# حرف — Lane's Lexicon

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AD%D8%B1%D9%81/sozluk/lexicon
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%AD%D8%B1%D9%81/entries/lexicon

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [حرف](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AD%D8%B1%D9%81.md)
- Lane's Lexicon: Edward W. Lane · 19. yy

## Madde başı: حرف

حَرَفَ الشَّىْءَ عَنْ وَجْهِهِ
1 حَرَفَ الشَّىْءَ عَنْ وَجْهِهِ ذ , (AO, S, Msb, K,) aor. حَرُفَ , (Msb,) or حَرِفَ , (K,) inf. n. حَرْفٌ, (S, Msb,) He turned the thing from its proper way, or manner: (K:) or altered it therefrom: (Msb:) and ↓ حرّفهُ, inf. n. تَحْرِيفٌ, has this latter meaning: (K, * TA:) or has an intensive signification of this kind. (Msb.) الكَلِمِ عَنْ ↓ تَحْرِيفُ مَوَاضِعِهِ signifies The altering words from their proper meanings: (S, * TA:) and agreeably with this explanation, the verb is used in the Kur iv. 48, &c.: (TA:) or تحريف signifies the perverting of language: (Msb:) or the altering a word in form; as in writing بُرْدٌ for بَرْدٌ; or vice versâ: (KT:) [and the mistranscribing a word in any manner: commonly used in this sense in the lexicons &c.: or the altering a word by substituting one letter, or more, for another, or others. See also صَحَّفَ.] -A2- See also 7. -A3- حَرَفَ لِعِيَالِهِ, (Msb, K,) aor. حَرِفَ , (As, S, K,) or حَرُفَ , (Msb,) He earned or gained [subsistence], or laboured to do so, for his family, or household, (As, S, Msb, K,) from this and that quarter; (As, S;) as also ↓ احترف: (Mgh, * Msb, TA:) and بِيَدَيْهِ ↓ احترف [he earned, or gained, with his hands]: and لِعِيَالِهِ ↓ تحرّف he applied himself to earn or gain [subsistence] for his family, or household, by means of any, or every, art or craft: (TA:) and ↓ احرف he laboured, or sought gain or sustenance, for his household, or family; expl. by كَدَّ عَلَى عِيَالِهِ. (IAar, K.) -A4- حَرَفَ عَيْنُهُ, inf. n. حَرْفَةٌ, (K,) not an inf. n. of un., (TA,) He applied collyrium to his eye (K, TA) with the [style called] مِيل. (TA.) -A5- حُرِفَ فِى مَالِهِ, inf. n. حَرْفَةٌ, He suffered the loss of somewhat of his property. (Lh, K.)

2 حَرَّفَ see 1, in two places. ― -b2- [Hence,] طَاعُونٌ يُحَرِّفُ القُلُوبَ [A pestilence] causing the hearts [of those witnessing its effects] to turn away, and be aloof: (K:) occurring in a trad.: or, accord. to one relation, يُحَوِّفُ القلوب, (TA,) i. e., turning the hearts from confidence, and inclining them to removal and flight. (K and TA in art. حوف.) ― -b3- تَحْرِيفُ القَلَمِ The nibbing the writing-reed obliquely; (S, * K, * TA;) making the right tooth of the nib higher [i. e. longer] than the left. (TA.) You say also, حَرَّفَ القَطَّةَ [He made the nibbing oblique]. (TA.) And حرّف السِّكِّينَ فِى حَالِ القَطِّ [He turned the knife obliquely in nibbing]. (TA.) ― -b4- See also 7. ― -b5- تَحْرِيفٌ also signifies The putting in motion, or into a state of commotion; syn. تَحْرِيكٌ. (TA.) ― -b6- قَالَ بِيَدِهِ فَحَرَّفَهَا كَأَنَّهُ يُرِيدُ القَتْلَ, in a trad., means [He made a sign with his hand,] and imitated with it the cutting of a sword with its edge. (TA.)

حُورِفَ
3 حُورِفَ حورف He was debarred from the means of subsistence; because he of whom this is said is aloof (بِحَرْفٍ) from the means of subsistence. (Mgh.) And حُورِفَ كَسْبُ فُلَانٍ Such a one was made to experience difficulty (S, TA) in his buying and selling, and was straitened (TA) in his means of subsistence; as though his means of subsistence were turned away from him: (S, TA:) or he had his gain, or earnings, turned away from him. (Msb.) It is said in a trad. of Ibn-Mes'ood, مَوْتُ المُؤْمِنِ عَرَقُ الجَبِينِ تَبْقَى عَلَيْهِ البَقِيَّةِمِنَ الذُّنُوبِ فَيُحَارِفُ بِهَا عِنْدَ المَوْتِ, i. e. [The death of the believer is accompanied with sweating of the side of the forehead: some sins remain chargeable against him, and] he is made to experience difficulty by them [in dying], in order that his sins may be diminished. (S.) -A2- مُحَارَفَةٌ has also a meaning like مُفَاخَرَةٌ: Sل'ideh says,
فَقَدْ عَلِمُوا فِى الغَزْوِ كَيْفَ نُحَارِفُ
[And they certainly know, in warfare, how we vie for superiority in glory: or] accord. to Skr, it means how we deal with them; as when one says to a man, What is thy حِرْفَة (i. e. thine occupation) and thy lineage? (TA:) [or the meaning may be how we requite; for] -A3- حارفهُ بِسُوْءٍ signifies He requited him for evil (K, TA) that he had done. (TA.) And it is said in a trad., اـِنَّ العَبْدِ لَيُحَارَفُ عَنْ عَمَلِهِ الخَيْرَ أَوْ الشَّرَّ, i. e. [Verily the servant] shall be requited [for his deed; the good I mean, or the evil]. (IAar, TA.) And ↓ احرف also signifies He requited for good or evil. (IAar, K.) -A4- مُحَارَفَةٌ signifies also The measuring a wound with the مِحْرَاف, i. e. the probe. (K, * TA.)

