# حجز — Lane's Lexicon

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AD%D8%AC%D8%B2/sozluk/lexicon
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%AD%D8%AC%D8%B2/entries/lexicon

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [حجز](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AD%D8%AC%D8%B2.md)
- Lane's Lexicon: Edward W. Lane · 19. yy

## Madde başı: حجز

حَجَزَةُ
1 حَجَزَةُ حجز حجزه حجزة , aor. حَجُزَ (S, K) and حَجِزَ , (K,) inf. n. حَجْزٌ (S, K) and حِجَازَةٌ and ↓ حِجِّيزَى, (K,) [or the last is rather a quasi-inf. n. of تَحَاجَزُوا, and, accord. to some, it is of an intensive form,] He, or it, prevented, hindered, impeded, withheld, restrained, or debarred, him, or it; syn. مَنَعَهُ, (S, K,) and كَفَّهُ. (K.) It is said in a trad., وَلِأَهْلِ القَتِيلِ أَنْ يَحْجُزُوا الأَدْنَى فَالأَدْنَى And it is for the family of the slain person to prevent the nearest [in relationship] and then the nearest [after him] from retaliating the slaughter. (TA.) And one says, كَانَتْ بَيْنَ القَوْمِ رِمِّيَّا ثُمَّ صَارَتْ اـِلَى ↓ حِجِّيزَى There was a shooting of arrows or the like [or a great shooting &c.] between the people; then they withheld themselves [or withheld themselves much] from each other: (S, L:) which is a prov. (TA.) It is also said in another prov., مَا يُحْجَزُ فُلَانٌ فِى العِلْمِ (tropical:) Such a one's case [with respect to knowledge or science] cannot be concealed. (A, TA.) ― -b2- حَجَزَ بَيْنَهُمَا, (A, Msb, K,) aor. حَجُزَ (Msb, K) and حَجِزَ , (K,) inf. n. حَجْزٌ, (Msb,) He, or it, intervened as, or made, or formed, a separation, a partition, a fence, a barrier, or an obstacle, or obstruction, between them two; he separated, or parted, them; (Msb, K;) i. e., two things; (Msb;) or two persons or things facing, or opposite to, each other. (Az, A, TA.)

سَطْحٌ لَمْ يُحَجَّزْ بِجِدَارٍ
2 سَطْحٌ لَمْ يُحَجَّزْ بِجِدَارٍ سطح لم يحجز بجدار [A flat roof that has not been fenced round with a wall to prevent persons falling from it]. (K in art. جلح.)

حَاجَزُوا عَدُوَّهُمْ
3 حَاجَزُوا عَدُوَّهُمْ حاجزوا عدوهم , (A,) inf. n. مُحَاجَزَةٌ, (S, K,) They reciprocally prevented their enemy from fighting with them, or reciprocally abstained from fighting with them, and made peace with them; syn. كَافُّوهُمْ, (A,) and syn. of the inf. n. مُمَانَعَةٌ, (S, K, TA,) and مُسَالَمَةٌ. (TA.) It is said in a prov., اـِنْ أَرَدْتَ المُحَاجَزَهْ فَقَبْلَ المُنَاجَزَهْ [If thou desire the reciprocal prevention of fighting, and the making of peace, let it be before fighting]: (S, TA:) or المُحَاجَزَهْ قَبْلَ المُنَاجَزَهْ [The reciprocal prevention of fighting, and the making of peace, should be before fighting]. (A.) [See also art. نجز.]

4 أَحْجَزَ see 8.

تَحَاجَزَا
6 تَحَاجَزَا تحاجزا They prevented one another, or mutually abstained, from fighting, [and made peace, one with another; (see also 3;)] syn. تَمَانَعَا: (S * K, TA:) said of two troops. (S.) ― -b2- تحاجز القَوْمُ The people separated themselves, one from another; they left, forsook, or relinquished, one another; as also ↓ انحجزوا and ↓ احتجزوا. (TA.) -A2- Also تحاجز القَوْمُ The people took, or took hold of, one another by the حُجَز [pl. of حُجْزَةٌ]; took hold of one another's حُجَز: (TA:) [or sought aid, or refuge and protection, one of another: see حَجْزَةٌ.]

