# جنث — Lisânü'l-Arab

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AC%D9%86%D8%AB/sozluk/lisan
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%AC%D9%86%D8%AB/entries/lisan

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [جنث](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AC%D9%86%D8%AB.md)
- Lisânü'l-Arab: İbn Manzûr · 13. yy

## Madde başı: جنث

الجِنْثُ: أَصلُ الشيء، والجمعُ أَجناثٌ وجُنُوثٌ. الجوهري: يقال فلان من جِنْثِك وجِنْسِك أَي من أَصلك، لغة أَو لَثْغة.
والجُنْثِيُّ والجِنْثِيُّ: الزَّرَّادُ؛ وقيل: الحَدَّاد، والجمع أَجْناثٌ، على حذف الزائد. والجِنْثِيُّ والجُنْثِيُّ: السيفُ؛ قال: ولكِنَّها سُوقٌ، يكونُ بِياعُها
بجُنْثِيَّةٍ، قد أَخْلَصَتْها الصَّياقِلُ
وقال الجوهري: يعني به السُّيوف أَو الدُّرُوعَ. والجُنْثِيُّ، بالكسر والضم: من أَجود الحديد؛ الأَصمعي عن خَلَفٍ قال: سمعت العرب تُنْشِدُ بيت لَبيد:
أَحْكَمَ الجُنْثِيُّ، من عَوْراتِها،
كلَّ حِرْباءٍ، إِذا أُكْرِه صَلْ
قال: الجُنْثِيُّ السيفُ بعينه. أَحْكَمَ أَي رَدَّ الحِرْباءَ، وهو المسمارُ. من عَوْراتها، السيفُ
(* هكذا في الأَصل، والظاهر أَن في الكلام
تحريفاً.)؛ وأَنشد:
وليستْ بأَسْواقٍ، يكونُ بِياعُها
بِبِيضٍ، تُشافُ بالجِيادِ المَناقِلِ
ولكنَّها سُوقٌ، يكونُ بِياعُها
بجِنْثِيَّةٍ، قد أَخْلَصَتْها الصَّياقِلُ
قال: من روى أَحْكَمَ الجِنْثِيُّ من عَوْراتها كلَّ حرباء، قال: الجنْثِيُّ الحدَّاد إِذا أَحْكَم عَوْرات الدُّروع لم يَدَعْ فيها فَتْقاً، ولا مكاناً ضَعيفاً.
والجِنْثُ: أَصلُ الشجرة، وهو العِرْق المستقيمُ أَرومَتُه في الأَرض؛ ويقال: بل هو من ساقِ الشجرة ما كان في الأَرض فوقَ العُروق. الأَصمعي: جِنْثُ الإِنسان أَصلهُ؛ وإِنه ليرجع إِلى جِنْثِ صِدْقٍ. ابن الأَعرابي: التَّجَنُّثُ أَن يَدَّعِيَ الرجلُ غير أَصله.

### Türkçe

**الجِنْثُ**: şeyin aslıdır; çoğulu **أَجناثٌ** ve **جُنُوثٌ**’tur. el-Cevherî: “denilir:
falanca senin **جِنْثِك**’inden ve **جِنْسِك**’indendir”, yani “aslındandır”; bir lügat yahut bir pelteklik (lisp)tir.
Ve **الجُنْثِيُّ** ve **الجِنْثِيُّ**: zırhçı; ve “demirci” denilmiştir; çoğulu
**أَجْناثٌ**’tır; زائد’in hazfi üzere. Ve **الجِنْثِيُّ** ve **الجُنْثِيُّ**: kılıçtır; dedi ki:
“Fakat o bir çarşıdır; onun satıcısı olur
**بجُنْثِيَّةٍ** ile; onu cilacılar arıtmıştır.”
Ve el-Cevherî dedi: bununla kılıçları yahut zırhları kasteder. Ve **الجُنْثِيُّ**, kesre
ve damme ile: demirin en iyilerindendir; el-Asma‘î, Halef’ten: dedi ki: Arapları, Lebîd’in bir beytini inşâd ederken işittim:
أَحْكَمَ الجُنْثِيُّ، من عَوْراتِها،
كلَّ حِرْباءٍ، إِذا أُكْرِه صَلْ
Dedi ki: **الجُنْثِيُّ** bizzat kılıçtır. **أَحْكَمَ** yani **الحِرْباءَ**’yı geri çevirdi; o da
çividir. “**من عَوْراتها**”, kılıçtır
(* asılda böyledir; zahir olan, sözde bir
tahrif bulunduğudur.); ve inşâd etti:
وليستْ بأَسْواقٍ، يكونُ بِياعُها
بِبِيضٍ، تُشافُ بالجِيادِ المَناقِلِ
ولكنَّها سُوقٌ، يكونُ بِياعُها
بجِنْثِيَّةٍ، قد أَخْلَصَتْها الصَّياقِلُ
Dedi ki: “**أَحْكَمَ الجِنْثِيُّ من عَوْراتها كلَّ حرباء**” diye rivayet eden kimse, dedi ki:
**الجنْثِيُّ** demircidir; zırhların **عَوْرات**’ını sağlam yaptığında onda bir yırtık,
ne de zayıf bir yer bırakmaz.
Ve **الجِنْثُ**: ağacın aslıdır; o, kökü toprakta olan dosdoğru damardır;
ve denilir: bilakis o, ağacın gövdesinden, köklerin üstünde toprakta olan kısımdır. el-Asma‘î:
**جِنْثُ الإِنسان** onun aslıdır; ve şüphesiz o, **جِنْثِ صِدْقٍ**’a döner.
İbnü’l-A‘râbî: **التَّجَنُّثُ** erkeğin kendi aslından başkasını iddia etmesidir.
