# جهرم (ج-ه-ر-م) — Arapça kök

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AC%D9%87%D8%B1%D9%85
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%AC%D9%87%D8%B1%D9%85

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Harfler: ج - ه - ر - م
- Bu kök Kur'an'da geçmiyor.
- 3 sözlük

## Sözlükler (3)

### [Kitâbu'l-'Ayn](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AC%D9%87%D8%B1%D9%85/sozluk/kitab_ayn.md) — Halîl b. Ahmed · 8. yy

الهاء والجيم
جهضم: تَجَهْضَمَ الفَحْلُ على أقرانه، أي: علاهم بكلكله، وبعيرٌ جَهْضَمُ الجَنْبينِ، أي: رَحْبُ الجنبين، وكذلك الرّجل.
والجَهْضَمُ: الضَّخْمُ الهامةِ ، المُسْتديرُ الوَجْهِِ.
سجهر: اسْجهرَّتِ الرِّماحُ، أي: أقبلت إليك. واسجهرّ النّبات، أي: طال. قال:
في كنّ وادٍ مُسْجَهِرٍّ رفرف
هجرس: الهِجْرِسُ: من أولاد الثّعالب، ويُوصَفُ به اللّئيم. ورَمَتْني الأَيّام عن هَجارِسِها، أي: شدائدها، ودواهيها.
جرهس: والجرهاس: الجَسيمُ، قال يصف الأسد:
يُكْنَى وما حُوِّل عن جِرهاسِ
من فَرْسِهِ الأُسْدَ: أبا فِراسِِ
سمهج: السَّمْهَجَةُ: الفَتْلُ الشَّديدُ. حَبْلُ مُسَمْهَجٌ، وهو في الحَلِفِ أيضاً، قال: يَحْلِفُ بَجٌّ خَلِفاً مُسَمْهَجا قلتُ له يا بَجُّ لا تُلَجِّجا ولبنُ سَمْهَجٌ سَمَلَّجٌ: أي: حُلْوٌ دَسِمٌ.
دهرج: الدَّهْرَجةُ: الوَحاءُ في السّير.
جرهد: أجْرَهدَّ القوم: قصدوا القصد. واجرهدَّ الطّريق، أي: اسْتَمّرَّ.
دهنج: الدُّهانجُ: البَعير الضَّخْم ذو السّنامَيْن. قال:
كأنَّ رَعْنَ الآلِ منه في الآلْ
إذا بدا، دُهانِـجٌ ذو أعـدالْ
شبّة أطرافَ الجَبَل في السَّراب بعد لَيْن وسنامَيْن.
والدَّهْنَجُ: حصىً خُضْرٌ يُحكُّ منها الفُصوص، ليس بعربيّة.
هجدم: هِجدَمٌ: لغةٌ في إجدمٌ: في إقدامِك الفرس وزَجْركَهُ: يقال: أوّل من رَكبَ الفَرَسَ ابن آدمَ.
القاتل، حمل على أخيه فزجر فرساً وقال: هجِ الدّم، فلمّا كثر على الالسنة اقتصروا على: هجدم وإجدم.
دهمج: الدَّهْمَجةُ: مَشْيُ الكبير كأنَّه في قيد.
هرجب: الهِرْجابُ من الإِبل : الطّويلة الضَّخمة.
هبرج: الهَبْرجةُ: اختلاطٌ في المَشْي، قال العجّاج:
يَتْبَعْنَ ذيّالاً مُوَشًّى هَبْرَجا
جهرم: الجَهْرَميّةُ: ثيابٌ منسوبة، نحو البسط وما أشبهَهَا، يقال: هي من الكَتّان، قال:
"لا يُشْتَرَي كَتّانه وجَهْرَمُهْ"
جعله اسماً بإخراج ياء النِّسبة.
جرهم: جُرْهُم: حيٌّ من اليَمَن. نزلوا مكّة، وتزوج فيهم إسماعيلُ عليه السّلام، فعصَوُا الله، وأُلحِدوا في الحَرَم فأبادهم الله.
جمهر: الجُمْهُوُر: الرَّمْل الكثيرُ المتراكم الواسع. والجُمْهُورُ: الجماعة من النّاس، وخيلٌ. مُجَمْهَرة، أي: مُجْتمعة.
جهبل: امرأةٌ جَهْبَلةٌ: قبيحةٌ دَميمةُ.
هلبج: الهِلْباجةُ: الثَّقيل من الّناس. ويقال: الأحمق المائق.
لهجم: اللَّهْجَمُ: الطَّريقُ الواضِحُ.
هملج: الهَمْلَجةُ: حسنُ سَيْرِ الدّابّة في سرعة وبخترة. الذّكَرُ والأُنثى نعتهما: هملاج.
وقد هَمْلَجْ: واأَرٌٌْ مُهَمْلَجٌ: مُدَلَّل مُنْقاد قال العجّاج:
"قد قلّدوا أَمْرَهُمُ المُهَمْلَجا"

