# جلت (ج-ل-ت) — Arapça kök

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AC%D9%84%D8%AA
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%AC%D9%84%D8%AA

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Harfler: ج - ل - ت
- Bu kök Kur'an'da geçmiyor.
- 5 sözlük

## Sözlükler (5)

### [Tehzîbu'l-Luğa](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AC%D9%84%D8%AA/sozluk/tehzib.md) — Ezherî · 10. yy

ج ت ل
تلج ، جلت
استعمل من وجوهه : تلج ، جلت .
تلج : ثعلب ، عن ابن الأعرابيّ : التُّلَجُ : فَرْخُ العُقاب .
وقال أبو عُبَيْد : التّوْلَج : الكِناس ؛ وأنشد :
مُتَّخِذاً في صَفَوَاتٍ تَوْلَجا
ويقال له : الدَّوْلَج ، والأصل وَوْلَج ، فقلبت إحدى الواوين تاء .
جلت : يقال : جَلتُّهُ عشرين سَوْطاً : أي ضَربتَه . قلت : أَصله جَلَدْتُه ، فأُدْغِمَت الدال في التّاء .
وجالوت : اسم أَعْجَمِيّ لا ينصرف .
قال الله : ( وَقَتَلَ دَاوُودُ جَالُوتَ ) ( البقرة : 251 ) .
ويقال : اجْتَلَتُّه ، واجتلدْتُه : أي شربتُه أجمع .

##### Türkçe

ج ت ل
**تلج** , **جلت**
Şu vecihlerinden kullanılmıştır: **تلج** , **جلت** .

**تلج**: Sa‘leb, İbnü’l-A‘râbî’den: **التُّلَجُ**: kartal yavrusu.

Ebû ‘Ubeyd dedi: **التّوْلَج**: in (barınak); ve inşad etti:
مُتَّخِذاً في صَفَوَاتٍ تَوْلَجا

Ve ona **الدَّوْلَج** denilir; asıl olan **وَوْلَج**’dir; iki **واو**’dan biri **تاء**’ya çevrilmiştir.

**جلت**: denilir: **جَلتُّهُ** yirmi **سَوْطاً**: yani onu dövdüm. Dedim: aslı **جَلَدْتُه**’dir; böylece **الدال** **التّاء** içine idgam edilmiştir.

**وجالوت**: yabancı bir isimdir, munsarif olmaz.

Allah dedi: ( وَقَتَلَ دَاوُودُ جَالُوتَ ) ( البقرة : 251 ) .

Ve denilir: **اجْتَلَتُّه** , **واجتلدْتُه**: yani onu bütünüyle içtim.

### [Müfredât](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AC%D9%84%D8%AA/sozluk/mufredat.md) — Râgıb el-İsfahânî · 11. yy

- قال تعالى: ﴿ولما برزوا لجالوت وجنوده﴾ [البقرة/250]، وذلك أعجمي لا أصل له في العربية.

##### Türkçe

- Yüce Allah dedi ki: ﴿Ve **جالوت**’a ve onun askerlerine karşı ortaya çıktıklarında﴾ [البقرة/250]; ve bu, Arapçada aslı olmayan bir Acemcedir.

### [Lisânü'l-Arab](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AC%D9%84%D8%AA/sozluk/lisan.md) — İbn Manzûr · 13. yy

الجَلِيتُ: لغة في الجَلِيدِ، وهو ما يقع من السماء. وجالُوتُ: اسم رجل أَعجمي، لا ينصرف. وفي التنزيل العزيز: وقَتَل داودُ جالوتَ. ويقال: جَلَتُّه عشرينَ سَوْطاً أَي ضَرَبْته؛ وأَصله جَلَدْتُه، فأُدْغِمَت الدال في التاء.

##### Türkçe

**الجَلِيتُ**: **الجَلِيدِ** hakkında bir dildir; o da gökten düşen şeydir. Ve **جالُوتُ**: Acem bir adamın adıdır; munsarif olmaz. Aziz tenzilde: “Ve Dâvûd **جالوتَ**’u öldürdü.” denilmiştir. Ve denilir: “Onu yirmi kamçı ile **جَلَتُّه**” yani onu dövdüm; aslı **جَلَدْتُه**’dur; böylece **الدال** **التاء**’ya idğam edilmiştir.