انحجز
7 انحجز انحجز quasi-pass. of حَجَزَهُ in the first of the senses explained above; (TA;) He, or it, was, or became, prevented, hindered, impeded, withheld, restrained, or debarred; he withheld, or restrained, himself; he refrained, forbore, or abstained. (S, K, TA.) ― -b2- انحجز عَنْهُ He left, forsook, or relinquished, it. (TA.) ― -b3- See also 6. -A2- See also 8.

احتجز بِهِ
8 احتجز بِهِ احتجز به احتجز بة He, or it, was, or became, defended, or he defended himself, by it; syn. امْتَنَعَ. (TA.) [See also another explanation in what follows.] ― -b2- احتجزا They two were, or became, separated, or parted, each from the other. (TA.) See also 6. -A2- احتجزهُ He carried it in his حُجْزَة: (A, K: *) like as اِحْتَضَنَهُ signifies “he carried it in his حِضْن” (A.) ― -b2- احتجز بِاـِزَارِهِ He tied his ازار upon [or around] his waist; (S, Mgh, Msb, K;) he made the two ends thereof to meet, and tied it upon his waist; (A, TA;) he wrapped it round his waist. (TA.) ― -b3- Hence, احتجز بِالحِرَارِ وَالجِبَالِ It was encompassed by the stony tracts called حرار [pl. of حَرَّةٌ], and by the mountains. (Mgh.) -A3- احتجز He, (a man, TA,) or it, (a party of people, S,) came to the province called El-Hijلz; (S, K;) as also ↓ انحجز; (ISk, S, K;) and ↓ احجز, (K,) inf. n. اـِحْجَازٌ. (TA.)

حَجْزٌ
حَجْزٌ حجز One who abstains from what is unlawful and indecorous. (TA.) [See also حُجْزَةٌ.]

حِجْزٌ
حِجْزٌ حجز : see حُجْزَةٌ, in two places.

حَجْزَةٌ
حَجْزَةٌ حجز حجزه حجزة A severe year, that confines men to their tents or houses, so that they slaughter their generous camels to eat them. (L in art. نبت, on a verse of Zuheyr.)

حُجْزَةُ الاـِزَارِ
حُجْزَةُ الاـِزَارِ حجزة الازار The place [or part] of the ازار where it is tied [round the waist]; (S, Msb, K, TA;) the place where the end of the ازار is folded, or doubled, in wrapping it round: (Lth, TA:) and [in like manner] حُجْزَةُ السَّرَاوِيلِ [the tuck, or doubled upper border, of the trousers, through which passes the waist-band, i. e., the band or string that binds them round the waist;] the part of the trousers in which is the تِكَّة [or waist-band]; (S;) the place of the تِكَّة: (K:) pl. حُجَزٌ (Msb, TA) and حُجُزَاتٌ and حُجَزَاتٌ: (TA:) and hence حُجْزَةٌ is applied to the garment called اـِزَار itself; as also ↓ حِجْزٌ; of which latter the pl. is حُجُزٌ, with two dammehs, [app. contracted into حُجْزٌ,] and pl. pl. حُجُوزٌ: Z says that ↓ حِجْزٌ and حُجْزٌ signify the same. (TA.) ― -b2- Hence, شِدَّةٌ الحُجْزَةِ (tropical:) Patience, (K, TA,) and hardiness. (TA.) One says, هَوَ شَديدُ الحُجْزَةِ (tropical:) He is patient in difficulty. (TA.) And it is said in a trad. of 'Alee, when he was asked respecting the BenooUmeiyeh, هُمْ أَشَدُّنَا حُجَزًا, or حَجْزَةً, accord. to different relations, (tropical:) They are the most patient of us in difficulty. (TA.) ― -b3- You say also رَجُلٌ طّيِّبُ الحُجْزَةِ, (A, TA,) and كَرِيمُ الحُجْزَةِ, and كَرِيمُ الحُجْزِ, [app. a contraction of الحُجُزِ,] (TA,) (tropical:) He is one who abstains from what is unlawful and indecorous [especially with respect to women]; like طَيِّبُ الاـِزَارِ. (TA.) ― -b4- And هُوَ نَاتِىءُ الحُجْزَةِ (tropical:) He is full in the flanks: the being so is a fault. (K, TA.) ― -b5- You also say, أَخَذَ بِحُجْزَتِهِ,, meaning (tropical:) He sought aid of him: (A, TA:) or he had recourse to him for refuge and protection. (TA.) And أَخَذَ بِحُجْزَةِ اللّٰهِ, i. e., بِسَبَبٍ مِنْهُ [meaning, (assumed tropical:) He laid hold of a means of obtaining access, or nearness, to God]: said of Mohammad, in a trad. (TA.) And هٰذَا كَلَامٌ آخِذٌ بَعْضُهُ بِحُجَزِ بَعْضٍ (tropical:) This is language disposed in regular order, consecutively. (A, TA.) It is said in a trad., اـِنَّ الرَّحِمَ أَخَذَتْ بِحُجْزَةِ الرَّحمٰنِ [Verily الرَّحِمُ is connected with الرَّحْمٰن]: said to mean, that the name of الرحم is derived from الرحمن; so that it is as though it attached itself thereto, and laid hold of the middle thereof. (IAth, TA.)

