**, (S, Mgh,) Onun yanı yatak üzerinde dinlenmedi; yahut huzursuz oldu, rahatsız oldu; yahut ondan çekindi; (S, Mgh;) ve ondan kabardı yahut yükseldi: (Mgh:) yahut birincisi, onun yanı yatak üzerinde yerinde durmadı yahut yerine yapışıp kalmadı: ikincisi ise, ondan çekilmiş yahut uzaklaştırılmış oldu. (TA.) Ve **جَفَا السَّرْجُ عَنْ ظَهْرِ الفَرَسِ**, (S Msb, TA,) muzâri‘ı ve mastarı yukarıdaki gibi; (Msb;) ve ↓ **تجافى**; (S, Msb;) Eyer atın sırtından kabardı yahut yükseldi: (S, Msb:) yahut onun sırtı üzerinde yerinde durmadı yahut yerine yapışıp kalmadı. (TA.) ― -b2- [Bundan dolayı,] ‘Ömer’in bir rivayetinde şöyle denir: **اـِنِّى أَجْفُو عَنْ أَشْيَآءَ مِنَ العِلْمِ** Gerçekten ben ilimden yahut bilimden bazı şeylerden geri çekilirim, ürkerim yahut hoşlanmam; ve onları görmezden gelirim yahut ihmal ederim. (Mgh.) ― -b3- Yine **جَفَا**, (Msb, TA,) muzâri‘ı yukarıdaki gibi, (Msb,) [ve mastarı da böyledir,] bir elbise yahut kumaş parçası hakkında söylenerek, Kalın oldu, kaba oldu yahut sert/pürtüklü oldu: (Msb, TA:) ve aynı şekilde bir kamış kalem hakkında söylenerek, ucu bakımından kalın oldu, kaba oldu yahut sert/pürtüklü oldu. (TA.) ― -b4- [Ve bundan dolayı, (aşağıda **جَفَآءٌ**’a ve **جَافٍ**’ye bak,) O, yapılışça kalın, iri, kaba, sert/pürtüklü yahut haşin oldu; ve daha yaygın olarak, tabiat yahut huy bakımından, yahut başkalarıyla ünsiyetinde ve muamelelerinde kaba, sert/pürtüklü yahut haşin; nezaketsiz, katı, huysuz, görgüsüz yahut asık suratlı oldu. (10’a da bak.)] Bir rivayette şöyle denir: **مَنْ بَدَا جَفَا**, yani [çölde ikamet eden] tabiat yahut huy bakımından kaba, sert/pürtüklü yahut haşin olur; [yahut nezaketsiz, katı, huysuz, vb.;] insanlarla az karışması sebebiyle. (TA.) ― -b5- **جَفَا عَلَيْهِ كَذَا** Şu şey ona ağır oldu, külfetli oldu, yük oldu yahut bunaltıcı oldu. (K.) -A2- **جَفَا جَنْبَهُ عَنِ الفِرَاشِ**: ve **جَفَا السَّرْجَ**: 3’e bak. ― -b2- **جَفَتِ القِدْرُ زَبَدَهَا** Tencere köpüğünü dışarı attı; ↓ **اجفت** de böyledir; (TA;) [**جَفَأَت** ve **اجفأت** gibi;] aslında ء’sizdir. (Er- Rلghib, TA.) Ve **جَفَا السَّيْلُ** Sel [yolundaki şeyleri] sürüp götürdü. (Msb.) ― -b3- **جَفَا الرَّجُلَ**, muzâri‘ı yukarıdaki gibi, Adamdan yüz çevirdi; ondan kaçındı; yahut ondan sakındı: yahut adamı sürdü; yukarıda açıklanan **جفا السَّيْلُ**’dendir: bazen, kin ile anlamında olur. (Msb.) Ve **جَفَاهُ** Ondan uzaklaştı yahut ondan uzak bir yere çekildi: buradan Muhammed İbn-Sookah’ın sözü: **لَمَّا قَلَّ مَالِى جَفَانِى اـِخْوَانِى** [Malım azaldığında kardeşlerim benden uzaklaştı]. (TA) ― -b4- Ve **جَفَا مَالَهُ** Malına yapışıp kalmadı, onu elinde tutmadı yahut ona sımsıkı sarılmadı. (K.) ― -b5- Ve **جَفَاهُ**, (S, K,) muzâri‘ı **جَفُوَ**, (S,) mastarı **جَفَآءٌ** (S, K) ve **جَفْوٌ**, (K,) Ona kaba davrandı, sert/pürtüklü davrandı, haşin davrandı, nezaketsiz davrandı, katı davrandı, huysuz davrandı, görgüsüz davrandı yahut asık suratlı davrandı: (S, K:) **جَفَيْتُ** dememelisin. (S.) Meçhul ism-i mef‘ûlü ↓ **مَجْفُوٌّ** ve ↓ **مَجْفِىٌّ**’dir: (S, ve K “جفى” maddesinde:) ikincisi, **جُفِىَ**’ye uygun olarak yapılmıştır; onda و, ى’ye çevrilmiştir. (Fr, S.) ― -b6- Ona onu hoşnutsuz eden, kederlendiren yahut canını sıkan şeyi yaptı; ona hoşlanmadığı yahut nefret ettiği şeyi yaptı; ona kötülük yaptı. (TA.) Nitekim rivayette: **مَنْ حَجَّ وَلَمْ يَزُرْنِى فَقَدْ جَفَا** [Mekke’ye haccedip beni ziyaret etmeyen, yani bundan sonra kabrimi ziyaret etmeyen—ister dönüş yolunda ister sırf bu maksatla Medine’ye yolculuk ederek—beni hoşnutsuz eden şeyi yapmış olur]. (TA.) ― -b7- **جَفَتِ المَرْأُةُ وَلَدَهَا** Kadın çocuğunun bakımını ihmal etti yahut ona sık sık ilgi göstermeyi ihmal etti. (TA.)

