# جهجه (ج-ه-ج-ه) — Arapça kök

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AC%D9%87%D8%AC%D9%87
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%AC%D9%87%D8%AC%D9%87

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Harfler: ج - ه - ج - ه
- Bu kök Kur'an'da geçmiyor.
- 5 sözlük

## Sözlükler (5)

### [es-Sıhâh](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AC%D9%87%D8%AC%D9%87/sozluk/sihah.md) — Cevherî · 10. yy

جَهْجَهْتُ بالسَبُعِ: صِحْتُ به ليَنْكَفَّ. ويقال: تَجَهْجَهْ عنّي، أي انْتَهِ.

##### Türkçe

**جَهْجَهْتُ** **بالسَبُعِ**: Onunla (ona karşı) bağırdım ki geri çekilsin. Ve denilir: **تَجَهْجَهْ** عنّي, yani vazgeç.

### [Esâsü'l-Belâğa](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AC%D9%87%D8%AC%D9%87/sozluk/esas.md) — Zemahşerî · 12. yy

ج ه ج ه
جَهْجَهُوا بالسبع وهَجْهَجُوا به: صاحوا به وزجَرُوه.

##### Türkçe

ج ه ج ه
**جَهْجَهُوا** yırtıcı hayvan ile ve **هَجْهَجُوا** onunla: onunla bağırdılar ve onu azarladılar.

### [Lisânü'l-Arab](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AC%D9%87%D8%AC%D9%87/sozluk/lisan.md) — İbn Manzûr · 13. yy

الجَهْجَهَةُ: من صياح الأَبطال في الحرب وغيرهم، وقد جَهْجَهُوا وتَجَهْجَهُوا؛ قال:
فجاءَ دُون الزَّجْرِ والتَّجَهْجُهِ
وجَهْجَهَ بالإِبل: كَهَجْهَجَ. وجَهْجَه بالسبع وغيره: صاح به لَيَكُفَّ كهَجْهَجَ مقلوب؛ قال:
جَهْجَهْتُ فارْتَدَّ ارْتِدادَ الأَكْمَه
قال ابن سيده: هكذا رواه ابن دريد، ورواه أَبو عبيد: هَرَّجْتُ؛ وقال آخر:
جَرَّدْتُ سَيْفِي، فما أَدْرِي أَذا لِبَدٍ،
يَغْشَى المُجَهْجَهَ عَضُّ السيف، أَم رَجُلا
(* قوله «جردت إلخ» في
المحكم هكذا أنشده ابن دريد، قال السيرافي المعروف: أوقدت ناري فما أدري إلخ).
أَبو عمرو: جَهَّ فلانٌ فلاناً إِذا رَدَّه. يقال: أَتاه فسأَله فَجَهَّهُ وأَوْأَبَهُ وأَصْفَحَه كلُّه إِذا ردَّه رَدّاً قبيحاً. وجَهْجَهَ الرجلَ: رَدَّه عن كل شيء كهَجْهَج. وفي بعض الحديث: أَن رجلاً من أَسْلَم عدا عليه ذئبٌ فانْتَزَعَ شاة من غنمة فَجهْجأَه أَي زبَرَه، وأَراد جَهْجَهَه فأَبدل الهاء همزة لكثرة الهاءَات وقرب المخرج. ويومُ جُهْجوهٍ: يومٌ لبني تميم معروف؛ قال مالك ابن نُوَيْرَة (* قوله
«قال مالك بن نويرة» كذا في التهذيب، والذي في التكملة: متمم بن نويرة): وفي يومِ جُهْجُوهٍ حَمَيْنا ذِمارَنا،
بعَقْرِ الصَّفايا، والجوادِ المُرَبَّبِ
وذلك أَن عوف بن حارثة
(* قوله «ابن حارثة» كذا بالأصل والتهذيب بالحاء
المهملة والمثلثة، والذي في التكملة: ابن جارية بالجيم والمثناة التحتية). بن سَلِيطٍ الأَصَمَّ ضرب خَطْمَ فرسِ مالك بالسيف وهو مربوط بفِناء القُبَّة فنَشِبَ في خَطْمه فقطع الرَّسَنَ
وجال في الناس، فجعلوا يقولون جُوهْ جُوهْ، فسمي يوم جُهْ جُوهٍ. وقال أَبو منصور: الفُرْسُ
إِذا استصوبوا فعلَ إِنسان قالوا جُوهْ جُوهْ. ابن سيده: وجَهْ جَهْ حكاية صوت الأَبْطال في الحرب، وجَهْ حكاية صوت الأَبْطال، وجَهْ جَهْ تسكين للأَسد والذئب وغيرهما. ويقال: تَجَهْجَهْ عني أَي انْتَهِ. وفي حديث أَشراط الساعة: لا تَذْهَبُ الليالي حتى يَمْلِكَ رجلٌ يقال له ا لجَهْجاه، كأَنه مركب من هذا، ويروى الجَهْجَلُ، والله أَعلم.