احرف
4 احرف احرف أحرف حرف : see 1. ― -b2- Also, (inf. n. اـِحْرَافٌ, Msb,) His مال [or cattle] increased, and became in a good state or condition. (AZ, S, Msb, K.) One says, جَآءَ بِالحَقِ وَالاـِحْرَافِ, meaning He came with, or brought, much cattle. (AZ, S. [See حِلْقٌ.]) -A2- He emaciated, or rendered lean, a she-camel: so says As: others say احرث. (S.) [See حَرْفٌ: and see حَرِيثَةٌ.] -A3- See also 3, last sentence but one.

5 تَحَرَّفَ see 7: ― -b2- and see also 1.

انحرف
7 انحرف أنحرف انحرف ٱنحرف [It became turned, or altered, from its proper way, or manner; quasi-pass. of 1 in the first of the senses explained above: and] he turned aside; (Az, S, Mgh, Msb, K;) as also ↓ تحرّف; (Az, S, Mgh, K;) and ↓ احرورف; (Az, S, K;) and ↓ حَرَفَ, inf. n. حَرْفٌ; (TA;) عَنْهُ from it. (Az, S, Msb, TA.) [Hence,] one says, انحرف مِزَاجَهُ [His temperament, or constitution, became disordered]; as also ↓ حَرَّفَ, [app. a mistranscription for حُرِّفَ,] inf. n. تَحْرِيفٌ. (TA.) [And انحرف عَلَيْهِ He turned against him, with enmity, or anger.] And انحرف اـِلَيْهِ He turned to, or towards, him, or it. (TA.)

8 اـِحْتَرَفَ see 1, in two places.

12 اـِحْرَوْرَفَ see 7.

حَرْفٌ
حَرْفٌ حرف حرفة The extremity, verge, border, margin, brink, brow, side, or edge, (S, Mgh, * K, TA,) of anything; (S, K;) as, for instance, the side of a river or rivulet, and of a ship or boat, (TA,) and of the notch of an arrow; (Msb;) and the edge of a sword: (L, TA:) pl. [of mult. حُرُوفٌ, and of pauc.] أَحْرُفٌ. (TA.) Hence, (S,) [A point, a ridge, a brow, and a ledge, of a mountain:] the pointed, sharp, or edged, summit of a mountain: (S, Msb, K:) a projecting portion in the side of a mountain, in form like a small دُكَّان [i. e. bench] or the like: and a portion in the summit of a mountain, having a thin edge, or ridge, rising above the upper part of the back: (Sh, TA:) pl. (of the word thus used in relation to a mountain, TA) حِرَفٌ; (Fr, S, Msb, K;) accord. to Fr, (Msb,) the only instance of the kind except طِلَلٌ as pl. of طَلٌّ. (Msb, K.) [Hence, also,] A nib, of a writing-reed, obliquely cut: so in the phrase قَلَمٌ لَا حَرْفَ لَهُ, in the S and K in art. جزم, a writingreed not having a nib obliquely cut. (TA in that art. [See 2 in the present art.]) And حَرْفَا الرَّأْسِ The two lateral halves of the head. (TA.) [Hence, also, the phrase] فُلَانٌ عَلَى حَرْفٍ مِنْ أَمْرِهِ [and بِحَرْفٍ مِنْهُ (see 3, first sentence,)] Such a one is [standing] aloof with respect to his affair, (عَلَى نَاحِيَةٍ مِنْهُ, ISd, TA,) [in suspense,] waiting, and looking to the result, if he see, in regarding it from one side, what he likes; (TA;) turning from it if he see what does not please him. (ISd, TA.) The saying, in the Kur xxii. 11, وَمِنَ النَّاسِ مَنْ يَعْبُدُ اللّٰهَ عَلَى حَرْفٍ means And of men is he who serves God standing aloof with respect to religion, in a fluctuating state, like him who is in the outskirts of the army, who, if sure of victory and spoil, stands firm, and otherwise flees: (Ksh, Bd: *) or the meaning is, who serves God in doubt, or suspense, (Zj, K, Jel,) being unsteady like him who alights and abides upon the حَرْف [i. e. point, or ridge, or brow,] of a mountain: (Jel:) or in a state of disquietude respecting his case; (Ibn- 'Arafeh, K;) i. e. not entering into the religion firmly, or steadily: (K:) or who serves God in one mode of circumstances; i. e. when in ample circumstances, and not when straitened in circumstances; (Az, S, K;) as though good fortune and plenty were one side, and an evil state were another side: (Az, TA:) [hence,] حَرْفٌ sometimes signifies a mode, or manner, and a way. (Msb.) ― -b2- A letter of the alphabet: pl. حُرُوفٌ: (S, Msb, K:) the letters being thus called because they are the extremities of the word [and of the syllable]. (Kull.) The saying of the lawyers, تُبْطَلُ الصَّلَاةَ بِحَرْفٍ مُفْهِمٍ [Prayer is made null by a significant letter] means only by an imperative of a verb of which the first and last radical letters are infirm; such as فِ from وَفَى, and قِ from وَقَى, and the like. (Msb.) ― -b3- As a grammatical term, (assumed tropical:) [A particle; i. e.] what is used to express a meaning, and is not a noun nor a verb: every other definition of it is bad: (K:) pl. حُرُوفٌ. (Msb, &c.) ― -b4- And (tropical:) A word [absolutely: often used in this sense in lexicons &c.]. (Kull.) ― -b5- A dialect, an idiom, or a mode of expression, peculiar to certain of the Arabs: pl. [of pauc.] أَحْرُفٌ: so in the saying (of Mohammad, TA) نَزَلَ القُرْآنُ عَلَى سَبْعَةِ أَحْرُفٍ The Kur-لn has been revealed according to seven dialects, of the dialects of the Arabs: (A'Obeyd, Az, IAth, K:) or this means, according to seven modes, or manners, (Mgh, Msb,) of reading: whence فُلَانٌ يَقْرَأُ بِحَرْفِ ابْنِ مَسْعُودٍ Such a one reads in the manner of reading of Ibn-Mes'ood. (Mgh.) -A2- Applied to a she-camel, (assumed tropical:) Lean, or light of flesh; or lean, and lank in the belly; (S, K;) and firm, strong, or hardy; likened to the حَرْف of a mountain; (S;) or to the حرف of a sword, (Z, O, TA,) in respect of her leanness, or thinness, and her sharpness and effectiveness in pace; (Z, TA;) or to a letter of the alphabet, meaning the letter ا, in respect of her leanness: (TA:) or excellent, or high-bred, or strong and light and swift, sharp and effective in pace, rendered lean by journeyings; likened to the حرف of a sword: (L:) or emaciated: (S, K:) so As used to say: (S:) but this is inconsistent with Dhu-r-Rummeh's description of a she-camel by the epithets جُمَالِيَّةٌ حَرْفٌ سِنَادٌ: (TA:) [see حَرِيثَةٌ:] or [in the CK “ and ”] great; big; of great size; (K, TA;) likened to the حرف of a mountain: (TA:) it is applied only to a she-camel: one may not say جَمَلٌ حَرْفٌ. (IAar, TA.)