##### Türkçe

**الهاء** ve **الجيم**

**جهضم**: **تَجَهْضَمَ** aygır akranlarının üzerine (karşı) **تَجَهْضَمَ** etti; yani: göğsüyle onların üzerine yükseldi. Ve iki yanı **جَهْضَمُ** olan deve; yani: iki yanı geniş. Aynı şekilde adam da.

Ve **الجَهْضَمُ**: başı iri olan, yüzü yuvarlak olan.

**سجهر**: Mızraklar **اسْجهرَّتِ**; yani: sana doğru geldiler. Ve bitki **اسجهرّ**; yani: uzadı. Dedi ki:
Bir örtülü vadide, **مُسْجَهِرٍّ** (olan) bir رفرف

**هجرس**: **الهِجْرِسُ**: tilkilerin yavrularından. Ve onunla alçak (kimse) vasfedilir. Ve günler beni onların **هَجارِسِها**’sından attı; yani: onların şiddetleri ve belaları.

**جرهس**: Ve **الجرهاس**: iri (cüsseli) olan. Aslanı vasfederek dedi:
Künye edinir; ve **جِرهاسِ**’ından çevrilmedi
Atından aslan: **أبا فِراسِ**

**سمهج**: **السَّمْهَجَةُ**: şiddetli büküm. **حَبْلُ مُسَمْهَجٌ**; ve o, yemin (hususunda) da böyledir. Dedi ki:
**بَجٌّ** yemin eder; **خَلِفاً مُسَمْهَجا**
Ona dedim ki: ey **بَجُّ** acele etme
Ve **لبنُ سَمْهَجٌ سَمَلَّجٌ**: yani: tatlı, yağlı.

**دهرج**: **الدَّهْرَجةُ**: yürüyüşte sürat.

**جرهد**: Kavim **أجْرَهدَّ**: kastı kastettiler. Ve yol **اجرهدَّ**; yani: devam etti.

**دهنج**: **الدُّهانجُ**: iki hörgüçlü, iri deve. Dedi ki:
Sanki serabda ondan serabda bir serabın burnu
Göründüğü vakit, yükleri olan iki hörgüçlü bir **دُهانِـجٌ**
Serabda, yumuşaklıktan ve iki hörgüçten sonra dağın uçlarını andırır.

Ve **الدَّهْنَجُ**: ondan yüzük taşları kazınan yeşil çakıl; Arapça değildir.

**هجدم**: **هِجدَمٌ**: **إجدمٌ**’da bir lügat: senin atı ileri sürmende ve onu azarlamanda. Denir ki: ata binen ilk kişi Âdem oğlu,

katil; kardeşinin üzerine حمل etti de bir atı azarladı ve “**هجِ الدّم**” dedi; diller üzerinde çoğalınca **هجدم** ve **إجدم** ile yetindiler.

**دهمج**: **الدَّهْمَجةُ**: büyüğün yürüyüşü; sanki bağ içinde.

**هرجب**: Develerden **الهِرْجابُ**: uzun, iri olan.

**هبرج**: **الهَبْرجةُ**: yürüyüşte karışıklık. **العجّاج** dedi:
Nakışlı bir kuyruğu olan **هَبْرَجا**’yı izlerler

**جهرم**: **الجَهْرَميّةُ**: nisbetli elbiseler; yaygılar ve benzerleri gibi. Denir ki: o ketendendir. Dedi ki:
“Onun keteni ve **جَهْرَمُهْ** satın alınmaz”
Nisbet **ياء**’sını çıkararak onu isim yaptı.

**جرهم**: **جُرْهُم**: Yemen’den bir kabile. Mekke’ye indiler; İsmail عليه السّلام onların içinde evlendi. Sonra Allah’a isyan ettiler ve Harem’de ilhada saptılar; Allah da onları helâk etti.

**جمهر**: **الجُمْهُوُر**: çok, birikmiş, geniş kum. Ve **الجُمْهُورُ**: insanlardan bir topluluk; ve atlar. **مُجَمْهَرة**; yani: toplanmış.