تَجْفِيَةٌ
2 **تَجْفِيَةٌ** جف جفا تجفيه تجفية [**جفّى**’nin mastarı] Farsçada **جفاء فرمودن** anlamına gelir [görünüşe göre “birine kaba, sert/pürtüklü, haşin, vb. davranmasını emretmek” manasında]. (KL. [Golius’a göre, bu kaynağa dayanarak, “**جَفَا** ile aynı; ‘haksızlık etti; sert ve haksızca muamele etti: yahut bunun müteaddîsi’ ”])

جافى جَنْبَهُ عَنِ الفِرَاشِ
3 **جافى جَنْبَهُ عَنِ الفِرَاشِ** ذ, ve ↓ **جَفَاهُ**, Yanını yatak üzerinde dinlenmez kıldı, yahut onu huzursuz/rahatsız kıldı; yahut ondan çekindirtti: ve onu yataktan kabarttı, yukarı çekti yahut kaldırdı, [onu yataktan bir mesafe yahut aralıkla ayrılmış kılarak]. (Mgh.) Ve bundan dolayı, (Mgh,) **جافى عَضُدَيْهِ** (Mgh, TA) **عَنْ جَنْبيْهِ** (TA) Üst kollarını yanlarından ayırdı yahut uzak tuttu. (Mgh, TA.) [Böylece Müslüman, namazda secde ederken bunu yapmaya emrolunur.] Ve **جافى السَّرْجَ عَنْ ظَهْرِ الفَرَسِ**, (S, * Msb,) ve ↓ **اجفاهُ**, (S, K,) ve ↓ **جَفَاهُ**, (K, [TA’da bunun bir hata olduğu söylenmiştir; fakat bu fiilin benzeri bir kullanımı yukarıda Mgh’nin otoritesiyle zikredilmiştir,]) Eyeri atın sırtından kaldırdı: (S, Msb, K:) ve aynı şekilde, **القَتَبَ عَنْ ظَهْرِ البَعِيرِ** ↓ **أَجْفَيْتُ** [Ben eyeri devenin sırtından kaldırdım]. (M, TA.)

