# حدو (ح-د-و) — Arapça kök

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AD%D8%AF%D9%88
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%AD%D8%AF%D9%88

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Harfler: ح - د - و
- Bu kök Kur'an'da geçmiyor.
- 6 sözlük

## Sözlükler (6)

### [Kitâbu'l-'Ayn](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AD%D8%AF%D9%88/sozluk/kitab_ayn.md) — Halîl b. Ahmed · 8. yy

باب الحاء والدال و واي معهما
حدأ، حدو، حيد، دحو، دحي، دوح، وحد مستعملات
حدأ:
الحِدَأَة: طائر يَصيدُ الجِرْذَان، ويقال إنّها كانت تَصيدُ لسليمان بن داود وكانت أصيدَ الطير، فانقطع عنه الصيد لدعوة سليمان: "ربّ اغفِرْ لي وهَبْ لي ملكا لا ينبغي لأحدٍ من بعدي". قال العجاج:
كأنَّهُنَّ الحِدأُ الأُوِيُّ
والحَدَأُ، مهموز مقصور بفتح الحاء شِبْهُ فَأْسٍ تُنْفَرُ به الحِجارة مُحَدَّد الطَّرَف. قال الشماخ:
يُباكِرْنَ العِضاهَ بمُقَنعاتٍ		نواجِذُهُنَّ كالحَدأَ الوقيعِ
حدو:
حَدا يحدو حَدْوا، وأعرفه حُداءً- ممدود- إذا رَجَز الحادي خلف الإبل، وحَدَا يَحْدُو حَدْواً، إذا َتِبع شيئاً. ويقال للحمار: حادي ثلاث وحادي ثمانٍ إذا قدّم أمامه عدّةً مِنْ أُتُنه.
وتقول للسّهم إذا مَضَى: حدا الرِّيشَ.
والحُدَيَّا من التحدّي: يقال: فلانْ يَتَحَدَّى فلاناً أي: يُباريه وينازعُهُ الغَلَبَةَ. يقول: أنا حُدَيّاك بهذا الأمر، أي: ابرزلي، وجارِني. قال:
حُدَيّا الناس كلّهم جميعا
حيد:
الحَيْدُ: ما شخص من الرّأْسِ والجَبَلِ واعْوَجَّ. وكلّ ما اشتدَّ اعوجاجه من ضِلَعٍ أو عظم فهو: حَيْدٌ، وجمعُهُ: حُيُودٌ.
والرَّجلُ يَحِيدُ عن الشيء حيداً وحَيَداناً وحَيْدُوةً إذا صدّ عنه خوفاً وأنفة، ومالك عنه مَحِيدٌ، قال الشاعر:
يَحيدُ حذارَ الموتِ عن كلّ روعة		فلا بدّ من موتٍ إذا كان أو قَتْلِ
دحو:
دحي:
المِدْحَاُة خَشَبَة يَدْحَى بها الصبيّ، فتَمُرُّ على وجْهِ الأرضِ، لا تأتي على شيء إلاّ آجْتَحَفَتْهُ. ومَطَرٌ داحٍ يَدْحَى الحَصَى عن وجه الأرض. والدَّحْوُ: البَسْطُ.
والأُدْحِيُّ: سرب النعان، ومَوضِعُه الّذي يبيض فيه ويفرخ. والأُدْحِيُّ: منزل في السّماء بين النّعائم وسَعِدٍ الذَّابح، يُقالُ له: البَلْدَة.
دوح:
الدَّوْحُ: الشَّجَرُ العِظام، الواحدة: دَوْحَة.
وحد:
الوَحَدُ: المُنْفَرِدُ. رجلٌ وَحَدٌ، وثورٌ وَحَدٌ. وتفسير الرّجلِ الوَحِد: الذي لا يُعْرَفُ له أَصْلٌ. قال:
بذي الليل على مُسْتَأْنِسٍ وَحَدِ
والوَحْدُ- خفيفٌ-: حِدَةُ كل شيءٍ.
والوَحْدُ: منصوب في كلّ شيء لأنّه يَجري مَجْرَى المصدر خارجاً من الوَصْف، ليس بنعتٍ فيتَبعُ الاسْمَ. وليس بخبرٍ فيُقْصَدَ إليه دون ما أضيف إليه، فكان النّصب أولى به، إلاّ أنّ العربَ قد أضافتْ إليه، فقالت: هو نَسِيجُ وَحْدِه، وهما نسيجا وَحْدِهما، وهم نُسَجاءُ وَحْدِهِمْ، وهي نسيجةُ وَحْدِها، وهنّ نَسائجُ وَحْدِهِنَّ: وهو الرّجل المصيب الرأي. وكذلك قريعُ وَحْدِهِ وكذلك صَرْفُه، وهو الذي لا يقارعه في الفضل أحد.
ووَحَدَ الشَّيْءُ فهو يَحِدُ حِدَةً، وكل شيء على حدةٍ بائنٌ من آخر. يقال: ذلك على حِدَتِه وهما على حِدَتِهما، وهم على حِدَتهم، والرّجلُ الوحيد ذو الوَحْدَة، وهو المنفرد لا أنيس معه، وقد وَحُدَ يَوْحُدُ وحَادَةً وَوَحْدَةً ووَحَداً.
والتَّوْحِيدُ: الإيمانُ بالله وحدَهُ لا شَريكَ له، واللهُ الواحدُ الأحَدُ ذو التَّوَحُّدِ والوَحْدانيّةِ. والواحدُ: أوّلُ عَدَدٍ منَ الحِسابِ. تقولُ في ابتداء العدد: واحد، اثنان، ثلاثة إلى عَشَرَة. وإن شئت قلت: أَحَد، اثنان، ثلاثة، وفي التّأنيث: واحدة وإحدى. ولا يقال غير أحد، وإحدى في أَحَدَ عَشَرَ، وإحدَى عَشْرَةَ. ويقال: واحدٌ وعشرون، وواحدة وعشرون، فإذا حملوا الأَحَدَ على الفاعل أجري مُجْرى الثّاني والثالث، وقالوا: هذا حاديَ عَشَرهم، وثاني عَشَرهم وهذه الليلةُ الحاديةَ عَشْرَةَ واليومُ الحادي عَشَرَ. وهذا مَقْلوبٌ كجَذَبَ وجَبَذَ.
والوُحْدانُ: جماعةُ الواحِدِ.
وتقول: هو أَحَدُهُم، وهي إحداهُنّ، فإذا كانت امرأةٌ مع رِجال لم يستقم أن تقولَ: إحداهم، ولا أحدهم، إلا أن تقولَ: هي كأَحَدِهم، أو هي واحدة منهم.
وتقول: الجلوس والقعود واحد، وأصحابك وأصحابي واحد.
والمَوْحَد كالمَثْنَى والمَثْلَث، تقول: جاءوا مَثْنَى ومَثْلَثَ ومَوْحَد، وجاءوا ثُناءَ وثُلاثَ وأحادَ. والميحادُ كالمِعْشارِ، وهو جُزءٌ واحد، كما أنّ المِعْشارَ عُشْرٌ.
والمَواحيدُ: جماعة الميحاد، ولو رأَيت أَكَماتٍ مُنْفَرداتٍ كلّ واحدةٍ بائنةٌ عن الأُخرَى كانت ميحاداً أو مواحيد.
وتقول: ذاك أمرٌ لستُ فيه بأوحدَ، أي: لستُ على حِدَةٍ. والحدة أصلها الواو.

