# جنس — Kitâbu'l-'Ayn

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AC%D9%86%D8%B3/sozluk/kitab_ayn
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%AC%D9%86%D8%B3/entries/kitab_ayn

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [جنس](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AC%D9%86%D8%B3.md)
- Kitâbu'l-'Ayn: Halîl b. Ahmed · 8. yy

## Madde başı: جنس

باب الجيم والسّين والنّون معهاما
ن س ج، ج ن س، ن ج س، س ج ن، س ن ج مستعملات
نسج:
وحِرفةُ اللنَّسّاجِ النَّساجةُ.
والريحُّ تَنسِجُ الدار إذا نَسَجَتِ المَورَ والجَولَ على رسومِها، والرِّيحُ تَنسِجُ التُّراب والماء أي تضرب مَتنَه فانتسَجَت له طرائق كالحُبكِ، والشاعر يَنسجُ الشِّعر، والكذاب يَنسِجُ "الزُّورَ.
والمِنسَجُ: الخَشَبُ والأداة تُمَدُّ عليها الثَّوب للنَّسجِ، والمَنسِجُ لغةٌ فيه.
والمِنسَجُ: المُتابِرُ من كاثِبةِ الدّابَّة عند مُنتهى منبت العرف تحت القربوس المقدَّمِ.
وناقةٌ نَسُوجٌ وسُوجٌ: تَنسِجُ وتسِجُ في سيرها، وهو سرعة نقل القوائمِ.
جنس:
الجِنسُ: كلُّ ضربٍ من الشيء والناس والطَّير، وحدود النَّحو والعروضِ والأشياء ويجمع على أجناس.
نجس:
النَّجِسُ: الشيء القذر حتى من الناس وكلُّ شيءٍ قذرته فهو نَجَسٌ وامرأة نَجَسٌ ورجال نَجَسٌ ونِسوةٌ نَجَسٌ، فإذا لم يكن على طهارةٍ من الجَنابةِ ولم يبالِ فهو نَجِسٌ.
والنَّجسُ: اتَّخاذك عوذة للصَّبيَّ، والفاعل المُنَجِّسُ، ونَجستُ الصَّبيَّ تَنجيساً، قال حسّان:
وجاريةٍ مَلبوبةٍ ومُـنَـجَّـسٍ		وطارقةٍ في طَرقِها لن تُشَدَّدِ
والناجِسُ والنَّجيس: اللّذان لا يبرءان من دائهما.
ومصدر النَّجِسِ النَّجاسة، وإن قيل: نَجسَ نَجاسةً كان قياساً.
سجن:
السِّجنُ المَحبِسُ، والسَّجنُ: الحَبسُ.
والسِّجن البيت الذي يُحبس فيه السَّجينُ: من أسماء جَهنَّم.
سنج:
السَّناجُ: أثر دخان السِّراج على شيء أو الجدار.
قال مزاحم: سَنَّجتُ الشيء إذا كهبتهُ بلونٍ سوى لونه، وهو كلُّ ما لطخت شيئاً فقد سَنَّجته.

### Türkçe

باب **الجيم** ve **السّين** ve **النّون**; ikisiyle beraber

**ن س ج**، **ج ن س**، **ن ج س**، **س ج ن**، **س ن ج** kullanımdadırlar.

**نسج**:
Ve **اللَّنَّسّاج**’ın zanaatı **النَّساجة**’dır.
Ve rüzgâr, evin izleri üzerine **المَور** ve **الجَول**’ü dokuduğu zaman evi dokur; ve rüzgâr toprağı ve suyu dokur, yani onun sırtını vurur da onun için **الحُبك** gibi yollar dokunmuş olur; ve şair şiiri dokur; ve yalancı **الزُّورَ**’u dokur.
Ve **المِنسَجُ**: odun ve alet; elbise dokuma için onun üzerine gerilir; ve **المَنسِجُ** onda bir lugattır.
Ve **المِنسَجُ**: binek hayvanının **كاثِبة**’sinden, yelenin bitiş yerinin sonu yanında, öndeki **القربوس**’un altında bulunan (kısım).
Ve **ناقةٌ نَسُوجٌ** ve **سُوجٌ**: yürüyüşünde dokur ve dokur; o, ayakların naklinin süratidir.

**جنس**:
**الجِنسُ**: şeyin, insanların ve kuşun her bir türü; ve nahiv ve aruz sınırları ve şeyler; ve **أجناس** üzerine cem‘ olunur.

**نجس**:
**النَّجِسُ**: pis şey; hatta insanlardan (olan) da; ve her şey ki onu pisledin, o **نَجَسٌ**’tur; ve kadın **نَجَسٌ**, ve erkekler **نَجَسٌ**, ve kadınlar topluluğu **نَجَسٌ**; artık eğer **الجَنابةِ**’den bir temizlik üzere değilse ve aldırmazsa, o **نَجِسٌ**’tur.
Ve **النَّجسُ**: senin çocuk için bir muska edinmendir; ve yapan **المُنَجِّسُ**’tir; ve “çocuğu **نَجستُ** onu **تَنجيساً** (ile)” (denir). Hassân dedi ki:
وجاريةٍ مَلبوبةٍ ومُـنَـجَّـسٍ		وطارقةٍ في طَرقِها لن تُشَدَّدِ
Ve **الناجِسُ** ve **النَّجيس**: hastalıklarından iyileşmeyen iki (kimse)dir.
Ve **النَّجِسِ**’in masdarı **النَّجاسة**’dır; ve eğer “**نَجسَ نَجاسةً**” denilirse, kıyas olur.

**سجن**:
**السِّجنُ**: hapis yeri; ve **السَّجنُ**: hapsetme.
Ve **السِّجن**: içinde **السَّجينُ**’in hapsedildiği ev; Cehennem’in adlarındandır.

**سنج**:
**السَّناجُ**: kandil dumanının bir şey veya duvar üzerindeki izi.
Muzâhim dedi: “Bir şeyi, kendi renginden başka bir renkle kararttığın zaman onu **سَنَّجتُ**”; ve bir şeyi her ne ile lekelediysen, muhakkak onu **سَنَّجته**.