حُرْفٌ
حُرْفٌ حرف حرفة and ↓ حِرْفَةٌ (S, K) and ↓ حُرْفَةٌ (Mgh, K) and ↓ حِرَافٌ (TA) Ill-fatedness; privation of prosperity; or the being denied prosperity; syn. حِرْمَانٌ [as inf. n. of حُرِمَ]: (K, TA:) lack of good fortune, so that one has no increase of his cattle or other property: (S:) debarment from the means of subsistence. (Mgh.) Hence the saying of 'Omar, أَحَدِهِمْ أَشَدُّ عَلَىَّ مِنْ عَيْلَتِهِ ↓ لِحِرْفَةُ, (S, K,) or, accord. to one reading, ↓ لَحُرْفَةُ, (TA,) [Verily the ill-fatedness of any one of them is more distressing to me than his poverty:] i. e., the supplying the wants of the poor man is easier to me than the making the bad to thrive: or the meaning is, the want of the means of gaining subsistence by any one of them, and grief on that account, is more distressing to me than his poverty: so in the Nh. (TA.) -A2- الحُرْفُ A certain grain, resembling الخَرْدَل [or mustard]; (Az, Msb, TA;) called by the vulgar, (AHn, TA,) or in the dial. of El- 'Irلk, (TA in art. رشد,) حَبُّ الرَّشَادِ, (AHn, S, K,) or الرَّشَادُ: (Msb:) n. un. with ة, (TA,) applied to a single grain thereof. (Msb.) [See art. رشد.] Hence حِرِّيفٌ [q. v.]. (S, Msb.)

حُرْفَةٌ
حُرْفَةٌ حرف حرفه حرفة : see حُرْفٌ, in two places.

حِرْفَةٌ
حِرْفَةٌ حرف حرفه حرفة A craft, or handicraft, (S, K, TA,) by which one gains his subsistence; a mode, or manner, of gain; any habitual work or occupation of a man; because he turns (يَنْحَرِفُ, K, i. e. يَمِيلُ, TA) to it; (K, TA;) a subst. from اِحْتَرَفَ: (Mgh, Msb:) pl. حِرَفٌ. (TA.) -A2- See also حُرْفٌ, in two places.

حُرْفِىٌّ
حُرْفِىٌّ حرف حرفى حرفة حرفي حرفيي A seller of الحُرْف, i. e. حَبّ الرَّشَاد. (K.)

حِرَافٌ
حِرَافٌ حراف : see حُرْفٌ.

حَرِيفٌ
حَرِيفٌ حريف A fellow-worker, syn. مُعَامِلٌ, (S, Mgh, Msb, K,) in one's craft or ordinary occupation: (K:) and an associate: (KL:) pl. حُرَفَآءُ. (Msb.) ― -b2- It is mostly used by foreigners as meaning A companion in drinking: and by most of the Turks, as implying vituperation; [like our term “ fel-low; ”] so that when any one of them addresses another by this epithet, he is angry. (TA.)

حَرَافَةٌ
حَرَافَةٌ حرافه حرافة The quality, or property, of burning, or biting, the tongue; acritude. (S, Msb, TA.)

حِرِّيفٌ
حِرِّيفٌ حريف , from الحُرْفُ, Burning, or biting, to the tongue: (S, Msb, TA:) it is applied in this sense to an onion, and to other things: one should not say حَرِّيفٌ. (S, TA.)