##### Türkçe

باب **الحاء** ve **الدال** ve **واي** onlarla birlikte

**حدأ**، **حدو**، **حيد**، **دحو**، **دحي**، **دوح**، **وحد** kullanımdadırlar.

**حدأ**:
**الحِدَأَة**: sıçanları avlayan bir kuştur; ve denilir ki o, Süleyman b. Davud için avlanırdı ve kuşların en avcısı idi; sonra Süleyman’ın şu duası sebebiyle ondan av kesildi: “Rabbim, beni bağışla ve bana, benden sonra hiç kimseye yaraşmayacak bir mülk bağışla.” el-Accec dedi ki:
Sanki onlar, **الحِدأُ الأُوِيُّ**’dir.

Ve **الحَدَأُ**, hemzeli, maksûr, **الحاء**’ın fethasıyla: taşların onunla koparıldığı, ucu sivri, balta benzeri bir şeydir. eş-Şemmâh dedi ki:
**يُباكِرْنَ العِضاهَ بمُقَنعاتٍ		نواجِذُهُنَّ كالحَدأَ الوقيعِ**

**حدو**:
**حَدا** **يحدو** **حَدْوا**; ve onu **حُداءً** olarak bilirim—memdûd—: deve(ler)in arkasında hâdî recez söylediği zaman. Ve **حَدَا** **يَحْدُو** **حَدْواً**: bir şeyi tâkip ettiği zaman. Ve eşek için denilir: **حادي ثلاث** ve **حادي ثمانٍ**, eğer önüne dişi eşeklerinden bir sayı takdim etmişse.

Ve oka, geçtiği zaman, dersin: **حدا الرِّيشَ**.

Ve **الحُدَيَّا** meydan okumadandır: denilir: falan, falana **يَتَحَدَّى**; yani: ona karşı yarışır ve ona galibiyet için çekişir. Der ki: Ben bu işte senin **حُدَيّاك**’ınım; yani: bana karşı çık ve benimle yarış. Dedi ki:
**حُدَيّا الناس كلّهم جميعا**

**حيد**:
**الحَيْدُ**: baştan ve dağdan yükselen ve eğrilen şeydir. Ve kaburga veya kemikten eğriliği şiddetlenen her şey: **حَيْدٌ**’dir; çoğulu: **حُيُودٌ**.

Ve adam, bir şeyden **حيداً** ve **حَيَداناً** ve **حَيْدُوةً** ile uzaklaşır; eğer korkudan ve izzetten dolayı ondan yüz çevirmişse; ve senin ondan bir **مَحِيدٌ**’in vardır. Şair dedi ki:
**يَحيدُ حذارَ الموتِ عن كلّ روعة		فلا بدّ من موتٍ إذا كان أو قَتْلِ**

**دحو**:

**دحي**:
**المِدْحَاُة**: çocuğun onunla **يَدْحَى** ettiği bir tahta parçasıdır; böylece yerin yüzü üzerinde geçer; hiçbir şeye uğramaz ki onu kapıp götürmüş olmasın. Ve **مَطَرٌ داحٍ**: çakılı yerin yüzünden **يَدْحَى** eder. Ve **الدَّحْوُ**: yaymadır.

Ve **الأُدْحِيُّ**: devekuşlarının yuvasıdır; ve onun yeri, içinde yumurtladığı ve yavru çıkardığı yerdir. Ve **الأُدْحِيُّ**: gökte **النّعائم** ile **سَعِدٍ الذَّابح** arasında bir menzildir; ona **البَلْدَة** denilir.

**دوح**:
**الدَّوْحُ**: büyük ağaçlardır; teki: **دَوْحَة**.

**وحد**:
**الوَحَدُ**: tek olan, münferid olandır. **رجلٌ وَحَدٌ** ve **ثورٌ وَحَدٌ**. **الرّجلِ الوَحِد**’in tefsiri: kendisine bir asıl bilinmeyen kimsedir. Dedi ki:
**بذي الليل على مُسْتَأْنِسٍ وَحَدِ**

Ve **الوَحْدُ**—hafif—: her şeyin keskinliğidir.

Ve **الوَحْدُ**: her şeyde mansûbdur; çünkü vasıftan çıkmış olarak masdarın yürüdüğü yerden yürür; bir sıfat değildir ki isme tâbi olsun. Ve bir haber değildir ki kendisine, kendisine izafe edilenden başka, kasdedilsin; bu yüzden nasb ona daha evlâ oldu. Ancak Araplar onu ona izafe etmiştir; şöyle dediler: **هو نَسِيجُ وَحْدِه**، ve ikisi: **وهما نسيجا وَحْدِهما**، ve onlar: **وهم نُسَجاءُ وَحْدِهِمْ**، ve o (kadın): **وهي نسيجةُ وَحْدِها**، ve onlar (kadınlar): **وهنّ نَسائجُ وَحْدِهِنَّ**: ve o, görüşte isabetli adamdır. Ve bunun gibi: **قريعُ وَحْدِهِ** ve bunun gibi: **صَرْفُه**; ve o, fazilette kendisiyle hiç kimsenin boy ölçüşemediği kimsedir.

