# جمد — Tâcü'l-Arûs

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AC%D9%85%D8%AF/sozluk/tac
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%AC%D9%85%D8%AF/entries/tac

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [جمد](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AC%D9%85%D8%AF.md)
- Tâcü'l-Arûs: Zebîdî · 18. yy

## Madde başı: جمد

جمد الماء وكل سائل، كنصر وكرم، يجمد جمدا، أي قام، وهو ضد ذاب وكذلك غيره إذا يبس، فهو جامد وجمد، الأخير بفتح فسكون، سمي بالمصدر. وجمد الماء والعصارة تجميدا: حاول أن يجمد. والجمد، محركة، الثلج. والجمد جمع جامد، مثل خادم، و الجمد: الماء الجامد. ومن المجاز: الجماد، كسحاب: الأرض، والسنة لم يصبها مطر، قال الشاعر:
  وفي السنة الجماد يكون غيثا                      إذا لم تعط درتها العصوب وفي التهذيب: سنة جامدة: لاكلأ فيها ولا خصب ولا مطر. وأرض جماد: يابسة لم يصبها مطر ولا شيء فيها. قال لبيد.

  أمرعت في نداه إذ قحط القط                      ر فأمسى جمادها ممطـورا وأرض جماد: لم تمطر، وقيل هي الغليظة. والجماد: النقة البطيئة، قال ابن سيده: ولا يعجبني والصحيح أنها التي لا لبن لها، وهو مجاز. وكذلك شاة جماد. وفي التهذيب: الجماد: البكيئة، وهي القليلة اللبن، وذلك من يبوستها. جمدت تجمد جمودا. والجماد ضرب من الثياب والبرود، ويكسر. قال أبو دواد:
  عبق الكباء بهن كل عشـية                      وغمرن ما يلبسن غير جماد ويقال للبخيل جماد له، كقطام، ذما، أي لا زال جامد الحال، وإنما بني على الكسر لأنه معدول عن المصدر، أي الجمود، كقولهم فجار. أو هو، أي البخيل جماد الكف والجامد. وقد جمد يجمد، إذا بخل، وهو مجاز. ومنه الحديث إنا والله ما نجمد عند الحق، ولا نتدفق عند الباطل، حكاه ابن الأعرابي. وهو جامد، إذا بخل بما يلزمه من الحق. وجماد: نقيض قولهم حماد، بالحاء في المدح، وسيأتي. قال المتلمس:
  جماد لها جماد ولا تقولن                      لها أبدا إذا ذكرت حماد

  وجمادى، كحبارى: من أسماء الشهور العربية. وهما جماديان، فعالى من الجمد، معرفة لكونها علما على الشهر مؤنثة، سميت بذلك لجمود الماء فيها عند تسمية الشهور. قال الفراء: الشهور كلها مذكرة إلا جماديين فإنهما مؤنثان. قال بعض الأنصار:
  إذا جمادى منعت قطرها                      زن جناني عطن مغضف يعني نخلا. يقول: إذا لم يكن المطر الذي به العشب يزين مواضع الناس فجناني مزينة بالنخل. قال الفراء: فإن سمعت تذكير جمادى فإنما يذهب به إلى الشهر. ج جماديات. على القياس، ولو قيل جماد لكان قياسا. وروي عن أبي الهيثم جمادى خمسة، هي جمادى الأولى، وهي الخامسة من أول شهور السنة، وجمادى ستة، هي جمادى الآخرة، وهي تمام ستة أشهر من أول السنة، ورجب هو السابع، قال لبيد:
  حتى إذا سلخا جمادى سـتة                      جزآ فطال صيامه وصيامها هي جمادى الآخرة. وفي شرح شيخنا ناقلا عن الغنوي عن ابن الأعرابي بإضافة جمادى إلى ستة وقال: أراد ستة أشهر الشتاء، وهي أشهر الندى. وكان أبو عمرو الشيباني ينشده بخفض ستة ويقول: أراد جمادى ستة أشهر، فعرف بجمادى. وروى بندار بنصب ستة على الحال، أي تتمة ستة على الحال، أي تتمة ستة، أراد الآخرة. وقال أبو سعيد: الشتاء عند العرب جمادى، لجمود الماء فيه. وأنشد للطرماح.

  ليلة هاجـت جـمـادية                      ذات صر جربياء النسام أي ليلة شتوية. وعن الكسائي: ظلت العين جمادى، أي جامدة لا تدمع، وأنشد.