حِجْزَةٌ
حِجْزَةٌ حجز حجزه حجزة A mode, manner, or form, of tying the اـِزَار. (TA.)

حِجَازٌ
حِجَازٌ حجاز : see حَاجِزٌ.

حَجَازَيْكَ
حَجَازَيْكَ حجازي حجازيك Separate thou, or part thou, the people; (S, A, K; and T in art. دول, on the authority of IAar;) time after time: (K:) app. meaning, without intermission: (TA:) or it may mean withhold thyself. (IAar, T in art. دول.)

حِجِّيزَى
حِجِّيزَى حجيزى حجيزي : see 1, in two places.

حَاجِزٌ
حَاجِزٌ حاجز A thing intervening, as a separation, a partition, a fence, a barrier, or an obstacle, or obstruction, between two other things, (TA,) or between two things facing, or opposite to, each other; (Az, A, TA;) as also ↓ حِجَازٌ. (Az, A, TA.) Hence the province called El-Hijلz is thus named, because it forms a separation between Nejd and the Ghowr, or Ghَr; (S, Mgh, TA;) or between Nejd and the Sarلh; (Msb, K;) or between the Ghowr, or Ghَr, and Syria (Mgh, Msb, TA) and the Bلdiyeh; (Mgh, TA;) or between Nejd and Tihلmeh; (K;) or because the Hirلr [or certain stony tracts] separate it from the high part of Nejd; (Az, TA;) or because it is encompassed by the Hirلr and the mountains, (Mgh, Msb, *) or by the five Hirلr, namely, the Harrah of Benoo-Suleym and that of Wلkim and that of Leylà and that of Showrلn and that of En-Nلr. (As, K.) ― -b2- Also sing. of حَجَزَةٌ, (K,) which latter signifies Wrongers, or wrongdoers, who prevent one from obtaining his right: (S:) or persons who defend men, one from another, and decide between them justly. (Az, TA.) In the K, the signification of “wrongers, or wrongdoers,” is combined with the contrary explanation given by Az. (TA.) It is said in a trad. of Keyleh, أَيْعُجِزُ ابْنُ هٰذِهِ أَنْ يَنْتَصِفَ مِنْ وَرَآءِ الحَجَزَةِ [Is the son of this woman unable to obtain his right in the absence of the wrongdoers who prevent his doing so?]: (S:) or [according to one relation] أَيُلَامُ ابْنُ ذِهْ أَنْ يَفصِلَ الخُطَّةَ مِنْ وَرَآءِ الحَجَزَة [Is the son of this woman to be blamed for deciding the affair in the absence of those who defend men, one from another, and decide between them justly?]: by “the son of this woman” she means her own son: she says, if he suffer a wrong, and allege for himself that which repels from him the wrong, [without having recourse to the judge,] he is not to be blamed. (TA.) [See also خُطَّةٌ.]

مَحْجُوزٌ
مَحْجُوزٌ محجوز Hit, or hurt, in the place [or part of the body] where the اـِزَار is tied. (K.)

مُحْتَجَزٌ
مُحْتَجَزٌ محتجز The place [or part of the body] where the اـِزِار is tied. (K.)

مُحْتَجِزٌ
مُحْتَجِزٌ محتجز Having his waist bound [with the اـِزَار]: and with ة, a woman having her مِئْزَر bound upon [that part of her person which is termed] the عَوْرَة. (TA.)

