# حبك — es-Sıhâh

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AD%D8%A8%D9%83/sozluk/sihah
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%AD%D8%A8%D9%83/entries/sihah

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [حبك](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AD%D8%A8%D9%83.md)
- es-Sıhâh: Cevherî · 10. yy

## Madde başı: حبك

الحِباكُ والحَبيكَةُ: الطريقة في الرمل ونحوِه، وجمع الحِباكِ حُبُكٌ، وجمع الحَبيكَةِ حَبائِكُ. وقوله تعالى: "والسَماءِ ذاتِ الحُبُكِ". قالوا: طرائق النجوم. وقال الفراء: الحُبُكُ تكسُّرُ كلِّ شيءٍ، كالرمل إذا مرّتْ به الريحُ الساكنة، والماءِ القائم إذا مرّت به الريح. ودِرْعُ الحديد حُبُكٌ أيضاً. والشعرةُ الجعدةُ تَكَسُّرُهَا حُبُكٌ. قال زهير بن أبي سلمى:
مُكَلَّلٌ بأُصولِ النَجْمِ تَنْسُـجُـهُ		رِيحٌ خَريقٌ لضاحي مائِهِ حُبُكُ
وحَبَكَ الثوب يَحْبِكُهُ بالكسر حَبْكاً، أي أجادَ نسجه. قال ابن الأعرابي: كلُّ شيء أحكمْتَه وأحْسنْتَ عملَه فقد احْتِبَكْتَهُ. وفي الحديث: "إن عائشة رضي الله عنها كانت تَحْتَبِكُ تحتَ الدرع في الصلاة" أي تشدّ الإزارَ وتُحْكِمُهُ. والاحْتِباكُ أيضاً: الاحْتِباءُ. والمَحْبوكُ: الشديدُ الخَلْقِ من الفَرَس وغيره. والحَبْكَةُ، وهي الحبَّةُ من السويق.

### Türkçe

**الحِباكُ** ve **الحَبيكَةُ**: kumda ve benzerinde yol/iz; **الحِباكِ**’ın çoğulu **حُبُكٌ**’tur; **الحَبيكَةِ**’nin çoğulu **حَبائِكُ**’tir. Ve Yüce Allah’ın sözü: “Ve **السَماءِ** **ذاتِ** **الحُبُكِ**”. Dediler ki: yıldızların yolları/izleri. Ve el-Ferrâ dedi ki: **الحُبُكُ**, her şeyin kırışıp bükülmesi/katlanıp kıvrılmasıdır; rüzgârın durgun olduğu hâlde üzerinden geçtiği kum gibi, ve rüzgârın üzerinden geçtiği durgun su gibi. Ve demir zırh da **حُبُكٌ**’tur ayrıca. Ve kıvırcık saçın kırışıp bükülmesi **حُبُكٌ**’tur. Züheyr b. Ebî Sülmâ dedi ki:
مُكَلَّلٌ بأُصولِ النَجْمِ تَنْسُـجُـهُ		رِيحٌ خَريقٌ لضاحي مائِهِ حُبُكُ

Ve **حَبَكَ** elbiseyi, kesre ile **يَحْبِكُهُ**; **حَبْكاً** (yani) onun dokumasını güzel yaptı. İbnü’l-A‘râbî dedi ki: her neyi sağlamlaştırıp iyi iş yaptıysan, onu **احْتِبَكْتَهُ**. Ve hadiste: “Şüphesiz Âişe (Allah ondan razı olsun) namazda zırhın altında **تَحْتَبِكُ** idi” (yani) izarı sıkar ve onu sağlamlaştırır. Ve **الاحْتِباكُ** da: **الاحْتِباءُ**’dır. Ve **المَحْبوكُ**: attan ve başkasından yaratılışı/beden yapısı güçlü olan. Ve **الحَبْكَةُ**: o, **الحبَّةُ**’dir; **السويق**’ten (kavrulmuş un/azık) bir tane.