Ve şey **وَحَدَ**; o da **يَحِدُ** **حِدَةً**; ve her şey, bir **حِدَةٍ** üzere, diğerinden ayrıdır. Denilir: bu, kendi **حِدَتِه** üzeredir; ve ikisi, kendi **حِدَتِهما** üzeredir; ve onlar, kendi **حِدَتهم** üzeredir. Ve **الرّجلُ الوحيد**: **الوَحْدَة** sahibi olandır; ve o, yanında ünsiyet edilecek kimse olmayan münferiddir. Ve gerçekten **وَحُدَ** **يَوْحُدُ** **وحَادَةً** ve **وَحْدَةً** ve **وَحَداً**.

Ve **التَّوْحِيدُ**: Allah’a, O’nun tek başına, ortağı olmaksızın iman etmektir. Ve Allah, **الواحدُ الأحَدُ**, **التَّوَحُّدِ** ve **الوَحْدانيّةِ** sahibidir. Ve **الواحدُ**: hesabın sayıdan ilkidir. Sayının başlangıcında dersin: bir, iki, üç, ona kadar. Ve istersen dedin: **أَحَد**، iki, üç; ve müenneste: bir (dişi) ve **إحدى**. **أَحَدَ عَشَرَ** ve **إحدَى عَشْرَةَ**’da **أحد** ve **إحدى**’dan başkası söylenmez. Ve denilir: yirmi bir, yirmi bir (dişi). Artık **الأَحَدَ**’ı fâile hamlettiklerinde, ikinci ve üçüncünün yürütüldüğü gibi yürüttüler ve dediler: bu, onların **حاديَ عَشَرهم**’idir; ve onların **ثاني عَشَرهم**’idir; ve bu gece, **الحاديةَ عَشْرَةَ**’dir; ve gün, **الحادي عَشَرَ**’dır. Ve bu, **جَذَبَ** ve **جَبَذَ** gibi kalb edilmiştir.

Ve **الوُحْدانُ**: **الواحد**’in cemaatidir.

Ve dersin: o, onların **أَحَدُهُم**’udur; ve o (kadın), onların **إحداهُنّ**’udur. Artık erkeklerle birlikte bir kadın olursa, “**إحداهم**” demen de “**أحدهم**” demen de düzgün olmaz; ancak şöyle demen müstesna: o, onların **أَحَدِهم**’i gibidir; yahut o, onlardan bir tanedir.

Ve dersin: oturuş ve oturuş birdir; ve senin arkadaşların ve benim arkadaşlarım birdir.

Ve **المَوْحَد**; **المَثْنَى** ve **المَثْلَث** gibidir; dersin: ikişer, üçer ve **مَوْحَد** geldiler; ve ikişer, üçer ve **أحادَ** geldiler. Ve **الميحادُ**; **المِعْشارِ** gibidir; ve o, tek bir parçadır; nitekim **المِعْشارَ** onda birdir.

Ve **المَواحيدُ**: **الميحاد**’ın cemaatidir. Ve eğer her biri diğerinden ayrık, münferid tepecikler görseydin, **ميحاداً** veya **مواحيد** olurdu.

Ve dersin: şu, içinde **بأوحدَ** olmadığım bir iştir; yani: bir **حِدَةٍ** üzere değilim. Ve **الحدة**’nin aslı **الواو**’dur.

### [Esâsü'l-Belâğa](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AD%D8%AF%D9%88/sozluk/esas.md) — Zemahşerî · 12. yy

ح د و
حدا الإبل حدواً وهو حادي الإبل وهم حداتها وحـدا بهـا حـداء إذا غنـى لهـا ومـا أملـح حداءه وبينهم أحدية يحدون بها أي أغنية‏.‏
وحدا الحمار أتنه‏.‏
قال‏:‏ حادي ثلاث من الحقب السماحيج ومن المجاز‏:‏ يقال للسهم إذا مر حداه ريشه وهداه نصله‏.‏
وحدوته على كذا‏:‏ بعثته‏.‏
والشمال حدواء جاءت من جبال الطور وطلع حادي النجم أي الدبران‏.‏
وتحدي أقرانه إذا باراهم ونازعهم الغلبة وتحدى رسول الله صلى الله عليه وسلم العرب بالقرآن وتحدى صاحبه القراءة والصراع لينظر أيهما أقرأ وأصرع وأصله في الحداء يتبارى فيـه الحاديـان ويتعارضـان فيتحـدى كـل واحـد منهمـا صاحبـه أي يطلب حداءه كما تقول توفاه بمعنى استوفاه‏.‏
وأنا حدياك أي معارضك‏.‏
قال‏:‏ أنا حديّا كل من يمشـي بظهـر العفر

##### Türkçe

ح د و
**حدا الإبل حدواً**: develeri sürüp sevk etti; o, develerin **حادي الإبل**’idir; onlar da onun **حداتها**’dır. Ve **حـدا بهـا حـداء**: onlara (develere) şarkı söylediği zaman. Ve onun **حداءه**’si ne kadar da hoş! Ve aralarında, onunla **يحدون بها** yani bir şarkı (olan) bir **أحدية** vardır.‏
Ve **حدا الحمار**: eşeği **أتنه** (dişi eşeğe meylettirdi/dişi eşeğe yöneltti).‏
Dedi ki: **حادي ثلاث من الحقب السماحيج ومن المجاز**: ve mecazdan olarak: ok için, geçtiği zaman, **حداه ريشه** (tüyü onu sevk etti) ve **هداه نصله** (temreni onu yöneltti) denir.‏
Ve **حدوته على كذا**: onu şuna sevk ettim/gönderdim.‏
Ve **الشمال حدواء**: kuzey rüzgârı **حدواء**’dır; **جاءت من جبال الطور**: Tûr dağlarından geldi. Ve **طلع حادي النجم**: yıldızın **حادي**’si doğdu; yani **الدبران**.‏
Ve **تحدي أقرانه**: akranlarıyla yarıştığı ve onlarla galibiyeti çekiştiği zaman. Ve Resûlullah صلى الله عليه وسلم Araplara Kur’ân ile **تحدى** etti. Ve o, arkadaşına, hangisinin daha çok okuyan ve daha çok yenen olduğunu görmek için, okuma ve güreşte **تحدى** etti. Ve onun aslı **الحداء**’dadır: onda iki **الحاديان** yarışır ve birbirlerine karşı çıkarlar; böylece onların her biri, arkadaşından **يتحدى** eder; yani onun **حداءه**’sini talep eder; senin “**توفاه**”ı “**استوفاه**” mânasında söylemen gibi.‏
Ve **وأنا حدياك**: yani ben seninle karşı karşıya gelenim/muarızınım.‏
Dedi ki: **أنا حديّا كل من يمشـي بظهـر العفر**.

