# جنف — Lane's Lexicon

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AC%D9%86%D9%81/sozluk/lexicon
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%AC%D9%86%D9%81/entries/lexicon

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [جنف](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AC%D9%86%D9%81.md)
- Lane's Lexicon: Edward W. Lane · 19. yy

## Madde başı: جنف

جَنَفٌ
1 جَنَفٌ جنف (T, S, Mgh, Msb, K, &c.) and جُنُوفٌ, (K,) the former being inf. n. of جَنِفَ and the latter of جَنَفَ, (TA,) The act of inclining, or declining (T, S, Mgh, K, TA) in speech and in all affairs: (TA:) and declining, or deviating, from the right course; acting wrongfully, unjustly, injuriously, or tyrannically; (T, Msb, * K, TA;) like حَيْفٌ, which some erroneously assert to be the act of a judge only. (T, TA.) You say, جَنِفَ, (T, S, Mgh, Msb,) aor. جَنَفَ , inf. n. جَنَفٌ; (S, Msb;) [and app. جَنَفَ, aor. جَنِفَ , inf. n. جُنُوفٌ;] and ↓ اجنف; (T, Msb, TA;) He inclined or declined [in speech and in any affair]: (T, S, TA:) and he declined, or deviated, from the right course; acted wrongfully, unjustly, injuriously, or tyrannically; (T, Mgh, Msb, TA;) عَلَيْهِ against him. (Mgh.) Hence, in the Kur [ii. 178], فَمَنْ خَافَ مِنْ مُوصٍ جَنَفًا (S, TA,) i. e. [And he who feareth, (or, as is said in the K in art. خوف, knoweth,) from, or on the part of, the testator,] an inclining [to a wrong course], or a declining [from the right course]: (TA:) or a manifest inclining or declining. (Er-Rلghib, TA.) You say, جَنِفَ فِى وَصِيَّتِهِ, aor. جَنَفَ ; [He inclined, &c., in his testament;] and so ↓ اجنف. (K.) And ↓ اجنف signifies He deviated from that which was right. (K.) And فِى حُكْمِهِ ↓ اجنف [He declined from the right course, or acted wrongfully or unjustly, in his judgment]. (TA.) Or ↓ اجنف relates peculiarly to the case of a testament: and جَنِفَ signifies absolutely He declined, or deviated, from that which was right. (K.) And you say, جَنِفَ عَنْ طَرِيقِهِ, aor. جَنَفَ ; and جَنَفَ, aor. جَنِفَ ; inf. n. جَنَفٌ, (K, TA,) which is of the former verb, (TA,) and جُنُوفٌ, (K, TA,) which is of the latter verb; He turned away from his course, or way; deviated therefrom. (TA.) ― -b2- Or [app. a mistake for “and ”] جَنَفٌ signifies Depression (دُخُولٌ and اِنْهِضَامٌ) in one of the two sides of the breast, or chest, (الزَّوْرِ,) with evenness of the other side: (K:) the verb is جَنِفَ: and the part. n. is ↓ جَنِفٌ and ↓ أَجْنَفُ, fem. [of the latter] جَنْفَآءُ. (TA.)

جنَافٌ
3 جنَافٌ جناف [an inf. n. of which the verb (جانف) is not mentioned]. You say, لَجَّ فِى جِنَافٍ قَبِيحٍ He persisted in removing himself to a distance, or estranging himself, from his family; (Aboo-Sa'eed, K;) like جِنَابٍ قَبِيحٍ. (Aboo-Sa'eed, TA.)

اجنف
4 اجنف اجنف He committed an act of inclining [to a wrong course], or declining [from the right course, or acting wrongfully or unjustly or injuriously or tyrannically]; like as you say, أَلَامَ, meaning “he did a thing for which he should be blamed.” (S.) See also 1, in five places. -A2- اجنفهُ He found him to be one who deviated from the right way in his judgment; who acted wrongfully, unjustly, injuriously, or tyrannically, therein. (K.) تجانف فِى مِشْيَتِهِ ?? He carried himself in a proud and self-conceited manner, [affecting an inclining of the body from side to side,] in his gait. (TA.) [And He inclined on one side in his gait: said of one who is lame of one leg: see مَحْرُوقٌ.] ― -b2- تجانف عَنْ طَرِيقِهِ He affected a declining, or deviating, from his course, or way; he purposely declined, or deviated, therefrom; (K, * TA;) syn. تَمَايَلَ. (K.) And in like manner, تجانف اـِلَى الشَّىْءِ [He affected an inclining to the thing; intentionally inclined to it]. (TA.) You say, تجانف لِاـِثْمٍ He inclined to a sin, (S, Mgh,) [or affected an inclining to it, (see the part. n., below,)] intending, or purposing, the commission of an act of disobedience. (Mgh.)

