# حذف (ح-ذ-ف) — Arapça kök

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AD%D8%B0%D9%81
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%AD%D8%B0%D9%81

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Harfler: ح - ذ - ف
- Bu kök Kur'an'da geçmiyor.
- 9 sözlük

## Sözlükler (9)

### [Kitâbu'l-'Ayn](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AD%D8%B0%D9%81/sozluk/kitab_ayn.md) — Halîl b. Ahmed · 8. yy

باب الحاء والذال والفاء معهما
ح ذ ف يستعمل فقط
حذف:
الحَذْفُ: قَطْفُ الشَّيْء من الطَّرَف كما يُحْذَف طَرَفُ ذَنَب الشّاة والمَحْذُوفُ: الزِّقُّ، قال الأعشى:
قاعداً حَوْلَه النَّدامَى فما يَنْ		فَكُّ يُؤْتَى بمُوكَرٍ مَحْذُوفِ
والحَذْف: الرَّمْيُ عن جانِبٍ والضَّرْب عن جانبٍ.
وتقول: حَذَفني فلانٌ بجائزة أي: وَصَلَني.
وحَذَفَه بالسَّيْف: على ما فَسَّرْتُه من الضَّرْب عن جانب.
والحَذفَ: ضَرْبٌ من الغَنَم السُّود الصِّغار، واحدها حَذَفة.
وفي الحديث: "لا يَتَخَلَّلُكُم الشَّيْطان كأولاد الحَذَف" قال الشاعر:
فأضْحَتِ الدّارُ قَفْراً لا أنيسَ بها		إلاّ القِهادُ مع القَهْبيِّ والحَذَفُ

##### Türkçe

**حاء** ve **ذال** ve **فاء** babı, onlarla birlikte

**ح ذ ف** yalnızca kullanılır.

**حذف**:

**الحَذْفُ**: şeyin uçtan koparılmasıdır; nitekim koyunun kuyruğunun ucu **يُحْذَف** edilir; ve **المَحْذُوفُ**: tulumdur; **الأعشى** dedi ki:

Etrafında nedimler olduğu hâlde otururken; artık ayrılmaz, **مُوكَرٍ مَحْذُوفِ** ile getirilir.

Ve **الحَذْف**: bir yandan atmadır ve bir yandan vurmaktır.

Ve dersin ki: “Falanca beni **بجائزة** **حَذَفني** etti”; yani: bana ulaştı.

Ve onu kılıçla **حَذَفَه** etti: benim onu, bir yandan vurma olarak açıkladığım üzere.

Ve **الحَذفَ**: küçük siyah koyunlardan bir türdür; onun teki **حَذَفة**’dir.

Ve hadiste: “Şeytan, **أولاد الحَذَف** gibi aranıza girip aranıza karışmasın.” Şair dedi ki:

Ev, içinde hiçbir ünsiyet edeni olmayan ıssız bir yer oldu;
ancak **القِهادُ** ile **القَهْبيِّ** ve **الحَذَفُ** (vardır).

### [es-Sıhâh](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AD%D8%B0%D9%81/sozluk/sihah.md) — Cevherî · 10. yy

حَذْفُ الشيءِ: إسقاطُه. يقال: حَذَفْتُ من شَعْري ومن ذَنَبِ الدابَة، أي أخذت. والحُذافَةُ: ما حَذَفْتَهُمن الأديم وغيرِه. ويقال أيضاً: ما في رَحْلِهِ حُذافَةٌ، أي شيء من الطعام.
قال يعقوب: يقال: أكلَ الطعامَ فما ترك منه حُذافَةً، واحتمل رَحْلَهُ فما ترك منه حُذافَةً. وحَذَفءتُهُ بالعصا، أي رميتُهُ بها. وحَذَفْتُ رأسَه بالسيف، إذا ضربته فقطعتَ منه قطعةً.
وحَذَّفَهُ تَحْذيفاً، أي هيَّأَه وصنَعه. والحَذْفُ بالتحريك: غنممٌ سودٌ صغارٌ من غنم الحجاز، الواحدة حَذَفَةٌ.

##### Türkçe

**حَذْفُ** şeyin: onu düşürmek/indirmek. Denir ki: “Saçımdan ve binek hayvanının kuyruğundan **حَذَفْتُ**”, yani aldım. Ve **الحُذافَةُ**: deriden ve başkasından **حَذَفْتَهُ** (aldığın) şeydir. Yine denir: “Onun eyerinde **حُذافَةٌ** yoktur”, yani yiyecekten bir şey.

Yakub dedi: Denir: “Yemeği yedi de ondan **حُذافَةً** bırakmadı; eyerini yüklenip götürdü de ondan **حُذافَةً** bırakmadı.” Ve “Onu sopayla **حَذَفءتُهُ**”, yani onu onunla attım. Ve “Kılıçla başını **حَذَفْتُ**”, onu vurduğun zaman da ondan bir parça kestiğinde.

Ve onu **حَذَّفَهُ** (onu) **تَحْذيفاً** (ile), yani onu hazırladı ve yaptı. Ve harekeli olarak **الحَذْفُ**: Hicaz koyunundan küçük siyah koyunlardır; bir tanesi **حَذَفَةٌ**dur.

### [Tehzîbu'l-Luğa](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AD%D8%B0%D9%81/sozluk/tehzib.md) — Ezherî · 10. yy

ح ذ ف
حذف ، وذح
استعمل من وجوهها : حذف ، فذح .
حذف : قال ابْنُ المُظَفَّر : الحَذُف : قَطْفُ الشَّيءِ من الطَّرَفِ كما يُحْذَفُ ذنب الدَّابَّة . قال : والمَحْذُوفُ : الزِّقُّ ، وأنشد :
قاعداً حَوْلَهُ النَّدَامى فما يَنْ
فَكُّ يُؤْتَى بمُوكَرٍ مَحْذُوفِ
المُوكَرُ : الزِّقُّ الملآنُ ، ورَوَاهُ شمر عن ابْن الأَعْرَابي مَجْدُوف ومَجْذُوف بالجيم وبالدَّال أو بالذَّال . قال : ومَعْناهُما المقَطُوعُ ، ورَواه أبو عُبَيد مَنْدُوف ، فأَمَّا مَحْذُوف فما رَواه غير الليث . قال : والحذْفُ : الرَّمْيُ عن جانِبٍ . تقول : حَذَفَ يحْذِفُ حَذْفاً .
وتقول : حَذَفني فُلانٌ بجائِزَةٍ أَيْ وَصَلني .
قال : وَحَذَفَه بالسَّيف إذا ضَرَبَه .
ابن شميل : الأبْقَعُ : الغُرَابُ الأبْيَضُ الجَنَاح .
قال : والحَذْفُ : الصِّغَارُ السُّودُ ، والواحدة حَذَفَةٌ وهي الزِّيغَانُ التي تُؤكَل ، والحَذَفُ : الصِّغارُ مِنَ النِّعاج ، قال : والحَذَفُ : شاءٌ صِغارٌ ليست لها أذنابٌ ولا آذانٌ يُجاءُ بها مِنْ جُرَشَ .
وفي حديث النبي ( صلى الله عليه وسلم ) ( تَرَاصُّوا بَيْنَكُم في الصلاة لا تَتَخَلَّلُكُم الشياطينُ كأنها بناتُ حَذَفٍ ) .
قال أبو عُبَيد : الحَذَفُ هي هذه الغَنمُ الصِّغار الحجازية واحدتها حَذَفَة ، ويقال لها : النَّقَدُ أيضاً . قال : وقد فُسِّر الحَذَفُ في بعض الرِّواية أنها ضَأنٌ سُودٌ جُرْدٌ صِغارٌ تكون باليمن .
قال أبو عُبَيد : وهذا أحبُّ التَّفسيرين إليَّ لأَنَّه في الحديث .
والعربُ تقولُ : حَذَفَه بالْعَصَا إذا رَمَاهُ بها .
قلت : وقد رأيتُ رُعْيانَهم يَحْذِفُونَ الأرانب بِعِصيِّهم إذا عَدَتْ ودَرَمَتْ بين أيديهم فرُبَّما أصابت العصا قَوَائِمَها فيصيدُونها ويذبحُونها .
وأما الخَذْفُ بالخاء فإنه الرَّمْيُ بالحَصَى الصِّغار بأطراف الأصابع ، يقال : خذَفَه بالحَصَى خَذْفاً .
ورُوِي عن النبي ( صلى الله عليه وسلم ) أنه نَهَى عن الخَذْفِ بالحَصى ، وقال : ( إنه يَفْقَأُ العَيْنَ ولا يَنْكِي عَدُوّاً ولا يُحْرِزُ صَيْداً ) ، ورَمْيُ الجِمَارِ يكون بِمِثْل حَصَى الخَذْف وهي صِغارٌ .
ورَوَى الحَرَّاني عن ابن السِّكِّيت أنه قال : يقال : ما في رَحْلِهِ حُذَافَةٌ أي شيءٌ من طعام ، وأكلَ الطَّعام فما ترك منه حُذَافَةً ، واحتملَ رَحْلَهُ فما ترك منه حُذَافَةً .
قلتُ : وأصحابُ أبي عُبَيْدٍ رَوَوْا هذا الحرف في باب النَّفي حُذَافَةٌ بالقاف ، وأنكره شَمِر ، والصَّواب ما قاله ابن السّكِّيت ونحو ذلك قاله اللِّحْياني بالفاءِ في ( نوادره ) وقال : حُذَافَةُ الأَدِيم : ما رُمِيَ منه .
قلت : وتَحْذِيفُ الشَّعَرِ تَطْرِيرُه وتسويته ، وإذا أخذتَ من نواحيه ما تُسوِّيهِ به فقد حَذَّفْتَه ، وقال امْرؤْ القيس :
لها جَبْهةٌ كَسَرَاة المِجَنْ
نِ حَذَّفَهُ الصَّانِعُ المُقْتدِر
وقال النَّضْرُ : التَحْذِيفُ في الطُّرَّةِ أن تُجْعَلَ سُكَيْنِيَّةً كما يفعل النَّصارى .
فذح : أهمله الليثُ .
وقال ابن دُريد : تَفَذَّحَتِ النَّاقةُ وانْفَذَحَت إذا تَفَاجّتْ لِتَبولَ .
قلتُ : ولم أسمع هذا الحرف لغيرِه ، والمعروفُ في كلامهم بهذا المعنى تَفَشِّحَتْ وتَفَشَّجَتْ بالحاء والجيم .