مَحْرِفٌ
مَحْرِفٌ محرف A place to which to turn away, or back, from a thing. (AO, S, K.) So in the saying, مَالِى عَنْ هٰذَا الأَمْرِ مَحْرِفٌ [I have no place to which to turn away, or back, from this thing]. (AO, S, K. *) ― -b2- Also, and ↓ مُحْتَرَفٌ, A place in which a man earns or gains [subsistence], or labours to do so, and employs himself as he pleases, or follows his various pursuits. (K.)

مُحْرِفٌ
مُحْرِفٌ محرف A man whose property increases, and becomes in a good state or condition; or whose cattle increase &c. (S, Msb.)

مِحْرَفٌ
مِحْرَفٌ محرف : see مِحْرَافٌ.

مِحْرَفَةٌ
مِحْرَفَةٌ محرف محرفه محرفة : see مِحْرَافٌ.

مُحَرَّفٌ
مُحَرَّفٌ محرف [pass. part. n. of 2, q. v. ― -b2- ] One whose property has gone. (TA.) ― -b3- A writing-reed nibbed obliquely; having the right tooth of the nib higher [i. e. longer] than the left. (TA.)

مُحَرِّفُ القُلُوبِ
مُحَرِّفُ القُلُوبِ محرف القلوب , applied to God, The Turner, or Incliner, of hearts: or the Mover of hearts: (TA:) or the Remover of hearts. (Fr, TA voce مُحَرِّك, q. v.)

مِحْرَافٌ
مِحْرَافٌ محراف (S, L, K) and ↓ مِحْرَفٌ, (L, TA,) or ↓ مِحْرَفَةٌ, (Akh, TA,) A probe with which the depth of a wound is measured: (S, L, K:) pl. of the first مَحَارِيفُ; and [of the second, or,] accord. to Akh, of the last, مَحَارِفُ. (TA.)

مُحَارَفٌ
مُحَارَفٌ محارف Prevented, or withheld, from obtaining good; withheld from good fortune, or from sustenance; denied, or refused, good, or prosperity; lacking good fortune; having no increase of his cattle or other property; (S, Mgh, * K; *) contr. of مُبَارَكٌ: (S:) or having his gain, or earnings, turned away from him: (Msb:) or who obtains not good from a quarter to which he betakes himself: or scanted in his means of subsistence: or who works not, or labours not, to earn, or gain: or who earns, or gains, with his hands, but not enough for the support of himself and his household or family: (TA:) مُخَارَفٌ and مُجَارَفٌ are dial. vars. thereof. (TA in art. خرف.)

مُحْتَرَفٌ
مُحْتَرَفٌ محترف : see مَحْرِفٌ.

مُحْتَرِفٌ
مُحْتَرِفٌ محترف A handicraftsman; a worker with his hands. (S, TA.)

مُتَحَرِّفًا لِقِتَالٍ
مُتَحَرِّفًا لِقِتَالٍ متحرفا لقتال , in the Kur [viii. 16], means Turning away for the purpose of returning to fight: the doing which is one of the stratagems of war. (Mgh, Msb. *)

### Türkçe

**حَرَفَ الشَّىْءَ عَنْ وَجْهِهِ**
1 **حَرَفَ الشَّىْءَ عَنْ وَجْهِهِ** ذ , (AO, S, Msb, K,) muzâri‘ı **حَرُفَ** , (Msb,) yahut **حَرِفَ** , (K,) mastarı **حَرْفٌ**, (S, Msb,) O, şeyi kendi doğru yolundan yahut tarzından çevirdi: (K:) yahut onu bundan değiştirdi: (Msb:) ve ↓ **حرّفهُ**, mastarı **تَحْرِيفٌ**, bu son anlamdadır: (K, * TA:) yahut bu türden yoğunlaştırılmış bir anlam taşır. (Msb.) **الكَلِمِ عَنْ** ↓ **تَحْرِيفُ مَوَاضِعِهِ** “kelimeleri kendi doğru mânalarından değiştirmek” demektir: (S, * TA:) ve bu açıklamaya uygun olarak fiil Kur’ân’da iv. 48’de vb. kullanılır: (TA:) yahut **تحريف** “dili saptırmak” demektir: (Msb:) yahut bir kelimeyi şekil bakımından değiştirmek; yazıda **بُرْدٌ**’ü **بَرْدٌ** yerine yazmak gibi; yahut bunun tersi: (KT:) [ve bir kelimeyi herhangi bir tarzda yanlış yazmak: sözlüklerde vb. bu anlamda yaygın kullanılır: yahut bir kelimeyi, bir harfi yahut daha fazlasını başka bir harf yahut başkalarıyla değiştirmek suretiyle değiştirmek. Ayrıca **صَحَّفَ**’a da bak.] -A2- 7’ye de bak. -A3- **حَرَفَ لِعِيَالِهِ**, (Msb, K,) muzâri‘ı **حَرِفَ** , (As, S, K,) yahut **حَرُفَ** , (Msb,) O, ailesi yahut ev halkı için [geçim] kazandı yahut kazanmak için çalıştı, (As, S, Msb, K,) şu ve bu taraftan; (As, S;) bunun gibi ↓ **احترف** da: (Mgh, * Msb, TA:) ve ↓ **احترف بِيَدَيْهِ** [elleriyle kazandı]: ve ↓ **تحرّف لِعِيَالِهِ** ailesi yahut ev halkı için herhangi bir yahut her sanat ve zanaat vasıtasıyla [geçim] kazanmaya kendini verdi: (TA:) ve ↓ **احرف** da, ev halkı yahut ailesi için çalıştı yahut kazanç ya da geçim aradı; **كَدَّ عَلَى عِيَالِهِ** ile açıklanır. (IAar, K.) -A4- **حَرَفَ عَيْنُهُ**, mastarı **حَرْفَةٌ**, (K,) birim mastarı değildir, (TA,) O, gözüne sürme çekti (K, TA) [**مِيل** denilen] mil ile. (TA.) -A5- **حُرِفَ فِى مَالِهِ**, mastarı **حَرْفَةٌ**, O, malının bir kısmının kaybına uğradı. (Lh, K.)

