# حبق — Kitâbu'l-'Ayn

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AD%D8%A8%D9%82/sozluk/kitab_ayn
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%AD%D8%A8%D9%82/entries/kitab_ayn

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [حبق](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AD%D8%A8%D9%82.md)
- Kitâbu'l-'Ayn: Halîl b. Ahmed · 8. yy

## Madde başı: حبق

باب الحاء والقاف والباء معهما
ح ب ق، ح ق ب، ق ب ح، ق ح ب مستعملات
حبق:
الحَبَق: دَواء من أدوية الصَيْدلانيِّ. والحَبْق: ضُراط المِعَز، حَبََت تَحبِقُ حَبْقاً.
حقب: الحَقَبُ: حَبْل يُشَدُّ به الرَّحْل إلى بطْن البعير كي لا يَجْتَذبَه التَصدير: وحَقِبَ البعيرُ حَقَباً فهو حَقِب أي تَعَسَّرَ عليه البَوْل. والأحقَب: حِمارُ الوَحْش لبَياض حَقْوَيه، ويقال: بل سُمِّيَ لدِقَّة حَقْوَيه، والأُنثى حَقْباء، قال رؤبة:
كأنَّها حَقْباءُ بَلْقاءُ الزَّلَقْ
الزَّلَقُ: العَجُزُ. وقارةٌ حَقْباءُ: دقيقةٌ مُستطيلةٌ، قال:
تَرَى القارةَ الحَقْباءَ منها كأنَّهـا		كُمَيْتٌ يُبارِي رَعْلةَ الخَيل فارِدُ.
ويقال: لا يقالُ ذلك حتّى يَلْتَويَ السَراب بحَقْوَيْها. والحِقابُ: شيءٌ تَتَّخذُه المرأةُ تُعلِّق به مَعاليق الحُلِيِّ تَشُدُّه على وَسَطها، ويجمع على حُقُب. واحتَقَبَ واستَحْقَبَ: أي شَدَّ الحقيبة من خلفه، وكذلك ما حمل من شيء من خلفه، قال النابغة:
حَلَق الماذيِّ خَـلْـفَـهُـمُ		شُمُّ العَرانينِ ضَرّابُونَ للهامِ
وقال:
فاليومَ فاشرَبْ غيرَ مُستَحقِبٍ		إثماً من الـلـهِ ولا واغِـلِ
والمُحقِبُ كالمُردِف. والحِقْبة: زمان من الدهر لا وقتَ له. والحُقُبْ: ثَمانونَ سنةً والجميعُ: أحقاب.
قحب:
القُحابُ: سُعال الشَّيخ والَكلْب. قَحَبَ يَقْحُبُ قُحاباً وقَحْباً. وأخَذَه سُعالٌ قاحِب. والقَحْبَةُ: المرأة بلغة اليمن.
قبح:
القُبْح والقَباحة: نَقيضُ الحُسْن، عامٌّ في كلِّ شيء. وقَبَحه الله: نَحّاه عن كلّ خير وقوله تعالى: "همُ من المَقْبوحِين" أي المُنَحَّيْن عن كلّ خَيْرٍ.
قال زائدة: المقْبُوحُ الممقُوت. والقَبيح: طَرَفُ عَظْم المِرْفَق ويُجْمَع: قبائح، قال:
حَيثُ تحُكّ الإبرةُ القَبيحا

### Türkçe

باب **الحاء** ve **القاف** ve **الباء** onlarla birlikte
**ح ب ق**، **ح ق ب**، **ق ب ح**، **ق ح ب** kullanımdadırlar.

**حبق**:
**الحَبَق**: eczacının ilaçlarından bir ilaçtır. Ve **الحَبْق**: keçinin yellenmesidir; **حَبََت** **تَحبِقُ** **حَبْقاً**.

**حقب**: **الحَقَبُ**: semeri devenin karnına, onu (semerin) **التَصدير**’in çekip götürmemesi için bağlanan iptir. Ve deve **حَقِبَ** **حَقَباً**; o hâlde o **حَقِب**’dir; yani bevletmek ona güçleşti. Ve **الأحقَب**: iki böğrünün beyazlığından dolayı yaban eşeğidir; ve denilir: bilakis iki böğrünün inceliğinden dolayı adlandırıldı; dişisi **حَقْباء**’dır. Rü’be dedi:
sanki o, kayganın alacası **حَقْباء**’dır
**الزَّلَقُ**: kıçtır. Ve **قارةٌ حَقْباءُ**: ince, uzunca olandır; dedi:
ondan **القارةَ الحَقْباءَ**’yı görürsün, sanki o,
yalnız bir at sürüsünün bir bölüğüyle yarışan doru (attır).
Ve denilir: serap iki böğrüyle kıvrılıp dolanıncaya kadar bu söylenmez. Ve **الحِقابُ**: kadının yaptığı bir şeydir; onunla ziynet asacaklarını asar; onu beline bağlar; **حُقُب** üzerine cem olunur. Ve **احتَقَبَ** ve **استَحْقَبَ**: yani heybesini arkasından bağladı; yine arkasından taşınan herhangi bir şey de böyledir. Nâbiga dedi:
onların arkasında **الماذيِّ**’nin halkası,
burunları yüksek olanlar, başlara vuranlardır.
Ve dedi:
bugün iç; günahı Allah’tan arkasına yüklenmiş olarak değil, ne de gizlice giren olarak.
Ve **المُحقِبُ** **المُردِف** gibidir. Ve **الحِقْبة**: dehrden bir zamandır; onun için bir vakit yoktur. Ve **الحُقُبْ**: seksen senedir; hepsi: **أحقاب**.

**قحب**:
**القُحابُ**: ihtiyarın ve köpeğin öksürüğüdür. **قَحَبَ** **يَقْحُبُ** **قُحاباً** ve **قَحْباً**. Ve onu **سُعالٌ قاحِب** aldı. Ve **القَحْبَةُ**: Yemen diliyle kadındır.

**قبح**:
**القُبْح** ve **القَباحة**: güzelliğin zıddıdır; her şeyde geneldir. Ve Allah onu **قَبَحه**: onu her hayırdan uzaklaştırdı. Ve Yüce’nin sözü: “onlar **المَقْبوحِين**’dendir” yani her hayırdan uzaklaştırılmışlardır.
Zâide dedi: **المقْبُوحُ**: buğzedilmiş olandır. Ve **القَبيح**: dirsek kemiğinin ucudur; ve cem olunur: **قبائح**; dedi:
iğnenin **القَبيحا**’yı kaşıdığı yerde.