##### Türkçe

ح ذ ف
**حذف** , ve **وذح**
Onun vecihlerinden kullanıldı: **حذف** , **فذح** .
**حذف** : İbnü’l-Muzaffer dedi: **الحَذُف**: şeyin uçtan koparılmasıdır; tıpkı binen hayvanın kuyruğunun **يُحْذَفُ** edilmesi gibi. Dedi: ve **المَحْذُوفُ**: tulumdur; ve inşad etti:
قاعداً حَوْلَهُ النَّدَامى فما يَنْ
فَكُّ يُؤْتَى بمُوكَرٍ مَحْذُوفِ
**المُوكَرُ**: dolu tulumdur; ve Şemmer onu İbnü’l-A‘râbî’den **مَجْدُوف** ve **مَجْذُوف** diye rivayet etti; **الجيم** ile ve **الدَّال** ile yahut **الذَّال** ile. Dedi: ve ikisinin manası: kesilmiş olandır. Ve Ebû ‘Ubeyd onu **مَنْدُوف** diye rivayet etti. Amma **مَحْذُوف** ise onu Leys’ten başkası rivayet etmedi. Dedi: ve **الحذْفُ**: yandan atmadır. Dersin ki: **حَذَفَ** **يحْذِفُ** **حَذْفاً**.
Ve dersin ki: falan kimse beni bir **جائِزَةٍ** ile **حَذَفني** etti; yani bana ulaştırdı.
Dedi: ve onu kılıçla **حَذَفَه** ettiğinde, onu vurduğunda (böyledir).
İbn Şümeyl: **الأبْقَعُ**: kanadı beyaz kargadır.
Dedi: ve **الحَذْفُ**: siyah küçüklerdir; tekili **حَذَفَةٌ**’dir; o, yenilen **الزِّيغَانُ**’dır. Ve **الحَذَفُ**: koyunların küçükleridir. Dedi: ve **الحَذَفُ**: kuyrukları ve kulakları olmayan küçük koyunlardır; **جُرَشَ**’tan getirilir.
Ve Nebî’nin (sallallahu aleyhi ve sellem) hadisinde: (Namazda aranızda sıkı durun; şeytanlar aranıza girmesin; sanki onlar **بناتُ حَذَفٍ**’dir.)
Ebû ‘Ubeyd dedi: **الحَذَفُ** Hicazlı bu küçük koyunlardır; tekili **حَذَفَة**’dir; ve onlara **النَّقَدُ** da denir. Dedi: ve **الحَذَفُ** bazı rivayette, Yemen’de bulunan siyah, tüysüz, küçük koyunlar diye tefsir edilmiştir.
Ebû ‘Ubeyd dedi: ve bu, iki tefsirin bana daha sevimli olanıdır; çünkü o hadistedir.
Ve Araplar der ki: onu sopa ile **حَذَفَه** ettiğinde, onu onunla attı.
Dedim: ve onların çobanlarını gördüm; tavşanlar koşup önlerinde sıçrayıp kabardığında, onları sopalarıyla **يَحْذِفُونَ**; belki sopa onların ayaklarına isabet eder de onları avlarlar ve boğazlarlar.
Ama **الخَذْفُ** ( **الخاء** ile) ise, küçük çakıl taşlarını parmak uçlarıyla atmaktır; denir ki: onu çakıl ile **خذَفَه** etti, **خَذْفاً**.
Ve Nebî’den (sallallahu aleyhi ve sellem) rivayet edildi ki, çakıl ile **الخَذْفِ**’i yasakladı ve dedi: (Şüphesiz o gözü patlatır; bir düşmanı yaralamaz ve bir avı elde etmez.) Ve **الجِمَارِ**’ın atılması, **حَصَى الخَذْف** misliyle olur; ve o, küçüklerdir.
Ve el-Harrânî, İbnü’s-Sikkît’ten rivayet etti ki o dedi: denir ki: onun eyerinde **حُذَافَةٌ** yoktur; yani yiyecekten bir şey (yoktur). Ve yemeği yedi de ondan **حُذَافَةً** bırakmadı. Ve eyerini yükledi de ondan **حُذَافَةً** bırakmadı.
Dedim: ve Ebû ‘Ubeyd’in ashabı bu harfi nefy babında **حُذَافَةٌ** ( **القاف** ile) diye rivayet ettiler; Şemmer onu inkâr etti. Ve doğru olan, İbnü’s-Sikkît’in söylediğidir. Ve bunun benzerini el-Lihyânî **الفاءِ** ile ( **نوادره**’de) söyledi ve dedi: **حُذَافَةُ الأَدِيم**: ondan atılan şeydir.
Dedim: ve **تَحْذِيفُ الشَّعَرِ** onun kenarlarını saçaklamak ve düzeltmektir; ve onunla düzeltmek için çevrelerinden aldığında, onu **حَذَّفْتَه** etmiş olursun. Ve İmru’ül-Kays dedi:
لها جَبْهةٌ كَسَرَاة المِجَنْ
نِ حَذَّفَهُ الصَّانِعُ المُقْتدِر
Ve en-Nadr dedi: **التَحْذِيفُ** perçemde, Hristiyanların yaptığı gibi onu **سُكَيْنِيَّةً** kılmandır.
**فذح** : Leys onu ihmal etti.
Ve İbn Düreyd dedi: deve **تَفَذَّحَتِ** ve **انْفَذَحَت**; bevletmek için bacaklarını açtığında.
Dedim: bu harfi ondan başkası için işitmedim; ve onların sözünde bu manayla bilinen, **تَفَشِّحَتْ** ve **تَفَشَّجَتْ**’tir; **الحاء** ve **الجيم** ile.

### [Esâsü'l-Belâğa](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AD%D8%B0%D9%81/sozluk/esas.md) — Zemahşerî · 12. yy

ح ذ ف
حذف ذنب فرسه إذا قطع طرفه وفـرس محـذوف الذنـب‏.‏
وزق محـذوف‏:‏ مقطـوع القوائـم‏.‏
وحذف رأسه بالسيف‏:‏ ضربه فقطع منه قطعة‏.‏
وحذف الأرنب بالعصا‏:‏ رماها بها‏.‏
يقال‏:‏ ومن المجاز‏:‏ حذفه بجائزة‏:‏ وصله بها‏.‏
وما في رحله حذافة أي شيء يسير من طعام وغيره وهي ما حذف من وشائظ الأديم وما أشبهه‏.‏
وتقول‏:‏ أكل فما أبقى حذافه وشرب فما ترك شفافه‏.‏
وحذف الصانع الشيء‏:‏ سواه تسوية حسنة كأنه حذف كل ما يحب حذفه حتى خلا من كل عيب وتهـذب ومنـه فلـان محـذف الكلـام وقيـل بنـت الخـس‏:‏ أي الصبيـان شـر فقالت المحذفة الكلام الذي يطيع أمه ويعصي عمه والتاء للمبالغة‏.‏
وقال امرؤ القيس‏:‏ لها حبهة كسراة المجن حذفه الصانع المقتـدر

##### Türkçe

ح ذ ف
**حذف**: atının kuyruğunu, ucunu kestiği zaman (böyledir); ve **فرس محذوف الذنب**: kuyruğu kesik at.
Ve **زق محذوف**: ayakları kesilmiş (tulum).
Ve **حذف رأسه بالسيف**: ona vurdu da ondan bir parça kesti.
Ve **حذف الأرنب بالعصا**: onu onunla (değnekle) attı.
Denir: ve mecazdan: **حذفه بجائزة**: onu onunla (ödülle) ulaştırdı/bağışladı.
Ve eyerinde **حذافة** vardır; yani yiyecek ve başkasından az bir şey; ve o, derinin kayışlarından ve benzerinden kesilip atılan şeydir.
Ve dersin: Yedi de **حذافه**sini bırakmadı; içti de **شفافه**sini terk etmedi.
Ve **حذف الصانع الشيء**: onu güzel bir düzeltmeyle düzeltti; sanki sevdiği her şeyi kesip atmış da her ayıptan boşalmış, terbiye edilmiş; ve ondan: falan **محذف الكلام**dır; ve **بنت الخس** denildi: yani oğlanlar şerdir; sonra **المحذفة الكلام** dedi: annesine itaat edip amcasına isyan eden (oğlan); ve **التاء** mübalağa içindir.
Ve İmru’ul-Kays dedi:
Onun bir **حبهة**si vardır; kalkanın sırtı gibi; onu kudretli sanatkâr düzeltmiştir.