2 **حَرَّفَ** 1’e bak, iki yerde. ― -b2- [Bundan dolayı,] **طَاعُونٌ يُحَرِّفُ القُلُوبَ** [Bir taun] kalpleri [etkilerini görenlerin kalplerini] yüz çevirir ve uzak durur hâle getirir: (K:) bir hadiste vârid olmuştur: yahut bir rivayete göre **يُحَوِّفُ القلوب**, (TA,) yani kalpleri güvenden çevirip onları göçmeye ve kaçmaya meylettirir. (K ve TA, **حوف** maddesinde.) ― -b3- **تَحْرِيفُ القَلَمِ** kalemi eğik biçimde yontmak; (S, * K, * TA;) yontuğun sağ dişini solunkinden daha yüksek [yani daha uzun] yapmak. (TA.) Şöyle de dersin: **حَرَّفَ القَطَّةَ** [yontmayı eğik yaptı]. (TA.) Ve **حرّف السِّكِّينَ فِى حَالِ القَطِّ** [yontma hâlinde bıçağı eğik çevirdi]. (TA.) ― -b4- 7’ye de bak. ― -b5- **تَحْرِيفٌ** ayrıca “hareket ettirme yahut çalkantı hâline sokma” demektir; eş anlamlısı **تَحْرِيكٌ**. (TA.) ― -b6- **قَالَ بِيَدِهِ فَحَرَّفَهَا كَأَنَّهُ يُرِيدُ القَتْلَ**, bir hadiste, [eliyle işaret etti] ve onunla kılıcın ağzıyla kesmesini taklit etti, demektir. (TA.)

**حُورِفَ**
3 **حُورِفَ** O, geçim vasıtalarından men olundu; çünkü bu kendisi hakkında söylenen kimse, geçim vasıtalarından (بِحَرْفٍ) uzaktadır. (Mgh.) Ve **حُورِفَ كَسْبُ فُلَانٍ** Falan kimse, alışverişinde zorluk tecrübe ettirildi (S, TA) ve geçim vasıtalarında daraltıldı; (TA) sanki geçim vasıtaları ondan çevrilmiş gibidir: (S, TA:) yahut kazancı yahut geliri ondan çevrilmiş oldu. (Msb.) İbn Mes‘ûd’dan bir hadiste şöyle denmiştir: **مَوْتُ المُؤْمِنِ عَرَقُ الجَبِينِ تَبْقَى عَلَيْهِ البَقِيَّةِمِنَ الذُّنُوبِ فَيُحَارِفُ بِهَا عِنْدَ المَوْتِ**, yani [müminin ölümü, alnın yan tarafının terlemesiyle olur: ona yüklenmiş bazı günahlar kalır ve] o, onlarla [ölüm anında] zorluk tecrübe ettirilir; günahları eksilsin diye. (S.) -A2- **مُحَارَفَةٌ**’nın **مُفَاخَرَةٌ** gibi bir anlamı da vardır: Sل'ideh şöyle der,
**فَقَدْ عَلِمُوا فِى الغَزْوِ كَيْفَ نُحَارِفُ**
[Ve onlar, savaşta, nasıl üstünlük yarışına girdiğimizi elbette bilirler: yahut] Skr’ye göre, bunun anlamı “onlarla nasıl muamele ederiz”dir; bir kimsenin bir adama “Senin **حِرْفَة**’n (yani mesleğin) ve nesebin nedir?” demesi gibi. (TA:) [yahut anlam “nasıl karşılık veririz” olabilir; zira] -A3- **حارفهُ بِسُوْءٍ** “Ona, yaptığı kötülüğe karşılık verdi” demektir. (K, TA) (TA.) Ve bir hadiste şöyle denmiştir: **اـِنَّ العَبْدِ لَيُحَارَفُ عَنْ عَمَلِهِ الخَيْرَ أَوْ الشَّرَّ**, yani [kul] ameli için karşılık görecektir [iyilik yani, yahut kötülük]. (IAar, TA.) Ve ↓ **احرف** da “iyiliğe yahut kötülüğe karşılık verdi” demektir. (IAar, K.) -A4- **مُحَارَفَةٌ** ayrıca, yarayı **مِحْرَاف** ile, yani sonda ile ölçmek demektir. (K, * TA.)

**احرف**
4 **احرف** **أحرف** **حرف** : 1’e bak. ― -b2- Ayrıca, (mastarı **اـِحْرَافٌ**, Msb,) onun **مال**’ı [yahut davarı] arttı ve iyi bir hâl yahut duruma geldi. (AZ, S, Msb, K.) Şöyle denir: **جَآءَ بِالحَقِ وَالاـِحْرَافِ**, yani O, çok davarla geldi yahut getirdi. (AZ, S. [**حِلْقٌ**’a bak.]) -A2- O, bir dişi deveyi zayıflattı yahut cılızlaştırdı: As böyle der: başkaları **احرث** der. (S.) [**حَرْفٌ**’a bak: ve **حَرِيثَةٌ**’a bak.] -A3- 3’e de bak, sondan bir önceki cümle.

5 **تَحَرَّفَ** 7’ye bak: ― -b2- ve 1’e de bak.