جَنَفَ
جَنَفَ جنف is [an epithet] like دَنَفَ, applying to a sing. and a pl., [being] also an inf. n. [of جَنِفَ, q. v.]: Abu-l-'Iyلl El-Hudhalee says,
أَلَّا دَرَأْتَ الخَصْمَ حِينَ رَأَيْتُهُمْ
جَنَفًا عَلَىَّ بِأَلْسُنٍ وَعُيُونِ
[Wherefore didst not thou repel the adversaries, when thou sawest them inclining, or acting wrongfully, against me with tongues and eyes?]: or, accord. to one reading, جُنُفًا [which is a pl. of ↓ جَانِفٌ]: (Skr p. 128:) [or, as some say,] جَنَفًا is a pl. [or rather quasi-pl. n.] of ↓ جَانِفٌ, like as رَوَحَ is of رَائِحٌ: or it may be for ذَوِي جَنَفٍ. (TA.)

جَنِفٌ
جَنِفٌ جنف : see أَجْنَفُ, in two places: ― -b2- and see also 1, last sentence.

جُنَافِىٌّ
جُنَافِىٌّ جنافى جنافي One who carries himself in a proud and self-conceited manner, (مُخْتَال, [for which Golius, here copied by Freytag, appears to have read مُحْتَال, with the unpointed ح,]) with an inclining [of the body from side to side]: (Sh, K:) or one who affects an inclining [of the body from side to side] (يَتَجَانَفُ) in his gait, and carries himself in a proud and self-conceited manner therein. (TA.)

جَانِفٌ
جَانِفٌ جانف : see أَجْنَفُ; and see also جَنَفٌ, in two places.

أَجْنَفُ
أَجْنَفُ ذ [fem. جَنْفَآءُ] Inclining [to a wrong course], or declining [from the right course], or acting wrongfully or unjustly, [absolutely, as also ↓ جَنِفٌ and ↓ جَانِفٌ and ↓ مِجْنَفٌ, or peculiarly] in his testament. (K.) You say, صَادَفَهُ فِى حُكْمِهِ ↓ جَنِفًا [He found him to be one who deviated from the right way in his judgment; who acted wrongfully, unjustly, injuriously, or tyrannically, therein]. (K.) And ↓ خَصْمٌ مِجْنَفٌ An adversary who inclines [to a wrong course], or declines [from the right course]; (K;) who acts wrongfully, unjustly, injuriously, or tyrannically. (TA.) ― -b2- Inclining; [or pendulous;] applied to a penis. (TA.) ― -b3- Having a bending back; (S, K;) applied to a man. (S.) ― -b4- See also 1, last sentence. ― -b5- Big, or large; applied to a bowl (قَدَح). (TA.)

مِجْنَفٌ
مِجْنَفٌ مجنف : see أَجْنَفُ, in two places.

غَيْرَ مُتَجَانِفٍ لِاـِثْمٍ
غَيْرَ مُتَجَانِفٍ لِاـِثْمٍ غير متجانف لاثم , in the Kur [v. 5], means Not affecting an inclining to sin; intending, or purposing, it. (Msb, TA.)