### [Lisânü'l-Arab](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AD%D8%B0%D9%81/sozluk/lisan.md) — İbn Manzûr · 13. yy

حذَفَ الشيءَ يَحْذِفُه حَذْفاً: قَطَعَه من طَرَفه، والحَجَّامُ يَحْذِفُ الشعْر، من ذلك. والحُذافةُ: ما حُذِفَ من شيء فَطُرِح، وخص اللحياني به حُذافةَ الأَديم. الأَزهري: تَحْذِيفُ الشَّعر تَطْريرُه وتَسْويَتُه، وإذا أَخذت من نواحيه ما تُسَوِّيه به فقد حَذَّفْتَه؛ وقال امرؤ القيس:
لها جَبْهةٌ كسَراةِ المِجَنِّ
حَذَّفَه الصّانِعُ الـمُقْتَدِرْ
وهذا البيت أَنشده الجوهري على قوله حَذَّفَه تَحْذيفاً أَي هَيَّأَه وصَنَعه، قال: وقال الشاعر يصف فرساً؛ وقال النضر: التَّحْذِيفُ في الطُّرّة أَن تُجْعل سُكَيْنِيَّةً كما تفعل النصارى. وأُذن حَذْفاء: كأَنها حُذِفَتْ أَي قُطِعَتْ. والحِذْفةُ القِطْعة من الثوب، وقد احْتَذَفَه وحَذَف رأْسَه. وفي الصحاح: حذَف رأْسه بالسيف حَذْفاً ضربه فقطَع منه قِطْعة. والحَذْفُ: الرَّمْيُ عن جانِبٍ والضرْبُ عن جانب، تقول: حَذَفَ يَحْذِفُ حَذْفاً. وحَذَفَه حذْفاً: ضربه عن جانب أَو رَماه عنه، وحَذَفَه بالعَصا وبالسيف يَحْذِفُه حَذْفاً وتَحَذَّفه: ضربه أَو رماه بها. قال الأَزهري: وقد رأَيتُ رُعْيانَ العرب يَحْذِفُون الأَرانِبَ بِعِصِيَّهم إذا عَدَتْ ودَرَمَتْ بين أَيديهم، فربما أَصابت العصا قوائمها فيَصِيدونها ويذبحونها. قال: وأَما الخَذْفُ، بالخاء، فإنه الرمي بالحَصى الصّغار بأَطراف الأَصابع، وسنذكره في موضعه. وفي حديث عَرْفجةَ: فتناوَلَ السيف فحَذَفَه به أَي ضربه به عن جانب. والحَذْفُ يستعمل في الرمْي والضرب مَعاً. ويقال: هم بين حاذِفٍ وقاذِفٍ؛ الحاذِفُ بالعصا والقاذِفُ بالحجر. وفي المثل: إياي وأَن يَحْذِفَ أَحَدُكم الأَرْنَبَ؛ حكاه سيبويه عن العرب، أَي وأَن يرمِيَها أَحد، وذلك لأَنها مَشْؤُومةٌ يتطير بالتعرّض لها. وحَذَفَني بجائزة: وصلني.
والحَذَفُ، بالتحريك: ضَأْنٌ سُود جُرْدٌ صِغار تكون باليمن. وقيل: هي غنم سود صغار تكون بالحجاز، واحدتها حَذَفةٌ، ويقال لها النَّقَدُ أَيضاً. وفي الحديث: سوّوا الصُّفُوف، وفي رواية: تَراصُّوا بينكم في الصلاة لا تَتَخَلَّلُكم الشياطين كأَنها بَناتُ حَذَف، وفي رواية: كأَولاد الحذف يزعمون أَنها على صورة هذه الغنم؛ قال:
فأَضْحَتِ الدّارُ قَفْراً لا أَنِيسَ بها،
إلا القِهادُ مع القَهْبيِّ والحَذَف
اسْتَعاره للظِّباء، وقيل: الحَذَفُ أَوْلادُ الغنم عامّةً؛ قال أَبو عبيد: وتفسير الحديث بالغنم السُّود الجُرْد التي تكون باليمن أَحَبُّ التفسيرين إليّ لأَنها في الحديث، وقال ابن الأَثير في تفسير الحذف: هي الغنم الصغار الحجازية، وقيل: هي صغار جُرْدٌ ليس لها آذان ولا أَذناب يُجاء بها من جُرَشِ اليَمنِ.الأَزهري عن ابن شميل: الأَبقعُ الغراب الأَبيض الجناح، قال: والحَذَفُ للصغار السود والواحد حَذَفة، وهي الزِّيغان التي تؤكل، والحذَف الصغار من النِّعاج.
الجوهري: حَذْفُ الشيء إسْقاطُه، ومنه حَذَفتُ من شَعري ومن ذَنَب الدابّة أَي أَخذت. وفي الحديث: حَذْفُ السلام في الصلاة سُنّةٌ؛ هو تخفيفه وترك الإطالة فيه، ويدل عليه حديث النَّخَعِيّ: التكبير جَزْمٌ والسلام جَزْمٌ فإنه إذا جَزَمَ السلام وقطعَه فقد خفَّفه وحَذفه. الأَزهري عن ابن الـمُظفَّر: الحَذْفُ قَطْفُ الشيء من الطرَف كما يُحْذَفُ ذَنَب الدابة، قال: والـمَحْذُوفُ الزِّقُّ؛ وأَنشد:
قاعِداً حَوْلَه النَّدامَى، فما يَنْـ
ـفَكُّ يُؤتَى بِمُوكَرٍ مَحْذوفِ
قال: ورواه شمر عن ابن الأَعرابي مَجْدوف ومَجْذُوف، بالجيم وبالدال أَو بالذال، قال: ومعناهما المقطوع، ورواه أَبو عبيد مَنْدُوف، وأَما محذوف فما رواه غير الليث، وقد تقدّم ذكره في الجيم.
والحَذفُ: ضرب من البَطّ صِغار، على التشبيه بذلك. وحذَفُ الزرع: ورَقُه.وما في رَحْله حُذافةٌ أَي شيء من طعام. قال ابن السكيت: يقال أَكلَ الطعام فما ترك منه حُذافةً، واحتمل رَحْله فما ترك منه حُذافةً أَي شيئاً. قال الأَزهري: وأَصحاب أَبي عبيد رَوَوا هذا الحرف في باب النفي حُذاقة، بالقاف، وأَنكر شمر والصواب ما قال ابن السكيت، ونحو ذلك قاله اللحياني، بالفاء، في نوادره، وقال: حُذافةُ الأَدِيمِ ما رُمِيَ منه. وحُذَيْفَةُ: اسم رجل. وحَذْفةُ: اسم فرس خالد ابن جعفر بن كِلاب؛ قال: فَمَنْ يَكُ سائلاً عَني، فإني
وحَذْفةَ كالشَّجَا تحتَ الوَرِيدِ

##### Türkçe

**حذَفَ** şeyi **يَحْذِفُه** **حَذْفاً**: onu ucundan kesti; ve berber **يَحْذِفُ** saçı; bundan (dır). Ve **الحُذافةُ**: bir şeyden **حُذِفَ** edilip atılan şey; ve Lihyânî onu özellikle **حُذافةَ الأَديم** için tahsis etti. Ezherî: **تَحْذِيفُ الشَّعر** onu tıraş etmek ve düzeltmektir; ve eğer yanlarından onunla düzelteceğin şeyi alırsan, onu **حَذَّفْتَه** olursun; ve İmru’ul-Kays dedi ki:
لها جَبْهةٌ كسَراةِ المِجَنِّ
حَذَّفَه الصّانِعُ الـمُقْتَدِرْ
Ve bu beyti Cevherî, “**حَذَّفَه تَحْذِيفاً**” sözü üzerine rivayet etti; yani onu hazırladı ve yaptı; dedi ki: Ve şair bir atı vasfederek dedi; ve Nadr dedi ki: **التَّحْذِيفُ** perçemde, Hristiyanların yaptığı gibi onu **سُكَيْنِيَّةً** kılmandır. Ve **أُذن حَذْفاء**: sanki **حُذِفَتْ**; yani kesildi. Ve **الحِذْفةُ** elbiseden parça(dır); ve onu **احْتَذَفَه** ve başını **حَذَف** etti. Ve **الصحاح**’ta: kılıçla başını **حَذَف** etti **حَذْفاً**: ona vurdu da ondan bir parça kesti.

Ve **الحَذْفُ**: yandan atma ve yandan vurma(dır); dersin ki: **حَذَفَ يَحْذِفُ حَذْفاً**. Ve onu **حَذَفَه حذْفاً**: ona yandan vurdu yahut onu ondan yana attı; ve onu değnekle ve kılıçla **حَذَفَه**; onu **يَحْذِفُه حَذْفاً**; ve onu **تَحَذَّفه**: onunla ona vurdu yahut onunla onu attı. Ezherî dedi ki: Arap çobanlarını gördüm; önlerinde koşup sıçradığında tavşanları değnekleriyle **يَحْذِفُون**; bazen değnek onların ayaklarına isabet eder de onları avlarlar ve boğazlarlar. Dedi ki: **الخَذْفُ**’a gelince, **بالخاء**, o küçük çakılları parmak uçlarıyla atmaktır; onu yerinde zikredeceğiz. Ve **عَرْفجةَ** hadîsinde: kılıcı aldı da onunla onu **حَذَفَه**; yani onunla ona yandan vurdu. Ve **الحَذْفُ** atmada ve vurmada birlikte kullanılır. Ve denilir: onlar **حاذِفٍ** ile **قاذِفٍ** arasındadır; **الحاذِفُ** değnekle, **القاذِفُ** taşla. Ve meselde: “Bana ve sizden birinizin tavşanı **يَحْذِفَ** etmesine (dikkat edin)”; Sîbeveyh bunu Araplardan nakletti; yani birinin onu atması; bu, çünkü o uğursuzdur; ona ilişmekle uğursuzluk aranır.