### Türkçe

**حَجَزَةُ**
1 **حَجَزَةُ** **حجز** **حجزه** **حجزة** , muzâri‘ı **حَجُزَ** (S, K) ve **حَجِزَ** , (K,) mastarı **حَجْزٌ** (S, K) ve **حِجَازَةٌ** ve ↓ **حِجِّيزَى**, (K,) [yahut sonuncusu daha ziyade **تَحَاجَزُوا**’nun bir شبه-mastar’ıdır; ve bazılarına göre, şiddet (mübalağa) kalıbındandır,] O, yahut o (şey), onu yahut onu engelledi, alıkoydu, mani oldu, men etti, dizginledi, yahut mahrum bıraktı; eş anlamlısı **مَنَعَهُ**, (S, K,) ve **كَفَّهُ**. (K.) Bir rivayette şöyle denir: **وَلِأَهْلِ القَتِيلِ أَنْ يَحْجُزُوا الأَدْنَى فَالأَدْنَى** “Ve öldürülenin ailesine, en yakını, sonra ondan sonraki en yakını (kısastan) alıkoymaları vardır.” (TA.) Ve şöyle denir: **كَانَتْ بَيْنَ القَوْمِ رِمِّيَّا ثُمَّ صَارَتْ اـِلَى** ↓ **حِجِّيزَى** “Kavim arasında ok atışı yahut benzeri [yahut büyük bir atış vb.] vardı; sonra birbirlerinden kendilerini alıkoydular [yahut birbirlerinden çokça alıkoydular]”: (S, L:) bu bir darb-ı meseldir. (TA.) Yine başka bir darb-ı meselde şöyle denir: **مَا يُحْجَزُ فُلَانٌ فِى العِلْمِ** (mecaz:) “Falanın (ilimdeki) hâli gizlenemez.” (A, TA.) ― -b2- **حَجَزَ بَيْنَهُمَا**, (A, Msb, K,) muzâri‘ı **حَجُزَ** (Msb, K) ve **حَجِزَ** , (K,) mastarı **حَجْزٌ**, (Msb,) O, yahut o (şey), ikisinin arasına ayırıcı olarak girdi; yahut aralarında bir ayrılık, bir bölme, bir çit, bir engel, yahut bir mâni/obstrüksiyon yaptı yahut oluşturdu; onları ayırdı; (Msb, K;) yani iki şeyi; (Msb;) yahut birbirine bakan/karşı karşıya olan iki kişiyi yahut iki şeyi. (Az, A, TA.)

**سَطْحٌ لَمْ يُحَجَّزْ بِجِدَارٍ**
2 **سَطْحٌ لَمْ يُحَجَّزْ بِجِدَارٍ** **سطح لم يحجز بجدار** [Etrafı, insanların ondan düşmesini önlemek için bir duvarla çevrilmemiş düz dam]. (K, **جلح** maddesinde.)

**حَاجَزُوا عَدُوَّهُمْ**
3 **حَاجَزُوا عَدُوَّهُمْ** **حاجزوا عدوهم** , (A,) mastarı **مُحَاجَزَةٌ**, (S, K,) Düşmanlarını kendileriyle savaşmaktan karşılıklı olarak alıkoydular; yahut onlarla savaşmaktan karşılıklı olarak kaçındılar ve onlarla barış yaptılar; eş anlamlısı **كَافُّوهُمْ**, (A,) ve mastarın eş anlamlısı **مُمَانَعَةٌ**, (S, K, TA,) ve **مُسَالَمَةٌ**. (TA.) Bir darb-ı meselde şöyle denir: **اـِنْ أَرَدْتَ المُحَاجَزَهْ فَقَبْلَ المُنَاجَزَهْ** [Eğer karşılıklı savaşmayı engellemeyi ve barış yapmayı istersen, o, savaşmadan önce olsun]: (S, TA:) yahut **المُحَاجَزَهْ قَبْلَ المُنَاجَزَهْ** [Karşılıklı savaşmayı engelleme ve barış yapma, savaşmadan önce olmalıdır]. (A.) [Ayrıca bk. **نجز** maddesi.]

4 **أَحْجَزَ**: 8’e bak.