### [Kâmûsü'l-Muhît](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AD%D8%AF%D9%88/sozluk/kamus.md) — Fîrûzâbâdî · 15. yy

* ح د و * * الحَدْوُ * سوق الإبل والغناء لها وقد * حَدَا * الإبل من باب عدا و * حُدَاهُ * أيضا بالضم والمد و * تَحدَّيْتُ * فلانا إذا باريته في فعل ونازعته الغلبة وقولهم * حادِي عَشَر * مقلوب من واحد لأن تقدير واحد فاعل فأخر الفاء وهو الواو فقلبت ياء لانكسار ما قبلها وقدّم العين فصار تقديره عالفا

##### Türkçe

* ح د و * * **الحَدْوُ** * develeri sevk etmek ve onlara şarkı söylemektir; ve develeri, عدا بابından **حَدَا**. Ve ayrıca zamme ile ve med ile **حُدَاهُ**. Ve bir kimseyi bir işte ona denk olmaya ve ona galebeyi çekiştirmeye (üstünlük için çekişmeye) giriştiğinde: **تَحدَّيْتُ** فلانا. Ve onların “**حادِي عَشَر**” sözü, واحد’den kalbedilmiştir; çünkü واحد’in takdiri فاعل’dir; bunun üzerine فاء’yı—ki o **الواو**’dur—sona bıraktı; böylece kendisinden öncekinin kesresi sebebiyle ياء’ya çevrildi; ve عين’i öne aldı; böylece onun takdiri عالفا oldu.

### [Tâcü'l-Arûs](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AD%D8%AF%D9%88/sozluk/tac.md) — Zebîdî · 18. yy

: ( و ( *!حَدا الإِبِلَ ، و ) حَدا ( بها *!حَدْواً ) ، بالفتْحِ ، ( *!وحُداءً ) ، كغُرابٍ ، ( *!وحِداءً ) ، ككِتابٍ ، ولم يَذْكُرِ الجَوْهريُّ الأَخِيرَةَ : ( زَجَرَها وساقها ) .
وقالَ الجَوْهريُّ : *!الحَدْوُ سَوْقُ الإِبِلِ والغِناءُ لها .
( و ) حَدا ( اللّيْلُ النَّهارَ ) ، وكذا كلّ شيءٍ : ( تَبِعَهُ ) ؛ ومنه لا أَفْعَله ما حَدَا الليلُ النَّهارَ ؛ ( *!كاحْتَدَاهُ ) ؛ عن أَبي حنيفَةَ ؛ وأَنْشَدَ :
حتى *!احتَدَاهُ سَنَنَ الدَّبُورِ ( *!وتَحادَتِ الإِبِلُ : ساقَ بعضُها بَعْضاً ) ؛ قالَ ساعِدَةُ بنُ جُؤَيَّة :
أرِقْتُ له حتَّى إذا ما عُرُوضُه
*!تَحادَتْ وهاجَتْها بُرُوقٌ تُطِيرُها ( وأَصْلُ *!الحُداءِ في دى دى ) كما سَيَأْتي .
( ورجُلٌ *!حادٍ *!وحَدَّاءُ ) ، ككَتَّان ؛ قالَ :
وكان *!حَدَّاءً قُراقِرِياَّ ( وبَيْنهم *!أُحدِيَّةٌ *!وأُحْدُوَّةٌ ) ، بضمِّهِما مع التَّشْديدِ : ( نَوْعٌ من الحُداءِ ) *!يحْدُونَ به ، عن اللحْيانيِّ .
( *!والحَوادِي : الأرْجُلُ لأنَّها تَتلُو الأَيْدِي ) ؛ قالَ :
طِوالُ الأَيادي والحوادِي كأنَّها
سَمَاحِيجُ قُبٌّ طارَ عَنْها نُسالُها ( *!والحَدْواءُ : رِيحُ الشَّمالِ ) لأَنَّها *!تَحْدُو السَّحابَ أَي تَسوقُه ؛ وأنْشَدَ الجَوهريُّ للعجَّاج :

*!حَدْواءُ جاءَتْ من بلادِ الطُّورِ
تُرْخِي أَراعِيلَ الجَهَامِ الخُورِقالَ : ولا يقالُ للمُذَكَّرِ احدى .
( و ) حَدْواءُ : ( ع ) بنَجْدٍ ، عن ابن دُرَيْدٍ .
( *!وحَدَوْدَى ) ، كَشَرَوْرَى : ( ع ) ؛ وفي بعضِ النُّسخِ *!حَدَوْدوى وهو غَلَطٌ .
وممَّا يُسْتدركُ عليه :
*!الحَوادِي : أَواخِرُ كلِّ شيءٍ ؛ نَقَلَه الأَزهريُّ .
ويقالُ للعَيْرِ *!حَادِي ثَلاثٍ *!وحَادِي ثَمانٍ إذا قَدَّم أمامَه عِدَّة من أُتُنِه ، وأَنْشَدَ الجَوْهريُّ لذي الرُّمَّة :
كأَنَّه حينَ يرمِي خَلْفَهُنَّ به
حَادِي ثَلاثٍ منَ الحُقْبِ السَّماحِيج *!وحَدا الرِّيشُ السَّهْم : تَبِعَه .
والعَيْر أُتُنَه : تَبِعَها .
*!وحَداهُ عليه كذا أَي بَعَثَه وساقَهُ .
*!والحُدُوُّ ، كعُلُوَ : لُغَةٌ في الحِدَأَة لأَهْلِ مكَّة ، نَقَلَه الأزْهريُّ . وقد تقدَّمَ في الهَمْزةِ .
*!وحادِي النجْم : الدَّبَرَانُ .
وبَنُو *!حادٍ : بَطْنٌ مِن العَرَبِ .
وجَمْعُ *!الحادِي *!حداةٌ .