اجفاهُ
4 **اجفاهُ** أجفاه أجفى اجفاه اجفاة Onu yahut onu uzak kıldı, uzaklaştırdı; uzak, ırak yahut çekingen yaptı yahut yaptı ki uzak/ırak olsun. (TA.) ― -b2- 3’e de bak, iki yerde. ― -b3- **اجفى المَاشِيَةَ** Davarları yordu, [S’nin bazı nüshalarında **أَتْعَبَهَا** yerine **تَبِعَهَا** konmuştur,] ve onların yemesine izin vermedi, (AZ, S, K, TA,) ne de onları önceden besledi; onları şiddetle sürerek. (TA.) -A2- **أَجْفَتِ القِدْرُ**: 1’e bak. ― -b2- **أجْفَتِ الأَرْضُ** Arazi, vadinin selinin yahut tencerenin dışarı attığı çerçöp ve köpük olan **جُفَآء** gibi oldu; bunun iyisinin gitmesi bakımından. (Er-Rلghib, TA.)

تجافى
6 **تجافى** جافى تجافى تجافي : 1’e bak, üç yerde. [Secde eden yahut uzanan bir kişi hakkında söylenerek, Üzerinde dayandığı şeyden bedenini yukarı çekti demektir. Ve **تجافى عَنْهُ** genellikle, O yahut o, ondan yahut ondan geri çekildi, çekildi, uzaklaştı, uzak/ırak yahut bir mesafe yahut aralıkla ayrılmış oldu; ve ondan yahut ondan uzaklaştı, çekindi yahut ürktü demektir.] **الذَّبْح** ile **القَتْل** arasındaki fark hakkında şöyle denir: birincisi dış şah damarlarını kesmekledir; ikincisi ise **بِاـِيقَاعِ الفِعِلِ فِى المَحَلِّ مَعَ التَّجَافِى** [Fiili, uzak durarak, kendi mahallinde vuku‘a getirmekle]; bununla, **قَاتِل**’in uzaktan vurduğu, mahalli vurup vurmayacağını bilmediği kastedilir. (Mgh.) Ve [bundan dolayı] şöyle dersin: **تجافى لَهُ عَنْ حَقِّهِ** (mecaz kabul edilerek:) [Hakkından vazgeçti, yani] ona hakkını yahut alacağını verdi. (TA “خمص” maddesinde.) ― -b2- Sağa sola meyletti yahut döndü: ve doğrudan yanlışa. (Har s. 125.) [“دفو” maddesinde 6’ya bak.]

اجتفاهُ
8 **اجتفاهُ** اجتفاه اجتفاة Onu yahut onu yerinden kaldırdı/yerinden uzaklaştırdı. (K.)

استجفاهُ
10 **استجفاهُ** استجفاه استجفاة Onu (yani bir yatağı, vb., K) **جَافٍ** (S, K) saydı; yani kalın, kaba yahut sert/pürtüklü. (TA.) ― -b2- Ondan, hoşnutsuz edici, keder verici, can sıkıcı yahut kötü olan şeyi yapmasını istedi yahut talep etti. (TA.) -A2- **استجفى** Kaba oldu, sert/pürtüklü oldu, haşin oldu, nezaketsiz oldu, katı oldu, huysuz oldu, görgüsüz oldu yahut asık suratlı oldu. (KL. [1’e de bak.])

جَفًا
**جَفًا** جفا : **جَفَآءٌ**’a bak.

جَفْوَةٌ
**جَفْوَةٌ** جف جفو جفوه جفوة Kaba, sert/pürtüklü, haşin, nezaketsiz, katı, huysuz, görgüsüz yahut asık suratlı muamelenin yahut davranışın tek bir defası. (TA.) ― -b2- **جَفَآءٌ**’a da bak, üç yerde.

جِفْوَةٌ
**جِفْوَةٌ** جف جفو جفوه جفوة : **جَفَآءٌ**’a bak.

