# جلظ (ج-ل-ظ) — Arapça kök

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AC%D9%84%D8%B8
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%AC%D9%84%D8%B8

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Harfler: ج - ل - ظ
- Bu kök Kur'an'da geçmiyor.
- 2 sözlük

## Sözlükler (2)

### [Lisânü'l-Arab](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AC%D9%84%D8%B8/sozluk/lisan.md) — İbn Manzûr · 13. yy

اجْلَنْظى: استَلْقى على الأَرض ورفع رجليه. التهذيب في الرباعي: اجْلَنْظى الرجل على جنبه، واسْلَنْقى على قفاه. أَبو عبيد: المُجْلَنْظِي الذي يستلقي على ظهره ويرفع رجليه. وفي حديث لقمان ابن عاد: إِذا اضطجَعْتُ لا أَجْلَنْظِي؛ أَبو عبيد: المُجْلَنْظِي المُسْبَطِرّ في اضْطِجاعه، بقول فلست كذلك، والأَلف للإِلحاق والنون زائدة، أَي لا أَنام نوْمةَ الكَسْلان ولكن أَنام مُسْتَوْفِزاً، ومنهم من يهمز فيقول اجْلَنْظَأْت واجْلَنْظَيْت.

##### Türkçe

**اجْلَنْظى**: yere sırtüstü uzandı ve iki bacağını kaldırdı. Dörtlüde **التهذيب**:
Adam yanına **اجْلَنْظى** oldu; ve ensesi üzerine **اسْلَنْقى** oldu. Ebû Ubeyd: **المُجْلَنْظِي**
sırtı üzerine uzanan ve iki bacağını kaldıran kimsedir. Lokman b. Âd hadîsinde: “Ne zaman
uzansam, **لا أَجْلَنْظِي**.” Ebû Ubeyd: **المُجْلَنْظِي** uzanışında **المُسْبَطِرّ** olandır; “ben öyle değilim” sözüyle; ve elif ilhâk içindir, nûn ziyadedir; yani tembelin uykusu gibi uyumam, fakat tetikte olarak uyurum. Onlardan kimi de hemze yapar da şöyle der: **اجْلَنْظَأْت** ve **اجْلَنْظَيْت**.

### [Tâcü'l-Arûs](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AC%D9%84%D8%B8/sozluk/tac.md) — Zebîdî · 18. yy

جلظاء من الأرض، بالكسر، أهمله الجوهري. وقال ابن دريد: أي الأرض الغليظة كما نقله الصاغاني، ونقله صاحب اللسان في تركيب جلخظ استطرادا عن نوادر الأعراب.
 والجلواظ، بالكسر: سيف عامر بن الطفيل، نقله الصاغاني، قال: وهو القائل فيه يوم الرقم:
  ثأرت غداة فارقني عقيل                      ولم يدرك به الثأر المنيم

  وتحتي الوحف، والجلواظ سيفي                      فكيف يمل من لومي المـلـيم واجلوظ البعير، كاعلوط: استمر على سيره واستقام، نقله ابن عباد، وفي بعض النسخ: استمد.

##### Türkçe

**جلظاء**: yerden (araziden), kesre ile; Cevherî onu ihmal etti. İbn Düreyd dedi: yani kalın (kaba) yer; Sâgânî’nin naklettiği üzere. Lisân sahibi de, Nüvâdirü’l-A‘râb’dan istitrâden, **جلخظ** terkibinde onu nakletti.

**الجلواظ**, kesre ile: Âmir b. et-Tufeyl’in kılıcıdır; Sâgânî onu nakletti. Dedi ki: O, **يوم الرقم** gününde onun hakkında söyleyendir:

ثأرت غداة فارقني عقيل                      ولم يدرك به الثأر المنيم

وتحتي الوحف، والجلواظ سيفي                      فكيف يمل من لومي المـلـيم

Ve **اجلوظ** deve, **كاعلوط** gibi: yürüyüşü üzerinde devam etti ve doğruldu; İbn Abbâd onu nakletti. Bazı nüshalarda: **استمد**.
