# جلعب — Lisânü'l-Arab

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AC%D9%84%D8%B9%D8%A8/sozluk/lisan
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%AC%D9%84%D8%B9%D8%A8/entries/lisan

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [جلعب](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AC%D9%84%D8%B9%D8%A8.md)
- Lisânü'l-Arab: İbn Manzûr · 13. yy

## Madde başı: جلعب

الجَلْعَبُ والجَلَعْباءُ والجَلَعْبَى والجَلْعابةُ كلُّه: الرَّجُل الجافي الكثِيرُ الشرِّ. وأَنشد الأَزهريُّ: جِلْفاً جَلَعْبَى ذا جَلَبْ
والأُنثى جَلَعْباةٌ، بالهاءِ. قال ابن سيده: وهي من الإِبل ما طالَ في هَوَجٍ وعَجْرَفِيَّةٍ. ابن الأَعرابي: اجْرَعَنَّ وارْجَعَنَّ واجْرَعَبَّ واجْلَعَبَّ الرَّجُلُ اجْلِعْباباً إِذا صُرِعَ وامْتَدَّ على وجهِ الأَرض. وقيل: إِذا اضْطَجَعَ وامْتَدَّ وانْبَسَطَ.
الأَزهري: الـمُجْلَعِبُّ: الـمَصْرُوع إِما مَيِّتاً وإِما صَرَعاً شديداً. والـمُجْلَعِبُّ: الـمُسْتَعْجِلُ الماضي. قال: والـمُجْلَعِبُّ أَيضاً من نَعْتِ الرجل الشِّرِّيرِ. وأَنشد: مُجْلَعِبّاً بين راووقٍ ودَنْ
\<ص:275>
قال ابن سيده: الـمُجْلَعِبُّ: الماضي الشِّرِّيرُ، والـمُجْلَعِبُّ: الـمُضْطَجِعُ، فهو ضِدٌّ. الأَزهري: الـمُجْلَعِبُّ: الماضي في السَّير، والـمُجْلَعِبُّ: الـمُمْتَدُّ، والـمُجلَعِبُّ: الذاهِبُ. واجْلَعَبَّ في السير: مَضَى وجَدَّ. واجْلَعَبَّ الفَرَسُ: امْتَدَّ مع الأَرض. ومنه قول الأَعرابي يصف فرساً: وإِذا قِيدَ اجْلَعَبَّ. الفرَّاءُ: رجل جَلَعْبَى العَينِ، على وزن القَرَنْبَى، والأَنثى جَلَعْباةٌ، بالهاءِ، وهي الشَّديدةُ البَصَر.
قال الأَزهري وقال شمر: لا أَعرف الجَلَعْبَى بما فَسَّرها الفرَّاءُ. والجَلَعْباةُ من الإِبل: التي قد قَوَّسَتْ ودَنَتْ من الكِبَر. ابن سيده: الجَلَعْباةُ: الناقةُ الشديدةُ في كل شيء. واجْلَعَبَّت الإِبلُ: جَدَّتْ في السَّير. وفي الحديث: كان سَعْدُ بن معاذ رجلاً جِلْعاباً، أَي طويلاً.
والجَلْعَبَة من النُّوقِ: الطويلةُ، وقيل هو الضَّخْم الجسيم، ويروى جِلْحاباً، وهو بمعناه.
وسَيلٌ مُجْلَعِبٌّ: كبيرٌ، وقيل كَثِير قَمْشُه، وهو سَيْلٌ مُزْلَعِبٌّ أَيضاً. وجَلْعَبٌ: اسم موضع.

### Türkçe

**الجَلْعَبُ** ve **الجَلَعْباءُ** ve **الجَلَعْبَى** ve **الجَلْعابةُ**; hepsi: kaba, şerri çok olan adamdır. el-Ezherî inşad etti:
جِلْفاً جَلَعْبَى ذا جَلَبْ
Dişisi **جَلَعْباةٌ**’dir, **الهاء** ile. İbn Sîde dedi: O, develerden, azgınlık ve kabalıkta uzamış olan şeydir. İbnü’l-A‘râbî: **اجْرَعَنَّ** ve **ارْجَعَنَّ**
ve **اجْرَعَبَّ** ve **اجْلَعَبَّ** adam, **اجْلِعْباباً** (yapar) — yere yüzüstü devrilip uzandığı zaman. Ve denildi: Yattığı, uzandığı ve yayılıp açıldığı zaman.

el-Ezherî: **الـمُجْلَعِبُّ**: ya ölü olarak ya da şiddetli bir çarpılma ile devrilmiş olandır. Ve **الـمُجْلَعِبُّ**: acele eden, geçip giden (kimsedir). Dedi: **الـمُجْلَعِبُّ** ayrıca şerli adamın sıfatındandır. Ve inşad etti:
مُجْلَعِبّاً بين راووقٍ ودَنْ
\<ص:275>
İbn Sîde dedi: **الـمُجْلَعِبُّ**: geçip giden şerli (kimsedir); ve **الـمُجْلَعِبُّ**: yatan (kimsedir); o hâlde o, zıttır. el-Ezherî: **الـمُجْلَعِبُّ**: yürüyüşte geçip giden; ve **الـمُجْلَعِبُّ**: uzanmış olan; ve **الـمُجلَعِبُّ**: giden olandır.

Ve yürüyüşte **اجْلَعَبَّ**: geçti ve ciddileşti. Ve at **اجْلَعَبَّ**: yerle birlikte uzandı. Ve ondan, bir bedevînin bir atı vasfederken sözü: Ve bağlandığı zaman **اجْلَعَبَّ**.

el-Ferrâ: gözü **جَلَعْبَى** olan adam; **القَرَنْبَى** vezni üzere; dişisi **جَلَعْباةٌ**’dir, **الهاء** ile; o, görmesi şiddetli olandır.

el-Ezherî dedi ve Şemmer dedi: el-Ferrâ’nın onu tefsir ettiği şeyle **الجَلَعْبَى**’yı bilmem.

Ve develerden **الجَلَعْباةُ**: yay gibi bükülmüş ve yaşlılıktan (dolayı) yaklaşmış olandır. İbn Sîde: **الجَلَعْباةُ**: her şeyde şiddetli olan dişi devedir. Ve develer **اجْلَعَبَّت**: yürüyüşte ciddileşti. Ve hadiste: Sa‘d b. Muâz **جِلْعاباً** bir adam idi; yani uzun.

Ve dişi develerden **الجَلْعَبَة**: uzun olandır; ve denildi: o, iri, cüsseli olandır; ve **جِلْحاباً** diye rivayet olunur; o da onun manasındadır.

Ve **سَيلٌ مُجْلَعِبٌّ**: büyük; ve denildi: süprüntüsü çok olan; ve o, **سَيْلٌ مُزْلَعِبٌّ** de (olur); yani ayrıca.

Ve **جَلْعَبٌ**: bir yer adıdır.