جَفَآءٌ
**جَفَآءٌ** جفآء yapılışta olur; [kalınlık, irilik, kabalık, sert/pürtüklülük yahut haşinlik anlamında:] ve tabiatta yahut huyda; (TA;) başkalarıyla ünsiyet ve muamelede kabalık, sert/pürtüklülük yahut haşinlik anlamında; (Mgh, Msb,) (Mgh;) nezaketsizlik, katılık, huysuzluk, görgüsüzlük yahut asık suratlılık; çöl halkının baskın bir niteliği; (Mgh, Msb;) bir elbise yahut kumaş parçası hakkında söylenen **جَفَا**’dandır; (Msb;) **بِرٌّ**’ün (S,) yahut **صِلَةٌ**’nin zıddıdır; (K;) ve ayrıca ↓ **جَفًا**, (K,) Lth’ye göre; fakat Az, buna izin veren hiç kimseyi bilmediğini söyler: (TA:) yine, **فِيهِ جِفْوَةٌ** ve **جَفْوَةٌ** sözlerinde ↓ **جِفْوَةٌ** ve ↓ **جَفْوَةٌ** [Onda kabalık, sert/pürtüklülük yahut haşinlik, vb. vardır] demektir: (K:) ve **فُلَانٌ ظَاهِرُ الجِفْوَةِ** Şu kimse, kendisinde kabalık, sert/pürtüklülük yahut haşinlik, vb. açık olan bir kimsedir: (S:) fakat Lth’ye göre, **جفوة** [**جَفْوَةٌ** mi yoksa **جَفْوَةٌ** mi olduğu gösterilmemiştir] **جَفَآءٌ**’dan daha sürekli bir niteliği ifade eder. (TA.) Yine şöyle dersin: ↓ **بِهِ جَفْوَةٌ**, yani O, kabalık, sert/pürtüklülük yahut haşinlik, vb. çekiyor. (K.) Ve **الزَّمَنِ** ↓ **أَصَابَتْهُ جَفْوَةُ** (mecaz:) [Zamanın yahut talihin kabalığı/haşinliği, vb. ona isabet etti]; ve **جَفَوَاتُهُ** [onun kabalıkları/haşinlikleri, vb.]. (TA.)

جُفَآءٌ
**جُفَآءٌ** جفآء Vadi selinin ve tencerenin dışarı attığı çerçöp ve köpük. (Er-Rلghib, TA.) [“جفأ” maddesine de bak.] ― -b2- Ve bundan dolayı, selin **جُفَآء**’una benzetilerek, (mecaz:) İnsanların yahut halkın ilki yahut önde geleni. (TA.) [Fakat “جفأ” maddesine bak.]

جَافٍ
**جَافٍ** جاف جافي [1’in ism-i fâili:] bir elbise yahut kumaş parçasına, (Mgh, Msb,) ve bir yatağa, vb.’ye, (S, * K, TA,) uygulanarak, Kalın, kaba yahut sert/pürtüklü. (Mgh, Msb, TA.) ― -b2- Ve [bundan dolayı] bir adama uygulanarak, (S, TA,) Yapılışça kalın, iri, kaba, sert/pürtüklü yahut haşin; ve tabiat yahut huy bakımından kaba, sert/pürtüklü yahut haşin; arkadaşlarına muamelesinde yahut onlara karşı davranışında kaba, sert/pürtüklü, haşin, nezaketsiz, katı, huysuz, görgüsüz yahut asık suratlı demektir: çoğulu **جُفَاةٌ**. (TA.) Yine şöyle dersin: **رَجُلٌ جَافِى الخِلْقَةِ** [Yapılışça kalın, iri, kaba, sert/pürtüklü yahut haşin bir adam]: ve **جَافِىالخُلُقِ** cimri ve uyumsuz; başkalarıyla ünsiyet ve muamelede kaba, sert/pürtüklü yahut haşin, (K, TA,) ve yanında oturduğu arkadaşına karşı öfkelendiğinde ve hiddetlendiğinde zalim/baskıcı. (TA.) Ve **جَافٍ عَنِ المَوْعِظَةِ** [Öğüde karşı katı]. (TA “جعظر” maddesinde.)

مَجْفُوٌّ
**مَجْفُوٌّ** مجفو : 1’e bak.

مَجْفِىٌّ
**مَجْفِىٌّ** مجفى مجفي : 1’e bak.
