# جهجه — Tâcü'l-Arûs

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AC%D9%87%D8%AC%D9%87/sozluk/tac
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%AC%D9%87%D8%AC%D9%87/entries/tac

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [جهجه](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AC%D9%87%D8%AC%D9%87.md)
- Tâcü'l-Arûs: Zebîdî · 18. yy

## Madde başı: جهجه

: ( *!جَهْجَهَ بالسَّبُعِ : صاحَ ) به ( ليَكُفَّهُ ) ، كهَجْهَجَ ؛ قالَ :
*!جَهْجَهْتُ فارْتَدَّ ارْتِدَادَ الأَكْمَه ( و ) قالَ أبو عَمْرٍ و : ( ( و ) ( *!جَهَّهُ ) *!جهاً : ( رَدَّهُ ) . ) يقالُ : أَتاهُ فسَأَلَهُ *!فَجَهَّهُ وأَوْأَبَهُ وأَصْفَحَهُ كلُّه إذا رَدَّهُ رَدًّا ( قَبِيحاً .

( ( *!والمُجَهْجَهُ ، بفتْحِ الجيمَيْنِ : الأَسَدُ ) ؛ ) قالَ الشَّاعِرُ :
جَرَّدْتُ سَيْفِي فما أَدْرِي إذا لِبَدٍ يَغْشَى *!المُجَهْجَهَ عَضُّ السَّيْف أَم رَجُلا ( *!وجَهْجَاه الغِفارِيُّ ) : ) هو ابنُ قَيْسٍ ، وقيلَ : ابنُ سعِيدٍ ، صَحابيٌّ ، مَدنيٌّ ، رَوَى عنه عطاءُ وسُلَيْمانُ ابْنا يَسارٍ ، وشَهِدَ بيعَةَ الرّضْوان ، وكانَ في غزْوَةِ المُرَيْسِيع أَجيراً لعُمَر . وقالَ ابنُ عبدِ البرِّ : هو ( ممَّنْ خَرَجَ على عُثْمانَ ، رضِيَ اللَّهُ تعالى عنه ) ، و ( كَسَرَ عَصا النبيِّ صلى الله عليه وسلم برُكْبَتِه ) إذ تَناوَلَها مِن يدِ عُثْمان وهو يَخْطبُ ( فوَقَعَتِ الأَكَلِةُ فيها ) ، وتُوفي بَعْد عُثْمان بسَنَةٍ .
( و ) *!جَهْجاهٌ : ( رجُلٌ آخَرُ سَيَمْلِكُ الُّدنيا ) وخُروجُه مِن علامَاتِ الساعَةِ ؛ ونَصُّ الحدِيثِ : ( لا تَذْهَبُ اللَّيالي حتى يَمْلِكَ رجلٌ يقالُ له *!الجَهْجَاه ) ، كأَنَّه مركبٌ من جَاه جَاه . ( ويُرْوى : جَهَهاً ، محرّكةً ، أَو جَهْجاً بتَرْكِ الهاءِ وكُلُّها في صَحِيحِ مُسْلمٍ ، رحِمَه اللَّهُ تعالى ) ، في بابِ أَشْراطِ الساعَةِ .
وممَّا يُسْتدركُ عليه :
*!الجَهْجَهَةُ : من صياحِ الأَبْطالِ في الحَرْبِ ، وقد *!جَهْجَهُوا *!وتَجَهْجَهُوا ؛ قالَ :
فجاءَ دُون الزَّجْرِ *!والتَّجَهْجُهِ *!وجَهْجَهَ بالإِبِلِ ، كهَجْهَجَ .
وجَهْجَهَ الرَّجلَ : رَدَّهُ عن كلِّ شيءٍ . وفي الحدِيثِ : أَنَّ رجُلاً من أَسْلَم عدا عليه ذئْبٌ فانْتَزَعَ شاةً مِن غَنَمِه *!فَجَهْجأَهُ أَي زَبَرَه ،

وأَرادَ *!جَهْجَهَه فأَبْدَلَ الهاءَ هَمْزَةً لكثْرَةِ الهاآتِ وقُرْبَ المَخْرجِ .
ويومُ جَهْجوهٍ : يومٌ لبَني تمِيمٍ مَعْروفٌ ؛ قالَ مالِكُ بنُ نُوَيْرَة :
وفي يومِ *!جُهْجُوهٍ حَمَيْنا ذِمارَنابعَقْرِ الصَّفايا والجَوادِ المُرَبَّبِوذلكَ أنَّ عَوْفَ بن حارِثَةَ بنِ سَلِيطٍ الأَصَمَّ ضَرَبَ خَطْمَ فَرَسِ مالِكٍ بالسَّيْفِ ، وهو مَرْبُوط بفِناءِ القُبَّة فنَشِبَ في خَطْمِه فقَطَعَ الرَّسَنَ وجالَ في الناسِ فجعَلُوا يقولُونَ جُوجُوهْ ، فسُمِّي يوم جَهْجُوهٍ .
وقالَ الأَزْهرِيُّ : الفُرْسُ إذا اسْتَصْوبوا فعْلَ إنسانٍ قالوا *!جُوهْ جُوهْ .
وقالَ ابنُ سِيدَه : جَهْ جَهْ مِن صَوْتِ الأبطالِ في الحَرْبِ ، وأَيْضاً : تَسْكِين للأَسَدِ والذئْبِ وغيرِهِما .
ويقالُ : *!تَجَهْجَهْ عَنِّي أَي انْتَهِ ؛ نَقَلَهُ الجوْهرِيُّ .
2 ( فصل الحاء ) مع الهاء ) 2
أَهْمَلَهُ الجوْهرِيُّ .

