# جوش — Tâcü'l-Arûs

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AC%D9%88%D8%B4/sozluk/tac
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%AC%D9%88%D8%B4/entries/tac

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [جوش](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AC%D9%88%D8%B4.md)
- Tâcü'l-Arûs: Zebîdî · 18. yy

## Madde başı: جوش

الجوش: الصدر، كالجؤشوش، والجوشن، كذا في الصحاح. والجوش: القطعة العظيمة من الليل، يقال: مضى جوش من الليل، قاله ابن دريد، أو القطعة من آخره، وفي التهذيب: جوش الليل: من لدن ربعه إلى ثلثه. والجوش: وسط الإنسان، وسط الليل، كجوزه، عن أبي عمرو. والجوش: سير الليل كله، وقد جاش يجوش جوشا، قاله ابن الأعرابي. وجوش: جبل ببلاد بلقين ابن جسر، وأنشد الجوهري. لأبي الطمحان القيني:
  ترض حصى معزاء جوش وأكمه                      بأخفافها رض النوى بالمراضـح وقد يمنع من الصرف، وهكذا هو مضبوط في الصحاح بالوجهين وجوش: ع آخر، نقله الصاغاني. والجوش، بالضم: صدر الإنسان والليل، ويفتح، يقال؛ مضى جوش من الليل: أي صدر منه، مثل جرش، وأنشد الجوهري لربيعة بن مقروم الضبي:
  وفتيان صدق قد صبحت سلافةإذا الديك في جوش من الليل طربا وجوش: قبيلة، أو هو: ع. وجوش: ة، بطوس. وجوش كزفر: ة، بأسفراين، نقله الصاغاني. وتجوش الليل: مضى منه جوش، أي قطعة. وتجوش في الأرض، إذا جش فيها، وفي التكملة: خش فيها، بالخاء المعجمة والمتجوش: المهزول لا شديدا، وكذلك المتخوش، بالخاء. ومما يستدرك عليه: جاش، بغير همز: بلد، نقله الصاغاني: والجوشي: العظيم الجنبين.

### Türkçe

**الجوش**: göğüs; **الجؤشوش** gibi, ve **الجوشن**; **الصحاح**’ta böyle.

Ve **الجوش**: geceden büyük parça; “Geceden bir **جوش** geçti” denir; bunu İbn Düreyd söylemiştir; yahut onun sonundan bir parça. **التهذيب**’de: “Gecenin **جوش**’u: onun dörtte birinden üçte birine kadar olandır.”

Ve **الجوش**: insanın ortası; gecenin ortası; **جوزه** gibi; Ebû Amr’dan.

Ve **الجوش**: gecenin tamamının yürüyüşü; ve **جاش يجوش جوشا**; bunu İbnü’l-A‘râbî söylemiştir.

Ve **جوش**: Belkayn b. Cisr ülkesinde bir dağdır; el-Cevherî rivayet etti ve (şu beyti) okudu; Ebû’t-Tamhân el-Kaynî’nindir:
  **ترض حصى معزاء جوش وأكمه                      بأخفافها رض النوى بالمراضـح**

Ve sarftan men olunabilir; ve **الصحاح**’ta iki vecihle böyle ضبط edilmiştir.

Ve **جوش**: başka bir yer adıdır; es-Sâğânî nakletti.

Ve **الجوش** (ضم ile): insanın ve gecenin göğsü; ve فتح ile de gelir; “Geceden bir **جوش** geçti” denir: yani onun göğsü (baş tarafı) geçti; **جرش** gibi. El-Cevherî, Rabî‘a b. Mukarrum ed-Dubbî için (şu beyti) okudu:
  **وفتيان صدق قد صبحت سلافةإذا الديك في جوش من الليل طربا**

Ve **جوش**: bir kabiledir; yahut o: bir yer adıdır.

Ve **جوش**: Tûs’ta bir yer.

Ve **جوش** **كزفر**: Esferâyîn’de bir yer; es-Sâğânî nakletti.

Ve **تجوش الليل**: ondan bir **جوش** geçti; yani bir parça.

Ve “**تجوش** yerde” (denir), onda **جش** ettiğinde; ve **التكملة**’de: onda **خش** ettiğinde; **الخاء** mu‘ceme ile.

Ve **المتجوش**: zayıf olandır, şiddetli değil; ve aynı şekilde **المتخوش**, **الخاء** ile.

Ve onun üzerine istidrâk olunanlardandır: **جاش** (hemzesiz): bir belde; es-Sâğânî nakletti.

Ve **الجوشي**: iki yanı büyük olan.