Ve beni bir **جائزة** ile **حَذَفَ** etti: bana ulaştırdı.

Ve **الحَذَفُ**, harekeli olarak: Yemen’de bulunan küçük, tüysüz siyah koyun(lar)dır. Ve denildi: Hicaz’da bulunan küçük siyah koyunlardır; bir tanesi **حَذَفةٌ**’dir; ve ona **النَّقَدُ** da denilir. Ve hadîste: safları düzeltin; ve bir rivayette: namazda aranızda sıkı durun; şeytanlar aranıza girmesin; sanki onlar **بَناتُ حَذَف**’tir; ve bir rivayette: sanki **أَولاد الحذف** gibidir; onların bu koyunların sureti üzere olduğunu iddia ederler; dedi ki:
فأَضْحَتِ الدّارُ قَفْراً لا أَنِيسَ بها،
إلا القِهادُ مع القَهْبيِّ والحَذَف
Onu ceylanlar için ödünç aldı; ve denildi: **الحَذَفُ** genel olarak koyunların yavrularıdır; Ebû Ubeyd dedi ki: Hadîsin Yemen’de bulunan tüysüz siyah koyunlarla tefsiri, iki tefsirden bana daha sevimlidir; çünkü o hadîstededir. Ve İbnü’l-Esîr **الحذف**’ün tefsirinde dedi ki: o Hicazlı küçük koyunlardır; ve denildi: o, kulakları ve kuyrukları olmayan küçük tüysüzlerdir; Yemen’in **جُرَش**’inden getirilir. Ezherî, İbn Şümeyl’den: **الأَبقعُ** beyaz kanatlı kargadır; dedi ki: ve **الحَذَفُ** küçük siyahlar içindir; tekili **حَذَفة**’dir; ve o, yenilen **الزِّيغان**’dır; ve **الحذَف** dişi koyunlardan küçüklerdir.

Cevherî: **حَذْفُ** şey, onu düşürmek(tir); ondan: saçımın ve binek hayvanının kuyruğunun bir kısmını **حَذَفتُ**; yani aldım. Ve hadîste: namazda selâmı **حَذْفُ** sünnettir; o, onu hafifletmek ve onda uzatmayı terk etmektir; ve buna **النَّخَعِيّ** hadîsi delâlet eder: tekbir **جَزْمٌ**’dur ve selâm **جَزْمٌ**’dur; çünkü selâmı **جَزَمَ** edip onu kestiğinde onu hafifletmiş ve onu **حَذفه** etmiş olur. Ezherî, İbnü’l-Muzaffar’dan: **الحَذْفُ** bir şeyi uçtan koparmaktır; binek hayvanının kuyruğu **يُحْذَفُ** edildiği gibi; dedi ki: ve **الـمَحْذُوفُ** tulumdur; ve okudu:
قاعِداً حَوْلَه النَّدامَى، فما يَنْـ
ـفَكُّ يُؤتَى بِمُوكَرٍ مَحْذوفِ
Dedi ki: Şemmer onu İbnü’l-A‘râbî’den **مَجْدوف** ve **مَجْذُوف** olarak rivayet etti; **بالجيم** ve **بالدال** yahut **بالذال** ile; dedi ki: ikisinin manası kesilmiş olandır; ve Ebû Ubeyd onu **مَنْدُوف** olarak rivayet etti; **محذوف** ise, onu Leys’ten başkası rivayet etmemiştir; onun zikri daha önce **الجيم**’de geçti.

Ve **الحَذفُ**: küçük ördekten bir tür; bununla benzetme üzere. Ve **حذَفُ الزرع**: onun yaprağıdır. Ve onun eyerinde **حُذافةٌ** yoktur: yani yiyecekten bir şey. İbnü’s-Sikkît dedi ki: “Yemeği yedi de ondan **حُذافةً** bırakmadı” denilir; ve eyerini yükledi de ondan **حُذافةً** bırakmadı; yani bir şey. Ezherî dedi ki: Ebû Ubeyd’in ashabı bu lafzı nefy babında **حُذاقة** olarak, **بالقاف**, rivayet ettiler; Şemmer inkâr etti; doğru olan İbnü’s-Sikkît’in dediğidir; bunun benzerini Lihyânî de, **بالفاء**, **نوادر**’inde söyledi; ve dedi ki: **حُذافةُ الأَدِيمِ** ondan atılan şeydir.

Ve **حُذَيْفَةُ**: bir adam adıdır. Ve **حَذْفةُ**: Kilâb b. Ca‘fer b. Hâlid’in atının adıdır; dedi ki:
فَمَنْ يَكُ سائلاً عَني، فإني
وحَذْفةَ كالشَّجَا تحتَ الوَرِيدِ

### [Kâmûsü'l-Muhît](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AD%D8%B0%D9%81/sozluk/kamus.md) — Fîrûzâbâdî · 15. yy

* ح ذ ف * * حَذْفُ * الشيء وإسقاطه و * حَذَفَهُ * بالعصا رماه بها و * حَذَفَ * رأسه بالسيف إذا ضربه فقطع منه قطعة * والحَذَفُ * بفتحتين غنم سود صغار من غنم الحجاز الواحدة * حَذَفةٌ * بفتحتين وفي الحديث ﴿كأنها بنات حَذَفٍ﴾

##### Türkçe

* ح ذ ف * **حَذْفُ**: şey(in) (ortadan) kaldırılması ve düşürülmesi. Ve **حَذَفَهُ**: onu değnekle ona attı. Ve **حَذَفَ**: kılıçla başını (vurup) ondan bir parça kestiği zaman. Ve **الحَذَفُ**: iki fetha ile; Hicaz koyunundan küçük siyah koyunlar; bir tanesi **حَذَفةٌ**: iki fetha ile. Ve hadiste: ﴿sanki onlar **حَذَفٍ** kızlarıdır﴾

### [Tâcü'l-Arûs](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AD%D8%B0%D9%81/sozluk/tac.md) — Zebîdî · 18. yy

حذفه، يحذفه، حذفا: أسقطه، وحذفه من شعره: إذا أخذه، وكذا من ذنب الدابة، كما في الصحاح، وقال غيره: حذفه حذفا: قطعه من طرفه، والحجام يحذف الشعر، من ذلك.
 حذفه بالعصا: ضربه، ورماه بها، ويقال: هم ما بين حاذف وقاذف: الحاذف بالعصا، والقاذف بالحجر، وفي المثل: ) إياي وأن يحذف أحدكم الأرنب ( حكاه سيبويه عن العرب، أي: وأن يرميها أحد، وذلك لأنها مشؤومة يتطير بالتعرض لها، فالحذف يستعمل في الضرب والرمي معا، وقال الليث: الحذف: الرمي عن جانب، والضرب عن جانب.
 وحذف في مشيته: إذا حرك جنبه وعجزه، قاله النضر. أو حذف: إذا تدانى خطوه، عنه أيضا.
 ومن المجاز: حذف فلانا بجائزة: إذا وصله بها، نقله الزمخشري، وحذف السلام، حذفا: خففه، ولم يطل القوم به، وهو مجاز أيضا، ومنه الحديث: ) حذف السلام في الصلاة سنة (، ويدل عليه حديث النخعي: ) التكبير، جزم والسلام جزم ( فإنه إذا جزم السلام وقطعه، فقد خففه وحذفه.
 الحذافة، ككناسة: ما حذفته من الأديم وغيره، نقله الجوهري والصاغاني، هكذا خص اللحياني به حذافة الأديم، وقيل: هو ما حذف من شيء فطرح، ويقال أيضا: ما في رحله حذافة، نقله الجوهري، ولم يفسره، وقال الصاغاني: أي شيء من الطعام، وقال الزمخشري: أي شيء قليل من الطعام وغيره، وهي ما حذف من وشائظ الأديم ونحوه.
 وتقول أكل فما أبقي حذافة، وشرب فما ترك شفافة وهو مجاز، وقال ابن السكيت: يقال: أكل الطعام فما ترك منه حذافة، واحتمل رحله فما ترك منه حذافة، قال الأزهري، وأصحاب أبي عبيد رووا هذا الحرف في باب النفي: حذافة، بالقاف، وأنكره شمر، والصواب ما قاله ابن السكيت، ونحو ذلك قاله اللحياني بالفاء، في نوادره.
 وحذف، بالفتح: فرس: خالد بن جعفر بن كلاب، وفيها يقول:
  فمن يك سائلا عني فإنـي                      وحذفه كالشجا تحت الوريد الحذفة، كهمزة: المرأة القصيرة، نقله الصاغاني.
 حذافة، كثمامة: أو بطن من قضاعة، منهم محمد، وإسحاق ابنا يوسف الحذافيان، الصنعانيان، روى عنهما عبيد بن محمد الكشوري، وروى محمد عن عبد الرزاق الصنعاني، قال الحافظ، وذكر الدارقطني، أن الذي من قضاعة نسب إلى جشم والحارث اني بكر يقال لهم: بنو الحذاقية، بالقاف: قال: ومنهم من قال بالفاء.
 وكجهينة: حذيفة بن أسيد ابن خالد، أبو سريجة الغفاري، بايع تحت الشجرة، وتوفي بالكوفة.
 وحذيفة بن أوس له نسخة عند أولاده، قال النسائي وحده.
 وحذيفة بن عبيد المرادي أدرك الجاهلية، وشهد فتح مصر.