### Türkçe

**جَنَفٌ**
1 **جَنَفٌ** جنف (T, S, Mgh, Msb, K, &c.) ve **جُنُوفٌ**, (K,) birincisi **جَنِفَ**’ın mastarı, ikincisi ise **جَنَفَ**’ın mastarı olmak üzere, (TA,) sözde ve bütün işlerde meyletme yahut sapma fiili: (TA:) ve doğru yoldan dönme yahut sapma; haksızlıkla, zulümle, zarar vererek yahut zorbalıkla davranma; (T, Msb, * K, TA;) **حَيْفٌ** gibi; ki bazıları bunu yanlış olarak yalnızca bir hâkimin fiili diye ileri sürer. (T, TA.) Dersin ki, **جَنِفَ**, (T, S, Mgh, Msb,) muzârîsi **جَنَفَ**, mastarı **جَنَفٌ**; (S, Msb;) [ve görünüşe göre **جَنَفَ**, muzârîsi **جَنِفَ**, mastarı **جُنُوفٌ**;] ve ↓ **اجنف**; (T, Msb, TA;) sözde ve herhangi bir işte meyletti yahut saptı: (T, S, TA:) ve doğru yoldan döndü yahut saptı; haksızlıkla, zulümle, zarar vererek yahut zorbalıkla davrandı; (T, Mgh, Msb, TA;) **عَلَيْهِ** ona karşı. (Mgh.) Bundan dolayı, Kur’ân’da [ii. 178], **فَمَنْ خَافَ مِنْ مُوصٍ جَنَفًا** (S, TA,) yani [vasiyet edenden, yahut K’da **خوف** maddesinde söylendiği üzere, vasiyet eden tarafından, korkan (veya bilen) kimse,] yanlış yola bir meyletme yahut doğru yoldan bir sapma: (TA:) yahut açık bir meyletme veya sapma. (Er-Rلghib, TA.) Dersin ki, **جَنِفَ فِى وَصِيَّتِهِ**, muzârîsi **جَنَفَ**; [vasiyetinde meyletti, vb.;] ve aynı şekilde ↓ **اجنف**. (K.) Ve ↓ **اجنف** “doğru olan şeyden saptı” demektir. (K.) Ve **فِى حُكْمِهِ** ↓ **اجنف** [hükmünde doğru yoldan saptı, yahut haksızlıkla veya zulümle davrandı]. (TA.) Yahut ↓ **اجنف** özellikle vasiyet hâline mahsustur: ve **جَنِفَ** mutlak olarak “doğru olandan saptı yahut döndü” demektir. (K.) Ve dersin ki, **جَنِفَ عَنْ طَرِيقِهِ**, muzârîsi **جَنَفَ**; ve **جَنَفَ**, muzârîsi **جَنِفَ**; mastarı **جَنَفٌ**, (K, TA,) ki bu birinci fiilindir, (TA,) ve **جُنُوفٌ**, (K, TA,) ki bu da ikinci fiilindir; yolundan yahut gidişinden döndü; ondan saptı. (TA.) ― -b2- Yahut [görünüşe göre “ve” yerine bir hata olarak] **جَنَفٌ** göğsün yahut sadrın (**الزَّوْرِ**) iki yanından birinde çöküklük (**دُخُولٌ** ve **اِنْهِضَامٌ**), öteki yanın düzgünlüğüyle birlikte, demektir: (K:) fiil **جَنِفَ**’tır: ve ism-i fâil ↓ **جَنِفٌ** ve ↓ **أَجْنَفُ**’tur; [ikincisinin] müennesi **جَنْفَآءُ**. (TA.)

**جنَافٌ**
3 **جنَافٌ** جناف [fiili (**جانف**) zikredilmeyen bir mastar]. Dersin ki, **لَجَّ فِى جِنَافٍ قَبِيحٍ** Ailesinden uzaklaşmada yahut onlardan yabancılaşmada ısrar etti; (Aboo-Sa'eed, K;) **جِنَابٍ قَبِيحٍ** gibi. (Aboo-Sa'eed, TA.)

**اجنف**
4 **اجنف** اجنف Yanlış yola meyletme yahut doğru yoldan sapma [yahut haksızlıkla veya zulümle veya zarar vererek veya zorbalıkla davranma] fiilini işledi; tıpkı “kınanması gereken bir şey yaptı” mânasında **أَلَامَ** dersin gibi. (S.) Ayrıca 1’e, beş yerde, bak. -A2- **اجنفهُ** Onu, hükmünde doğru yoldan sapan; orada haksızlıkla, zulümle, zarar vererek yahut zorbalıkla davranan biri olarak buldu. (K.) **تجانف فِى مِشْيَتِهِ** ?? Yürüyüşünde, [bedeni bir yandan bir yana meylettirir gibi,] kibirli ve kendini beğenmiş bir tarzda yürüdü. (TA.) [Ve yürüyüşünde bir yana meyletti: bir bacağı topal olan kimse hakkında söylenir: **مَحْرُوقٌ**’a bak.] ― -b2- **تجانف عَنْ طَرِيقِهِ** Yolundan yahut gidişinden sapmayı tasladı; kasten ondan saptı yahut döndü; (K, * TA;) eş anlamlısı **تَمَايَلَ**. (K.) Ve aynı şekilde, **تجانف اـِلَى الشَّىْءِ** [şeye meyletmeyi tasladı; ona kasten meyletti]. (TA.) Dersin ki, **تجانف لِاـِثْمٍ** Bir günaha meyletti, (S, Mgh,) [yahut ona meyletmeyi tasladı, (aşağıda ism-i fâile bak,)] bir itaatsizlik fiilini işlemeyi kastederek yahut niyet ederek. (Mgh.)