**جهبل**: **جَهْبَلةٌ** kadın: çirkin, kötü görünüşlü.

**هلبج**: **الهِلْباجةُ**: insanlardan ağır (kimse). Ve denir ki: ahmak, hafifmeşrep.

**لهجم**: **اللَّهْجَمُ**: açık yol.

**هملج**: **الهَمْلَجةُ**: binek hayvanının sürat ve salınış içinde yürüyüşünün güzelliği. Erkek ve dişinin sıfatı: **هملاج**.

Ve **هَمْلَجْ** etmiştir. Ve **أَرٌٌْ مُهَمْلَجٌ**: nazlı, boyun eğen. **العجّاج** dedi:
“Onlar işlerini **المُهَمْلَجا**’ya قلّدوا”

### [Lisânü'l-Arab](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AC%D9%87%D8%B1%D9%85/sozluk/lisan.md) — İbn Manzûr · 13. yy

الجَهْرَمِيَّة: ثيابٌ منسوبة من نحو البُسُط وما يُشْبهها، يقال هي من كَتَّانٍ؛ وقال رؤبة:
بل بَلدٍ مِلْء الفِجاجِ قَتَمُه،
لا يُشْتَرى كَتَّانُه وجَهْرَمُه
جعله اسماً بإِخراج ياء النسبة. قال ابن بري: جَهْرَم قرية من قُرى فارِسَ تنسب إِليها الثيابُ والبُسُطُ؛ قال الزيادي: وقد يقال للبِساطِ نَفْسِه جَهْرَم.

##### Türkçe

**الجَهْرَمِيَّة**: **البُسُط** ve ona benzeyen şeyler türünden nisbet edilen elbiseler; denir ki: o **كَتَّان**dandır. Rü’be dedi ki:

Belki de geçitleri dolu bir belde(den), onun tozu koyudur,
Onun **كَتَّان**ı ve **جَهْرَم**ı satın alınmaz.

Onu, nisbet **ياء**sını çıkararak isim yaptı. İbn Berrî dedi ki: **جَهْرَم** Fâris’in köylerinden bir köydür; elbiseler ve **البُسُط** ona nisbet edilir. ez-Ziyâdî dedi ki: **البِساط**ın kendisine de **جَهْرَم** denilebilir.

### [Tâcü'l-Arûs](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AC%D9%87%D8%B1%D9%85/sozluk/tac.md) — Zebîdî · 18. yy

| | ( جَهْرَمٌ ، كَجَعْفَرٍ ) أهمله الجوهريُّ | وهو ( د ، بِفارِسَ ) منه أبو عُبَيْدَة | عبدُ اللهِ بن مُحَمَّدِ بن الحَسَن | الجَهْرَمِيّ عن حَفْصِ بن عُمَرَ ، وَعَنُه | بها أبو العَبّاس محمّد بن أَحَمَدَ بنِ عليّ | الطَّبَرانِيّ . | | ( والجَهْرَمِيَّةُ : ثِيابٌ مَنْسُوبَةٌ ) إليه ( من |

| نَحْوِ البُسُطِ ) وما يُشْبِهُها ، ( أو هي من | الكَتّانِ ) ، قال رُؤْبة : | % ( بَلْ بَلَدٍ مِلْءُ الفِجاجِ قَتَمُهْ % ) % | % ( لاَ يُشْتَرَى كَتَّانُه وجَهْرَمُه % ) % | | جعله اسماً بإخراج ياء النِّسبَة . ونقل | ابنُ بَرِّي عن الزِّيادِيّ أَنّه قد يُقال للِبِساطِ | نَفْسِه : جَهْرَم . |

##### Türkçe

| | ( **جَهْرَمٌ** ، **كَجَعْفَرٍ** ) el-Cevherî onu ihmal etti; | ve o (**د**، Farsçada) ondandır: Ebû Ubeyde | Abdullah b. Muhammed b. el-Hasen | el-Cehramî, Hafs b. Ömer’den; ve ondan da | orada Ebû’l-Abbâs Muhammed b. Ahmed b. Ali | et-Taberânî. | | ( ve **الجَهْرَمِيَّةُ**: ona nisbet edilen elbiselerdir ) ona ( -den |

| **نَحْوِ البُسُطِ** gibi ) ve ona benzeyen şeyler; ( yahut o | **الكَتّانِ**dandır ); Rü’be dedi ki: | % ( بَلْ بَلَدٍ مِلْءُ الفِجاجِ قَتَمُهْ % ) % | % ( لاَ يُشْتَرَى كَتَّانُه وجَهْرَمُه % ) % | | Onu, nisbet **ياء**sını çıkararak isim yaptı. Ve | İbn Berrî, ez-Ziyâdî’den nakletti: gerçekten, döşemenin | kendisine de denilebilir: **جَهْرَم**. |