  حذيفة بن اليمان، واسم أبيه حسل، وقيل: حسيل، تبن جابر بن عمرو، وأبو عبد الله العبسي، وقيل: اليمان لقب جدهم جروة بن الحارث، كما سيأتي، توفي سنة 36.
 حذيفة: رجلان آخران أزدي روى عنه جنادة الأزدي في صوم الجمعة، وذلك غلط وبارقي يحدث عنه أبو الخير مرثد اليزني، وهو الأزدي بعينه، وفيه نزاع، غير منسوبين صحابيون، رضي الله تعالى عنهم.
 والمحذوف: الزق، نقله الليث، زاد الزمخشري: المقطوع، وأنشد الليث قول الأعشى:
  قاعدا حوله الندامي فما ين                      فك يؤتى بموكر محذوف ورواه ابن الأعرابي: مجذوف، بالجيم، وبالدال، والذال، ومثله وروى أبو عبيد: ) مندوف ( وأما: محذوف، فما رواه غير الليث.
 قلت: وتبعه الزمخشري.
 والمحذوف في العروض: ما سقط من آخره سبب خفيف، مثل قول امرىء القيس:
  ديار لهند الرباب وفرتني                      ليالينا بالنعف من بدلان فالضرب محذوف.
 وكتؤدة: القصيرة، هكذا وجد في سائر النسخ، وهو مكرر، ولعله سقط من هنا قوله: من النعاج، كما هو في العباب، فالأولى تكون للمرأة، والثانية للنعاج، وهو الصواب إن شاء الله تعالى، ولو جمعها في موضع كما فعله الصاغاني لأصاب.
 والحذف، محركة: طائر، نقله الصاغاني، أو: بط صغار، قال ابن دريد: وليس بعربي محض، وهو شبيه بحذف الغنم، وقال الجوهري: غنم سود صغار حجازية أي من غنم الحجاز، الواحدة حذفة وبه فسر الحديث:  تراصلوا بينكم في الصلاة، لا تتخللكم الشياطين كأنها بنات حذف (، وفي رواية: ) كأولاد الحذف ( ويزعمون أنها على صورة هذه الغنم، وقال الشاعر:
  فأضحت الدار فقرا لا أنيس بهاإلا القهاد مع القهبي والحذف استعارة للظباء، وقيل الحذف: أولاد الغنم عامة.
 أو جرشية يجاء بها من جرش اليمن، وهي صغار جرد بلا أذناب، ولا آذان قاله ابن شميل.
 وقال الليث: الحذف: الزاغ الصغير الذي يؤكل.
 وقال ابن شميل: الأبقع: الغراب الأبيض الجناح، والحذف: الصغار السود، والواحدة حذفة، وهي الزيغان التي تؤكل.
 الحذف من الحب ورقه، كذا في العباب، ونص اللسان: وحذف الزرع: ورقه.
 وقالوا: هم على حذفاء أبيهم، كشركاء، هكذا نقله أبو عمرو في كتاب الحروف، ولم يفسر، ونقله الصاغاني هكذا، ولم يفسره أيضا، كأنهم أرادوا: على سيرته وطريقته.
 والحذافة، بالفتح مشددة: الاست، وقد حذف بها: إذا خرجت منه ريح، قاله ابن عباد? أذن حذفاء، كأنها حذفت، أي: قطعت.
 وحذفه تحذيفا: هيأه وصنعه، قال الجوهري، وهو مجاز، وأنشد لامرىء القيس يصف فرسا:
  لها جبهة كسراة المجن                      حذفه الصانع المقتدر وقال الأزهري: تحذيف الشعر: تطريره وتسويته، وإذا أخذت من نواحيه ما تسويه به فقد حذفته، وأنشد قول امرىء القيس.
 وقال النضر: التحذيف في الطرة: أن تجعل سكينية، كما تفعل النصارى.
 وفي الأساس: حذف الصانع الشيء: سواه تسوية حسنة، كأنه حذف كل ما يجب حذفه حتى خلا من كل عيب وتهذب.

  ومما يستدرك عليه: الحذفة: القطعة من الثوب، وقد احتذفه.
 وحذف رأسه بالسيف حذفا ضربه فقطع منه قطعة، نقله الجوهري، وحذفه حذفا: ضربه عن جانب، أو رماه عنه.
 وقال الليث: الحذف: قطع الشيء من الطرف، كما يحذف ذنب الدابة.
 والحذافي، بالضم: الجحش، عن ابن عباد، قال الصاغاني: وهو تصحيف، صوابه بالقاف، وقد جاء ذكره في الحديث.
 ورجل محذف الكلام، كمعظم: مهذب حسن خال من كل عيب، وهو مجاز، وقيل لابنة الخس: أي الصبيان شر? قالت: المحذفة الكلام، الذي يطيع أمه ويعصي عمه، والتاء للمبالغة.
 وكثمامة: حذافة بن نصر بن غانم العدوي، أدرك النبي صلى الله عليه وسلم، قال الزبير: توفي في طاعون عمواس.
 وحذافي بن حميد بن المستنير ابن حذافي العمي، عن آبائه، وعنه الطبراني.
 وحذافة بن جمح: بطن من قريش، منهم عثمان بن مظعون الحذافي، رضي الله عنه، ذكره ابن السمعاني وآل بيته، ومنهم عبد الله بنث حذافة السهمي، وفيه يقول حسان بن ثابت، لما أرسله النبي صلى الله عليه وسلم بكتابه: قل لرسل النبي - صاح إلى الناس - شجاع ودحية بن خليفه والحذافي من عمارة سهم اتقوا الله في أداء الوظيفه

##### Türkçe

**حذفه**، **يحذفه**، **حذفا**: Onu düşürdü; ve onu şiirinden **حذفه**: onu aldığı zaman; ve binek hayvanının kuyruğundan da böyledir; **الصحاح**’ta olduğu gibi. Başkası dedi ki: onu **حذفه حذفا**: onu ucundan kesti; ve hacamatçı saçı **يحذف**; bundan dolayıdır.

Onu sopayla **حذفه**: ona vurdu ve onu onunla attı. Ve denilir: onlar **حاذف** ile **قاذف** arasındadır: **الحاذف** sopayla (atan/vuran), **القاذف** taşla (atan). Ve meselde: (Bana ve sizden birinizin tavşanı **يحذف** etmesine!) Sîbeveyh bunu Araplardan hikâye etti; yani: birinin onu atması; bu, uğursuz olduğundan, ona ilişmekle uğursuzluk sayılır; böylece **الحذف** hem vurma hem atmada birlikte kullanılır. Leys dedi ki: **الحذف**: yandan atmadır ve yandan vurmaktır.

Yürüyüşünde **حذف** etti: yanını ve kalçasını hareket ettirdiği zaman; bunu Nadr söyledi. Yahut **حذف** etti: adımı birbirine yaklaştığı zaman; yine ondan.

Mecazdan: birine bir ödülle **حذف** etti: onu onunla ulaştırdığı zaman; Zemahşerî onu nakletti. Ve selâmı **حذف** etti, **حذفا**: onu hafifletti ve kavim onunla uzatmadı; bu da mecazdır. Ondan hadis: (Namazda selâmı **حذف** etmek sünnettir). Buna Nehaî’nin hadisi delâlet eder: (Tekbir, kesindir; selâm kesindir). Çünkü selâmı kesin kılıp kestiğinde, onu hafifletmiş ve **حذف** etmiş olur.

**الحذافة**، **ككناسة**: deriden ve başkasından **حذفته** ettiğin şey; Cevherî ve Sâgânî onu nakletti. Lihyânî onu böylece derinin **حذافة**’sına tahsis etti. Ve denildi ki: bir şeyden **حذف** edilip atılan şeydir. Ve ayrıca denilir: eyer takımında **حذافة** yoktur; Cevherî onu nakletti ve açıklamadı. Sâgânî dedi ki: yani yemekten bir şey. Zemahşerî dedi ki: yani yemekten ve başkasından az bir şey; ve o, derinin ve benzerinin şeritlerinden ve benzerinden **حذف** edilendir.

Ve dersin: yedi de **حذافة** bırakmadı; içti de **شفافة** bırakmadı; bu mecazdır. İbnü’s-Sikkît dedi ki: denilir: yemeği yedi de ondan **حذافة** bırakmadı; ve eyer takımını yükledi de ondan **حذافة** bırakmadı. Ezherî dedi ki: Ebû Ubeyd’in ashabı bu harfi nefy babında **حذافة** olarak, **بالقاف** ile rivayet ettiler; Şemr onu inkâr etti; doğru olan İbnü’s-Sikkît’in dediğidir. Bunun benzerini Lihyânî de **بالفاء** ile, **نوادر**’inde söyledi.