##### Türkçe

**الجَهْجَهَةُ**: savaşta yiğitlerin ve başkalarının bağırışından (bir şey)dir; ve (onlar) **جَهْجَهُوا** ve **تَجَهْجَهُوا**; dedi ki:
فجاءَ دُون الزَّجْرِ والتَّجَهْجُهِ

Ve **جَهْجَهَ** develerle: **كَهَجْهَجَ** gibi. Ve **جَهْجَهَ** yırtıcı hayvanla ve başkasıyla: ona bağırdı ki vazgeçsin; **كهَجْهَجَ**’in ters çevrilmişi gibi; dedi ki:
جَهْجَهْتُ فارْتَدَّ ارْتِدادَ الأَكْمَه

İbn Sîde dedi: İbn Düreyd bunu böyle rivayet etti; Ebû Ubeyd ise **هَرَّجْتُ** diye rivayet etti; ve bir başkası dedi ki:
جَرَّدْتُ سَيْفِي، فما أَدْرِي أَذا لِبَدٍ،
يَغْشَى المُجَهْجَهَ عَضُّ السيف، أَم رَجُلا

(* “جردت إلخ” sözü: **المحكم**’de İbn Düreyd onu böyle inşad etti; meşhur Sîrâfî dedi: **أوقدت ناري فما أدري** إلخ).

Ebû Amr: **جَهَّ** falan, falanı; onu geri çevirdiği zaman. Denir: ona geldi de ondan istedi; sonra onu **فَجَهَّهُ** ve **أَوْأَبَهُ** ve **أَصْفَحَه**; hepsi, onu çirkin bir geri çevirişle geri çevirdiği zaman (denir). Ve **جَهْجَهَ** adamı: onu her şeyden geri çevirdi; **كهَجْهَج** gibi. Ve bazı hadiste: **أَن رجلاً من أَسْلَم**’den bir adamın üzerine bir kurt koştu da sürüsünden bir koyunu çekip aldı; sonra onu **فَجهْجأَه**; yani onu azarladı; ve **جَهْجَهَه**’yi kastetti; fakat **الهاء**’ları çokluğundan ve mahrecin yakınlığından dolayı **الهاء**’yı **همزة** ile değiştirdi.

Ve **يومُ جُهْجوهٍ**: Benî Temîm’e ait bilinen bir gündür; Mâlik b. Nüveyre dedi:
(* “قال مالك بن نويرة” sözü: **التهذيب**’de böyle; **التكملة**’de olan ise: Mütemmim b. Nüveyre):
وفي يومِ جُهْجُوهٍ حَمَيْنا ذِمارَنا،
بعَقْرِ الصَّفايا، والجوادِ المُرَبَّبِ