  من يطعم النوم أو يبت جذلا                      فالعين مني للهم لم تـنـم
  ترعى جمادى النهار خاشعة                      والليل منها بوادق سـجـم أي ترعى النهار جامدة، فإذا جاء الليل بكت. وعين جمود، كصبور: لا دمع لها. ورجل جامد العين: قليل الدمع، وهو مجاز. وفي المحكم: الجمد، بالضم وبضمتين مثل عسر وعسر، والجمد، بالتحريك: ما ارتفع من الأرض. ج أجماد وجماد، الأخير بالكسر، مثل رمح وأرماح ورماح. ومكان جمد: صلب مرتفع. قال امرؤ القيس:
  كأن الصوار إذ يجاهدن غدوة                      على جمد خيل تجول بأجلال

  والجمد: مكان حزن. وقال الأصمعي: هو المكان المرتفع الغليظ. وقال ابن شميل: الجمد قارة ليست بطويلة في السماء، وهي غليظة تغلظ مرة وتلين أخرى، تنبت الشجر، ولا تكون إلا في أرض غليظة، سميت جمدا من جمودها، أي من يبسها، والجمد أصغر الآكام، يكون مستديرا صغيرا، والقارة مستديرة طويلة في السماء، ولا ينقادان في الأرض، وكلاهما غليظ الرأس، ويسمميان جميعا أكمة. قال: وجماعة الجمد جماد، ينبت البقل والشجر. قال: وأما الجمود فأسهل من الجمد وأشد مخالطة للسهول، ويكون الجمود في ناحية القف وناحية السهول، كذا في اللسان. وأجمد، كأحمد، بن عجيان، مصغرا، وضبطه ابن القراب على وزن سفيان، صحابي فرد، من بني همدان، له وفادة، وخطته معروفة بجيزة مصر، قاله ابن يونس، كذا في التجريد للذهبي. والجامد: الحد بين الدارين، وجمعه جوامد. وقال ابن الأعرابي: الجوامد الأرف وهي الحدود بين الأرضين، واحدها جامد. وفي الحديث إذا وقعت الجوامد فلا شفعة، هي الحدود. وجمد الكندي صحابي، له ذكر في حديث مرسل يرويه عاصم ابن بهدلة عنه، كذا في التجريد. وجمد بن معد يكرب، من ملوك كندة، كذا ضبطه ابن ناصر وصوبه، أو هو بالتحريك، كذا ضبطه ابن ألأثير. قال الحافظ: وبنته آمنة كانت زوج الأشعث بن قيس. وجماد، ككتاب: محدث وهو جماد بن أبي أيوب، شيخ لحفص بن غياث. وجمد، كعنق: جبل بنجد، مثل به سيبويه، وفسره السيرافي. قال أمية بن أبي الصلت:
  سبحانه ثم سبحانا يعود لـه                      وقبلنا سبح الجودي والجمد ومنهم من ضبطه محركة أيضا. ونسب ابن الأثير عجز هذا البيت لورقة بن نوفل. ويقال إن جمدا كجبل: ة ببغداد من قرى دجيل وأنشدوا البيت السابق. وروى مسلم في صحيحه هذا جمدان، سبق المفردون هو كعثمان جبل بطريق مكة شرفها الله تعالى بين ينبع والعيص وقيل بين قديد وعسفان، ويقال على ليلة من المدينة المشرفة، مر عليه سيدنا رسول الله صلى عليه وسلم، قال حسان
  لقد أتى عن بني الجرباء قولهم                      ودونهم دف جمدان فموضوع وجمدان أيضا: واد بين أمج وثنية غزال. ومن المجاز: ما زلت أضربه حتى جمد. جمده: قطعة. ومنه سيف جماد، ككتان: صارم قطاع، عن أبي عمرو. وأنشد
  والله لو كنتم بأعلـى تـلـعة                      من رأس قنفذ أو رؤس صماد
  لسمعتم من وقع حر سيوفـنـا                      ضربا بكل مهـنـد جـمـاد وفي الأساس: من المجاز سيف جماد: يجمد من يضرب به. ومن المجاز: لك جامد هذا المال وذائبه، أي ما جمد منه وما ذاب، وقيل: أي صامته وناطقه، وقيل: حجره وشجره. ومن المجاز جمد لي عليه حقي وذلب، أي وجب. وأجمدته عليه: أوجبته. والمجمد، كمحسن: البخيل الشحيح، قاله خالد. وقال ابن سيده: المجمد البخيل المتشدد، وقيل: هو الأمين في القمار، وبه فسر بيت طرفة بن العبد.

