# جهن — Tâcü'l-Arûs

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AC%D9%87%D9%86/sozluk/tac
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%AC%D9%87%D9%86/entries/tac

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [جهن](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AC%D9%87%D9%86.md)
- Tâcü'l-Arûs: Zebîdî · 18. yy

## Madde başı: جهن

: ( جُهَيْنَةُ ، بالضَّمِّ ) :
( قالَ شيْخُنا ، رَحِمَه اللَّهُ تعالَى : صَوابُه مُصَغَّراً لأَنَّ الضمَّ في اصْطِلاحِه مشكلٌ ، وكأَنّه اعْتَمَدَ على الشُّهْرَةِ .
( قَبِيلَةٌ ) مِن قُضاعَةَ ، وهو ابنُ

زيْدِ بنِ لَيْثِ بنِ سودِ بنِ أَسْلَم بنِ الحاف بنِ قُضاعَةَ ، وقُضاعَةُ مِن رِيفِ العِرَاقِ ، وسَبَبُ نُزولِ جُهَيْنَة في الحِجازِ قُرْبَ المَدينَةِ مَذْكورٌ في الرَّوْضِ .
( والمَثَلُ ) المَشْهورُ :
وعنْدَ جُهَيْنَةَ الخَبَرُ اليَقِيْن هكذا رَوَاهُ ابنُ الكَلْبيّ .
وكانَ الأَصْمَعيُّ يقولُ : جُفَيْنَةُ ، وقيلَ : حُفَيْنةُ ، وقد مَرَّ ذِكْرُه ( في ( ج ف ن ) ) فرَاجِعْه .
( و ) جُهَيْنَةُ أَيْضاً : ( قَلْعَةٌ بطَبَرِسْتانَ ) لنُزولِهم بها .
( و ) أَيْضاً : ( ة بالمَوْصِلِ ) لنُزولِهم بها أَيْضاً ، ( منها ) تاجُ الإِسْلامِ أَبو عبْدِ اللَّهِ ( الحُسَيْنُ بنُ نَصْرِ بنِ محمدِ ) بنِ خميس الموصليُّ الفَقِيهُ المُحدِّثُ ( ذو التَّصانِيفِ ) ، وهو مِن مشايخِ ابنِ السّمعانيِّ .
( والجُهْنَةُ ، بالضَّمِّ : جُهْمَةُ اللَّيْلِ ) ، النُّونُ يَدَلٌ عن المِيمِ .
( وجارِيَةٌ جُهانَةٌ ، بالضَّمِّ ) أَي ( شابَّةٌ .
( و ) في الجَمْهَرةِ : ( الجَهْنُ غِلَظُ الوَجْهِ ) والجِسْمِ وبه سمِّي جُهَيْنَةَ .
( و ) الجُهْنُ ، ( بالضَّمِّ : الزُّرْبَةُ في البَحْرِ غيرُ مُتَّصِلَةٍ بالبَرِّ مِقْدَارَ غَلْوَةِ ) سهْمٍ ، ( فإذا اتَّصَلَتِ الزُّرْبَةُ إلى البَرِّ فذلِك شِعْبٌ .
( وجَهَنَ جُهوناً ) مِن حَدِّ نَصَرَ ، ( قَرُبَ ودَنا .
( وجَيْهانُ ) ، كعُثْمانَ : ( اسْمُ ) رجُلٍ .
( ونَهْرُ جِهانَ ) ، ككِتابٍ مَرَّ ( في ( ج ح ن ) ) .
( وممَّا يُسْتدركُ عليه :
تقولُ : فلانٌ جُهَيْنَةُ الأَخْبارِ .
وجُهَيْنَةُ : قَرْيَةٌ بالصَّعِيدِ ، سُمِّيَت

لنُزولِ بَني جُهَيْنَةَ بها ، وهي بالقُرْبِ مِن طَهْطا .

### Türkçe

: ( **جُهَيْنَةُ** ، damme ile ) :
( şeyhimiz, Allah Teâlâ ona rahmet etsin, dedi ki: doğrusu küçültme (tasğîr) olarak olmalıdır; çünkü onun ıstılahında damme müşkildir; sanki şöhrete dayanmıştır.
( bir kabile ) **قُضاعَة**’dandır; o,

**زيْدِ** b. **لَيْثِ** b. **سودِ** b. **أَسْلَم** b. **الحاف** b. **قُضاعَة**’nın oğludur; **قُضاعَة** Irak’ın kırsalındandır; **جُهَيْنَة**’nin Hicaz’da Medine yakınında yerleşmesinin sebebi **الرَّوْضِ**’da zikredilmiştir.
( ve mesel ) meşhur olan:
“Ve **جُهَيْنَة**’nin yanında kesin haber vardır” böyledir; bunu İbnü’l-Kelbî rivayet etmiştir.
Ve el-Asma‘î şöyle derdi: **جُفَيْنَةُ**; ve denildi ki: **حُفَيْنةُ**; onun zikri ( **( ج ف ن )** içinde ) geçti; ona müracaat et.
( ve ) **جُهَيْنَةُ** ayrıca: ( **طَبَرِسْتانَ**’da bir kale ) onların oraya yerleşmeleri sebebiyle.
( ve ) ayrıca: ( **المَوْصِلِ**’de bir **ة** ) onların oraya da yerleşmeleri sebebiyle; ( ondan ) Tâcü’l-İslâm Ebû Abdillâh ( **الحُسَيْنُ بنُ نَصْرِ بنِ محمدِ** ) b. Hamîs el-Mevsılî, fakih, muhaddis ( telifler sahibi ); o, İbnü’s-Sem‘ânî’nin şeyhlerindendir.
( **الجُهْنَةُ** , damme ile: gecenin karanlığı ) ; **النُّونُ** , **المِيمِ**’den bedeldir.
( ve bir cariye **جُهانَةٌ** , damme ile ) yani ( genç .
( ve ) **الجَمْهَرةِ**’de: ( **الجَهْنُ** yüzün kalınlığıdır ) ve bedenin; ve bununla **جُهَيْنَةَ** isimlendirilmiştir.
( ve ) **الجُهْنُ** , ( damme ile: denizde karaya bitişik olmayan, bir ok atımı miktarı **الزُّرْبَةُ** ) ; ( **الزُّرْبَةُ** karaya bitiştiği zaman, işte o **شِعْبٌ**’dır.
( **وجَهَنَ** **جُهوناً** ) **نَصَرَ** vezninden, ( yaklaştı ve yanaştı .
( **وجَيْهانُ** ) , **عُثْمانَ** gibi: ( bir adamın adı ) .
( ve **نَهْرُ جِهانَ** ) , **كِتابٍ** gibi, ( **( ج ح ن )** içinde ) geçti.
( ve ona istidrâk olunanlardandır:
dersin ki: falan kimse **جُهَيْنَةُ الأَخْبارِ**’dır.
Ve **جُهَيْنَةُ**: Sa‘îd’de bir köydür;

Beni **جُهَيْنَة**’nin oraya yerleşmesi sebebiyle isimlendirilmiştir; ve o, **طَهْطا**’ya yakın(dır). )