##### Türkçe

: ( Ve ( **حَدا الإِبِلَ** , ve ) **حَدا** ( onunla **حَدْواً** ) , fetha ile, ( **وحُداءً** ) , **غُراب** gibi, ( **وحِداءً** ) , **كِتاب** gibi; ve Cevherî sonuncuyu zikretmedi: ( onu azarladı ve onu sevk etti ) .
Ve Cevherî dedi: **الحَدْوُ** develeri sevk etmek ve onlara şarkı söylemektir.
( Ve ) **حَدا** ( **اللّيْلُ النَّهارَ** ) , ve bunun gibi her şey: ( ona tâbi oldu ); ve ondandır: “Onu yapmam, **حَدَا الليلُ النَّهارَ** oldukça”; ( **كاحْتَدَاهُ** ); Ebû Hanîfe’den; ve inşâd etti:
Hattâ **احتَدَاهُ** **سَنَنَ الدَّبُورِ** ( Ve **تَحادَتِ الإِبِلُ**: bazısı bazısını sevk etti ); Sâ‘ide b. Cüeyye dedi:
Onun için uykusuz kaldım; nihayet, ne zaman ki onun arûzları
**تَحادَتْ** ve onu, onu uçuran şimşekler coşturdu
( Ve **الحُداءِ**’ın aslı “dî dî”dedir ) ileride geleceği üzere.
( Ve bir adam: **حادٍ** ve **حَدَّاءُ** ) , **كَتَّان** gibi; dedi ki:
Ve **حَدَّاءً** **قُراقِرِياَّ** idi
( Ve aralarında **أُحدِيَّةٌ** ve **أُحْدُوَّةٌ** vardır ) , ikisinin zammesiyle, teşdîd ile: ( **الحُداءِ**’dan bir tür ) onunla **يحْدُونَ** , Lihyânî’den.
( Ve **الحَوادِي**: ayaklardır; çünkü onlar elleri izler ) ; dedi ki:
Uzun eller ve **الحوادِي** sanki onlar
Kubbelerin semâhîcidir; onlardan nüsâlları uçup gitmiştir
( Ve **الحَدْواءُ**: kuzey rüzgârıdır ) çünkü o **تَحْدُو السَّحابَ** yani onu sevk eder; ve Cevherî, A‘câc’a ait olarak inşâd etti:

**حَدْواءُ** geldi **بلادِ الطُّورِ**’dan
**الجَهَامِ الخُورِ**’un arâ‘îlini salıverir
Dedi ki: Müzekker için “ihdâ” denilmez.
( Ve ) **حَدْواءُ**: ( bir yer adı ) Necd’dedir, İbn Düreyd’den.
( **وحَدَوْدَى** ) , **شَرَوْرَى** gibi: ( bir yer adı ); ve bazı nüshalarda **حَدَوْدوى** vardır, o yanlıştır.
Ve onun üzerine istidrâk olunanlardandır:
**الحَوادِي**: her şeyin sonlarıdır; Ezherî onu nakletti.
Ve merkepe, önüne dişi eşeklerinden bir sayı takdim ettiğinde **حَادِي ثَلاثٍ** ve **حَادِي ثَمانٍ** denir; ve Cevherî, Zü’r-Rumme’ye ait olarak inşâd etti:
Sanki o, onların arkasına onunla attığı zaman
Semâhîc yüklerden **حَادِي ثَلاثٍ** gibidir
**وحَدا الرِّيشُ السَّهْم**: ona tâbi oldu.
Ve merkep, dişi eşeklerine: ona tâbi oldu.
Ve **وحَداهُ عليه** şöyle-böyle: yani onu sevk etti ve onu sürdü.
Ve **الحُدُوُّ** , **عُلُوَ** gibi: Mekke ehli için **الحِدَأَة** hakkında bir lugattır; Ezherî onu nakletti. Ve hemzede geçmişti.
Ve **وحادِي النجْم**: **الدَّبَرَانُ**’dır.
Ve **بَنُو حادٍ**: Araplardan bir batındır.
Ve **الحادِي**’nin cem‘i **حداةٌ**’dır.

### [Lane's Lexicon](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AD%D8%AF%D9%88/sozluk/lexicon.md) — Edward W. Lane · 19. yy

حَدَا الاـِبِلَ
1 حَدَا الاـِبِلَ حدا الابل , (S, Mgh,) or حَدَ بِالاـِبِلِ, (Msb,) or both, (K) and حُدَآءٌ (S, K) and حِدَآءٌ, (K,) He drove the camels; (S, Mgh, K;) and chid them: (K:) [and ↓ احتداها app. has the former signification:] and he sang to them: (S:) or he urged, or excited, the camels by singing to them, which is termed ↓ حُدَآءٌ: (Msb:) or حَدَا لَهَا signifies he sang to them. (Mgh.) The Arabs in driving their camels used commonly to sing verses of the kind termed رَجَز. (TA in art. رجز.) [It is said that] ↓ حُدَآءٌ originated from the fact of a DesertArab's beating his young man, or boy, and biting his fingers; whereupon he went along saying دَىْ دَىْ, meaning يَا يَدَىَّ [“ O my two hands! ”]; and the camels went on at his cry; therefore his master bade him keep to it: (K in art. دى:) so says IAar. (TA in that art. [Other (similar) accounts of its origin are mentioned by MF in remarking on this passage of the K.]) حَدَا signifies also He raised his voice with [the singing termed] الحُدَآء. (Har p. 576.) [And He breathed short (anhelavit), and sent forth a voice or sound. (Golius, from a gloss in the KL.)] ― -b2- You say also of the north wind, تَحْدُو السَّحَابَ, i. e. (assumed tropical:) It drives along the clouds. (S.) ― -b3- And حَدَاهُ عَلَى كَذَا (assumed tropical:) He urged him, incited him, or put him in motion or action, to do such a thing. (Msb, TA.) ― -b4- And حَدَاهُ (assumed tropical:) It followed it; namely, the night the day; (K;) as also ↓ احتداهُ: (AHn, K:) and so the [wild] he-ass his she-asses; and anything any other thing. (TA.) Hence the saying, لَا أَفْعَلُهُ مَا حَدَا اللَّيْلُ النَّهَارَ (assumed tropical:) I will not do it as long as the night follows the day]. (TA.) ― -b5- See also 5.

4 أَحْدَوَ see 5.