  وأصفر مضبوح نظرت حـويره                      على النار واستودعته كف مجمد

  أو المجمد: الأمين بين القوم، وهو الذي لا يدخل في الميسر، ولكنه يدخل بين أهل الميسر فيضرب بالقداح وتوضع على يديه ويؤتمن عليها، فيلزم الحق من وجب عليه ولزمه. وقيل: هو الذي لم يفز قدحه في الميسر. وفي التهذيب: أجمد يجمد إجمادا فهو مجمد، إذا كان أمينا بين القوم. وقال أبو عبيد: رجل مجمد أمين مع شح لا يخدع. وقال أبو عمرو في تفسير بيت طرفة: استودعت هذا القدح رجلا يأخذ بكلتا يديه فلا يخرج من يديه شيء. وكان الأصمعي يقول: المجمد في بيت طرفة هو الداخل في جمادى، وكان جمادى في ذلك الوقت شهر برد وقيل: المجمد القليل الخير. وقد أجمد القوم إجمادا إذا قل خيرهم وبخلوا، وهو مجاز. ويقال: هو مجامدي أي مصاقبي وموارفي ومتاخمي. وسعيد بن أبي سعيد - وفي التبصير: سعيد بن أبي سعد - الجامدي، زاهد، وله رواية عن الكروخي، توفي سنة 603، ترجمه الذهبي في التاريخ. وأبو يعلى محمد بن علي بن الحسين الجامدي الواسطي، حدث عن الحلابي بالإجازة، ومات سنة 618 قاله الحافظ. ومما يستدرك عليه: مخة جامدة، أي صلبة. وعن الفراء: الجماد: الحجارة، واحدها جمد. والجامد: ما لا يشتق منه، والبليد. ورجل جميد العين وجمادهما كجامدها. ودارة الجمد، بضمتين: موضع، عن كراع، وسيأتي في الراء. ومحمد بن أحمد الجمدي، محركة، سمع عبد الوهاب الأنماطي. وابنه أحمد سمع أبا المعالي أحمد بن علي ابن السمين. وجمدان، معثمان: أمير كان بمصر في دولة العادل كتبغا، ذكره الحافظ.

### Türkçe

**جمد** su ve her sıvı, **نصر** ve **كرم** gibi, **يجمد** **جمدا**; yani durdu; ve o, **ذاب**’ın zıddıdır; bunun gibi başkası da kuruduğu zaman; o hâlde o **جامد**’dir ve **جمد**’dir; sonuncusu fetha ile sonra sükûn iledir; masdar ile adlandırıldı. Ve **جمد** su ve özsuyu **تجميدا**: donmaya çalıştı. Ve **الجمد**, harekeli: kar/buz. Ve **الجمد** **جامد**’in cem‘idir, **خادم** gibi; ve **الجمد**: donmuş su. Mecazdan: **الجماد**, **سحاب** gibi: yer; ve yağmur isabet etmemiş yıl; şair dedi ki:
  Ve **السنة الجماد**’da yağmur olur                      eğer **العصوب** onun **درتها**’sını vermezse
Ve **التهذيب**’de: **سنة جامدة**: onda ne otlak vardır ne bolluk ne de yağmur. Ve **أرض جماد**: kuru; ona yağmur isabet etmemiştir ve onda hiçbir şey yoktur. Lebîd dedi.

