# حجج — es-Sıhâh

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AD%D8%AC%D8%AC/sozluk/sihah
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%AD%D8%AC%D8%AC/entries/sihah

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [حجج](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AD%D8%AC%D8%AC.md)
- es-Sıhâh: Cevherî · 10. yy

## Madde başı: حجج

الحَجُّ: القصد. ورجل مَحْجوجٌ، أي مقصود. وقد حَجَّ بنو فُلانٍ فلاناً، إذا أطالوا الاختلاف إليه. هذا الأصلُ، ثم تُعورِفَ استعمالُه في القصد إلى مكَّى للنُسك. تقول: حججت البيتَ أحُجُّهُ حَجَّاً، فأنا حاجٌّ. ويُجْمَعُ على حُجٍّ. والحِجُّ بالكسر: الاسم. والحِجَّةُ المَرَّةُ الواحدة، وهو من الشواذ، لأنَّ القياس بالفتح. والحَجَّةُ: السنة، والجمع الحِجَجُ. وذو الحِجَّة شهر الحجِّ، والجمع ذَواتُ الحِجَّةِ وذواتُ القِعْدَةِ. ولم يقولوا ذَوُو على واحِدِهِ. والحِجَّةُ أيضاً: شحمةُ الأذن. قال لبيد:
يَرُضْنَ صِعابَ الدُرِّ في كل حِجَّةٍوإن لم تَكُنْ أعناقُهُنَّ عَـواطِـلا
والحَجيجُ، الحُجَّاجُ، وهو جمع الحاجّ. وامرأة ٌحاجَّةٌ ونسوةٌ حواجُّ. وأحْجَجْتَ فلاناً، إذا بعثتَه ليَحُجَّ. وقولهم: وحَجَّةِ اللهِ لا أفعل: يمينٌ للعرب. والحُجَّةُ: البرهان. تقول حاجَّهُ فحجَّه أي غلبه بالحُجَّةِ. وفي المثل: لَجَّ فَحَجَّ. وهو رجلٌ مِحْجاجٌ، أي جَدِلٌ. والتحاجُّ: التخاصُم. وحَجَجْتُهُ حَجَّاً. فهو حَجيجٌ، إذا سبرتَ شَحَّتَهُ بالميلِ لتعالجَه. والمِحجاج: المسبار. والحَجاجُ والحِجاجُ، يفتح الحاء وكسرها: العَظْمُ الذي ينْبتُ عليه الحاجب؛ والجمع أحِجَّةٌ. والمحَجَّةُ: جادَّة الطريق.

### Türkçe

**الحَجُّ**: kasıt. Ve **مَحْجوجٌ** adam, yani kasdedilmiş. Ve “**حَجَّ** falan oğulları falanı” denilmiştir; ona gidip gelmeyi uzattıkları vakit. Bu asıldır; sonra onun kullanımı, nüsük için Mekke’ye kasıtta örfleşmiştir. Dersin ki: “**حججت البيتَ** onu **أحُجُّهُ** **حَجَّاً**”; ben **حاجٌّ**im. Ve **حُجٍّ** üzere cem‘ olunur. Ve kesre ile **الحِجُّ**: isim. Ve **الحِجَّةُ**: bir tek kerre; ve o şâzlardandır, çünkü kıyas fetih iledir. Ve **الحَجَّةُ**: sene; cem‘i **الحِجَجُ**dur. Ve **ذو الحِجَّة** hac ayıdır; cem‘i **ذَواتُ الحِجَّةِ** ve **ذَواتُ القِعْدَةِ**dir. Ve onun bir tekiline “**ذَوُو**” demediler. Ve **الحِجَّةُ** dahi: kulağın yağı. Lebîd dedi ki:
يَرُضْنَ صِعابَ الدُرِّ في كل حِجَّةٍوإن لم تَكُنْ أعناقُهُنَّ عَـواطِـلا

Ve **الحَجيجُ**: **الحُجَّاجُ**; ve o, **الحاجّ**ın cem‘idir. Ve **حاجَّةٌ** kadın ve **حواجُّ** kadınlar. Ve “**أحْجَجْتَ** falanı” (denir); onu hac etsin diye gönderdiğin vakit. Ve onların sözü: “**وحَجَّةِ اللهِ لا أفعل**”: Araplar için bir yemindir. Ve **الحُجَّةُ**: burhan. Dersin ki: “**حاجَّهُ**; sonra **حجَّه**”, yani onu **الحُجَّةِ** ile yendi. Ve meselde: “**لَجَّ فَحَجَّ**”. Ve o, **مِحْجاجٌ** adamdır; yani cedelci. Ve **التحاجُّ**: çekişme. Ve “**حَجَجْتُهُ حَجَّاً**”; o hâlde o **حَجيجٌ**dir; onu tedavi etmek için mil ile onun kulağının yağını yokladığın vakit. Ve **المِحجاج**: yoklayıcı (sonda). Ve **الحَجاجُ** ve **الحِجاجُ**—hâ’nın fethi ve kesriyle—: kaşın üzerinde bittiği kemik; cem‘i **أحِجَّةٌ**dir. Ve **المحَجَّةُ**: yolun ana caddesi.