Ve **حذف**، **بالفتح**: bir attır: Hâlid b. Ca‘fer b. Kilâb. Onun hakkında şöyle der:
فمن يك سائلا عني فإنـي                      وحذفه كالشجا تحت الوريد

**الحذفة**، **كهمزة**: kısa kadın; Sâgânî onu nakletti.

**حذافة**، **كثمامة**: yahut Kudâa’dan bir karın (kol); onlardan Muhammed ve İshak, Yûsuf’un iki oğlu, **الحذافيان** es-San‘ânî’dir; onlardan Ubeyd b. Muhammed el-Keşûrî rivayet etti; Muhammed, Abdurrezzâk es-San‘ânî’den rivayet etti; Hâfız dedi ki; Dârakutnî zikretti ki: Kudâa’dan olan, Cüşem ve Hâris’e nisbet edildi; yani Bekr; onlara **بنو الحذاقية** denilir, **بالقاف** ile. Dedi ki: ve onlardan **بالفاء** diyen de vardır.

Ve **كجهينة**: Huzeyfe b. Useyd b. Hâlid, Ebû Serîce el-Gıfârî; ağaç altında biat etti; Kûfe’de vefat etti.

Ve Huzeyfe b. Evs’in, evlâtları yanında bir nüshası vardır; yalnız Nesâî söyledi.

Ve Huzeyfe b. Ubeyd el-Murâdî câhiliyeyi idrak etti ve Mısır’ın fethine şahit oldu.

Huzeyfe b. el-Yemân; babasının adı Hasl’dır; ve denildi ki: Husayl; Câbir b. Amr’ın oğludur; ve Ebû Abdillâh el-Absî’dir. Ve denildi ki: **اليمان** onların dedesi Curve b. el-Hâris’in lakabıdır; ileride geleceği üzere; 36 yılında vefat etti.

Huzeyfe: iki başka adamdır; Ezdî’dir; Cünâde el-Ezdî ondan cuma orucunda rivayet etti; bu bir yanlıştır. Ve Bârikî’dir; Ebû’l-Hayr Mersed el-Yeznî ondan rivayet eder; o, aynı Ezdî’dir; onda ihtilaf vardır. Nisbet edilmemiş sahâbîlerdir; Allah Teâlâ onlardan razı olsun.

Ve **المحذوف**: tulumdur; Leys onu nakletti. Zemahşerî artırdı: kesilmiş olan. Leys A‘şâ’nın sözünü şahit getirdi:
قاعدا حوله الندامي فما ين                      فك يؤتى بموكر محذوف
İbnü’l-A‘râbî onu **مجذوف** olarak, **بالجيم** ile, ve **بالدال** ve **الذال** ile rivayet etti; ve onun benzeri. Ebû Ubeyd ( **مندوف** ) rivayet etti. Ama **محذوف**: onu Leys’ten başkası rivayet etmedi.

Dedim ki: Zemahşerî de ona tâbi oldu.

Ve arûzda **المحذوف**: sonundan hafif bir sebebin düştüğü şeydir; İmruü’l-Kays’ın sözü gibi:
ديار لهند الرباب وفرتني                      ليالينا بالنعف من بدلان
Böylece **الضرب** **محذوف**tur.

Ve **كتؤدة**: kısa olan; böylece diğer nüshalarda bulundu; ve o tekrardır. Belki buradan “**من النعاج**” sözü düşmüştür; **العباب**’da olduğu gibi. Böylece birincisi kadın için olur, ikincisi koyunlar için; ve doğru olan budur, inşallah. Eğer onu Sâgânî’nin yaptığı gibi bir yerde toplasaydı isabet ederdi.

Ve **الحذف**، **محركة**: bir kuştur; Sâgânî onu nakletti. Yahut: küçük ördeklerdir. İbn Düreyd dedi ki: saf Arapça değildir; ve koyunun **حذف**’ine benzer. Cevherî dedi ki: Hicazî küçük siyah koyunlar; yani Hicaz koyunundan; bir tanesi **حذفة**’dir. Bununla hadis tefsir edildi: (Namazda aranızda safları bitiştirin; şeytanlar aranıza girmesin; sanki onlar **بنات حذف**’tir). Bir rivayette: ( **كأولاد الحذف** ). Ve onların bu koyunların suretinde olduğunu iddia ederler. Şair dedi ki:
فأضحت الدار فقرا لا أنيس بهاإلا القهاد مع القهبي والحذف
Bu, ceylanlar için bir istiâredir. Ve denildi ki: **الحذف**: koyun yavruları genel olarak.

Yahut: Yemen’in Cerş’inden getirilen Cerşî’dir; kuyruksuz ve kulaksız, küçük, çıplak (kılsız) olanlardır; İbn Şümeyl söyledi.

Leys dedi ki: **الحذف**: yenilen küçük kargadır.

İbn Şümeyl dedi ki: **الأبقع**: kanadı beyaz kargadır; **الحذف**: küçük siyahlardır; bir tanesi **حذفة**’dir; ve onlar yenilen **الزيغان**’dır.

**الحذف**: tanenin yaprağıdır; **العباب**’da böyle. **اللسان**’ın nassı: ve ekini **حذف** etti: onun yaprağı.

Ve dediler: onlar babalarının **حذفاء**’ı üzeredir; **كشركاء**. Ebû Amr bunu **كتاب الحروف**’ta böyle nakletti ve açıklamadı. Sâgânî de onu böyle nakletti ve açıklamadı. Sanki muratları: onun gidişi ve yolu üzeredir.

Ve **الحذافة**، **بالفتح مشددة**: makattır. Ve onunla **حذف** etti: ondan yel çıktığı zaman; İbn Abbâd söyledi. **أذن حذفاء**: sanki **حذفت** edilmiştir; yani kesilmiştir.

Ve onu **حذفه تحذيفا**: onu hazırladı ve yaptı; Cevherî söyledi; bu mecazdır. İmruü’l-Kays’tan, bir atı vasfederken, şahit getirdi:
لها جبهة كسراة المجن                      حذفه الصانع المقتدر
Ezherî dedi ki: saçın **تحذيف**’i: onu kenarlarından düzeltmek ve tesviye etmektir. Ve yanlarından onu düzleştireceğin şeyi aldığında onu **حذفته** etmiş olursun. İmruü’l-Kays’ın sözünü şahit getirdi.

Nadr dedi ki: perçemde **التحذيف**: onu bıçak gibi yapmandır; Hıristiyanların yaptığı gibi.

**الأساس**’ta: sanatkâr bir şeyi **حذف** etti: onu güzel bir tesviye ile düzeltti; sanki gerekli olan her şeyi **حذف** etti de her ayıptan boşaldı ve arındı.

Ve kendisine istidrâk olunanlardan: **الحذفة**: elbiseden parça; ve onu **احتذفه** etti.

Kılıçla başını **حذف** etti, **حذفا**: ona vurdu da ondan bir parça kesti; Cevherî onu nakletti. Ve onu **حذفه حذفا**: ona yandan vurdu; yahut onu ondan yana attı.

Leys dedi ki: **الحذف**: şeyin uçtan kesilmesidir; binek hayvanının kuyruğu **يحذف** edildiği gibi.

Ve **الحذافي**، **بالضم**: tay; İbn Abbâd’dan. Sâgânî dedi ki: o bir tashîftir; doğrusu **بالقاف** iledir; ve hadiste zikri gelmiştir.

Ve **رجل محذف الكلام**، **كمعظم**: arıtılmış, güzel, her ayıptan boş; bu mecazdır. Ve İbnü’l-Hass’ın kızına denildi: hangi oğlanlar daha kötüdür? Dedi ki: **المحذفة الكلام**; annesine itaat edip amcasına isyan eden; **التاء** mübalağa içindir.

Ve **كثمامة**: Huzâfe b. Nasr b. Gânim el-Adevî; Peygamber’i صلى الله عليه وسلم idrak etti. Zübeyr dedi ki: Amvâs taununda vefat etti.

Ve Huzâfî b. Humeyd b. el-Müstenîr b. Huzâfî el-‘Amî; atalarından; ondan da Taberânî.

Ve Huzâfe b. Cumah: Kureyş’ten bir karın (kol); onlardan Osman b. Maz‘ûn **الحذافي**’dir, رضي الله عنه; İbnü’s-Sem‘ânî onu ve ehl-i beytini zikretti. Ve onlardan Abdullah b. Huzâfe es-Sehmî’dir. Hassân b. Sâbit onun hakkında şöyle der; Peygamber صلى الله عليه وسلم onu kitabıyla gönderdiğinde:
قل لرسل النبي - صاح إلى الناس - شجاع ودحية بن خليفه والحذافي من عمارة سهم اتقوا الله في أداء الوظيفه

### [Lane's Lexicon](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AD%D8%B0%D9%81/sozluk/lexicon.md) — Edward W. Lane · 19. yy

