# جين (ج-ي-ن) — Arapça kök

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AC%D9%8A%D9%86
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%AC%D9%8A%D9%86

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Harfler: ج - ي - ن
- Bu kök Kur'an'da geçmiyor.
- 1 sözlük

## Sözlükler (1)

### [Tâcü'l-Arûs](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AC%D9%8A%D9%86/sozluk/tac.md) — Zebîdî · 18. yy

: ( *!جَيَّانُ ، كشَدَّادٍ ) :
( أَهْمَلَهُ الجَوْهرِيُّ .
وهو ( د ) عَظِيمٌ ( بالأَنْدَلُسِ ) بَيْنَه وبينَ قرْطُبَةَ خَمْسونَ مِيلاً ، ( منها ) :
( الإِمامُ جَمالُ الدِّيْن أَبو عبْدِ اللَّهِ محمدُ بنُ عبْدِ اللَّهِ ( بنِ مالِكٍ ) الطَّائيُّ الأَستاذُ المُتقدِّمُ ، كان مالِكِيَّ المَذْهبِ فلمَّا قَدِمَ الشامَ انْتَقَلَ إلى مَذْهبِ الإِمامِ الشافِعِيّ ، وُلِدَ سَنَة 600 ، وتُوفي سَنَة 672 .
( وأَبو حَيَّانَ ) أَثيرُ الدِّيْن محمدُ بنُ يوسُفَ بنِ عليِّ بنِ يوسُفَ بنِ حَيَّان الجَيَّانيُّ الأَصْلِ الغرْناطِيُّ المَوْلدِ والمَنْشأِ المِصْرِيُّ الدَّارِ والوَفاةِ شيخُ النُّحاةِ ، وُلِدَ بطنتارس مِن أَعْمالِ غَرْناطَةَ في سَنَة 654 ، وجَالَ في الغَرْبِ ، ثم قَدِمَ مِصْرَ وسَمِعَ بها وبالحَرَمَيْن ، ولازَمَ الحافِظَ الدِّمْياطيّ وبه تَخَرَّجَ ، تُوفي سَنَة 745 ودُفِنَ بمقَابِر الصُّوفيَّةِ ، ( إمامَا العَرَبِيَّةِ ) والمُتَّفَقُ على تَقدّمِهما فيها .
قالَ الذهبيُّ : ( وقد يُنْسَبُ الثَّاني إلى جَدِّ أَبيه حَيَّانَ بالمهْملَةِ ) .
( قُلْت : وممَّنْ نُسِبَ إلى جَيَّانَ مِن المُتقدِّمِيْن : طَوْقُ بنُ عَمْرِو بنِ شبيبٍ التَّغْلبيُّ مِن أَهْلِ الحفْظِ والوَرَعِ والرَّأْيِ ، ورَحَلَ إلى المَشْرِقِ فسَمِعَ يَحْيَى بن عُميرٍ بالقَيْروان ، وتُوفي سَنَة 285 ، ذَكَرَه ابنُ الفرضِيّ .
وقالَ ابنُ الأَثيرِ : منها : أَبو الحجَّاجِ يوسفُ بنُ محمدِ بنِ قار وسَمِعَ الكَثِير وسافَرَ إلى خراسان ، وسَكَنَ بَلْخَ ، وبها تُوفي سَنَة 535 .
( و ) جَيَّانُ أَيْضاً : ( ة بأَصْفَهانَ ) ، وفي الأَنْسابِ للسّمعانيّ : قَرْيَةٌ بالرَّيِّ ؛ ( منها ) أَبو الهَيْثمِ ( طَلْحَةُ بنُ الأَعْلَمِ الحَنَفِيُّ ) *!الجَيَّانيُّ عن الشَّعْبيّ ، وعنه الثَّوْرِيّ ،

