# جلط — Tâcü'l-Arûs

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AC%D9%84%D8%B7/sozluk/tac
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%AC%D9%84%D8%B7/entries/tac

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [جلط](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AC%D9%84%D8%B7.md)
- Tâcü'l-Arûs: Zebîdî · 18. yy

## Madde başı: جلط

جلط يجلط، إذا كذب، عن ابن الأعرابي. وجلط أيضا، إذا حلف، هكذا نقله الصاغاني، وسيأتي في ح ل ط مثل ذلك، فهو إما تصحيف منه، أو لغة فيه، فتأمل. وجلط سيفه: سله، وفي الصحاح: استله. وقال ابن عباد: جلط رأسه يجلطه: حلقه، وهو قول الفراء. وجلط الجلد عن الظبية: كشطه. وجلط البعير بسلحه: رمى به. والجليطة: سيف يندلق من غمده، يقال: سيف جليط، أي دلوق. والجلطة، بالضم: الجزعة الخاثرة من الرائب. واجتلطه من يده: اختلسه. واجتلط ما في الإناء: اشتفه، أي شربه أجمع. والجلوط، كصبور، من النساء: القليلة الحياء، وفي العباب، البعيدة من الحياء. وجالطه: كابده، عن ابن الأعرابي. وناب جلطاء: رخوة ضعيفة. وانجلط البعير: انجدل، ومثله في العباب، وفي التكملة: أي انجرد. ومما يستدرك عليه: الجلاط، بالكسر: المكاذبة، كذا في التكملة واللسان عن ابن الأعرابي، ووقع في غير نسخ من العباب: المكابدة، وكل منهما صحيح. واجلنطى: اضطجع، ذكره أبو حيان، وقال: يروى بالطاء، والظاء، والضاد. وقول العامة: جليط الشيء بمعنى انجرد. صوابه: انجلط. وجالطة: قرية من إقليم أدلبة من قرطبة منها: أبو عبد الله محمد ابن حكم بن محمد، حدث بالأندلس وغيرها، وحج سنة 370. وأخذ عنه أبو محمد بن أبي زيد بالقيروان، قتل بقرطبة شهيدا سنة 403. وقرية أخرى تجاه بنزرت بالقرب من إفريقية، وهي غير الأولى.

### Türkçe

**جلط** **يجلط**: yalan söylediği zaman; İbnü’l-A‘râbî’den. Ve **جلط** ayrıca: yemin ettiği zaman; Sâgânî onu böyle nakletti; ve bunun benzeri **حلط**’ta gelecektir; o hâlde bu ya ondan bir tashîftir, yahut onda bir lügattir; öyleyse düşün. Ve **جلط** kılıcını: onu kınından çekti; ve **الصحاح**’ta: onu çekip çıkardı. İbn Abbâd dedi: **جلط** başını **يجلطه**: onu tıraş etti; ve bu Ferrâ’nın sözüdür. Ve **جلط** deriyi ceylandan: onu sıyırdı. Ve **جلط** deveyi dışkısıyla: onunla attı. Ve **الجليطة**: kınından fırlayıp çıkan bir kılıçtır; denir ki: **سيف جليط**; yani: kayıp çıkan. Ve **الجلطة**, (zammesiyle): ekşimiş sütten olan pıhtılaşmış parça. Ve **اجتلطه** onu elinden: onu kapıp aldı. Ve **اجتلط** kapta olanı: onu bir dikişte içti; yani onu bütünüyle içti. Ve **الجلوط**, **صبور** vezninde, kadınlardan: hayâsı az olan; ve **العباب**’da: hayâdan uzak olan. Ve **جالطه**: onunla boğuştu; İbnü’l-A‘râbî’den. Ve **ناب جلطاء**: gevşek, zayıf. Ve **انجلط** deve: yuvarlandı; ve bunun benzeri **العباب**’dadır; ve **التكملة**’de: yani soyundu (çıplaklaştı). Ve onun üzerine istidrâk edilenlerdendir: **الجلاط**, kesre ile: karşılıklı yalanlaşma; **التكملة** ve **اللسان**’da İbnü’l-A‘râbî’den böyle. Ve **العباب**’ın bazı nüshalarında: karşılıklı boğuşma vâki olmuştur; ve ikisinin her biri sahihtir. Ve **اجلنطى**: yan yattı; Ebû Hayyân onu zikretti ve dedi: **الطاء** ile, **الظاء** ile ve **الضاد** ile rivayet olunur. Avâmın sözü: “**جليط** الشيء” (şeyin **جليط**’i) “soyundu” mânâsında. Onun doğrusu: **انجلط**. Ve **جالطة**: Kurtuba’nın **أدلبة** ikliminden bir köydür; ondan: Ebû Abdillâh Muhammed b. Hakem b. Muhammed; Endülüs’te ve başkasında hadis rivayet etti; ve 370 yılında haccetti. Ve ondan Ebû Muhammed b. Ebî Zeyd el-Kayrevânî aldı; 403 yılında Kurtuba’da şehit olarak öldürüldü. Ve İfrîkıye yakınında Bizerte karşısında başka bir köy; ve o, birincisi değildir.