**انحرف**
7 **انحرف** **أنحرف** **انحرف** **ٱنحرف** [Kendi doğru yolundan yahut tarzından dönmüş yahut değiştirilmiş oldu; yukarıda açıklanan anlamların ilkinde 1’in sanki edilgenidir: ve] o, yana saptı; (Az, S, Mgh, Msb, K;) bunun gibi ↓ **تحرّف**; (Az, S, Mgh, K;) ve ↓ **احرورف**; (Az, S, K;) ve ↓ **حَرَفَ**, mastarı **حَرْفٌ**; (TA;) **عَنْهُ** ondan. (Az, S, Msb, TA.) [Bundan dolayı,] şöyle denir: **انحرف مِزَاجَهُ** [Onun mizacı yahut bünyesi bozuldu]; bunun gibi ↓ **حَرَّفَ**, [görünüşe göre **حُرِّفَ** yerine yanlış yazımdır,] mastarı **تَحْرِيفٌ**. (TA.) [Ve **انحرف عَلَيْهِ** O, ona düşmanlık yahut öfkeyle döndü.] Ve **انحرف اـِلَيْهِ** O, ona yahut ona doğru döndü. (TA.)

8 **اـِحْتَرَفَ** 1’e bak, iki yerde.

12 **اـِحْرَوْرَفَ** 7’ye bak.

**حَرْفٌ**
**حَرْفٌ** **حرف** **حرفة** Herhangi bir şeyin ucu, kıyısı, sınırı, kenarı, dudak kısmı, yamaç kenarı, kaş kısmı, yanı yahut ağzı, (S, Mgh, * K, TA,) (S, K;) meselâ bir ırmağın yahut dereciğin ve bir geminin yahut kayığın yanı, (TA,) ve bir okun çentiğinin yanı; (Msb;) ve bir kılıcın ağzı: (L, TA:) çoğulu [çokluk için] **حُرُوفٌ**, ve [azlık için] **أَحْرُفٌ**. (TA.) Bundan dolayı, (S,) [Bir dağın sivri noktası, sırtı, kaşı ve çıkıntısı:] bir dağın sivri, keskin yahut kenarlı zirvesi: (S, Msb, K:) bir dağın yanında, küçük bir **دُكَّان** [yani sedir] yahut benzeri biçiminde çıkıntı yapan bir kısım: ve bir dağın zirvesinde, ince bir kenarı yahut sırtı olup sırtın üst kısmının üzerine yükselen bir kısım: (Sh, TA:) çoğulu (dağla ilgili bu kullanımda, TA) **حِرَفٌ**; (Fr, S, Msb, K;) Fr’ye göre, (Msb,) **طِلَلٌ**’ün **طَلٌّ**’ın çoğulu olması dışında bu türden tek örnektir. (Msb, K.) [Bundan dolayı ayrıca,] eğik kesilmiş yazı kamışı ağzı: S ve K’de **جزم** maddesinde geçen **قَلَمٌ لَا حَرْفَ لَهُ** ibaresinde böyledir; yani eğik kesilmiş ağzı olmayan bir yazı kamışı. (TA, o maddede. [Bu maddede 2’ye bak.]) Ve **حَرْفَا الرَّأْسِ** başın iki yan yarısı. (TA.) [Bundan dolayı ayrıca, şu ibare] **فُلَانٌ عَلَى حَرْفٍ مِنْ أَمْرِهِ** [ve **بِحَرْفٍ مِنْهُ** (3’ün ilk cümlesine bak)] Falan kimse, işi hakkında [durup] uzakta durur, (عَلَى نَاحِيَةٍ مِنْهُ, ISd, TA,) [tereddüt içinde,] bekler ve sonuca bakar; eğer onu bir yanından gözetleyince hoşuna giden şeyi görürse; (TA;) hoşuna gitmeyeni görürse ondan döner. (ISd, TA.) Kur’ân xxii. 11’deki **وَمِنَ النَّاسِ مَنْ يَعْبُدُ اللّٰهَ عَلَى حَرْفٍ** sözü “İnsanlardan kimi, dini hususunda uzakta durarak, dalgalı bir hâlde Allah’a kulluk eder” demektir; ordunun kenarlarında bulunan kimse gibi; o, zafer ve ganimetinden emin olursa sağlam durur, aksi hâlde kaçar: (Ksh, Bd: *) yahut anlamı, şüphe yahut tereddüt içinde Allah’a kulluk eden, (Zj, K, Jel,) bir dağın **حَرْف**’ı [yani sivri noktası yahut sırtı yahut kaşı] üzerine konup duran kimse gibi kararsız olan: (Jel:) yahut hâli hakkında huzursuzluk içinde olan; (Ibn- 'Arafeh, K;) yani dine sağlam yahut istikrarlı biçimde girmeyen: (K:) yahut Allah’a bir hâl tarzında kulluk eden; yani bolluk hâlinde iken, darlık hâlinde değil; (Az, S, K;) sanki iyi talih ve bolluk bir yan, kötü hâl başka bir yandır: (Az, TA:) [bundan dolayı,] **حَرْفٌ** bazen bir tarz, bir biçim ve bir yol demektir. (Msb.) ― -b2- Alfabenin bir harfi: çoğulu **حُرُوفٌ**: (S, Msb, K:) harfler böyle adlandırılmıştır; çünkü onlar kelimenin [ve hecenin] uçlarıdır. (Kull.) Fakihlerin sözü olan **تُبْطَلُ الصَّلَاةَ بِحَرْفٍ مُفْهِمٍ** [namaz, anlam ifade eden bir harfle bozulur] ancak, ilk ve son kök harfleri illetli olan bir fiilin emir sigasıyla olur; **وَفَى**’dan **فِ**, **وَقَى**’dan **قِ** ve benzerleri gibi. (Msb.) ― -b3- Nahiv terimi olarak, (mecaz kabul edilerek:) [Bir edat; yani] bir mânayı ifade etmek için kullanılan ve isim de fiil de olmayan şey: bunun dışındaki her tanım kötüdür: (K:) çoğulu **حُرُوفٌ**. (Msb, vb.) ― -b4- Ve (mecaz:) Bir kelime [mutlak olarak: sözlüklerde vb. bu anlamda sık kullanılır]. (Kull.) ― -b5- Bazı Araplara mahsus bir lehçe, bir deyim yahut bir ifade tarzı: çoğulu [azlık için] **أَحْرُفٌ**: TA’da (Muhammed’in sözü olarak) **نَزَلَ القُرْآنُ عَلَى سَبْعَةِ أَحْرُفٍ** sözünde böyledir: Kur’ân, Arapların lehçelerinden yedi lehçeye göre indirilmiştir: (A'Obeyd, Az, IAth, K:) yahut bu, yedi tarz yahut biçime göre, (Mgh, Msb,) okuma demektir: buradan **فُلَانٌ يَقْرَأُ بِحَرْفِ ابْنِ مَسْعُودٍ** Falan kimse, İbn Mes‘ûd’un kıraat tarzıyla okur. (Mgh.) -A2- Dişi deveye uygulanırsa, (mecaz kabul edilerek:) zayıf yahut eti az; yahut zayıf ve karnı sarkık; (S, K;) ve sağlam, güçlü yahut dayanıklı; dağın **حَرْف**’ına benzetilmiştir; (S;) yahut kılıcın **حرف**’ına, (Z, O, TA,) zayıflığı yahut inceliği ve yürüyüşteki keskinliği ve etkililiği bakımından; (Z, TA;) yahut alfabenin bir harfine, yani zayıflığı bakımından **ا** harfine benzetilerek: (TA:) yahut seçkin yahut soylu yahut güçlü ve hafif ve hızlı, yürüyüşte keskin ve etkili, yolculuklarla zayıflatılmış; kılıcın **حرف**’ına benzetilmiştir: (L:) yahut cılızlaştırılmış: (S, K:) As böyle derdi: (S:) fakat bu, Zü’r-Rumme’nin bir dişi deveyi **جُمَالِيَّةٌ حَرْفٌ سِنَادٌ** sıfatlarıyla nitelemesiyle bağdaşmaz: (TA:) [**حَرِيثَةٌ**’a bak:] yahut [CK’de “and” ile] büyük; iri; büyük boylu; (K, TA;) dağın **حرف**’ına benzetilmiştir: (TA:) yalnız dişi deveye uygulanır: **جَمَلٌ حَرْفٌ** denemez. (IAar, TA.)