### [Tâcü'l-Arûs](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AC%D9%84%D8%AA/sozluk/tac.md) — Zebîdî · 18. yy

جلته: أهمله الجوهري، وقال ابن الأعرابي: جلته، يجلته: ضربه، مثل جلده، لغة أو لثغة، كاجتلته، كاجتلده. وفي اللسان: ويقال: جلته عشرين سوطا: أي ضربته، وأصله: جلدته، فأدغمت الدال في التاء والمجلوت الألية أي الخفيفها وقد جلتت أليته: أي انحدرت في فخذه. واجتلته: شربه، أو أكله أجمع: والجليت: الجليد، لغة فيه، وهو ما يقع من السماء. وجالوت: اسم أعجمي، لاينصرف. وفي التنزيل العزيز:  وقتل داود جالوت  قال ابن دريد: فأما طالوت وجالوت وصابون، فليس من كلام العرب، وإن كان الأولان في التنزيل، فهما اسمان أعجميان. وجللتا، بضم الجيم وفتح اللام، وتضم اللام: ة بالنهروان، هكذا قيده الصاغاني.

##### Türkçe

**جلته**: Onu el-Cevherî ihmal etti; İbnü’l-A‘râbî dedi ki: **جلته، يجلته**: onu dövdü; **جلده** gibi; bir dil (lehçe) yahut bir pelteklik; **كاجتلته** gibi, **كاجتلده** gibi. Ve Lisân’da: Ve denilir: **جلته عشرين سوطا**: yani onu yirmi kırbaçla dövdüm; aslı: **جلدته**’dir; sonra **الدال** **التاء**’ya idğam edildi. Ve **المجلوت**: **الألية** yani onun hafifi; ve muhakkak ki **جلتت أليته**: yani uyluğuna doğru indi. Ve **اجتلته**: onu içti; yahut onu bütünüyle yedi. Ve **الجليت**: **الجليد**’dir; onda bir dildir; ve o, gökten düşen şeydir. Ve **جالوت**: yabancı bir isimdir; gayr-i munsariftir. Ve aziz tenzilde: **وقتل داود جالوت**. İbn Düreyd dedi ki: Amma **طالوت** ve **جالوت** ve **صابون**; Arapların sözünden değildir; her ne kadar ilk ikisi tenzilde ise de, ikisi de yabancı iki isimdir. Ve **جللتا**; **الجيم**’in zammı ve **اللام**’ın fethi ile; ve **اللام** zammolunur: Nehrevan’da bir (yer)dir; es-Sâğânî onu böyle kaydetti.

### [Kitâbullâh](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AC%D9%84%D8%AA/sozluk/kitab_allah.md) — Kur'an kullanımından türetilmiş

