# حتش (ح-ت-ش) — Arapça kök

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AD%D8%AA%D8%B4
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%AD%D8%AA%D8%B4

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Harfler: ح - ت - ش
- Bu kök Kur'an'da geçmiyor.
- 3 sözlük

## Sözlükler (3)

### [Tehzîbu'l-Luğa](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AD%D8%AA%D8%B4/sozluk/tehzib.md) — Ezherî · 10. yy

ح ش ت
حتش
حتش : قال الليث في كتابه : حَتَش يَنْظُر فيه ،
وقال غيره : حَتَش إذا أدام النَّظَر . وقيل : حَتَش القوم وتَحَتْرَشوا إذا حَشَدوا .
تشح : قال الطرماح يصف ثورا :
مَلاً بائِصاً ثم اعتَرَتْهُ حَمِيَّةٌ
على تُشْحةٍ من زائِدٍ غيرِ واهِن
قال أبو عمرو في قوله : على تُشْحَة أي على جِدَ وحَمِيَّة . قلت : أنا أظن التشحة في الأصل أُشْحة فقُلِبت الهمزَةُ واواً ثم قلبت تاء كما قالوا : تُراث وتَقَوى .
وقال شمر : يقال : أَشِحَ يَأْشَح إذا غضب ، ورجل أَشْحانُ أي غضبان . قلت : وأصل تُشْحة أُشْحة من قولك : أَشِحَ .

##### Türkçe

ح ش ت
**حتش**
**حتش**: Leys kitabında dedi: **حَتَش**; onda bakar,
başkası dedi: **حَتَش**; bakışı sürdürdüğü zaman. Ve denildi: **حَتَش** kavim ve **تَحَتْرَشوا**; toplandıkları zaman.

**تشح**: Turmah bir boğayı vasfederek dedi:
“Dolu, sert (bir hâlde) idi; sonra ona bir hamiyet arız oldu
zayıf olmayan bir ziyadeden **تُشْحة** üzerine”

Ebû Amr onun sözünde dedi: “**تُشْحة** üzerine” yani ciddiyet ve hamiyet üzerine. Dedim: Ben sanıyorum ki **التشحة** aslında **أُشْحة**dır; hemze vâva çevrildi, sonra tâya çevrildi; onların “**تُراث**” ve “**تَقَوى**” dedikleri gibi.

Şemmer dedi: Denilir: **أَشِحَ يَأْشَح**; öfkelendiği zaman; ve adam **أَشْحانُ**; yani öfkeli. Dedim: Ve **تُشْحة**nın aslı, senin “**أَشِحَ**” sözünden **أُشْحة**dır.

### [Lisânü'l-Arab](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AD%D8%AA%D8%B4/sozluk/lisan.md) — İbn Manzûr · 13. yy

الأَزهري خاصة: قال الليث في كتابه حَتَش يَنْظُر فيه، قال: وقال غيره حَتَش إِذا أَدام النظر، وقيل: حَتَش القومُ وتَحَتْرشوا إِذا حَشَدوا.

##### Türkçe

الأَزهري, özellikle: **قال الليث في كتابه حَتَش يَنْظُر فيه** dedi; dedi ki: Ve başkası dedi: **حَتَش**; bakışı sürdürdüğü zaman. Ve denildi: **حَتَش القومُ** ve **تَحَتْرشوا**; toplandıkları zaman.

### [Tâcü'l-Arûs](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AD%D8%AA%D8%B4/sozluk/tac.md) — Zebîdî · 18. yy

حتش، أهمله الجوهري، وقال الأزهري: حتش القوم وتحترشوا: احتشدوا. وقال الليث في كتابه: حتش ينظر فيه، وقال غيره: حتش النظر إليه، إذا أدامه. وحتش، ككتف: ع، بسمرقند، منه: أحمد بن محمد بن عبد الجليل الحتشي، عن علي بن عثمان الخراط، وعنه أبو سعد السمعاني. وحتش الرجل، كعنى: هيج بالنشاط، نقله الليث. وحتش، بالضم، تحتيشا فاحتتش: حرش تحريشا فاحترش، عن الليث، قال: ولا يقال إلا للسباع، كهتش تهتيشا، وسيأتي.

##### Türkçe

**حتش**: Onu el-Cevherî ihmal etti. el-Ezherî dedi ki: **حتش القوم** ve **تحترشوا**: toplandılar. el-Leys kitabında dedi ki: **حتش** ona bakılır; başkası dedi ki: **حتش النظر إليه**: onu sürdürdüğü zaman ona bakıştır. Ve **حتش**، **ككتف**: Semerkand’da bir yer adıdır; ondan: **أحمد بن محمد بن عبد الجليل الحتشي**; **علي بن عثمان الخراط**’tan (rivayet eder); ondan da **أبو سعد السمعاني** (rivayet eder). Ve **حتش الرجل**، **كعنى**: canlılık ile harekete geçirdi; el-Leys onu nakletti. Ve **حتش**، zamme ile, **تحتيشا**; böylece **فاحتتش**: **حرش تحريشا فاحترش** (gibi); el-Leys’ten. Dedi ki: Yırtıcı hayvanlar için olandan başka söylenmez; **كهتش تهتيشا** gibi; ve gelecektir.
