# حبر — Kâmûsü'l-Muhît

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AD%D8%A8%D8%B1/sozluk/kamus
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%AD%D8%A8%D8%B1/entries/kamus

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [حبر](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AD%D8%A8%D8%B1.md)
- Kâmûsü'l-Muhît: Fîrûzâbâdî · 15. yy

## Madde başı: حبر

* ح ب ر * * الحِبْرُ * الذي يُكتب به وموضعه * المِحْبَرةُ * بالكسر و * الحِبْرُ * أيضا الأثر وفي الحديث ﴿يخرج رجل من النار قد ذهب حبره وسبره﴾ قال الفرّاء أي لونه وهيئته وقال الأصمعي هو الجمال والبهاء وأثر النعمة و * تَحْبيرُ * الخط والشِعر وغيرهما تحسينه و * الحَبْر * بالفتح * الحُبورُ * وهو السرور و * حَبَرهُ * أي سره وبابه نصر و * حَبْرةً * أيضا بالفتح ومنه قوله تعالى ﴿فهم في روضة يُحبرون﴾ أي يُسرون ويُنعمون ويُكرمون و * الحَبْرُ * بالكسر والفتح واحد * أحْبارِ * اليهود والكسر أفصح لأنه يجمع على أفعال دون فعول وقال الفرّاء هو بالكسر وقال أبو عبيد هو بالفتح وقال الأصمعي لا أدري أهو بالكسر أو بالفتح وكعب الحبر بالكسر منسوب إلى الحبر الذي يُكتب به لأنه كان صاحب كتب والحِبَرَةَ كالعنبة بُرد يمان والجمع * حِبَرٌ * كعنب و * حِبَراتٍ * بفتح الباء ح ب س * الحَبْسُ * ضد التخلية وبابه ضرب و * احتَبَسَهُ * بمعنى حبسه و * احتَبَسَ * أيضا بنفسه يتعدى ويلزم و * تحبَّسَ * على كذا * حَبَسَ * نفسه عليه و * الحُبْسةُ * بالضم الاسم من الاحتباس يقال للصمت حُبسة و * احْبَسَ * فرسا في سبيل الله أي وقف فهو * مُحْبَسٌ * و * حَبِيسٌ * و * الحُبْسُ * بوزن القُفل ما وُقِف

### Türkçe

* ح ب ر * * **الحِبْرُ** * kendisiyle yazılan şey ve onun yeri: * **المِحْبَرةُ** * (kesre ile). Ve * **الحِبْرُ** * ayrıca izdir. Hadiste: { ateşten bir adam çıkar; **حبره** ve **سبره** gitmiş olduğu hâlde }. el-Ferrâ dedi ki: yani onun rengi ve heyeti. el-Asma‘î dedi ki: o, güzellik ve bahâ ve nimetin izi(=eseri)dir. Ve * **تَحْبيرُ** * yazının, şiirin ve başkalarının: onu güzelleştirmektir. Ve * **الحَبْر** * (fetha ile): * **الحُبورُ** *dur; o da sevinçtir. Ve * **حَبَرهُ** * yani onu sevindirdi; ve onun bâbı **نصر**’dır. Ve * **حَبْرةً** * da (yine) fetha ile. Ondandır, Yüce Allah’ın sözü: { artık onlar bir bahçede **يُحبرون** } yani sevindirilirler, nimetlendirilirler ve ikram edilirler. Ve * **الحَبْرُ** * (kesre ve fetha ile), Yahudilerin * **أحْبارِ** *ının tekilidir. Kesre daha fasîhtir; çünkü **فعول** değil **أفعال** üzere cem‘ olunur. el-Ferrâ dedi ki: o, kesre iledir. Ebû ‘Ubeyd dedi ki: o, fetha iledir. el-Asma‘î dedi ki: bilmiyorum; kesre ile mi yoksa fetha ile mi? Ve Ka‘b el-**الحبر** (kesre ile), kendisiyle yazılan **الحبر**’a nisbet edilmiştir; çünkü o, kitaplar sahibi idi. Ve **الحِبَرَةَ** (sanki **العنبة** gibi): Yemenî bir bürd(=çizgili örtü/elbise); cem‘i * **حِبَرٌ** * (tıpkı **عنب** gibi) ve * **حِبَراتٍ** * (bâ’nın fethasıyla).

ح ب س * **الحَبْسُ** * tahliyenin zıddıdır; ve onun bâbı **ضرب**’dır. Ve * **احتَبَسَهُ** * “onu hapsetti” mânâsındadır. Ve * **احتَبَسَ** * da ayrıca kendi kendine (kullanılır); müteaddî olur ve lâzım olur. Ve * **تحبَّسَ** * şu şeye: * **حَبَسَ** * kendisini onun üzerine. Ve * **الحُبْسةُ** * (zamma ile), **الاحتباس**’tan isimdir; sükûta **حُبسة** denir. Ve * **احْبَسَ** * Allah yolunda bir atı; yani vakfetti; artık o * **مُحْبَسٌ** * ve * **حَبِيسٌ** *dir. Ve * **الحُبْسُ** * (قُفل vezninde): vakfedilmiş olan şeydir.