  Onun çiyiyle otlandı, kedi kıtlık çektiği vakit                      yağmur kesildi de onun **جمادها**’sı yağmurlanmış oldu
Ve **أرض جماد**: yağmur yağmamış; ve denildi ki o kalındır/serttir. Ve **الجماد**: yavaş dişi deve; İbn Sîde dedi: ve ben bunu beğenmem; doğru olan, onun sütü olmayan olduğudur; ve o mecazdır. Aynı şekilde **شاة جماد**. Ve **التهذيب**’de: **الجماد**: **البكيئة**; o az sütlü olandır; bu da onun kuruluğundandır. **جمدت** **تجمد** **جمودا**. Ve **الجماد** elbiselerden ve **البرود**’dan bir türdür; ve kesrelenir. Ebû Duvâd dedi:
  Her akşam onlarda **الكباء** kokusu yayılır                      ve giydikleri **جماد**’dan başkası değildir
Ve cimriye, zemm olarak, **جماد** denir; **قطام** gibi; yani hâli donuk olmaktan geri kalmadı; ancak kesre üzerine bina edildi; çünkü masdardan, yani **الجمود**’dan, **فجار** demeleri gibi, ma‘dûldür. Yahut o, yani cimri, **جماد الكف** ve **الجامد**’dir. Ve **جمد** **يجمد**: cimrilik etti; ve o mecazdır. Ondan hadis: “Biz, vallahi, hak yanında **نجمد** etmeyiz; bâtıl yanında da **نتدفق** etmeyiz”; bunu İbnü’l-A‘râbî hikâye etti. Ve o **جامد**’dir: kendisine lâzım gelen haktan cimrilik ettiği zaman. Ve **جماد**: onların medihte **حماد** (medihte **الحاء** ile) sözünün nakîzidir; ve gelecektir. el-Mutalammis dedi:
  Ona **جماد** vardır, **جماد**; ve sakın demeyesin                      ona, asla, **حماد**’ı andığın zaman

Ve **جمادى**, **حبارى** gibi: Arap aylarının adlarındandır. Ve ikisi **جماديان**’dır; **فعالى** vezninde, **الجمد**’den; ay üzerine dişil bir özel ad olması sebebiyle ma‘rifedir; aylar adlandırılırken onda suyun donması sebebiyle böyle adlandırıldı. el-Ferrâ dedi: ayların hepsi müzekkerdir; yalnız iki **جمادي** müennestir. Ensardan biri dedi ki:
  Eğer **جمادى** damlasını men ederse                      benim bahçelerim, gölgeli bir **عطن**’dır
yani hurma. Diyor ki: eğer otun kendisiyle olduğu yağmur, insanların yerlerini süslemezse, benim bahçelerim hurma ile süslüdür. el-Ferrâ dedi: eğer **جمادى**’nın müzekker kılındığını işitirsen, ancak onu aya götürür. Çoğulu **جماديات**. Kıyasa göredir; ve eğer **جماد** denilseydi kıyas olurdu. Ebû’l-Heysem’den rivayet olundu: **جمادى خمسة**; o **جمادى الأولى**’dır; ve o, yılın aylarının başından beşincidir. Ve **جمادى ستة**; o **جمادى الآخرة**’dır; ve o, yılın başından altı ayın tamamıdır; ve Receb yedincidir. Lebîd dedi:
  Nihayet ikisi **جمادى ستة**’yı soyup çıkardıkları vakit                      ikisi ayrıldılar; onun orucu ve onun orucu uzadı
O, **جمادى الآخرة**’dır. Şeyhimizin şerhinde, el-Ganevî’den İbnü’l-A‘râbî’den naklen, **جمادى**’yı **ستة**’ya izafetle; ve dedi: kışın altı ayını kastetti; ve onlar çiy aylarıdır. Ebû Amr eş-Şeybânî onu **ستة**’yı cer ile okuturdu ve derdi: **جمادى** altı ayı kastetti; böylece **جمادى** ile ta‘rîf edildi. Bundâr, **ستة**’yı hâl olarak nasb ile rivayet etti; yani altının tamamlayıcısı hâlinde; yani altının tamamlayıcısı; **الآخرة**’yı kastetti. Ebû Saîd dedi: Araplar yanında kış **جمادى**’dır; onda suyun donması sebebiyle. Ve et-Tırimmâh’a ait olarak okudu:

  Bir gece, **جمادية**’yi coşturdu                      **صر** sahibi, **جربياء النسام**
yani kış gecesi. el-Kisâî’den: göz **جمادى** kaldı; yani donuk, yaş akıtmaz; ve okudu:

  Kim uyku yedirir yahut sevinçli geceleyip durursa                      benim gözüm, kederden, uyumadı
  Gündüzü **جمادى** olarak, boyun eğmiş, otlar                      ve gecesi, ondan, sağanaklı, dökülen
yani gündüzü donuk olarak otlar; gece gelince ağladı. Ve **عين جمود**, **صبور** gibi: onun yaşı yoktur. Ve **رجل جامد العين**: az yaşlıdır; ve o mecazdır. Ve **المحكم**’de: **الجمد**, damme ile ve iki damme ile, **عسر** ve **عسر** gibi; ve **الجمد**, hareke ile: yerden yükselen şey. Çoğulu **أجماد** ve **جماد**; sonuncusu kesre ile, **رمح** ve **أرماح** ve **رماح** gibi. Ve **مكان جمد**: sert, yüksek. İmru’ül-Kays dedi:
  Sanki **الصوار** sabahleyin mücadele ederken                      **جمد** üzerinde, örtülerle dolaşan atlar