تحدّاهُ
5 تحدّاهُ أحد حد تحداه تحداة تحدى , in its primary sense, is form الحُدَآءُ, and signifies He (a driver of camels) vied, competed, or contended for superiority, with him, or emulated him, (namely, another driver,) in driving camels, or urging them by singing to them; each of them desiring to elicit the ability of the other in doing so. (Z, TA.) ― -b2- [And hence,] He vied, or competed, and contended for superiority, with him, (S, K, * mentioned in the K in art. حدى,) in an action or a work [of any kind]. (S.) You say, تَحَدَّيْتُ النَّاسَ القُرْآنَ I sought to elicit the ability of the people in order that it might be known which of us was most skilled in reading or reciting [the Kur-لn]: it means like as does the saying of a person contending with others for the superior glory of his people, “ Bring ye a people like my people, or like one of them. ” (Msb.) It is said of Mohammad, in a trad., تَحَدَّى العَرَبَ بِالقُرْآنِ [He vied, or contended, with the Arabs by means of the Kur-لn]. (TA.) And one says, تَحَدَّى صَاحِبَهُ القِرَآءَةَ, and الصِّرَاعَ, [He vied, or contended, with his companion in reading, or reciting, and in wrestling,] in order that it might be seen which of them was the superior reader or reciter, and the superior wrestler. (TA.) ― -b3- Also He aimed at it; made it his object; sought, endeavoured after, pursued, or endeavoured to reach or attain or obtain, it; intended or purposed it; (AA, and K * and TA in art. حدى;) as also ↓ حَدَاهُ, (AA, TA,) and ↓ احداهُ. (Sgh, and K ib.) Hence the saying of Mujلhid, كُنْتُ أَتَحَدَّى القُرْآنَ فَأَقْرَأُ [I used to aim at reading, or reciting, the Kur-لn, and so to read, or recite]. (AA, TA.)

تَحَادَتِ الاـِبِلُ
6 تَحَادَتِ الاـِبِلُ تحادت الابل The camels urged on one another. (K.)

8 اـِحْتَدَوَ see 1, in two places.

لَا أَفْعَلُهُ حَدَا الدَّهْرِ
لَا أَفْعَلُهُ حَدَا الدَّهْرِ ذ I will not do it ever; (K;) as long as the night follows the day. (TA. [See 1.])

حَدْوَآءُ
حَدْوَآءُ حدوآء The north wind; (S, K;) because it drives along the clouds: the masc. form, أَحْدَى, is not used. (S.)

حُدَآءٌ
حُدَآءٌ حدآء : see 1, in two places.

حُدُوٌّ
حُدُوٌّ حدو : see حِدَأَةٌ, in art. حدأ.

حُدَىٌّ
حُدَىٌّ حد حدى حدي : see حِدَأَةٌ, in art. حدأ.

حُدَيَّةٌ
حُدَيَّةٌ حدي حديه حدية : see حِدَأَةٌ, in art. حدأ.

حُدَيَّا
حُدَيَّا حدي حديا A vying, or competition, and contention for superiority. (K. [There mentioned in art. حدى; but belonging to the present art., (see 5,) like as حُجَيَّا belongs to art. حجو.]) -A2- [One who vies, or competes, and contends for superiority.] You say, أَنَا حُدَيَّاكَ بِهٰذَا الأَمْرِ [I am he who vies, &c., with thee in this affair], meaning come forth to me as an adversary, by thyself alone, (T, S, * K, * TA,) and compete, or contend, with me [in this affair]. (T, TA.) ― -b2- And هُوَ حُدَيَّاهُمْ He aims at them; makes them his object; seeks, endeavours after, pursues, or endeavours to reach, or attain, them. (TA.) ― -b3- And هٰذَا حُدَيَّا هٰذَا This is the like, or like in form, of this. (As, TA.) ― -b4- And حُدَيَّا النَّاسِ One of the men or people. (Kr, K.) -A3- See also حِدَأَةٌ, in art. حدأ.)

حَدَّآءٌ
حَدَّآءٌ حدآء : see what next follows.

حَادٍ
حَادٍ حاد حادي Driving or a driver [of camels; or urging or exciting them, or one who urges or excites them, by singing to them: see 1]: (Mgh:) pl. حُدَاةٌ. (TA.) You say رَجُلٌ حَادٍ, and ↓ حَدَّآءٌ [which latter is an intensive epithet]. (K.) ― -b2- It is also applied to a [wild] he-ass, as meaning Driving before him his she-asses. (S, * TA.) He is said to be حَادِى ثَلَاثٍ [A driver before him of three she-asses], (S, TA,) and حَادِى ثَمَانٍ [a driver before him of eight she-asses]. (TA.) ― -b3- حَادِى النَّجْمِ [lit. The driver, or urger, of the asterism] means الدَّبَرَانُ [i. e. (assumed tropical:) the Hyades; or the five chief stars thereof; or the brightest star thereof, a of Taurus]: (TA:) and so حَادِى النُّجُومِ [lit. the driver, or urger, of the stars]. (S voce مِجْدَحٌ.) ― -b4- الحَوَادِى [pl. of the fem. الحَادِيَةُ] means (assumed tropical:) The hind legs; because they follow the fore legs. (K.) And (assumed tropical:) The latter or hinder, or the last, or hindmost, parts or portions of anything. (Az, TA.) ― -b5- حَادٍ is also the act. part. n. of حَدَا as syn. with تحدّى; and thus means Aiming at a thing; &c. (AA, TA.) -A2- حَادِىَ عَشَرَ, &c.: see art. وحد.

اـِحْدَى
اـِحْدَى احدى احدي أحد أحدى أحدي أحديي اـحدى حدا حدي fem. of أَحَدٌ: see art. احد.

بَيْنَهُمْ أُحْدِيَّةٌ
بَيْنَهُمْ أُحْدِيَّةٌ ذ and أُحْدُوَّةٌ Among them is in use a certain kind of حُدَآء. (Lh, K.)