**تَحَاجَزَا**
6 **تَحَاجَزَا** **تحاجزا** Birbirlerini savaşmaktan alıkoydular, yahut karşılıklı olarak kaçındılar, [ve birbirleriyle barış yaptılar; (ayrıca 3’e bak;)] eş anlamlısı **تَمَانَعَا**: (S * K, TA:) iki ordu hakkında söylenir. (S.) ― -b2- **تحاجز القَوْمُ** Kavim birbirinden ayrıldı; birbirlerini bıraktılar, terk ettiler yahut vazgeçtiler; bunun gibi ↓ **انحجزوا** ve ↓ **احتجزوا**. (TA.) -A2- Yine **تحاجز القَوْمُ** Kavim, **حُجَز**’lerden ( **حُجْزَةٌ**’nin çoğulu) birbirlerini tuttu; birbirlerinin **حُجَز**’lerini tuttu: (TA:) [yahut birbirlerinden yardım, yahut sığınma ve himaye istedi: bk. **حَجْزَةٌ**.]

**انحجز**
7 **انحجز** **انحجز** Yukarıda açıklanan mânâların birincisinde **حَجَزَهُ**’nun شبه-meçhûlüdür; (TA;) O, yahut o (şey), engellendi, alıkondu, mani olundu, men edildi, dizginlendi, yahut mahrum bırakıldı; kendini alıkoydu yahut dizginledi; geri durdu, sakındı, yahut kaçındı. (S, K, TA.) ― -b2- **انحجز عَنْهُ** Onu bıraktı, terk etti yahut vazgeçti. (TA.) ― -b3- 6’ya da bak. -A2- 8’e de bak.

**احتجز بِهِ**
8 **احتجز بِهِ** **احتجز به** **احتجز بة** O, yahut o (şey), onunla savunuldu; yahut o, onunla kendini savundu; eş anlamlısı **امْتَنَعَ**. (TA.) [Aşağıda gelen kısımda başka bir açıklamaya da bak.] ― -b2- **احتجزا** İkisi, birbirinden ayrıldı yahut ayrılmış oldu. (TA.) 6’ya da bak. -A2- **احتجزهُ** Onu **حُجْزَة**’sinde taşıdı: (A, K: *) tıpkı **اِحْتَضَنَهُ**’nun “onu **حِضْن**’ünde taşıdı” mânâsına gelmesi gibi. (A.) ― -b2- **احتجز بِاـِزَارِهِ** **ازار**’ını belinin üzerine [yahut etrafına] bağladı; (S, Mgh, Msb, K;) onun iki ucunu birbirine getirdi ve belinin üzerine bağladı; (A, TA;) onu beline doladı. (TA.) ― -b3- Bundan dolayı: **احتجز بِالحِرَارِ وَالجِبَالِ** Taşlık araziler olan **حرار** ( **حَرَّةٌ**’nin çoğulu) ve dağlar tarafından kuşatıldı. (Mgh.) -A3- **احتجز** O (bir adam, TA) yahut o (bir topluluk, S), **حجاز** denilen bölgeye geldi; (S, K;) bunun gibi ↓ **انحجز**; (ISk, S, K;) ve ↓ **احجز**, (K,) mastarı **اـِحْجَازٌ**. (TA.)

**حَجْزٌ**
**حَجْزٌ** **حجز** Haram ve edebe aykırı olandan sakınan kimse. (TA.) [Ayrıca bk. **حُجْزَةٌ**.]

**حِجْزٌ**
**حِجْزٌ** **حجز**: iki yerde **حُجْزَةٌ**’ye bak.

**حَجْزَةٌ**
**حَجْزَةٌ** **حجز** **حجزه** **حجزة** İnsanları çadırlarına yahut evlerine hapseden şiddetli bir yıl; öyle ki, yemek için cömert (değerli) develerini boğazlarlar. (L, **نبت** maddesinde, Züheyr’in bir beyti üzerine.)