Ve bu, Avf b. Hârise’nin
(* “ابن حارثة” sözü: asılda ve **التهذيب**’de **الحاء**’ı مهملة ve مثلثة ile böyle; **التكملة**’de olan ise: İbn Câriye, **الجيم** ile ve **المثناة التحتية** ile). b. Selît el-Esamm’ın, Mâlik’in atının burnunu kılıçla vurması sebebiyledir; o, kubbenin avlusunda bağlı idi; sonra (kılıç) burnuna saplandı da yuları kesti ve insanların içinde dolaştı; onlar **جُوهْ جُوهْ** demeye başladılar; böylece gün **جُهْ جُوهٍ** diye adlandırıldı. Ebû Mansûr dedi: Farslar, bir insanın fiilini güzel buldukları zaman **جُوهْ جُوهْ** derler. İbn Sîde: ve **وَجَهْ جَهْ** savaşta yiğitlerin sesinin taklididir; ve **وَجَهْ** yiğitlerin sesinin taklididir; ve **وَجَهْ جَهْ** aslanı, kurdu ve başkalarını sakinleştirmedir. Ve denir: **تَجَهْجَهْ** benden; yani vazgeç. Kıyamet alâmetleri hadisinde: geceler gitmez, ta ki **ا لجَهْجاه** denilen bir adam hükümran oluncaya kadar; sanki bundan terkib edilmiş gibidir; ve **الجَهْجَلُ** diye de rivayet edilir; Allah daha iyi bilir.

### [Tâcü'l-Arûs](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AC%D9%87%D8%AC%D9%87/sozluk/tac.md) — Zebîdî · 18. yy

: ( *!جَهْجَهَ بالسَّبُعِ : صاحَ ) به ( ليَكُفَّهُ ) ، كهَجْهَجَ ؛ قالَ :
*!جَهْجَهْتُ فارْتَدَّ ارْتِدَادَ الأَكْمَه ( و ) قالَ أبو عَمْرٍ و : ( ( و ) ( *!جَهَّهُ ) *!جهاً : ( رَدَّهُ ) . ) يقالُ : أَتاهُ فسَأَلَهُ *!فَجَهَّهُ وأَوْأَبَهُ وأَصْفَحَهُ كلُّه إذا رَدَّهُ رَدًّا ( قَبِيحاً .

( ( *!والمُجَهْجَهُ ، بفتْحِ الجيمَيْنِ : الأَسَدُ ) ؛ ) قالَ الشَّاعِرُ :
جَرَّدْتُ سَيْفِي فما أَدْرِي إذا لِبَدٍ يَغْشَى *!المُجَهْجَهَ عَضُّ السَّيْف أَم رَجُلا ( *!وجَهْجَاه الغِفارِيُّ ) : ) هو ابنُ قَيْسٍ ، وقيلَ : ابنُ سعِيدٍ ، صَحابيٌّ ، مَدنيٌّ ، رَوَى عنه عطاءُ وسُلَيْمانُ ابْنا يَسارٍ ، وشَهِدَ بيعَةَ الرّضْوان ، وكانَ في غزْوَةِ المُرَيْسِيع أَجيراً لعُمَر . وقالَ ابنُ عبدِ البرِّ : هو ( ممَّنْ خَرَجَ على عُثْمانَ ، رضِيَ اللَّهُ تعالى عنه ) ، و ( كَسَرَ عَصا النبيِّ صلى الله عليه وسلم برُكْبَتِه ) إذ تَناوَلَها مِن يدِ عُثْمان وهو يَخْطبُ ( فوَقَعَتِ الأَكَلِةُ فيها ) ، وتُوفي بَعْد عُثْمان بسَنَةٍ .
( و ) *!جَهْجاهٌ : ( رجُلٌ آخَرُ سَيَمْلِكُ الُّدنيا ) وخُروجُه مِن علامَاتِ الساعَةِ ؛ ونَصُّ الحدِيثِ : ( لا تَذْهَبُ اللَّيالي حتى يَمْلِكَ رجلٌ يقالُ له *!الجَهْجَاه ) ، كأَنَّه مركبٌ من جَاه جَاه . ( ويُرْوى : جَهَهاً ، محرّكةً ، أَو جَهْجاً بتَرْكِ الهاءِ وكُلُّها في صَحِيحِ مُسْلمٍ ، رحِمَه اللَّهُ تعالى ) ، في بابِ أَشْراطِ الساعَةِ .
وممَّا يُسْتدركُ عليه :
*!الجَهْجَهَةُ : من صياحِ الأَبْطالِ في الحَرْبِ ، وقد *!جَهْجَهُوا *!وتَجَهْجَهُوا ؛ قالَ :
فجاءَ دُون الزَّجْرِ *!والتَّجَهْجُهِ *!وجَهْجَهَ بالإِبِلِ ، كهَجْهَجَ .
وجَهْجَهَ الرَّجلَ : رَدَّهُ عن كلِّ شيءٍ . وفي الحدِيثِ : أَنَّ رجُلاً من أَسْلَم عدا عليه ذئْبٌ فانْتَزَعَ شاةً مِن غَنَمِه *!فَجَهْجأَهُ أَي زَبَرَه ،