**حُرْفٌ**
**حُرْفٌ** **حرف** **حرفة** ve ↓ **حِرْفَةٌ** (S, K) ve ↓ **حُرْفَةٌ** (Mgh, K) ve ↓ **حِرَافٌ** (TA) Uğursuzluk; bereketten mahrumluk; yahut bereketin kendisine verilmemesi; eş anlamlısı **حِرْمَانٌ** [**حُرِمَ**’in mastarı olarak]: (K, TA:) iyi talihin yokluğu; öyle ki davarında yahut başka malında artış olmaz: (S:) geçim vasıtalarından men edilme. (Mgh.) Bundan dolayı ‘Ömer’in sözü: **أَحَدِهِمْ أَشَدُّ عَلَىَّ مِنْ عَيْلَتِهِ ↓ لِحِرْفَةُ**, (S, K,) yahut bir kıraate göre ↓ **لَحُرْفَةُ**, (TA,) [Onlardan herhangi birinin uğursuzluğu, bana onun yoksulluğundan daha ağırdır:] yani yoksulun ihtiyacını gidermek bana, kötüyü (uğursuzu) gelişir kılmaktan daha kolaydır: yahut anlamı, onlardan herhangi birinin geçim kazanma vasıtalarından yoksun oluşu ve bunun kederi, bana onun yoksulluğundan daha ağırdır: Nh’de böyledir. (TA.) -A2- **الحُرْفُ** **الخَرْدَل**’e [yahut hardala] benzeyen bir tür tane; (Az, Msb, TA;) avamın, (AHn, TA,) yahut Irak lehçesinde, (TA, **رشد** maddesinde,) **حَبُّ الرَّشَادِ**, (AHn, S, K,) yahut **الرَّشَادُ** diye adlandırdığı: (Msb:) birim ismi ة ile, (TA,) ondan tek bir taneye uygulanır. (Msb.) [**رشد** maddesine bak.] Buradan **حِرِّيفٌ** [bk.]. (S, Msb.)

**حُرْفَةٌ**
**حُرْفَةٌ** **حرف** **حرفه** **حرفة** : **حُرْفٌ**’a bak, iki yerde.

**حِرْفَةٌ**
**حِرْفَةٌ** **حرف** **حرفه** **حرفة** Geçimini kazandığı bir sanat yahut el zanaatı, (S, K, TA,) bir kazanç tarzı yahut biçimi; bir adamın her zamanki işi yahut mesleği; çünkü o, ona (يَنْحَرِفُ, K, yani يَمِيلُ, TA) yönelir; (K, TA;) **اِحْتَرَفَ**’tan bir isim: (Mgh, Msb:) çoğulu **حِرَفٌ**. (TA.) -A2- **حُرْفٌ**’a da bak, iki yerde.