حَذَفَهُ
1 حَذَفَهُ ذ , (S, * Mgh, Msb, K, &c.,) aor. حَذِفَ , (Mgh, Msb, K,) inf. n. حَذْفٌ, (S, Mgh, Msb,) He cut it off: (Mgh, Msb:) or he cut it [so as to lessen it] at its extremity; (TA;) he cut off somewhat from the extremity of it; he curtailed it; as, for instance, the tail of a beast: (Lth, TA:) and he made it to fall; dropped it; rejected it. (S, Mgh, Msb, K.) One says, حَذَفْتُ مِنْ شَعَرِى, (S,) or من شَعَرِهِ, (Msb, K, *) and من ذَنَبِ الدَّابَّةِ, (S, Msb,) [شَيْئًا being understood,] I took, or cut off, [somewhat] from my hair, [or his hair,] and from the tail of the beast; (S, K; *) I clipped it. (Msb.) And حَذَفَ الشَّعَرَ [He clipped the hair]: said of a cupper. (TA.) And ↓ احتذف الثَّوْبَ He cut off a piece from the garment, or cloth. (TA.) And حَذَفْتُ رَأْسَهُ بِالسَّيْفِ I cut off a portion of his head with the sword: (IF, Msb:) I struck his head with the sword and cut off a portion of it. (S.) ― -b2- Also, inf. n. as above, (assumed tropical:) He elided it, struck it off or out, or rejected it; namely, a letter, [and a syllable,] from a word: (MA, PS:) he omitted it. (MA.) [(assumed tropical:) He suppressed it; namely, a word of a proposition or sentence.] And حَذَفَ السَّلَامَ, (K,) inf. n. as above, (TA,) (tropical:) He made the salutation to be light [of utterance], and concise; (K, TA;) i. e., the salutation in prayer. (TA.) And حَذَفَ فِى قَوْلِهِ, (Msb,) and فى الأَذَانِ, and القِرَآءَةِ, aor. and inf. n. as above, (Mgh,) (assumed tropical:) He was concise, (Mgh, Msb,) and quick, in his saying, (Msb,) and in the call to prayer, and the recitation, or reading. (Mgh.) ― -b3- حَذَفَهُ بِالعَصَا He struck him, or beat him, with the staff, or stick: (TA:) and he cast, or threw, at him the staff, or stick. (S, K, TA.) It is said in a prov. of the Arabs, mentioned by Sb, اـِيَّاكُمْ وَ أَنْ يَحْذِفَ أَحَدُكُمُ الأَرْنَبَ, i. e. [Beware ye] lest any one of you cast at, or shoot, the hare: because this animal is of evil omen. (TA. [But the reading there given is ايّاى: an evident mistranscription.]) Or حَذَفَهُ, inf. n. as above, signifies He struck, or he cast at, or shot, him, or it, from one side. (Lth, TA.) ― -b4- [Hence,] حَذَفَ فُلَانًا بِجَائِزَةٍ (tropical:) He gave such a one a gift. (Z, K.) ― -b5- And حَذَفَ بِهَا (assumed tropical:) He broke wind. (Ibn- 'Abbلd, TA.) ― -b6- حَذَفَ فِى مَشْيَتِهِ He moved about his side and his hinder parts (in the CK he moved about his hinder parts and his shoulderjoint) in his gait: and (in the CK “ or ”) he went with short steps. (En-Nadr, K, TA.)

حذّفهُ
2 حذّفهُ ذ , [inf. n. تَحْذِيفٌ,] He clipped it much: he took, or cut off, from its lateral parts, whatever it was, so as to make it even: (Msb:) he (a workman, or an artificer,) made it (a thing) becomingly even; as though he cut off from it whatever required to be cut off, so that it became free from everything unseemly, and was nicely, neatly, or properly, trimmed. (A, TA.) تَحْذِيفُ الشَّعَرِ [or الرَّأْسِ] signifies The cutting of the hair so as to form a طُرَّة [q. v.], by taking from its sides so as to make it even [with the cut portion over the forehead]; (T, Mgh;) as is done by, or to, a girl: (Mgh:) or تحذيف الرأس is a custom of women, consisting in the removing of the hair from [the sides of] the head as far as a line upon the side of the face made by putting one end of a string, or thread, upon the top of the ear, and the other end upon the angle of the جَبِين [or part above the temple]: (Msb:) accord. to En-Nadr, the تحذيف of the طُرَّة is the making a [طرّة such as is termed] سُكَيْنِيَّة, [i. e., after the fashion of Sukeyneh the daughter of El-Hoseyn, as is shown in the S and K &c. in art. سكن,] like as do the Christians. (L, TA.) ― -b2- Also, inf. n. as above, (tropical:) He prepared it; or put it into a right, or good, state; and made it; or made it skilfully, or well. (S, K, TA.)

8 اـِحْتَذَفَ see 1.

حَذَفٌ
حَذَفٌ ذ Small, black sheep or goats, (S, Msb, K,) of El-Hijلz; (S, K;) or of Jurash, (ISh, K, TA,) of El-Yemen, small, with short, or short and fine, wool or hair, (ISh, TA,) without tails and without ears: (ISh, K, TA:) or the young ones of sheep or goats, in general: and metaphorically applied to (tropical:) gazelles: (TA:) n. un. with ة. (S, Msb.) ― -b2- A certain kind of bird: (Sgh, K:) or small بَطّ [or ducks]: (K:) like [or likened to] the sheep, or goats, thus called: it is said by IDrd to be not a genuine Arabic word. (TA.) ― -b3- The small زَاغ [or rook], which is eaten; (Lth, K;) the small black birds of the crow-kind, called زِيغَان [pl. of زاغ], which are eaten: n. un. with ة. (ISh, TA.) -A2- The leaves of seed-produce, (L,) or of grain. (O, K.)

حِذْفَةٌ
حِذْفَةٌ ذ A piece cut off from a garment. (L, TA.)

حُذَفَةٌ
حُذَفَةٌ ذ Short: applied to a woman: (Sgh, K:) and to a ewe. (Sgh.)

أُذُنٌ حَذْفَآءُ
أُذُنٌ حَذْفَآءُ ذ An ear that is as though it were clipped, or cut off. (K, TA.)

حُذَافَةُ
حُذَافَةُ ذ Clippings, or what one cuts off, of a hide, (Lh, S, Sgh, K,) &c: (S, Sgh, K:) or what is cut off, of a thing, and thrown away. (TA.) - [Hence,] one says, مَا فِى رَحْلِهِ حُذَافَةٌ (tropical:) There is not in his travelling-utensils any food: (S, Sgh, K:) or any small quantity of food &c. (Z, TA.) And أَكَلَ الطَّعَامَ فَمَا تَرَكَ مِنْهُ حُذَافَةٌ (assumed tropical:) [He ate the food, and left not of it anything]. (ISk, S.) And اِحْتَمَلَ رَحْلَهُ فَمَا تَرَكَ مِنْهُ حُذَافَةً (assumed tropical:) [He took up and carried away his travelling-apparatus, and left not of it anything]. (ISk, S.) Accord. to the companions of A' Obeyd, the word is حذافة, with ق; but this is disallowed by Sh; and is wrong. (Az, TA.)

الحَذَّافَةُ
الحَذَّافَةُ ذ The anus, or the podex; syn. الاِسْتُ. (K.)

حَاذِفٌ
حَاذِفٌ ذ [act. part. n. of 1]. ― -b2- You say, هُمْ مَا بَيْنَ حَاذِفٍ وَ قَاذِفٍ, i. e. [They are partly, or in part,] beating with the staff, or stick, and [partly, or in part,] pelting with stones; [or some beating &c., and the others pelting &c.] (TA in the present art.; and S and TA in art. قذف, but without مَا before بين.)

رَجُلٌ مُحَذَّفُ الكَلَامِ
رَجُلٌ مُحَذَّفُ الكَلَامِ ذ (tropical:) A man chastened, good, free from every fault, in respect of speech: and you say also مُحَذَّفَةُ الكلامِ; in which the ة is added to give intensiveness to the signification: the latter occurring in a trad. (TA.)

##### Türkçe

**حَذَفَهُ**
1 **حَذَفَهُ** ذ , (S, * Mgh, Msb, K, &c.,) muzâri‘i **حَذِفَ** , (Mgh, Msb, K,) mastar ismi **حَذْفٌ**, (S, Mgh, Msb,) Onu kesti: (Mgh, Msb:) yahut onu [azaltmak üzere] ucundan kesti; (TA;) onun ucundan bir miktar kesti; onu kısalttı; meselâ bir hayvanın kuyruğu gibi: (Lth, TA:) ve onu düşürttü; düşürdü; reddetti. (S, Mgh, Msb, K.) Denir ki, **حَذَفْتُ مِنْ شَعَرِى**, (S,) yahut **من شَعَرِهِ**, (Msb, K, *) ve **من ذَنَبِ الدَّابَّةِ**, (S, Msb,) [**شَيْئًا** anlaşılmış olarak,] Saçımdan, [yahut onun saçından,] ve hayvanın kuyruğundan [bir miktar] aldım, yahut kestim; (S, K; *) onu kırptım. (Msb.) Ve **حَذَفَ الشَّعَرَ** [Saçı kırptı]: hacamatçı hakkında söylenir. (TA.) Ve ↓ **احتذف الثَّوْبَ** Elbiseden, yahut kumaştan, bir parça kesti. (TA.) Ve **حَذَفْتُ رَأْسَهُ بِالسَّيْفِ** Kılıçla onun başından bir parça kestim: (IF, Msb:) kılıçla onun başına vurdum ve ondan bir parça kestim. (S.) ― -b2- Yine, mastar ismi yukarıdaki gibi, (mecaz kabul edilen:) Onu hazfetti, düşürdü yahut çıkardı, yahut reddetti; yani bir kelimeden bir harfi, [ve bir heceyi]: (MA, PS:) onu terk etti. (MA.) [(mecaz kabul edilen:) Onu bastırdı; yani bir önermenin yahut cümlenin bir kelimesini.] Ve **حَذَفَ السَّلَامَ**, (K,) mastar ismi yukarıdaki gibi, (TA,) (mecaz:) Selâmı [söyleyiş bakımından] hafif ve veciz kıldı; (K, TA;) yani namazdaki selâmı. (TA.) Ve **حَذَفَ فِى قَوْلِهِ**, (Msb,) ve **فى الأَذَانِ**, ve **القِرَآءَةِ**, muzâri‘i ve mastar ismi yukarıdaki gibi, (Mgh,) (mecaz kabul edilen:) Sözünde, (Msb,) ve ezanda, ve kıraatte yahut okumada, (Mgh,) veciz, (Mgh, Msb,) ve hızlı oldu. (Mgh.) ― -b3- **حَذَفَهُ بِالعَصَا** Onu değnekle vurdu yahut dövdü: (TA:) ve ona değneği attı yahut fırlattı. (S, K, TA.) Arapların bir meselinde, Sb’nin zikrettiği, **اـِيَّاكُمْ وَ أَنْ يَحْذِفَ أَحَدُكُمُ الأَرْنَبَ**, yani [Sakının ki] sizden biri tavşana atsın yahut onu vursun: çünkü bu hayvan uğursuz sayılır. (TA. [Fakat orada verilen kıraat **ايّاى**’dır: açık bir yanlış yazımdır.]) Yahut **حَذَفَهُ**, mastar ismi yukarıdaki gibi, Bir yandan ona, yahut ona/ona doğru, vurdu, yahut attı, yahut onu vurdu (okladı). (Lth, TA.) ― -b4- [Bundan dolayı,] **حَذَفَ فُلَانًا بِجَائِزَةٍ** (mecaz:) Falan kimseye bir bağış verdi. (Z, K.) ― -b5- Ve **حَذَفَ بِهَا** (mecaz kabul edilen:) Yel çıkardı. (Ibn- 'Abbلd, TA.) ― -b6- **حَذَفَ فِى مَشْيَتِهِ** Yürüyüşünde yanını ve arka taraflarını (CK’de: arka taraflarını ve omuz eklemini) oynattı: ve (CK’de “yahut”) kısa adımlarla yürüdü. (En-Nadr, K, TA.)

