# حتأ — Tâcü'l-Arûs

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AD%D8%AA%D8%A3/sozluk/tac
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%AD%D8%AA%D8%A3/entries/tac

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [حتأ](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AD%D8%AA%D8%A3.md)
- Tâcü'l-Arûs: Zebîdî · 18. yy

## Madde başı: حتأ

حتأ كجمع يحتأ حتأ إذا ضرب، وحتأ المرأة يحتؤها حتأ إذا نكح، وحتأ إذا أدام النظر إلى الشيء وحتأ: حط المتاع عن الإبل وحتأ الثوب يحتؤه حتأ: خاطه الخياطة الثانية، وقيل: كفه. وحتأ الكساء حتأ إذا فتل هدبه وكفه ملزقا به، يهمز ولا يهمز، ومن هنا يؤخذ لفظ الحتية، بفتح فسكون، وهو عبارة عن أهداب مفتولة في طرف العذبة، بلغة اليمن، وحتأ العقدة: شدها وحتأ الجدار وغيره: أحكمه، كأحتأ رباعيا في الأربعة الأخيرة وهي الثوب والكساء والعقدة والجدار. قال أبو زيد في كتاب الهمز: أحتأث الثوب، بالألف، إذا فتلته فتل الأكسية، وحتأت الشيء وأحتأته إذا أحكمته، وعن أبي عمرو: أحتأت الثوب إذا خطته والحتيء كأمير لغة في الحتي، بغير همز، وهو سويق المقل، وينشد بالوجهين بيت المتنخل الهذلي:
  لا در دري إن أطعمت نازلـكـم                      قرف الحتيء وعندي البر مكنوز والحنتأو بالكسر، ملحق بجردحل وهو القصير الصغير، يقال: رجل حنتأو وامرأة حنتأو، وهو الذي يعجب بنفسه، وهو في عيون الناس صغير، أورده الأزهري في حنت وفي حنتأ. والتركيب يدل على شدة.

### Türkçe

**حتأ**: **يحتأ**’nun cem‘i olarak **حتأ**; **حتأ**: vurduğu zaman. Ve **حتأ المرأة يحتؤها حتأ**: onunla cima ettiği zaman. Ve **حتأ**: bir şeye bakışı sürdürdüğü zaman. Ve **حتأ**: eşyayı develerden indirdi. Ve **حتأ الثوب يحتؤه حتأ**: onu ikinci dikişle dikti; ve denildi ki: onu kenarından kıvırdı. Ve **حتأ الكساء حتأ**: onun saçak ucunu büküp onu ona yapışık olarak kenarını kıvırdığı zaman; hemzelenir ve hemzelenmez. Ve buradan **الحتية** lafzı alınır; fetha ile sonra sükûn ile; ve o, Yemen diliyle, püskülün ucunda bükülmüş saçaklar ibaresidir. Ve **حتأ العقدة**: onu sıktı. Ve **حتأ الجدار** ve başkası: onu sağlamlaştırdı; son dörtte (ki onlar elbise, örtü, düğüm ve duvardır) dörtlü olarak **أحتأ** gibi.

Ebû Zeyd, hemze kitabında dedi: **أحتأث الثوب**; elif ile; örtülerin bükümü gibi onu büktüğün zaman. Ve **حتأت الشيء وأحتأته**: onu sağlamlaştırdığın zaman. Ebû Amr’dan: **أحتأت الثوب**: onu diktiğin zaman. Ve **الحتيء**; **أمير** gibi; hemzesiz **الحتي**’de bir lügattir; ve o, **المقل**’in kavrulmuş unudur. Ve **المتنخل الهذلي**’nin beyti iki vecihle okunur:

لا در دري إن أطعمت نازلـكـم                      قرف الحتيء وعندي البر مكنوز

Ve **الحنتأو**; kesre ile; **جردحل**’e ilhak edilmiştir; ve o, kısa küçük olandır. Denilir: **رجل حنتأو** ve **امرأة حنتأو**; ve o, kendisiyle böbürlenen kimsedir; ve o, insanların gözünde küçüktür. Ezherî onu **حنت**’te ve **حنتأ**’da zikretti. Ve terkib şiddete delalet eder.