**حُجْزَةُ الاـِزَارِ**
**حُجْزَةُ الاـِzَارِ** **حجزة الازار** **ازار**’ın (bel etrafında) bağlandığı yeri [yahut kısmı]; (S, Msb, K, TA;) **ازار**’ı dolarken ucunun katlandığı yahut ikiye katlandığı yer: (Lth, TA:) ve [aynı şekilde] **حُجْزَةُ السَّرَاوِيلِ** [şalvarın, içinden bel bağı geçen kıvrımı yahut ikiye katlanmış üst kenarı; yani onu bel etrafında bağlayan bağ yahut ip;] şalvarın içinde **تِكَّة**’nin [yahut bel bağı] bulunduğu kısım; (S;) **تِكَّة**’nin yeri: (K:) çoğulu **حُجَزٌ** (Msb, TA) ve **حُجُزَاتٌ** ve **حُجَزَاتٌ**: (TA:) ve bundan dolayı **حُجْزَةٌ**, **اـِزَار** denilen giysinin kendisine de kullanılır; bunun gibi ↓ **حِجْزٌ**; bunun (yani **حِجْزٌ**’ün) çoğulu iki dammeli olarak **حُجُزٌ**’dur, [görünüşe göre **حُجْزٌ**’e kısaltılmıştır,] ve çoğulun çoğulu **حُجُوزٌ**’dur: Z der ki ↓ **حِجْزٌ** ve **حُجْزٌ** aynı mânâya gelir. (TA.) ― -b2- Bundan dolayı: **شِدَّةٌ الحُجْزَةِ** (mecaz:) Sabır, (K, TA,) ve dayanıklılık. (TA.) Şöyle denir: **هَوَ شَديدُ الحُجْزَةِ** (mecaz:) O, sıkıntıda sabırlıdır. (TA.) Ve ‘Alî’den bir rivayette, Benî Ümeyye hakkında kendisine sorulduğunda şöyle denmiştir: **هُمْ أَشَدُّنَا حُجَزًا**, yahut farklı rivayetlere göre **حَجْزَةً**, (mecaz:) “Onlar, sıkıntıda bizim en sabırlımızdır.” (TA.) ― -b3- Yine şöyle dersin: **رَجُلٌ طّيِّبُ الحُجْزَةِ**, (A, TA,) ve **كَرِيمُ الحُجْزَةِ**, ve **كَرِيمُ الحُجْزِ**, [görünüşe göre **الحُجُزِ**’in bir kısaltmasıdır,] (TA,) (mecaz:) O, haram ve edebe aykırı olandan sakınan kimsedir [özellikle kadınlar hususunda]; **طَيِّبُ الاـِzَارِ** gibidir. (TA.) ― -b4- Ve **هُوَ نَاتِىءُ الحُجْzَةِ** (mecaz:) O, böğürlerde dolgun (şişkin)dir: bunun böyle olması bir kusurdur. (K, TA.) ― -b5- Yine şöyle dersin: **أَخَذَ بِحُجْzَتِهِ**; mânâsı (mecaz:) Ondan yardım istedi: (A, TA:) yahut sığınma ve himaye için ona başvurdu. (TA.) Ve **أَخَذَ بِحُجْzَةِ اللّٰهِ**, yani **بِسَبَبٍ مِنْهُ** [mânâsı, (varsayılan mecaz:) Allah’a ulaşma yahut yakınlık elde etme vesilesine tutundu]: Muhammed hakkında bir rivayette söylenmiştir. (TA.) Ve **هٰذَا كَلَامٌ آخِذٌ بَعْضُهُ بِحُجَzِ بَعْضٍ** (mecaz:) “Bu, bir kısmı bir kısmına tutunan (birbirini izleyen) düzenli tertipte sözdür.” (A, TA.) Bir rivayette şöyle denir: **اـِنَّ الرَّحِمَ أَخَذَتْ بِحُجْzَةِ الرَّحمٰنِ** [Şüphesiz **الرَّحِمَ** , **الرَّحمٰنِ**’e tutunmuştur]: bununla, **الرحم** adının **الرحمن**’dan türediği kastedilmiştir; öyle ki sanki ona yapışmış ve onun ortasına tutunmuş gibidir. (IAth, TA.)

