# حبر — Müfredât

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AD%D8%A8%D8%B1/sozluk/mufredat
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%AD%D8%A8%D8%B1/entries/mufredat

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [حبر](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AD%D8%A8%D8%B1.md)
- Müfredât: Râgıb el-İsfahânî · 11. yy

## Madde başı: حبر

- الحبر: الأثر المستحسن، ومنه ما روي: (يخرج من النار رجل قد ذهب حبره وسبره) (الحديث أخرجه أبو عبيد في غريبه 1/85؛ والفائق 1/229؛ والنهاية 1/327) أي: جماله وبهاؤه، ومنه سمي الحبر، وشاعر محبر، وشعر محبر، وثوب حبير: محسن، ومنه أرض محبار (أي: سريعة النبات)، والحبير من السحاب، وحبر (انظر: المجمل 1/261؛ والأفعال 1/395) فلان: بقي بجلده أثر من قرح، والحبر: العالم وجمعه: أحبار، لما يبقى من أثر علومهم في قلوب الناس، ومن آثار أفعالهم الحسنة المقتدى بها، قال تعالى: ﴿اتخذوا أحبارهم ورهبانهم أربابا من دون الله﴾ [التوبة/31]، وإلى هذا المعنى أشار أمير المؤمنين رضي الله عنه بقوله: (العلماء باقون ما بقي الدهر، أعيانهم مفقودة، وآثارهم في القلوب موجودة) (راجع: جامع بيان العلم وفضله 1/57؛ ونهج البلاغة ص 692). وقوله عز وجل: ﴿في روضة يحبرون﴾ [الروم/15]، أي: يفرحون حتى يظهر عليهم حبار نعيمهم.

### Türkçe

- **الحبر**: beğenilen iz/etki; bundan olarak rivayet edilmiştir: “(Ateşten, **حبره** ve **سبره** gitmiş bir adam çıkar)” (hadisi Ebû Ubeyd garîbinde 1/85; el-Fâik 1/229; en-Nihâye 1/327’de çıkarmıştır); yani: onun güzelliği ve parlaklığı. Bundan dolayı **الحبر** diye adlandırıldı; ve **شاعر محبر** (süslenmiş/iyileştirilmiş şair), **شعر محبر** (süslenmiş/iyileştirilmiş şiir), **ثوب حبير**: iyileştirilmiş/güzelleştirilmiş. Bundan olarak **أرض محبار** (yani: bitkisi çabuk olan). Ve **الحبير** buluttandır. Ve **حبر** (bak: el-Mücmel 1/261; el-Ef‘âl 1/395) falan kimse: derisinde yaradan bir iz kaldı. Ve **الحبر**: âlim; çoğulu: **أحبار**; insanların kalplerinde ilimlerinin izinden kalan şey sebebiyle ve kendisine uyulan güzel fiillerinin آثارından dolayı. Yüce Allah dedi ki: ﴿اتخذوا أحبارهم ورهبانهم أربابا من دون الله﴾ [et-Tevbe/31]. Ve bu manaya Müminlerin Emîri رضي الله عنه şu sözüyle işaret etti: “(Âlimler, dehr kaldıkça bâkîdirler; şahısları kayıptır, آثارları kalplerde mevcuttur)” (bkz.: Câmi‘ Beyân el-‘İlm ve Fadlihî 1/57; Nehcü’l-Belâğa s. 692). Ve Azîz ve Celîl olanın sözü: ﴿في روضة يحبرون﴾ [er-Rûm/15]; yani: sevinirler; ta ki nimetlerinin **حبار**’ı onların üzerinde ortaya çıkıncaya kadar.