##### Türkçe

**حَدَا الاـِبِلَ**
1 **حَدَا الاـِبِلَ** **حدا الابل**, (S, Mgh,) yahut **حَدَ بِالاـِبِلِ**, (Msb,) yahut ikisi birden, (K) ve **حُدَآءٌ** (S, K) ve **حِدَآءٌ**, (K,) Develeri sürdü; (S, Mgh, K;) ve onları azarladı: (K:) [ve ↓ **احتداها** görünüşe göre önceki anlamdadır:] ve onlara şarkı söyledi: (S:) yahut onlara şarkı söylemekle develeri sevk etti, yahut coşturdu; buna ↓ **حُدَآءٌ** denir: (Msb:) yahut **حَدَا لَهَا** “onlara şarkı söyledi” demektir. (Mgh.) Araplar develerini sürerken, genellikle **رَجَز** denilen türden beyitler söylerlerdi. (TA, md. **رجز**.) [Denilmiştir ki] ↓ **حُدَآءٌ**, bir bedevînin delikanlısını yahut oğlanını dövmesi ve parmaklarını ısırması olgusundan doğmuştur; bunun üzerine o, **دَىْ دَىْ** diyerek yürüyüp gitti; bununla **يَا يَدَىَّ** [“Ey iki elim!”] demek istiyordu; ve develer onun çığlığıyla yürüyüp gittiler; bu yüzden efendisi ona buna devam etmesini emretti: (K, md. **دى**:) böyle der IAar. (TA, o maddede. [Bunun menşeine dair başka (benzer) rivayetler, MF tarafından K’nın bu pasajı üzerine not düşerken zikredilmiştir.]) **حَدَا** ayrıca, [**الحُدَآء** denilen şarkı] ile sesini yükseltti demektir. (Har s. 576.) [Ve kısa kısa soludu (anhelavit) ve bir ses yahut seda çıkardı. (Golius, KL’deki bir haşiyeden.)] ― -b2- Kuzey rüzgârı hakkında da şöyle dersin: **تَحْدُو السَّحَابَ**, yani (mecaz kabul edilerek:) Bulutları sürer. (S.) ― -b3- Ve **حَدَاهُ عَلَى كَذَا** (mecaz kabul edilerek:) Onu, böyle bir şeyi yapmaya sevk etti, kışkırttı, yahut harekete geçirdi. (Msb, TA.) ― -b4- Ve **حَدَاهُ** (mecaz kabul edilerek:) Onu izledi; yani gece gündüzü; (K;) bunun gibi ↓ **احتداهُ** da: (AHn, K:) ve böylece [yaban] erkek eşek dişi eşeklerini; ve herhangi bir şey başka bir şeyi. (TA.) Buradan şu söz: **لَا أَفْعَلُهُ مَا حَدَا اللَّيْلُ النَّهَارَ** (mecaz kabul edilerek:) “Gece gündüzü izledikçe onu yapmayacağım.” (TA.) ― -b5- 5’e de bak.

4 **أَحْدَوَ**: 5’e bak.

**تحدّاهُ**
5 **تحدّاهُ** **أحد حد تحداه تحداة تحدى**, aslî anlamında, **الحُدَآءُ** babındandır ve şu demektir: O (deve sürücüsü), onunla, yahut ona karşı, üstünlük için yarıştı, rekabet etti, çekişti; (yani başka bir sürücüyle) develeri sürmede yahut onlara şarkı söylemekle sevk etmede; her biri, bunu yapmada ötekinin kudretini ortaya çıkarmayı ister. (Z, TA.) ― -b2- [Ve buradan,] O, onunla, (S, K, * K’da md. **حدى**’de zikredilmiştir,) herhangi bir fiilde yahut işte üstünlük için yarıştı, rekabet etti ve çekişti. (S.) Şöyle dersin: **تَحَدَّيْتُ النَّاسَ القُرْآنَ** “İnsanların kudretini ortaya çıkarmayı istedim ki, hangimizin [Kur’ân’ı] okumada yahut tilâvette daha mahir olduğu bilinsin”: bu, kavminin üstün şerefi için başkalarıyla çekişen bir kimsenin sözündeki gibidir: “Benim kavmim gibi, yahut onlardan biri gibi bir kavim getirin.” (Msb.) Muhammed hakkında bir rivayette şöyle denilmiştir: **تَحَدَّى العَرَبَ بِالقُرْآنِ** [Kur’ân ile Araplara karşı yarıştı yahut çekişti]. (TA.) Ve kişi şöyle der: **تَحَدَّى صَاحِبَهُ القِرَآءَةَ**, ve **الصِّرَاعَ**, [Okumada yahut tilâvette ve güreşte arkadaşıyla yarıştı yahut çekişti], ikisinden hangisinin daha üstün okuyucu yahut tilâvet edici ve daha üstün güreşçi olduğu görülsün diye. (TA.) ― -b3- Ayrıca: Ona yöneldi; onu hedef edindi; onu aradı, ona gayret etti, onu takip etti, yahut ona ulaşmaya erişmeye yahut elde etmeye gayret etti; onu kastetti yahut niyet etti; (AA, ve K * ve TA md. **حدى**’de;) bunun gibi ↓ **حَدَاهُ** da, (AA, TA,) ve ↓ **احداهُ**. (Sgh, ve K, aynı yer.) Buradan Mücâhid’in sözü: **كُنْتُ أَتَحَدَّى القُرْآنَ فَأَقْرَأُ** [Kur’ân’ı okumayı yahut tilâvet etmeyi hedef edinirdim; böylece okurdum yahut tilâvet ederdim]. (AA, TA.)

**تَحَادَتِ الاـِبِلُ**
6 **تَحَادَتِ الاـِبِلُ** **تحادت الابل** Develer birbirlerini sevk ettiler. (K.)

8 **اـِحْتَدَوَ**: 1’e bak, iki yerde.

**لَا أَفْعَلُهُ حَدَا الدَّهْرِ**
**لَا أَفْعَلُهُ حَدَا الدَّهْرِ** ذ Onu asla yapmayacağım; (K;) gece gündüzü izledikçe. (TA. [1’e bak.])

**حَدْوَآءُ**
**حَدْوَآءُ** **حدوآء** Kuzey rüzgârı; (S, K;) çünkü bulutları sürer: müzekker şekil olan **أَحْدَى** kullanılmaz. (S.)