جلت
جَلَتَ - يَجْلِتُ - جَالُوْت
جَلَتَ - يَجْلِتُ + كائن +  شيئاً: يلتهمه بأجمعه بنهم
جَالُوْت: على وزن " فاعول " اسم فاعل مبالغة من " جَلَتَ - يَجْلِتُ " اسم آلة منه: النهم الكثير الأكل بشدة: وهو اسم ملك في زمان موسى، ويبدو أن للاسم ارتباط بكونه نهماً أو متوحشاً والله أعلم
ملاحظة: بالعامية الشامية: يجلط الأكل: يبتلعه بنهم ووحشية
واللفظ ينتمي إلى مجموعة ألفاظ " الأكل من حيث هو ضم الطعام أو الماء أو الشيء للكائن" ، وهي:
سَبَعَ - يَسْبِعُ، جَلَتَ - يَجْلِتُ، أَكَلَ - يَأْكُلُ، زَادَ - يَزُوْدُ، طَعِمَ - يَطْعَمُ، قَاتَ - يَقُوْتُ
جالوت
 	﴿فلما فصل طالوت بالجنود قال إن الله مبتليكم بنهر فمن شرب منه فليس مني ومن لم يطعمه فإنه مني إلا من اغترف غرفة بيده فشربوا منه إلا قليلا منهم فلما جاوزه هو والذين آمنوا معه قالوا لا طاقة لنا اليوم بجالوت وجنوده قال الذين يظنون أنهم ملاقو الله كم من فئة قليلة غلبت فئة كثيرة بإذن الله والله مع الصابرين(249)﴾ البقرة ﴿ولما برزوا لجالوت وجنوده قالوا ربنا أفرغ علينا صبرا وثبت أقدامنا وانصرنا على القوم الكافرين(250)﴾ البقرة ﴿فهزموهم بإذن الله وقتل داوود جالوت وآتاه الله الملك والحكمة وعلمه مما يشاء ولولا دفع الله الناس بعضهم ببعض لفسدت الأرض ولكن الله ذو فضل على العالمين(251)﴾ البقرة
الراغب
جلت
قال تعالى: }ولما برزوا لجالوت وجنوده{ [البقرة/250]، وذلك أعجمي لا أصل له في العربية.
ملخص اللسان
1.     الجَلِيتُ: لغة في الجَلِيدِ، وهو ما يقع من السماء.
2.     وجالُوتُ: اسم  رجل أَعجمي،
3.    جَلَتُّه عشرينَ سَوْطاً أَي ضَرَبْته؛
لسان العرب
● -   جلت: الجَلِيتُ: لغة في الجَلِيدِ، وهو ما يقع من السماء. وجالُوتُ: اسم  رجل أَعجمي، لا ينصرف. وفي التنزيل العزيز: وقَتَل داودُ جالوتَ.  ويقال: جَلَتُّه عشرينَ سَوْطاً أَي ضَرَبْته؛ وأَصله جَلَدْتُه،  فأُدْغِمَت الدال في التاء.
مقاييس اللغة:
لم أجدها
القاموس المحيط:
والجَليتُ: الجَليدُ. وجالوتُ: أعْجَمِيٌّ. وجُلَلْتَا، وتُضَمُّ اللاَّمُ: ة بالنَّهْرَوانِ.
تاج العروس:
ج ل ت
جَلَتَهُ : أَهملَهُ الجوهرِيّ وقال ابنُ الأَعرابيّ : جَلَتَهُ يَجْلِتُه : ضَرَبَه مثل جَلَدَهُ لُغَة أَو لُثْغَة كاجْتَلَتَهُ كاجْتَلَدَهُ . وفي اللسَان : ويُقَال : جَلَتُّهُ عشرينَ سَوْطاً : أَي ضَرَبْتُه وأَصلُهُ : جَلَدْتُهُ فأُدْغِمَتِ الدَّالُ في التّاءِ والمَجْلُوتُ الأَلْيَةِ أَي الخَفِيفُها وقد جُلِتَت أَلْيَتُه : أَي انحَدرتْ في فَخِذِه . واجْتَلَتَهُ : شَرِبَهُ أَو أَكَلَهُ أَجْمَعَ : والجَلِيتُ : الجَلِيدُ لُغَةٌ فيه وهو ما يَقَعُ من السَّماءِ . وجالُوتُ : اسْمٌ أَعْجَمِيٌّ لاينصرفٌ . وفي التَّنزيل العزيز : " وقَتَلَ داوُدُ جَالُوتَ " قال ابن دُرَيْد : فأَمّا طالُوتُ وجالُوت وصابونُ فليس من كلام العرب وإِنْ كان الأَوّلانِ في التَّنْزيل فهما اسْمانِ أَعْجَمِيّانِ . وجُلَلْتَا بضَمِّ الجيم وفتح الَّلام وتُضَمُّ الَّلامُ : ة بالنَّهْرَوانِ هكذا قيّدَه الصّاغانيُّ

##### Türkçe

جلت
**جَلَتَ** - **يَجْلِتُ** - **جَالُوْت**
**جَلَتَ** - **يَجْلِتُ** + bir canlı + bir şeyi: onu, tamamını iştahla yutar.
**جَالُوْت**: “**فاعول**” vezni üzere, “**جَلَتَ** - **يَجْلِتُ**”den mübalağa ism-i fâil; ondan ism-i âlet: çok obur, şiddetle çok yiyen iştah; ve o, Musa zamanında bir kralın adıdır; ve görünür ki ismin, onun obur veya vahşi oluşuyla bir bağlantısı vardır; Allah daha iyi bilir.
Not: Şam lehçesinde: **يجلط الأكل**: onu iştahla ve vahşice yutar.
Ve lafız, “canlının yiyeceği veya suyu veya şeyi kendine katması olması bakımından yeme” lafızları grubuna mensuptur; ve onlar şunlardır:
**سَبَعَ** - **يَسْبِعُ**، **جَلَتَ** - **يَجْلِتُ**، **أَكَلَ** - **يَأْكُلُ**، **زَادَ** - **يَزُوْدُ**، **طَعِمَ** - **يَطْعَمُ**، **قَاتَ** - **يَقُوْتُ**