Ve **الجمد**: sert yer. el-Asma‘î dedi: o, yüksek, kalın/sert yerdir. İbn Şümeyl dedi: **الجمد** gökte uzun olmayan bir **قارة**’dır; ve o kalındır; bir kere kalınlaşır, başka bir kere yumuşar; ağaç bitirir; ancak kalın/sert arazide olur; kuruluğundan, yani kurumasından dolayı **جمدا** diye adlandırıldı. Ve **الجمد** tepeciklerin en küçüğüdür; yuvarlak, küçük olur. Ve **القارة** gökte uzun, yuvarlaktır; ve ikisi de yerde yayılıp uzanmaz; ve ikisinin de başı kalındır; ve ikisine birlikte **أكمة** denir. Dedi: **الجمد**’in topluluğu **جماد**’dır; ot ve ağaç bitirir. Dedi: **الجمود** ise **الجمد**’den daha düzdür ve düzlüklerle daha çok karışıktır; ve **الجمود** **القف** tarafında ve düzlükler tarafında olur; **اللسان**’da böyledir. Ve **أجمد**, **أحمد** gibi, **بن عجيان**; küçültmeli; İbnü’l-Karrâb onu **سفيان** vezni üzere ضبط etti; tek bir sahâbî; Hemdân oğullarındandır; onun bir heyeti/ziyareti vardır; ve Mısır’ın Cîze’sinde planı/mahallesi bilinir; bunu İbn Yûnus söyledi; Zehebî’nin **التجريد**’inde böyledir. Ve **الجامد**: iki yurt arasındaki sınırdır; çoğulu **جوامد**. İbnü’l-A‘râbî dedi: **الجوامد** **الأرف**’tir; ve onlar topraklar arasındaki sınırlardır; tekili **جامد**’dir. Hadiste: “**الجوامد** vuku bulduğu zaman şuf‘a yoktur”; o, sınırlardır. Ve **جمد الكندي** sahâbîdir; onun, Âsım b. Behdale’nin ondan rivayet ettiği mürsel bir hadiste zikri vardır; **التجريد**’de böyledir. Ve **جمد بن معد يكرب**, Kinde krallarındandır; İbn Nâsır onu böyle ضبط etti ve tashih etti; yahut o hareke iledir; İbnü’l-Esîr onu böyle ضبط etti. Hâfız dedi: ve kızı Âmine, el-Eş‘as b. Kays’ın eşi idi. Ve **جماد**, **كتاب** gibi: muhaddistir; o **جماد بن أبي أيوب**’dur; Hafs b. Gıyâs’ın şeyhidir. Ve **جمد**, **عنق** gibi: Necd’de bir dağdır; Sîbeveyh’teki **به** gibi; ve es-Sîrâfî onu açıkladı. Ümeyye b. Ebî’s-Salt dedi:
  O yücedir; sonra ona tesbih, geri döner                      ve bizden önce **الجودي** ve **الجمد** tesbih etti
Onlardan kimi onu harekeli olarak da ضبط etti. İbnü’l-Esîr bu beytin ikinci mısraını Varaka b. Nevfel’e nisbet etti. Ve denir ki **جمدا**, **جبل** gibi: Bağdat’ta, Dicle’nin köylerinden bir köydür; ve önceki beyti okudular. Müslim, Sahîh’inde rivayet etti: “Bu **جمدان**’dır; **سبق المفردون**”; o, **عثمان** gibi, Mekke yolunda bir dağdır—Allah Teâlâ onu şereflendirsin—Yenbu‘ ile el-‘Ays arasında; ve denildi ki Kudeyd ile ‘Usfân arasında; ve denilir ki Medîne-i Münevvere’den bir gecelik mesafededir; Efendimiz Resûlullah صلى عليه وسلم onun yanından geçti. Hassân dedi:
  **بني الجرباء**’dan onların sözü geldi                      ve onların önünde **دف جمدان** vardır; o hâlde o konulmuştur
Ve **جمدان** ayrıca: **أمج** ile **ثنية غزال** arasında bir vadidir. Mecazdan: onu dövmeye devam ettim, nihayet **جمد**. **جمده**: bir parça. Ondan: **سيف جماد**, **كتان** gibi: keskin, kesici; Ebû Amr’dan. Ve okudu:
  Vallahi eğer siz en yüksek bir yamaçta olsaydınız                      **قنفذ** başından yahut **صماد** başlarından
  Bizim sıcak kılıçlarımızın vuruşundan işitirdiniz                      her bir **مهند جماد** ile vuruşu
Ve **الأساس**’ta: mecazdan **سيف جماد**: onunla vurulanı dondurur. Ve mecazdan: bu malın **جامد**’i ve **ذائبه**’i senindir; yani ondan donan ve eriyen; ve denildi ki: yani onun susanı ve konuşanı; ve denildi ki: onun taşı ve ağacı. Ve mecazdan: hakkım onun üzerinde bana **جمد** etti ve **ذلب**; yani vacip oldu. Ve onu onun üzerine **أجمدته**: onu vacip kıldım. Ve **المجمد**, **محسن** gibi: cimri, pinti; bunu Hâlid söyledi. İbn Sîde dedi: **المجمد** sıkı cimridir; ve denildi ki o, kumarda emin olandır; ve onunla Tarafe b. el-‘Abd’in beyti tefsir edildi:

  Ve sarı, boğazlanmış; onun küçük gözlerine baktım                      ateş üzerinde; ve onu **كف مجمد**’e emanet ettim

Veya **المجمد**: kavim arasında emin (güvenilir) olan; o, **الميسر**’e girmez, fakat **الميسر** ehli arasına girer de **القداح** ile vurur; (oklar) onun elleri üzerine konur ve onlar üzerine kendisine güvenilir; böylece hak, üzerine vacip olan ve kendisine lazım gelen kimseye lazım gelir. Ve denildi ki: o, **الميسر**’de **قدحه** kazanmamış olandır. Ve **التهذيب**’de: **أجمد يجمد إجمادا فهو مجمد**: kavim arasında emin olduğunda. Ebû Ubeyd dedi: **رجل مجمد**: hile yapmayan, cimrilikle beraber emin. Ebû Amr, Tarafe’nin beytinin tefsirinde dedi: Bu **القدح**’ı, iki eliyle birden tutan bir adama emanet ettim; onun ellerinden hiçbir şey çıkmaz. Asmaî derdi ki: Tarafe’nin beytindeki **المجمد**, **جمادى**’ya giren kimsedir; **جمادى** o vakitte soğuk ayı idi. Ve denildi ki: **المجمد** az hayırlı olandır. Kavim **أجمد** etti, **إجمادا**: hayırları azaldığında ve cimrilik ettiklerinde; bu mecazdır. Ve denilir: o, **مجامدي**’dir; yani benim **مصاقبي**’m, **موارفي**’m ve **متاخمي**’mdir. Saîd b. Ebî Saîd — ve **التبصير**’de: Saîd b. Ebî Sa‘d — **الجامدي**; zâhid; **الكروخي**’den rivayeti vardır; 603 senesinde vefat etti; Zehebî onu **التاريخ**’te tercüme etti. Ve Ebû Ya‘lâ Muhammed b. Ali b. el-Hüseyn **الجامدي** **الواسطي**; **الحلابي**’den icazetle hadis rivayet etti; 618 senesinde öldü; bunu Hâfız söyledi. Ve ona istidrâk olunanlardandır: **مخة جامدة**; yani sert. Ferrâ’dan: **الجماد**: taşlar; onun teki **جمد**’dir. Ve **الجامد**: kendisinden iştikak edilmeyen şey ve ahmak. Ve **رجل جميد العين**; ve ikisinin **جمادهما**’sı, onun **جامدها**’sı gibidir. Ve **دارة الجمد** — iki zamme ile —: bir yer; Kurâ‘dan; ve **الراء**’da gelecektir. Ve Muhammed b. Ahmed **الجمدي** — harekeli —; Abdülvehhâb el-Enmâtî’yi işitti. Ve oğlu Ahmed, Ebü’l-Meâlî Ahmed b. Ali İbnü’s-Semîn’i işitti. Ve **جمدان** — iki **م** ile —: Mısır’da el-Âdil Kutbuğâ devletinde bir emir idi; Hâfız onu zikretti.
