# حرق — Lane's Lexicon

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AD%D8%B1%D9%82/sozluk/lexicon
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%AD%D8%B1%D9%82/entries/lexicon

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [حرق](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AD%D8%B1%D9%82.md)
- Lane's Lexicon: Edward W. Lane · 19. yy

## Madde başı: حرق

حَرَقَهُ
1 حَرَقَهُ حرق حرقه حرقة , aor. حَرِقَ , inf. n. حَرْقٌ: see 4. -A2- حَرَقَهُ, (S, K,) aor. حَرُقَ , (TA,) inf. n. حَرْقٌ, (S,) He filed it: and he rubbed one part of it with another. (S, K.) ― -b2- And hence, (S,) حَرَقَ نَابَهُ, aor. حَرُقَ and حَرِقَ , (S, K,) inf. n. as above, (TA,) He ground his dog-tooth, so that it made a grating sound: (S, K:) when said of a stallion-camel, denoting threatening: and, accord. to IDrd, when the like is said of a she-camel, it is asserted to denote a consequence of fatigue. (TA.) And الأَسْنَانَ ↓ حَرَّقَ (K and TA in art. رعظ) He grated the teeth. (TA in that art.) One says, فُلَانٌ يَحْرُقُ عَلَيْكَ الأُرَّمَ غَيْظًا (S, A *) Such a one grinds together the ارّم [or teeth, or molar teeth, (as the word is generally understood to mean in this case, but other meanings are assigned to it,)] at thee [in anger, or rage], like one filing: (A, TA:) or, as some say, الأُزَّمَ [the canine teeth]: and the verb is also used without the objective complement, because the meaning is understood. (Ham p. 115.) IDrd makes the act to be that of the canine tooth; saying, حَرَقَ نَابُ البَعِيرِ, meaning The canine tooth of the camel made a grating sound. (TA.) AHلt also mentions the saying, فُلَانٌ يَحْرُقُ نَابُهُ عَلَىَّ [Such a one's canine tooth makes a grating sound at me]: and Zuheyr uses the phrase يَحْرُقُ نَابُهُ عَلَيْهِ. (Ham p. 286.) ― -b3- حَرْقٌ also signifies The act of eating to the uttermost. (IAar, TA.) -A3- حَرُقَ He (a man) was, or became, evil in disposition. (TA.) -A4- حَرَقٌ, as an inf. n., [i. e. of حَرِقَ,] signifies A garment's, or cloth's, being burnt by beating [with too much violence]. (KL.) ― -b2- And The springing forth, or shooting forth, vehemently, of lightning. (KL.) -A5- حَرِقَ شَعَرُهُ, (S, K,) aor. حَرَقَ , (K,) inf. n. حَرَقٌ, (TA,) His hair fell off piecemeal. (S, K.) [And حَرِقَتِ النَاصِيَةُ The forelock of the horse became thin, or scanty: for it is said that] الحَرَقُ in relation to the ناصية is like السَّفَا. (TA.) And حَرِقَتِ اللِّحْيَةُ The beard was, or became, shorter upon the chin than upon the two sides of the face. (TA.) -A6- حَرِقَ, aor. حَرَقَ , inf. n. حَرَقٌ, His حَارِقَة [q. v.] became cut, or severed: said of a man: in speaking of a camel, حُرِقَ, like عُنِىَ, is more commonly used than حَرِقَ. (TA.)

حرّقهُ
2 حرّقهُ حرق حرقه حرقة , inf. n. تَحْرِيقٌ: see 4. ― -b2- تحريق also signifies Fire's making a mark, or impression, upon a thing. (TA.) ― -b3- حرّق الاـِبِلَ, said of pasturage, (K,) [particularly] of what is termed حَمْض, (S,) It made the camels thirsty. (S, K.) -A2- See also 1.

حَارَقَهَا
3 حَارَقَهَا حارق حارقها , (K,) inf. n. مُحَارَقَةٌ, (S,) He lay with her (S, K) [عَلَى الحَارِقَةِ, i. e.] on the side. (K.)