وأَرادَ *!جَهْجَهَه فأَبْدَلَ الهاءَ هَمْزَةً لكثْرَةِ الهاآتِ وقُرْبَ المَخْرجِ .
ويومُ جَهْجوهٍ : يومٌ لبَني تمِيمٍ مَعْروفٌ ؛ قالَ مالِكُ بنُ نُوَيْرَة :
وفي يومِ *!جُهْجُوهٍ حَمَيْنا ذِمارَنابعَقْرِ الصَّفايا والجَوادِ المُرَبَّبِوذلكَ أنَّ عَوْفَ بن حارِثَةَ بنِ سَلِيطٍ الأَصَمَّ ضَرَبَ خَطْمَ فَرَسِ مالِكٍ بالسَّيْفِ ، وهو مَرْبُوط بفِناءِ القُبَّة فنَشِبَ في خَطْمِه فقَطَعَ الرَّسَنَ وجالَ في الناسِ فجعَلُوا يقولُونَ جُوجُوهْ ، فسُمِّي يوم جَهْجُوهٍ .
وقالَ الأَزْهرِيُّ : الفُرْسُ إذا اسْتَصْوبوا فعْلَ إنسانٍ قالوا *!جُوهْ جُوهْ .
وقالَ ابنُ سِيدَه : جَهْ جَهْ مِن صَوْتِ الأبطالِ في الحَرْبِ ، وأَيْضاً : تَسْكِين للأَسَدِ والذئْبِ وغيرِهِما .
ويقالُ : *!تَجَهْجَهْ عَنِّي أَي انْتَهِ ؛ نَقَلَهُ الجوْهرِيُّ .
2 ( فصل الحاء ) مع الهاء ) 2
أَهْمَلَهُ الجوْهرِيُّ .

##### Türkçe

: ( **جَهْجَهَ بالسَّبُعِ** : ona bağırdı ) onunla ( onu engellesin diye ) , **هَجْهَجَ** gibi ; dedi ki :
**جَهْجَهْتُ** da **ارْتَدَّ** , **ارْتِدَادَ الأَكْمَه** geri dönmesi gibi ( ve ) Ebû Amr dedi ve : ( ( ve ) ( **جَهَّهُ** ) **جهاً** : ( onu geri çevirdi ) . ) denir ki : ona geldi de ondan istedi de **فَجَهَّهُ** ve **أَوْأَبَهُ** ve **أَصْفَحَهُ**; hepsi, onu ( çirkin bir geri çevirişle ) geri çevirdiği zaman (dır).

