# حدلق (ح-د-ل-ق) — Arapça kök

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AD%D8%AF%D9%84%D9%82
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%AD%D8%AF%D9%84%D9%82

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Harfler: ح - د - ل - ق
- Bu kök Kur'an'da geçmiyor.
- 4 sözlük

## Sözlükler (4)

### [es-Sıhâh](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AD%D8%AF%D9%84%D9%82/sozluk/sihah.md) — Cevherî · 10. yy

الحَدْلَقَةُ بزيادة اللام، مثل التَحْديق. وقد حَدْلَقَ الرجل، إذا أدارَ حَدْقَتَهُ في النظَر. والحُدْلِقَةُ مثال اللهُدْبِدِ: الحَدَقَةُ الكبيرةُ.

##### Türkçe

**الحَدْلَقَةُ**: **اللام**’ın ziyadesiyle, **التَحْديق** gibi. Ve adam **حَدْلَقَ** etti; yani bakışta **حَدْقَتَهُ**’ni döndürdüğü zaman. **الحُدْلِقَةُ**: **اللهُدْبِدِ** misali; büyük **الحَدَقَةُ**.

### [Lisânü'l-Arab](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AD%D8%AF%D9%84%D9%82/sozluk/lisan.md) — İbn Manzûr · 13. yy

الحُدَلِقةُ، مثال الهُدَبِد: الحَدقةُ الكبيرة. وعين حُدَلِقةٌ: جاحظةٌ. والحُدَلِقةُ: العين الكبيرة. وقال كراع: أَكل الذئب من الشاة الحُدَلِقةَ أَي العين. وقال الأَصمعي: هو شيءٌ من جسدها لا أَدري ما هو. قال ابن بري: قال الأَصمعي سمعت أَعرابيّاً من بني سعد يقول: شدَّ الذئبُ على شاة فلان فأَخذ حُدَلِقَتها وهو غَلْصَمَتُها.
والحَدَوْلَق: القصير المجتمع.

##### Türkçe

**الحُدَلِقةُ**, **مثال الهُدَبِد**: büyük **الحَدقةُ**. Ve **عين حُدَلِقةٌ**:
dışarı fırlamış. Ve **الحُدَلِقةُ**: büyük göz. Ve Kıra‘ dedi: Kurt koyundan
**الحُدَلِقةَ**’yı yedi; yani göz. Ve el-Asma‘î dedi: O, onun bedeninden bir şeydir; ne olduğunu bilmiyorum.
İbn Berrî dedi: el-Asma‘î dedi: Ben Benî Sa‘d’dan bir a‘râbîyi şöyle derken işittim: Kurt
falancanın bir koyununa yüklendi de onun **حُدَلِقَتها**’sını aldı; o da onun **غَلْصَمَتُها**’dır.

Ve **الحَدَوْلَق**: kısa, toplu (derli toplu).

### [Tâcü'l-Arûs](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AD%D8%AF%D9%84%D9%82/sozluk/tac.md) — Zebîdî · 18. yy

الحدولق، كصنوبر هو مكتوب في سائر النسخ بالأحمر، وقد ذكره الجوهري في: ح د ق وذكر أن اللام. زائدة، غير أن الصاغاني وصاحب اللسان قد أفرداه بتركيب، وقلدهما المصنف، وهو غريب ، وقال ابن دريد: هو القصير المجتمع. وقال الجوهري: الحدلقة، كعلبطة: الحدقة الكبيرة وهذا يدل على أن اللام زائدة. أو شيء من الجسد لا يدرى ما هو وبه فسر أبو عبيد قولهم: أكل الذئب من الشاة الحدلقة. أو العين وبه فسر اللحياني، وكل ذلك في الصحاح، واقتصر كراع على القول الأخير، وقال ابن بري: قال الأصمعي: سمعت أعرابيا من بني سعد يقول: شد الذئب على شاة فلان، فأخذ حدلقتها، وهو غلصمتها.
 ومما يستدرك عليه: عين حدلقة ، أي: جاحظة. وقال الجوهري: والحدلقة بزيادة اللام: مثل التحديق، وقد حدلق الرجل: إذا أدار حدقته في النظر.

##### Türkçe

**الحدولق**; **صنوبر** gibi: o, sair nüshalarda kırmızı ile yazılmıştır; ve el-Cevherî onu **ح د ق**’da zikretmiştir ve **اللام**’ın زائد olduğunu zikretmiştir; ancak es-Sâğânî ve Lisân’ın sahibi onu bir terkîb ile müstakil kılmışlardır; musannif de onları taklit etmiştir; ve o gariptir. İbn Düreyd dedi: O, kısa, toplu olandır. El-Cevherî dedi: **الحدلقة**, **علبطة** gibi: büyük **الحدقة**; ve bu, **اللام**’ın زائد olduğuna delâlet eder. Yahut bedenden bir şey: ne olduğu bilinmez; ve onunla Ebû Ubeyd onların sözünü tefsir etti: “Kurt koyundan **الحدلقة**’yı yedi.” Yahut göz; ve onunla el-Lihyânî tefsir etti; ve bunların hepsi **الصحاح**’tadır. Kurâ‘ son söze iktisar etti. İbn Berrî dedi: el-Asma‘î dedi: Ben Benî Sa‘d’dan bir a‘râbîyi işittim, diyordu: “Kurt falanın koyununa saldırdı; onun **حدلقتها**’sını aldı; o, onun **غلصمتها**’sıdır.”

Ve onun üzerine istidrâk olunanlardandır: **عين حدلقة**; yani: dışarı fırlamış. El-Cevherî dedi: Ve **الحدلقة**, **اللام**’ın ziyadesiyle: **التحديق** gibidir; ve adam **حدلق** etti: bakışta **حدقته**’sını döndürdüğü zaman.

### [Lane's Lexicon](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AD%D8%AF%D9%84%D9%82/sozluk/lexicon.md) — Edward W. Lane · 19. yy

For several words mentioned under this head in some of the Lexicons, see art. حدق.

##### Türkçe

Bazı sözlüklerde bu başlık altında zikredilen birkaç kelime için, **حدق** maddesine bak.