### Türkçe

: ( **جَهْجَهَ بالسَّبُعِ** : ona bağırdı ) onunla ( onu engellesin diye ) , **هَجْهَجَ** gibi ; dedi ki :
**جَهْجَهْتُ** da **ارْتَدَّ** , **ارْتِدَادَ الأَكْمَه** geri dönmesi gibi ( ve ) Ebû Amr dedi ve : ( ( ve ) ( **جَهَّهُ** ) **جهاً** : ( onu geri çevirdi ) . ) denir ki : ona geldi de ondan istedi de **فَجَهَّهُ** ve **أَوْأَبَهُ** ve **أَصْفَحَهُ**; hepsi, onu ( çirkin bir geri çevirişle ) geri çevirdiği zaman (dır).

( ( **والمُجَهْجَهُ** , iki **الجيم**’in fethasıyla : aslan ) ; ) şair dedi ki :
Kılıcımı sıyırdım; bilmem, bir yele
**المُجَهْجَهَ**’yı kapladığında, kılıcın ısırması mı yoksa bir adam mı?
( **وجَهْجَاه الغِفارِيُّ** ) : o, Kays’ın oğludur; ve denildi: Saîd’in oğludur; sahâbîdir, Medinelidir; ondan Atâ ve Süleyman b. Yesâr rivayet etti; Rıdvân biatine şahit oldu; ve Mureysî‘ gazvesinde Ömer’e ücretli idi. İbn Abdilberr dedi ki: o, ( Osman’a karşı çıkanlardan, Allah Teâlâ ondan razı olsun ) ve ( Peygamber’in sallallahu aleyhi ve sellem asâsını diziyle kırdı ) onu Osman’ın elinden alıp o hutbe okurken ( derken onda **الأَكَلِةُ** vuku buldu ) ; ve Osman’dan bir yıl sonra vefat etti.
( ve ) **جَهْجاهٌ** : ( dünyanın mülküne sahip olacak başka bir adam ) ve onun çıkışı kıyamet alâmetlerindendir; hadisin lafzı: ( geceler gitmez, ta ki **الجَهْجَاه** denilen bir adam mülk sahibi oluncaya kadar ) , sanki **جَاه جَاه**’dan terkib edilmiş gibidir. ( ve rivayet olunur: **جَهَهاً** , harekeli; yahut **جَهْجاً** , **الهاء**’yı terk ederek; ve hepsi Sahîh-i Müslim’dedir, Allah Teâlâ ona rahmet etsin ) , kıyamet alâmetleri babında.
Ve onun üzerine istidrâk olunanlardandır:
**الجَهْجَهَةُ** : savaşta yiğitlerin bağırışındandır; ve **جَهْجَهُوا** ve **تَجَهْجَهُوا** ; dedi ki :
Azarlama olmaksızın **والتَّجَهْجُهِ**’nin önünde geldi
**وجَهْجَهَ بالإِبِلِ** , **هَجْهَجَ** gibi.
Ve **جَهْجَهَ** adamı: onu her şeyden geri çevirdi. Ve hadiste: Eslem’den bir adama bir kurt saldırdı da onun koyunlarından bir koyunu çekip aldı; derken **فَجَهْجأَهُ** yani onu azarladı,

ve **جَهْجَهَه**’yi kastetti de **الهاء**’yı, **الهاآتِ**’ın çokluğu ve mahrecin yakınlığı sebebiyle bir **هَمْزَة** ile değiştirdi.
Ve **يومُ جَهْجوهٍ** : Benî Temîm için bilinen bir gündür; Mâlik b. Nuveyra dedi ki :
Ve **جُهْجُوهٍ** gününde himaye ettik korunağımızı
Safâların ve terbiye edilmiş atın boğazlanmasıyla
Ve bu, Avf b. Hârise b. Selît el-Esamm’ın, Mâlik’in atının burnuna kılıçla vurmasıdır; o, kubbenin avlusunda bağlı iken, burnuna saplandı da yuları kesti ve insanların içinde dolaştı; derken **جُوجُوهْ** demeye başladılar; böylece gün, **جَهْجُوهٍ** günü diye adlandırıldı.
Ve Ezherî dedi ki: Farslar, bir insanın fiilini güzel bulduklarında **جُوهْ جُوهْ** derler.
Ve İbn Sîde dedi ki: **جَهْ جَهْ** savaşta yiğitlerin sesindendir; ve ayrıca: aslanı ve kurdu ve başkalarını sakinleştirmedir.
Ve denir ki: **تَجَهْجَهْ عَنِّي** yani vazgeç; Cevherî onu nakletti.
2 ( **فصل الحاء** ) **مع الهاء** ) 2
Cevherî onu ihmal etti.