( ( **والمُجَهْجَهُ** , iki **الجيم**’in fethasıyla : aslan ) ; ) şair dedi ki :
Kılıcımı sıyırdım; bilmem, bir yele
**المُجَهْجَهَ**’yı kapladığında, kılıcın ısırması mı yoksa bir adam mı?
( **وجَهْجَاه الغِفارِيُّ** ) : o, Kays’ın oğludur; ve denildi: Saîd’in oğludur; sahâbîdir, Medinelidir; ondan Atâ ve Süleyman b. Yesâr rivayet etti; Rıdvân biatine şahit oldu; ve Mureysî‘ gazvesinde Ömer’e ücretli idi. İbn Abdilberr dedi ki: o, ( Osman’a karşı çıkanlardan, Allah Teâlâ ondan razı olsun ) ve ( Peygamber’in sallallahu aleyhi ve sellem asâsını diziyle kırdı ) onu Osman’ın elinden alıp o hutbe okurken ( derken onda **الأَكَلِةُ** vuku buldu ) ; ve Osman’dan bir yıl sonra vefat etti.
( ve ) **جَهْجاهٌ** : ( dünyanın mülküne sahip olacak başka bir adam ) ve onun çıkışı kıyamet alâmetlerindendir; hadisin lafzı: ( geceler gitmez, ta ki **الجَهْجَاه** denilen bir adam mülk sahibi oluncaya kadar ) , sanki **جَاه جَاه**’dan terkib edilmiş gibidir. ( ve rivayet olunur: **جَهَهاً** , harekeli; yahut **جَهْجاً** , **الهاء**’yı terk ederek; ve hepsi Sahîh-i Müslim’dedir, Allah Teâlâ ona rahmet etsin ) , kıyamet alâmetleri babında.
Ve onun üzerine istidrâk olunanlardandır:
**الجَهْجَهَةُ** : savaşta yiğitlerin bağırışındandır; ve **جَهْجَهُوا** ve **تَجَهْجَهُوا** ; dedi ki :
Azarlama olmaksızın **والتَّجَهْجُهِ**’nin önünde geldi
**وجَهْجَهَ بالإِبِلِ** , **هَجْهَجَ** gibi.
Ve **جَهْجَهَ** adamı: onu her şeyden geri çevirdi. Ve hadiste: Eslem’den bir adama bir kurt saldırdı da onun koyunlarından bir koyunu çekip aldı; derken **فَجَهْجأَهُ** yani onu azarladı,

ve **جَهْجَهَه**’yi kastetti de **الهاء**’yı, **الهاآتِ**’ın çokluğu ve mahrecin yakınlığı sebebiyle bir **هَمْزَة** ile değiştirdi.
Ve **يومُ جَهْجوهٍ** : Benî Temîm için bilinen bir gündür; Mâlik b. Nuveyra dedi ki :
Ve **جُهْجُوهٍ** gününde himaye ettik korunağımızı
Safâların ve terbiye edilmiş atın boğazlanmasıyla
Ve bu, Avf b. Hârise b. Selît el-Esamm’ın, Mâlik’in atının burnuna kılıçla vurmasıdır; o, kubbenin avlusunda bağlı iken, burnuna saplandı da yuları kesti ve insanların içinde dolaştı; derken **جُوجُوهْ** demeye başladılar; böylece gün, **جَهْجُوهٍ** günü diye adlandırıldı.
Ve Ezherî dedi ki: Farslar, bir insanın fiilini güzel bulduklarında **جُوهْ جُوهْ** derler.
Ve İbn Sîde dedi ki: **جَهْ جَهْ** savaşta yiğitlerin sesindendir; ve ayrıca: aslanı ve kurdu ve başkalarını sakinleştirmedir.
Ve denir ki: **تَجَهْجَهْ عَنِّي** yani vazgeç; Cevherî onu nakletti.
2 ( **فصل الحاء** ) **مع الهاء** ) 2
Cevherî onu ihmal etti.

### [Salmone](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AC%D9%87%D8%AC%D9%87/sozluk/salmone.md) — H. Anthony Salmone · 19. yy

جَهْجَهَ
جَهْجَهَ
a.  Cried out.

b.  Shone, gleamed.

##### Türkçe

**جَهْجَهَ**
**جَهْجَهَ**
a. Bağırdı.

b. Parladı, ışıldadı.