**حُرْفِىٌّ**
**حُرْفِىٌّ** **حرف** **حرفى** **حرفة** **حرفي** **حرفيي** **الحُرْف** satıcısı; yani **حَبّ الرَّشَاد**. (K.)

**حِرَافٌ**
**حِرَافٌ** **حراف** : **حُرْفٌ**’a bak.

**حَرِيفٌ**
**حَرِيفٌ** **حريف** Birlikte çalışan; eş anlamlısı **مُعَامِلٌ**, (S, Mgh, Msb, K,) kişinin sanatında yahut olağan işinde: (K:) ve bir ortak: (KL:) çoğulu **حُرَفَآءُ**. (Msb.) ― -b2- Yabancılar tarafından çoğunlukla “içki arkadaşı” anlamında kullanılır: ve Türklerin çoğu tarafından, sövme ima eder; [bizdeki “herif” gibi;] öyle ki onlardan herhangi biri bir başkasına bu lakapla hitap edince, o öfkelenir. (TA.)

**حَرَافَةٌ**
**حَرَافَةٌ** **حرافه** **حرافة** Dil yakma yahut ısırma niteliği; keskinlik. (S, Msb, TA.)

**حِرِّيفٌ**
**حِرِّيفٌ** **حريف** , **الحُرْفُ**’tan, Dile yakıcı yahut ısırıcı: (S, Msb, TA:) bu anlamda soğana ve başka şeylere uygulanır: **حَرِّيفٌ** denmemelidir. (S, TA.)

**مَحْرِفٌ**
**مَحْرِفٌ** **محرف** Bir şeyden yüz çevirmek yahut geri dönmek için yer. (AO, S, K.) Şu sözde böyledir: **مَالِى عَنْ هٰذَا الأَمْرِ مَحْرِفٌ** [Bu işten yüz çevireceğim yahut geri döneceğim bir yerim yok]. (AO, S, K. *) ― -b2- Ayrıca, ve ↓ **مُحْتَرَفٌ**, bir adamın [geçim] kazandığı yahut kazanmak için çalıştığı ve dilediği gibi meşgul olduğu yahut çeşitli uğraşlarını izlediği yer. (K.)

**مُحْرِفٌ**
**مُحْرِفٌ** **محرف** Malı artan ve iyi bir hâl yahut duruma gelen adam; yahut davarı artan vb. (S, Msb.)

**مِحْرَفٌ**
**مِحْرَفٌ** **محرف** : **مِحْرَافٌ**’a bak.

**مِحْرَفَةٌ**
**مِحْرَفَةٌ** **محرف** **محرفه** **محرفة** : **مِحْرَافٌ**’a bak.

**مُحَرَّفٌ**
**مُحَرَّفٌ** **محرف** [2’nin edilgen ism-i mef‘ûlü, bk. ― -b2- ] Malı gitmiş olan kimse. (TA.) ― -b3- Eğik yontulmuş yazı kamışı; yontuğun sağ dişi solunkinden daha yüksek [yani daha uzun] olan. (TA.)

**مُحَرِّفُ القُلُوبِ**
**مُحَرِّفُ القُلُوبِ** **محرف القلوب** , Allah’a uygulanırsa, Kalpleri çeviren yahut meylettiren: yahut kalpleri hareket ettiren: (TA:) yahut kalpleri uzaklaştıran. (Fr, TA, **مُحَرِّك** maddesinde, bk.)

**مِحْرَافٌ**
**مِحْرَافٌ** **محراف** (S, L, K) ve ↓ **مِحْرَفٌ**, (L, TA,) yahut ↓ **مِحْرَفَةٌ**, (Akh, TA,) Bir yaranın derinliğini ölçmek için kullanılan sonda: (S, L, K:) birincinin çoğulu **مَحَارِيفُ**; ve [ikincinin, yahut] Akh’a göre sonuncunun çoğulu **مَحَارِفُ**. (TA.)

**مُحَارَفٌ**
**مُحَارَفٌ** **محارف** Hayır elde etmekten alıkonmuş yahut men edilmiş; hayırdan, yahut iyi talihten, yahut rızıktan alıkonmuş; hayırdan yahut bereketten mahrum bırakılmış; iyi talihi olmayan; davarında yahut başka malında artışı olmayan; (S, Mgh, * K; *) **مُبَارَكٌ**’ın zıddı: (S:) yahut kazancı yahut geliri kendisinden çevrilmiş olan: (Msb:) yahut yöneldiği bir taraftan hayır elde etmeyen: yahut geçim vasıtalarında kısılmış: yahut çalışmayan yahut kazanç için emek vermeyen: yahut elleriyle kazanıp fakat kendisinin ve ev halkının yahut ailesinin geçimine yetmeyecek kadar kazanan: (TA:) **مُخَارَفٌ** ve **مُجَارَفٌ** bunun lehçe varyantlarıdır. (TA, **خرف** maddesinde.)

**مُحْتَرَفٌ**
**مُحْتَرَفٌ** **محترف** : **مَحْرِفٌ**’e bak.

**مُحْتَرِفٌ**
**مُحْتَرِفٌ** **محترف** Bir el zanaatkârı; elleriyle çalışan. (S, TA.)

**مُتَحَرِّفًا لِقِتَالٍ**
**مُتَحَرِّفًا لِقِتَالٍ** **متحرفا لقتال** , Kur’ân’da [viii. 16], “savaşmak üzere geri dönmek maksadıyla yüz çeviren” demektir: bu, savaş hilelerinden biridir. (Mgh, Msb. *)