**حذّفهُ**
2 **حذّفهُ** ذ , [mastar ismi **تَحْذِيفٌ**,] Onu çokça kırptı: onu düzgün kılmak için, her ne ise, yan taraflarından ondan aldı yahut kesti: (Msb:) o (bir işçi yahut sanatkâr) onu (bir şeyi) yakışır biçimde düzgün yaptı; sanki ondan kesilmesi gereken her şeyi kesti de, böylece her çirkin şeyden arınmış oldu ve güzelce, derli toplu, yahut uygun biçimde, tıraşlanmış/düzeltilmiş oldu. (A, TA.) **تَحْذِيفُ الشَّعَرِ** [yahut **الرَّأْسِ**] Saçı, yanlarından alarak onu eşitlemek suretiyle, [alın üzerindeki kesilmiş kısım ile] bir **طُرَّة** [bkz.] oluşturacak şekilde kesmek demektir; (T, Mgh;) bir kız tarafından, yahut bir kıza, yapıldığı gibi: (Mgh:) yahut **تحذيف الرأس** kadınların bir âdetidir; başın [yanlarındaki] saçın, kulağın üstüne bir ipin yahut ipliğin bir ucunu koyup diğer ucunu **جَبِين**’in köşesine [yahut şakak üstündeki kısma] koymakla yüzün yan tarafında meydana gelen bir çizgiye kadar giderilmesinden ibarettir: (Msb:) En-Nadr’a göre, **طُرَّة**’nin **تحذيف**’i, Hristiyanların yaptığı gibi, [**سُكَيْنِيَّة** denilen tarzda bir] **طرّة** yapmaktır; [yani El-Hüseyn’in kızı Sukeyneh’in tarzına göre; bunun S ve K vb.’de **سكن** maddesinde gösterildiği üzere]. (L, TA.) ― -b2- Yine, mastar ismi yukarıdaki gibi, (mecaz:) Onu hazırladı; yahut onu doğru yahut iyi bir hâle koydu; ve onu yaptı; yahut onu ustaca yahut iyi yaptı. (S, K, TA.)

8 **اـِحْتَذَفَ** bkz. 1.

**حَذَفٌ**
**حَذَفٌ** ذ Hicaz’ın küçük, siyah koyunları yahut keçileri, (S, Msb, K,) (S, K;) yahut Yemen’in Cüreş’inin, (ISh, K, TA,) küçük, kısa, yahut kısa ve ince, yünlü yahut kıllı, (ISh, TA,) kuyruksuz ve kulaksız: (ISh, K, TA:) yahut genel olarak koyun yahut keçilerin yavruları: ve mecazen (mecaz:) ceylanlara uygulanır: (TA:) tekili ة iledir. (S, Msb.) ― -b2- Kuşun belirli bir türü: (Sgh, K:) yahut küçük **بَطّ** [yahut ördekler]: (K:) böyle adlandırılan koyun yahut keçilere benzer [yahut onlara benzetilmiş]: IDrd tarafından bunun sahih bir Arapça kelime olmadığı söylenir. (TA.) ― -b3- Yenilen küçük **زَاغ** [yahut karga türü], (Lth, K;) karga cinsinden, yenilen, **زِيغَان** ( **زاغ**’ın çoğulu) denilen küçük siyah kuşlar: tekili ة iledir. (ISh, TA.) -A2- Tohum mahsulünün yaprakları, (L,) yahut tahılın. (O, K.)

**حِذْفَةٌ**
**حِذْفَةٌ** ذ Elbiseden kesilmiş bir parça. (L, TA.)

**حُذَفَةٌ**
**حُذَفَةٌ** ذ Kısa: bir kadına nispetle kullanılır: (Sgh, K:) ve bir koyuna. (Sgh.)

**أُذُنٌ حَذْفَآءُ**
**أُذُنٌ حَذْفَآءُ** ذ Sanki kırpılmış yahut kesilmiş gibi olan bir kulak. (K, TA.)

**حُذَافَةُ**
**حُذَافَةُ** ذ Derinin kırpıntıları, yahut bir deriden kesilen şey, (Lh, S, Sgh, K,) vb.: (S, Sgh, K:) yahut bir şeyden kesilip atılan şey. (TA.) - [Bundan dolayı,] denir ki, **مَا فِى رَحْلِهِ حُذَافَةٌ** (mecaz:) Onun yolculuk eşyasında hiçbir yiyecek yoktur: (S, Sgh, K:) yahut yiyecek vb.’den hiçbir az miktar yoktur. (Z, TA.) Ve **أَكَلَ الطَّعَامَ فَمَا تَرَكَ مِنْهُ حُذَافَةٌ** (mecaz kabul edilen:) [Yemeği yedi de ondan hiçbir şey bırakmadı]. (ISk, S.) Ve **اِحْتَمَلَ رَحْلَهُ فَمَا تَرَكَ مِنْهُ حُذَافَةً** (mecaz kabul edilen:) [Yolculuk takımını yüklenip götürdü de ondan hiçbir şey bırakmadı]. (ISk, S.) A' Obeyd’in arkadaşlarına göre kelime **حذافة**’dır, ق ile; fakat bu, Sh tarafından reddedilmiştir; ve yanlıştır. (Az, TA.)

**الحَذَّافَةُ**
**الحَذَّافَةُ** ذ Mak‘ad, yahut dübür; eş anlamlısı **الاِسْتُ**. (K.)

**حَاذِفٌ**
**حَاذِفٌ** ذ [1’in ism-i fâili]. ― -b2- Dersin ki, **هُمْ مَا بَيْنَ حَاذِفٍ وَ قَاذِفٍ**, yani [onlar kısmen yahut bir kısmı] değnekle vurmakta, ve [kısmen yahut bir kısmı] taşla taşlamaktadır; [yahut bir kısmı vuruyor vb., diğerleri taşlıyor vb.] (TA bu maddede; ve S ve TA **قذف** maddesinde, fakat **بين**’den önce **مَا** olmaksızın.)

**رَجُلٌ مُحَذَّفُ الكَلَامِ**
**رَجُلٌ مُحَذَّفُ الكَلَامِ** ذ (mecaz:) Söz bakımından terbiye edilmiş, iyi, her kusurdan beri bir adam: ve ayrıca **مُحَذَّفَةُ الكلامِ** da dersin; bunda ة, manaya şiddet kazandırmak için eklenmiştir: ikincisi bir hadiste vârid olmuştur. (TA.)

### [Salmone](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AD%D8%B0%D9%81/sozluk/salmone.md) — H. Anthony Salmone · 19. yy

حَذَفَ
حَذَفَ I ( n. ac. حَذْف 1 ),
a.  Clipped off.

b.  [ acc. &  Bi ], Struck with.

c.  Elided, erased, suppressed; abridged.

حَذَّفَ
حَذَّفَ II ,
a.  Clipped, trimmed.

حَاْذَفَ
حَاْذَفَ III ,
a.  Put off.

حَذْف
حَذْف 1 ,
a.  Elision; apocope.

حُذَاْفَة
حُذَاْفَة 24t ,
a.  Clippings, parings.

b.  Mouthful, scrap.

##### Türkçe

حَذَفَ
حَذَفَ I ( n. ac. **حَذْف** 1 ),
a. Kırpıp kesti.

b. [ acc. & Bi ], ile vurdu.

c. Hazfetti, sildi, bastırdı; kısalttı.

حَذَّفَ
حَذَّفَ II ,
a. Kırptı, budadı.

حَاْذَفَ
حَاْذَفَ III ,
a. Erteledi.

حَذْف
**حَذْف** 1 ,
a. Hazf; apokop.

حُذَاْفَة
حُذَاْفَة 24t ,
a. Kırpıntılar, yontuntular.

b. Ağız dolusu, artık.