جالوت
﴿“Talut askerlerle ayrılınca dedi ki: Şüphesiz Allah sizi bir nehirle imtihan edicidir; kim ondan içerse benden değildir; kim de onu tatmazsa o bendedir; ancak eliyle bir avuç alan müstesna.” Derken ondan içtiler, içlerinden azı hariç. O ve onunla beraber iman edenler onu geçince dediler ki: “Bugün **جالوت** ve askerlerine karşı bize güç yok.” Allah’a kavuşacaklarını zannedenler dedi ki: “Nice az bir topluluk, Allah’ın izniyle çok bir topluluğa galip gelmiştir.” Ve Allah sabredenlerle beraberdir (249)﴾ البقرة
﴿Ve **جالوت** ve askerlerine karşı çıktıklarında dediler ki: “Rabbimiz! Üzerimize sabır boşalt, ayaklarımızı sabit kıl ve kâfir kavme karşı bize yardım et.” (250)﴾ البقرة
﴿Böylece onları Allah’ın izniyle bozguna uğrattılar; ve Davud **جالوت**’u öldürdü; ve Allah ona mülkü ve hikmeti verdi ve ona dilediğinden öğretti; eğer Allah’ın insanları birbirleriyle defetmesi olmasaydı yer bozulurdu; fakat Allah âlemlere karşı fazl sahibidir (251)﴾ البقرة

الراغب
جلت
Yüce Allah dedi ki: ﴿**ولما برزوا لجالوت وجنوده**﴾ [البقرة/250]; ve bu, Arapçada aslı olmayan acemicedir.

ملخص اللسان
1. **الجَلِيتُ**: **الجَلِيدِ** hakkında bir dildir; ve o, gökten düşendir.
2. Ve **جالُوتُ**: acemi bir adamın adıdır,
3. **جَلَتُّه** yirmi kamçı (vurdum) yani onu dövdüm;

لسان العرب
● - جلت: **الجَلِيتُ**: **الجَلِيدِ** hakkında bir dildir; ve o, gökten düşendir. Ve **جالُوتُ**: acemi bir adamın adıdır; munsarif olmaz. Aziz tenzilde: “Ve Davud **جالوت**’u öldürdü.” Ve denir: **جَلَتُّه** yirmi kamçı yani onu dövdüm; aslı **جَلَدْتُه**’dur; sonra **الدال** **التاء** içinde idgam edildi.

مقاييس اللغة:
Onu bulmadım.

القاموس المحيط:
Ve **الجَليتُ**: **الجَليدُ**. Ve **جالوتُ**: acemidir. Ve **جُلَلْتَا**; ve **اللاَّمُ** zamme edilir: Nehravan’da bir yer.

تاج العروس:
ج ل ت
**جَلَتَهُ**: Cevherî onu ihmal etti; ve İbnü’l-A‘râbî dedi ki: **جَلَتَهُ يَجْلِتُه**: onu dövdü; **جَلَدَهُ** gibi; bir dil veya pelteklik; **اجْتَلَتَهُ** gibi, **اجْتَلَدَهُ** gibi. Ve Lisân’da: ve denilir: **جَلَتُّهُ** yirmi kamçı: yani dövdüm; ve aslı: **جَلَدْتُهُ**; sonra **الدَّالُ** **التّاءِ** içinde idgam edildi. Ve **المَجْلُوتُ الأَلْيَةِ**: yani onun kalçası hafif olan; ve onun kalçası **جُلِتَت**: yani uyluğuna doğru kaydı. Ve **اجْتَلَتَهُ**: onu içti veya onu bütünüyle yedi. Ve **الجَلِيتُ**: **الجَلِيدُ**; onda bir dildir; ve o, gökten düşendir. Ve **جالُوتُ**: acemi bir addır; munsarif değildir. Aziz tenzilde: “Ve Davud **جَالُوتَ**’u öldürdü.” İbn Düreyd dedi ki: Talut ve **جالوت** ve Sabun’a gelince, Arapların sözünden değildir; her ne kadar ilk ikisi tenzilde olsa da; ikisi de acemi iki addır. Ve **جُلَلْتَا**; **الجيم**’in zammı ve **الَّلام**’ın fethiyle; ve **الَّلام** zamme edilir: Nehravan’da bir yer; Sâğânî onu böyle kaydetti.