**جَنَفَ**
**جَنَفَ** جنف, tekile ve çoğula uygulanan, **دَنَفَ** gibi [bir sıfat]tır; [**جَنِفَ**’ın mastarı olarak da] bir mastardır [bk.]: Ebû’l-‘Iyلl el-Huzelî der ki,
أَلَّا دَرَأْتَ الخَصْمَ حِينَ رَأَيْتُهُمْ
جَنَفًا عَلَىَّ بِأَلْسُنٍ وَعُيُونِ
[“Diller ve gözlerle bana karşı meyledip (yahut haksızlık edip) durduklarını gördüğün vakit, düşmanları niçin savmadın?”]: yahut bir kıraate göre **جُنُفًا** [ki bu ↓ **جَانِفٌ**’in çoğuludur]: (Skr p. 128:) [yahut bazılarına göre,] **جَنَفًا**, ↓ **جَانِفٌ**’in bir çoğuludur [yahut daha doğrusu çoğul-isim gibidir]; tıpkı **رَوَحَ**’ın **رَائِحٌ**’in olması gibi: yahut **ذَوِي جَنَفٍ** yerine olabilir. (TA.)

**جَنِفٌ**
**جَنِفٌ** جنف: iki yerde **أَجْنَفُ**’a bak: ― -b2- ve ayrıca 1’e, son cümleye de bak.

**جُنَافِىٌّ**
**جُنَافِىٌّ** جنافى جنافي Bedeni bir yandan bir yana meyilli olarak, kibirli ve kendini beğenmiş tarzda yürüyen kimse, (**مُخْتَال**, [ki burada Freytag tarafından kopyalanan Golius’un, noktasız **ح** ile **مُحْتَال** okumuş göründüğü],) (Sh, K:) yahut yürüyüşünde bedeni bir yandan bir yana meyletmeyi (**يَتَجَانَفُ**) taslayan ve onda kibirli ve kendini beğenmiş tarzda yürüyen kimse. (TA.)

**جَانِفٌ**
**جَانِفٌ** جانف: **أَجْنَفُ**’a bak; ve ayrıca iki yerde **جَنَفٌ**’a da bak.

**أَجْنَفُ**
**أَجْنَفُ** ذ [müennesi **جَنْفَآءُ**] Yanlış yola meyleden yahut doğru yoldan sapan, yahut haksızlıkla veya zulümle davranan; [mutlak olarak, tıpkı ↓ **جَنِفٌ** ve ↓ **جَانِفٌ** ve ↓ **مِجْنَفٌ** gibi; yahut özellikle] vasiyetinde (böyle olan). (K.) Dersin ki, **صَادَفَهُ فِى حُكْمِهِ** ↓ **جَنِفًا** [hükmünde doğru yoldan sapan; orada haksızlıkla, zulümle, zarar vererek yahut zorbalıkla davranan biri olarak onu buldu]. (K.) Ve ↓ **خَصْمٌ مِجْنَفٌ** Yanlış yola meyleden yahut doğru yoldan sapan bir hasım; (K;) haksızlıkla, zulümle, zarar vererek yahut zorbalıkla davranan. (TA.) ― -b2- Meyilli; [yahut sarkık;] bir penise söylenir. (TA.) ― -b3- Eğri sırtlı; (S, K;) bir adama söylenir. (S.) ― -b4- Ayrıca 1’e, son cümleye de bak. ― -b5- Büyük yahut iri; bir kâseye (**قَدَح**) söylenir. (TA.)

**مِجْنَفٌ**
**مِجْنَفٌ** مجنف: iki yerde **أَجْنَفُ**’a bak.

**غَيْرَ مُتَجَانِفٍ لِاـِثْمٍ**
**غَيْرَ مُتَجَانِفٍ لِاـِثْمٍ** غير متجانف لاثم, Kur’ân’da [v. 5], “günaha meyletmeyi taslamayan; onu kastetmeyen yahut ona niyet etmeyen” demektir. (Msb, TA.)
