# جوت — Tâcü'l-Arûs

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AC%D9%88%D8%AA/sozluk/tac
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%AC%D9%88%D8%AA/entries/tac

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [جوت](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AC%D9%88%D8%AA.md)
- Tâcü'l-Arûs: Zebîdî · 18. yy

## Madde başı: جوت

جوت جوت، مثلثة الآخر، مبنية الفتح لغة مشهورة، والكسر عن أبي عمرو، والضم عن الفراء: دعاء للإبل إلى الماء. فإذا أدخلوا عليه الألف واللام، تركوه على حاله قبل دخولهما؛ قال الشاعر، أنشده الكسائي:
  دعاهن ردفي فارعوين لصوتهكما رعت بالجوت الظماء الصواديا نصبه مع الألف واللام، على الحكاية، كذا في الصحاح. وكان أبو عمرو يكسر التاء من قوله بالجوت، ويقول: إذا أدخلت عليه الألف واللام ذهبت منه الحكاية. والأول قول الفراء والكسائي. وكان أبو الهيثم ينكر النصب، ويقول: إذا أدخل عليه الألف واللام، أعرب، وينشده: كما رعت بالجوت. وقال أبو عبيد: قال الكسائي أراد به الحكاية مع اللام. قال أبو الحسن: والصحيح أن اللام هنا، زائدة، كزيادتها في قوله:
  ولقد نهيتك عن بنات الأوبر فبقيت على بنائها. ورواه يعقوب: كما رعت بالجوت. والقول فيها كالقول في جوت. وقد جاوتها، قال الشاعر:
  جاوتها فهاجها جواته قال بعضهم: جايتها، وأنشد قول الشاعر: جايتها، وسيأتي جوت جوت: زجر لها. والاسم منه الجوات، كغراب. وإسحاق بن إبراهيم بن جوتى، كطوبى: محدث صنعاني، عن عبد الملك بن عبد الرحمن الذماري، وسعيد بن سالم القداح، وعنه أبو زيد محمد بن أحمد بن إبراهيم، وعلي بن بشر المقاريضي، وولده محمد بن إسحاق بن إبراهيم، شيخ للطبراني.

### Türkçe

**جوت جوت**: sonu üç türlü (harekeli), fetha üzere mebnî; meşhur bir lugat; kesre Ebû Amr’dan, damme Ferrâ’dan: develeri suya çağırma duası. Üzerine **الألف واللام** dâhil ettiklerinde, onları girmeden önceki hâli üzere bırakırlar; şair dedi, onu Kisâî rivayet etti:
  “دعاهن ردفي فارعوين لصوتهكما رعت بالجوت الظماء الصواديا”
Onu **الألف واللام** ile birlikte nasb etti; hikâye üzere; Sıhâh’ta böyledir. Ebû Amr, “**بالجوت**” sözünden **التاء**’yı kesreli yapardı ve derdi ki: Üzerine **الألف واللام** dâhil ettiğinde, ondan hikâye gider. Birincisi Ferrâ ve Kisâî’nin sözüdür. Ebû’l-Heysem nasbı inkâr ederdi ve derdi ki: Üzerine **الألف واللام** dâhil ettiğinde i‘râb olunur; ve onu şöyle rivayet eder: “كما رعت بالجوت”. Ebû Ubeyd dedi: Kisâî dedi ki: Onunla, **اللام** ile birlikte hikâyeyi kastetti. Ebû’l-Hasen dedi: Sahih olan, buradaki **اللام**’ın زائد olmasıdır; şu sözdeki ziyadeliği gibi:
  “ولقد نهيتك عن بنات الأوبر”
Böylece binâsı üzere kaldı. Ya‘kūb onu şöyle rivayet etti: “كما رعت بالجوت”. Bunun hakkındaki söz, **جوت** hakkındaki söz gibidir. “Ve onu **جاوتها** etti”; şair dedi:
  “جاوتها فهاجها جواته”
Bazıları dedi ki: “**جايتها**”; ve şairin sözünü rivayet etti: “**جايتها**”; ve ileride gelecek: **جوت جوت**: onun için bir zecirdir. Ondan olan isim **الجوات**’tır; **غراب** gibi. Ve İshâk b. İbrâhîm b. **جوتى**—**طوبى** gibi—San‘ânî bir muhaddis; Abdülmelik b. Abdurrahmân ez-Zümârî’den ve Saîd b. Sâlim el-Kaddâh’tan; ondan da Ebû Zeyd Muhammed b. Ahmed b. İbrâhîm ve Ali b. Bişr el-Mukārîdî ve onun oğlu Muhammed b. İshâk b. İbrâhîm (Taberânî’ye şeyh) rivayet etti.