كان يَسْكنُ جَيَّان مِن قُرَى الرَّيِّ ، ( وموسى بنُ محمدِ بنِ جَيَّانَ ؛ و ) أَبو بَكْرٍ ( محمدُ بنُ خَلَفِ بنِ جَيَّانَ ) عن قاسِمِ المُطَرِّزِ ؛ ( مُحَدِّثانِ ) .
( وفاتَهُ :
يَحْيَى بنُ محمدِ بنِ جَيَّان الموصليُّ ماتَ سَنَة 473 ، ذَكَرَه شجاعٌ الذُّهليُّ ؛ ومحمدُ بنُ محمدِ بنِ جَيَّانَ الأَنْصارِيُّ عن سُلَيْمان الشاذكولي قيَّدَه ابنُ الأَنْماطيّ .
وممَّا يُسْتدركُ عليه :
*!جِينِين ، كسيفين : قَرْيَةٌ بالشامِ منها : شيخُ شيوخِ مشايخِنا إبْراهيمُ بنُ سُلَيْمان بنِ محمدِ بنِ عبْدِ العَزيزِ *!الجينينيُّ الحَنَفيُّ ، نَزِيلُ دِمَشْقَ ، أَخَذَ عن خيرِ الدِّيْن الرّمليِّ وغيرِهِ .
( فصل الحاء ) المهْمَلَةِ مع النون

##### Türkçe

: ( *!جَيَّانُ ، كشَدَّادٍ ) :
( el-Cevherî onu ihmal etti.
Ve o, ( **د** ) büyük (Endülüs’te)dır; onunla Kurtuba arasında elli mildir; (ondan) :
( imam Cemâlü’d-dîn Ebû Abdillâh Muhammed b. Abdillâh ( **بنِ مالِكٍ** ) et-Tâî, önde gelen üstat; Mâlikî mezhebinde idi; Şam’a gelince imam Şâfiî’nin mezhebine intikal etti; 600 senesinde doğdu ve 672 senesinde vefat etti.
( ve Ebû Hayyân ) Esîrü’d-dîn Muhammed b. Yûsuf b. Alî b. Yûsuf b. Hayyân; aslı **الجَيَّانيُّ**; doğum ve yetişme yeri Gırnâtî; ikamet ve vefat yeri Mısrî; nahivcilerin şeyhi; 654 senesinde Gırnâta amellerinden Tıntâris’te doğdu; batıda dolaştı; sonra Mısır’a geldi ve orada ve Haremeyn’de semâ etti; hâfız ed-Dimyâtî’ye ملازم oldu ve onunla yetişti; 745 senesinde vefat etti ve Sûfiyye kabirlerine defnedildi; (Arapçanın iki imamı) ve onda önde oluşları üzerinde ittifak edilmiştir.
Zehebî dedi ki: (ve ikinci, babasının dedesi Hayyân’a **بالمهْملَةِ** ile nisbet edilebilir).
( Dedim: ve mütekaddimînden Ceyyân’a nisbet edilenlerdendir: Tavk b. Amr b. Şebîb et-Teğlibî; hıfz, vera‘ ve re’y ehlindendir; meşrıka rıhle yaptı; Kayrevân’da Yahyâ b. Umeyr’i semâ etti; 285 senesinde vefat etti; onu İbnü’l-Faradî zikretti.
İbnü’l-Esîr dedi ki: ondan: Ebû’l-Haccâc Yûsuf b. Muhammed b. Kâr; çokça semâ etti ve Horasan’a sefer etti; Belh’te ikamet etti; orada 535 senesinde vefat etti.
( ve ) Ceyyân ayrıca: (İsfahân’da bir **ة** )dır; ve Sem‘ânî’nin el-Ensâb’ında: Rey’de bir köydür; (ondan) Ebû’l-Heysem ( **طَلْحَةُ بنُ الأَعْلَمِ الحَنَفِيُّ** ) *!**الجَيَّانيُّ** eş-Şa‘bî’den; ondan da es-Sevrî,)

Ceyyân’da, Rey köylerinden birinde ikamet ederdi; (ve Mûsâ b. Muhammed b. Ceyyân; ve) Ebû Bekr (Muhammed b. Halef b. Ceyyân) Kâsım el-Mutarriz’den; (iki muhaddis).
(vefatı:
Yahyâ b. Muhammed b. Ceyyân el-Mavsılî 473 senesinde öldü; onu Şücâ‘ ez-Zühelî zikretti; ve Muhammed b. Muhammed b. Ceyyân el-Ensârî, Süleymân eş-Şâzekûlî’den; onu İbnü’l-Enmâtî kaydetti.
Ve ona istidrâk olunanlardandır:
*!جِينِين ، كسيفين : Şam’da bir köydür; ondan: şeyhlerimizin şeyhlerinin şeyhi İbrâhîm b. Süleymân b. Muhammed b. Abdilazîz *!**الجينينيُّ** el-Hanefî; Dımaşk nâzili; Hayrü’d-dîn er-Remlî ve başkasından aldı.
( **فصل الحاء** ) **المهْمَلَةِ** ile **النون** birlikte