**حُدَآءٌ**
**حُدَآءٌ** **حدآء**: 1’e bak, iki yerde.

**حُدُوٌّ**
**حُدُوٌّ** **حدو**: **حِدَأَةٌ**’ye bak, md. **حدأ**’de.

**حُدَىٌّ**
**حُدَىٌّ** **حد حدى حدي**: **حِدَأَةٌ**’ye bak, md. **حدأ**’de.

**حُدَيَّةٌ**
**حُدَيَّةٌ** **حدي حديه حدية**: **حِدَأَةٌ**’ye bak, md. **حدأ**’de.

**حُدَيَّا**
**حُدَيَّا** **حدي حديا** Üstünlük için bir yarışma yahut rekabet ve çekişme. (K. [Orada md. **حدى**’de zikredilmiştir; fakat bu maddeye aittir, (5’e bak,) tıpkı **حُجَيَّا**’nın md. **حجو**’ya ait olması gibi.]) -A2- [Üstünlük için yarışan yahut rekabet edip çekişen kimse.] Şöyle dersin: **أَنَا حُدَيَّاكَ بِهٰذَا الأَمْرِ** [Ben bu işte seninle yarışan, vb., kimseyim], yani tek başına bana karşı bir hasım olarak ortaya çık ve bu işte benimle yarış yahut çekiş. (T, S, * K, * TA,) (T, TA.) ― -b2- Ve **هُوَ حُدَيَّاهُمْ** Onlara yönelir; onları hedef edinir; onları arar, onlara gayret eder, onları takip eder, yahut onlara ulaşmaya yahut erişmeye gayret eder. (TA.) ― -b3- Ve **هٰذَا حُدَيَّا هٰذَا** Bu, bunun benzeri yahut şekilce benzeridir. (As, TA.) ― -b4- Ve **حُدَيَّا النَّاسِ** İnsanlardan biri. (Kr, K.) -A3- **حِدَأَةٌ**’ye de bak, md. **حدأ**’de.)

**حَدَّآءٌ**
**حَدَّآءٌ** **حدآء**: hemen ardından gelene bak.

**حَادٍ**
**حَادٍ** **حاد حادي** Süren yahut sürücü [develerin; yahut onları şarkı söylemekle sevk eden yahut coşturan, yahut onları şarkı söylemekle sevk eden yahut coşturan kimse: 1’e bak]: (Mgh:) çoğulu **حُدَاةٌ**. (TA.) Şöyle dersin: **رَجُلٌ حَادٍ**, ve ↓ **حَدَّآءٌ** [ikincisi mübalağa sıfatıdır]. (K.) ― -b2- Ayrıca [yaban] erkek eşeğe de uygulanır; anlamı: Dişi eşeklerini önünde süren. (S, * TA.) Ona **حَادِى ثَلَاثٍ** [Üç dişi eşeğin önünde süren], (S, TA,) ve **حَادِى ثَمَانٍ** [Sekiz dişi eşeğin önünde süren] denir. (TA.) ― -b3- **حَادِى النَّجْمِ** [lafzen: yıldız kümesinin sürücüsü yahut sevk edicisi] **الدَّبَرَانُ** demektir [yani (mecaz kabul edilerek:) Hyades; yahut onun beş baş yıldızı; yahut onun en parlak yıldızı, Boğa’nın α’sı]: (TA:) ve böylece **حَادِى النُّجُومِ** [lafzen: yıldızların sürücüsü yahut sevk edicisi]. (S, md. **مِجْدَحٌ**.) ― -b4- **الحَوَادِى** [müennes **الحَادِيَةُ**’nin çoğulu] (mecaz kabul edilerek:) Arka bacaklar demektir; çünkü ön bacakları izlerler. (K.) Ve (mecaz kabul edilerek:) Herhangi bir şeyin sonrakı yahut arka, yahut son, yahut en arka kısımları yahut parçaları. (Az, TA.) ― -b5- **حَادٍ**, ayrıca **حَدَا**’nın, **تحدّى** ile eş anlamlı olarak, ism-i fâilidir; böylece “bir şeye yönelen; vb.” demektir. (AA, TA.) -A2- **حَادِىَ عَشَرَ**, vb.: md. **وحد**’a bak.

**اـِحْدَى**
**اـِحْدَى** **احدى احدي أحد أحدى أحدي أحديي اـحدى حدا حدي** **أَحَدٌ**’ün müennesi: md. **احد**’a bak.

**بَيْنَهُمْ أُحْدِيَّةٌ**
**بَيْنَهُمْ أُحْدِيَّةٌ** ذ ve **أُحْدُوَّةٌ** Aralarında, **حُدَآء**’dan belirli bir tür kullanımdadır. (Lh, K.)

### [Salmone](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AD%D8%AF%D9%88/sozluk/salmone.md) — H. Anthony Salmone · 19. yy

حَدَا
حَدَا U ( n. ac. حَدْو 1 ,  حَدَآء [ 23A ] ,  حُدَآء [ 24A ] ),
a.  Drove, urged on ( camels &  c. ).

تَحَدَّوَ
تَحَدَّوَ V ,
a.  Vied, contended, competed with.

حَادٍ
حَادٍ [ 21 ] , ( pl. حُدَاة ),
a.  Cameldriver.

حَدّآء
حَدّآء [ 28A ],
a.  Camel-driver.

حَدْوآء
حَدْوآء [ 42 ],
a.  North wind.

حَادي
حَادي
a.  One.

أَلْحَادِي عَشَر
أَلْحَادِي عَشَر
a.  Eleventh.

أَلْحَادي وَالعِشْرِيْن
أَلْحَادي وَالعِشْرِيْن
a.  Twenty-first.

أُحْدُوَّة
أُحْدُوَّة ,  أُحْدِيَّة
a.  Camel-driver's chant.

##### Türkçe

حَدَا
**حَدَا** U (n. ac. **حَدْو** 1, **حَدَآء** [23A], **حُدَآء** [24A]),
a. (develeri vb.) sürdü, sevk etti.

تَحَدَّوَ
**تَحَدَّوَ** V,
a. Yarıştı, çekişti, rekabet etti.

حَادٍ
**حَادٍ** [21], (pl. **حُدَاة**),
a. Deve sürücüsü.

حَدّآء
**حَدّآء** [28A],
a. Deve sürücüsü.

حَدْوآء
**حَدْوآء** [42],
a. Kuzey rüzgârı.

حَادي
**حَادي**
a. Bir.

أَلْحَادِي عَشَر
**أَلْحَادِي عَشَر**
a. On birinci.

أَلْحَادي وَالعِشْرِيْن
**أَلْحَادي وَالعِشْرِيْن**
a. Yirmi birinci.

أُحْدُوَّة
**أُحْدُوَّة**, **أُحْدِيَّة**
a. Deve sürücüsünün nağmesi.