**حِجْzَةٌ**
**حِجْzَةٌ** **حجز** **حجزه** **حجزة** **اـِzَار**’ı bağlamanın bir tarzı, biçimi yahut şekli. (TA.)

**حِجَازٌ**
**حِجَازٌ** **حجاز**: **حَاجِزٌ**’e bak.

**حَجَازَيْكَ**
**حَجَازَيْكَ** **حجازي** **حجازيك** Halkı ayır; (S, A, K; ve T, **دول** maddesinde, IAar’dan naklen;) defalarca: (K:) görünüşe göre, ara vermeksizin mânâsınadır: (TA:) yahut “kendini alıkoy” mânâsına gelebilir. (IAar, T, **دول** maddesinde.)

**حِجِّizَى**
**حِجِّizَى** **حجيزى** **حجيزي**: iki yerde 1’e bak.

**حَاجِزٌ**
**حَاجِزٌ** **حاجز** İki başka şey arasında, (TA,) yahut birbirine bakan/karşı karşıya olan iki şey arasında; (Az, A, TA;) bir ayırma, bir bölme, bir çit, bir engel, yahut bir mâni/obstrüksiyon olarak araya giren şey; bunun gibi ↓ **حِجَازٌ**. (Az, A, TA.) Bundan dolayı **حجاز** denilen bölge böyle adlandırılmıştır; çünkü Necd ile Ghawr’u yahut Ghَr’ı birbirinden ayıran bir ayrım oluşturur; (S, Mgh, TA;) yahut Necd ile Sarلh arasında; (Msb, K;) yahut Ghawr yahut Ghَr ile Şam (Mgh, Msb, TA) ve **بلديـة** arasında; (Mgh, TA;) yahut Necd ile Tihلmeh arasında; (K;) yahut **حرار**’ın [yahut bazı taşlık arazilerin] onu Necd’in yüksek kısmından ayırması sebebiyle; (Az, TA;) yahut **حرار** ve dağlar tarafından kuşatılmış olması sebebiyle, (Mgh, Msb, *) yahut beş **حرار** tarafından; yani Benî Süleym’in **حرة**’si ve Wلkim’in **حرة**’si ve Leylà’nın **حرة**’si ve Showrلn’ın **حرة**’si ve En-Nلr’ın **حرة**’si. (As, K.) ― -b2- Yine **حَجَزَةٌ**’nin tekilidir, (K,) ki bu (yani **حَجَزَةٌ**) bir kimsenin hakkını elde etmesini engelleyen zalimler yahut haksızlık edenler demektir: (S:) yahut insanları birbirinden koruyan ve aralarında adaletle hükmeden kimseler. (Az, TA.) K’da “zalimler yahut haksızlık edenler” mânâsı, Az’ın verdiği zıddı açıklamayla birleştirilmiştir. (TA.) Keyleh’in bir rivayetinde şöyle denir: **أَيْعُجِزُ ابْنُ هٰذِهِ أَنْ يَنْتَصِفَ مِنْ وَرَآءِ الحَجَزَةِ** [Bu kadının oğlu, hakkını, bunu yapmasını engelleyen zalimler yokken alamaz mı?]: (S:) yahut [bir rivayete göre] **أَيُلَامُ ابْنُ ذِهْ أَنْ يَفصِلَ الخُطَّةَ مِنْ وَرَآءِ الحَجَزَة** [Bu kadının oğlu, insanları birbirinden koruyan ve aralarında adaletle hükmedenler yokken işi karara bağladığı için kınanır mı?]: “bu kadının oğlu” ile kendi oğlunu kasteder: der ki, eğer bir zulme uğrarsa ve kendisinden zulmü defeden şeyi kendi lehine ileri sürerse, [hâkime başvurmaksızın,] kınanmaz. (TA.) [Ayrıca bk. **خُطَّةٌ**.]

**مَحْجُوزٌ**
**مَحْجُوزٌ** **محجوز** **اـِzَار**’ın bağlandığı yerde [yahut bedenin o kısmında] vurulmuş yahut incitilmiş. (K.)

**مُحْتَجَزٌ**
**مُحْتَجَزٌ** **محتجز** **اـِzِار**’ın bağlandığı yer [yahut bedenin o kısmı]. (K.)

**مُحْتَجِزٌ**
**مُحْتَجِزٌ** **محتجز** Beli bağlanmış ( **اـِzَار** ile): ve **ة** ile, **مِئْzَر**’i, [kişisinin] **عَوْرَة** diye adlandırılan kısmı üzerine bağlanmış kadın. (TA.)
