# جلحظ (ج-ل-ح-ظ) — Arapça kök

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AC%D9%84%D8%AD%D8%B8
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%AC%D9%84%D8%AD%D8%B8

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Harfler: ج - ل - ح - ظ
- Bu kök Kur'an'da geçmiyor.
- 2 sözlük

## Sözlükler (2)

### [Lisânü'l-Arab](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AC%D9%84%D8%AD%D8%B8/sozluk/lisan.md) — İbn Manzûr · 13. yy

رجل جِلْحِظٌ وجِلْحاظٌ وجِلْحِظاء: كثير الشعر على جسده ولا يكون إِلا ضخماً. وفي نوادر الأَعراب: جِلْظاءٌ من الأَرض وجِلْحاظٌ (* قوله
«وجلحاظ إلخ» تقدم في مادة جلذ جلظاء من الأَرض وجلماظ والصواب ما هنا.) وجِلْذاءٌ وجِلْذانٌ. ابن دريد: سمعت عبد الرحيم ابن أَخي الأَصمعي يقول: أَرض جِلْحِظاءٌ، بالظاء والحاء غير معجمة، وهي الصُّلْبة، قال: وخالفه أَصحابنا فقالوا: جِلْخِظاء، بالخاء المعجمة، فسأَلته فقال: هكذا رأَيته، قال الأَزهري: والصواب جلْحظاء، كما رواه عبد الرحيم لا شك فيه بالحاء غير معجمة.

##### Türkçe

**رجل جِلْحِظٌ** ve **جِلْحاظٌ** ve **جِلْحِظاء**: bedeninde çok kıllı olan; ve ancak iri olmaz.

Ve A‘râbın nevâdirinde: **جِلْظاءٌ من الأَرض** ve **جِلْحاظٌ**
(* onun sözü
“**وجلحاظ إلخ**” **جلذ** maddesinde daha önce geçti: **جلظاء من الأَرض** ve **جلماظ**; doğru olan buradaki gibidir.)
ve **جِلْذاءٌ** ve **جِلْذانٌ**.

İbn Düreyd: Abdurrahîm, el-Asma‘î’nin kardeşinin oğlu, derken işittim:
**أَرض جِلْحِظاءٌ**; **الظاء** ile ve **الحاء** mu‘ceme olmayan ile; o, sert olandır, dedi. Dedi ki: Ashabımız ona muhalefet etti de şöyle dediler: **جِلْخِظاء**; mu‘ceme olan **الخاء** ile. Ona sordum; dedi ki: onu böyle gördüm.

El-Ezherî dedi ki: doğru olan **جلْحظاء**’dır; Abdurrahîm’in rivayet ettiği gibi; mu‘ceme olmayan **الحاء** ile olduğunda şüphe yoktur.

### [Tâcü'l-Arûs](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AC%D9%84%D8%AD%D8%B8/sozluk/tac.md) — Zebîdî · 18. yy

الجلحظ، كزبرج، وقرطاس، أهمله الجوهري. وقال الصاغاني، وصاحب اللسان: هو الكثير الشعر على جسده مع ضخم، كالجلحظاء، بكسر الجيم وسكون اللام و كسر الحاء، ويروى مثل الجربياء، كما في العباب. وهي أي الجلحظاء: الأرض الغليظه، كما رواه ابن دريد عن عبد الرحمن ابن أخي الأصمعي. قال: وخالفه أصحابنا، فقالوا: جلخظاء، بالخاء المعجمة. قال الأزهري: والصواب ما رواه عبد الرحمن ابن أخي الأصمعي.
 قلت: وقد سبق في جلحط هذا البحث بعينه، وفيه نقل ابن دريد أرض جلحطاء، بالحاء والطاء، نقلا عن سيبويه، قال: هكذا نقله وأنا من الحرف أوجر، لأني سمعت ابن أخي الأصمعي يقول: بالحاء والظاء المعجمة، وسألته فقال: هكذا رأيت في كتاب عمي فخفت أن لا يكون سمعه. ومر أيضا عن ابن عباد: جلخطاء بالخاء المعجمة، وهكذا في نسخة الجمهرة بخط أبي سهل، فراجعه وتأمل.

##### Türkçe

**الجلحظ**; **زبرج** ve **قرطاس** gibi; el-Cevherî onu ihmal etti. es-Sâğânî ve Lisân’ın sahibi dedi ki: O, bedeninde çok kıllı olan, iri olmakla birlikte; **الجلحظاء** gibi; **الجيم**’in kesresi, **اللام**’ın sükûnu ve **الحاء**’ın kesresiyle; **الجربياء** gibi diye rivayet edilir; **العباب**’da olduğu üzere. Ve o, yani **الجلحظاء**: kalın (kaba) yer (toprak)tır; İbn Düreyd’in, Abdurrahman (el-Asmaî’nin kardeşinin oğlu)’ndan rivayet ettiği gibi. Dedi ki: Ashabımız ona muhalefet etti; şöyle dediler: **جلخظاء**, **الخاء** المعجمة ile. el-Ezherî dedi ki: Doğru olan, Abdurrahman (el-Asmaî’nin kardeşinin oğlu)’nun rivayet ettiğidir.

Ben derim ki: Bu araştırmanın aynısı **جلحط**’ta daha önce geçti; onda İbn Düreyd’in, Sîbeveyh’ten naklen, **أرض جلحطاء**’yı **الحاء** ve **الطاء** ile nakletmesi vardır; dedi ki: Onu böyle nakletti ve ben harften daha çok çekinirim; çünkü el-Asmaî’nin kardeşinin oğlunu **الحاء** ve **الظاء** المعجمة ile söylerken işittim; ona sordum, dedi ki: Amcamın kitabında böyle gördüm; onun bunu işitmemiş olmasından korktum. Ve İbn Abbâd’dan da geçti: **جلخطاء** **الخاء** المعجمة ile; ve Cumhura’nın nüshasında Ebû Sehl’in hattıyla da böyledir; onu gözden geçir ve düşün.