أَحْرَقَتْهُ النَّارُ
4 أَحْرَقَتْهُ النَّارُ ذ , inf. n. اـِحْرَاقٌ, (Msb,) [The fire burned him.] And احرقهُ بِالنَّارِ (S, Msb, K) [He burned him, or it, with fire]: this phrase, and بالنار ↓ حَرَقَهُ, aor. حَرِقَ , (K,) inf. n. حَرْقٌ, (TA,) signify the same; as also ↓ حرّقهُ: (K:) or this last [signifies he burned him, or it, much, or frequently, or repeatedly; for it] denotes muchness, or frequency, or repetition, of the action. (S, Msb, TA.) ― -b2- [Hence, احرقهُ (assumed tropical:) It pained him; or caused him burning pain: said of beating, or a blow; and of a galling, or chafing; and of fever, passionate desire, rage or anger, hunger, &c.] And أَحْرَقَنَا فُلَانٌ (assumed tropical:) Such a one afflicted, distressed, annoyed, molested, or hurt, us. (TA.) And احرقهُ بِاللِّسَانِ (assumed tropical:) He blamed, upbraided, or reproached, him; detracted from his reputation. (Msb.) And احرق البَرْدُ الكَلَأَ [(assumed tropical:) The cold nipped, shrunk, shrivelled, or blasted, the herbage; like أَنْضَجَ, q. v.; and like the Lat. “ ussit, ” and “ adussit: ” comp. Virgil, Georg. i. 93, “ Boreو penetrabile frigus adurat: ” and Lucan, iv. 52, “ Urunt montana nives: ” and Ecclesiasticus, xliii. 20 and 21, “ When the cold north wind bloweth, and the water is congealed into ice, it abideth upon every gathering together of water, and clotheth the water as with a breastplate: it devoureth the mountains, and burneth the wilderness, and consumeth the grass as fire ”]: (S and K voce حَسَّ:) and [in like manner] احرق النَّبَاتَ is said of heat, and of cold, and of a wind, and of other banes, or causes of mischief or harm. (TA.) And احرقهُ (assumed tropical:) He, or it, destroyed, or caused to perish, him, or it. (TA.) ― -b3- You say also, أَحْرِقْ لَنَا فِى هٰذِهِ القَصَبَةِ نَارًا Give thou, or bring thou, to us, upon this cane, some fire. (IAar, TA.) -A2- Also احرق He made, or prepared, what is termed حَرِيقَة. (K.)

5 تَحَرَّقَ see 8. ― -b2- [Hence,] هُوَ يَتَحَرَّقُ جُوعًا (assumed tropical:) [He burns with hunger]: like يَتَضَرَّمُ. (TA.)

8 اـِحْتَرَقَ احتراق [It burned, or became burnt,] بِالنَّارِ [with fire]: and ↓ تحرّق [it burned, or became burnt, much, or frequently, or repeatedly]: each is a quasi-pass.; (S Msb, K, TA;) [the former, of احرق or حَرَقَ; and the latter, of حرّق.] ― -b2- [Hence,] one says of a horse, يَحْتَرِقُ فِى عَدْوِهِ [(assumed tropical:) He is fiery, ardent, or vehement, in his running]. (S.) And احتراق النَّبَاتُ [(assumed tropical:) The plant, or plants, or herbage, became nipped, shrunk, shrivelled, or blasted: see 4]: this is said of a consequence of heat, and of cold, and of a wind, and of other banes, or causes of mischief or harm. (TA.) And احترقت الفِضَّةُ (assumed tropical:) The silver became black. (Har p. 114.) And احترق (assumed tropical:) He, or it, perished. (TA.)

حَرْقٌ
حَرْقٌ حرق : see حَرَقٌ, in two places.

حُرْقٌ
حُرْقٌ حرق (assumed tropical:) An angry man. (TA.)

حَرَقٌ
حَرَقٌ حرق [A burning by means of fire;] a subst. (Mgh, Msb) from الاـِحْرَاقُ, (Mgh,) [i. e.] from اـِحْرَاقُ النَّارِ: (Msb:) or fire, (S, Msb, K,) itself; (Msb;) [the fire of a burning house &c.;] as also ↓ حَرِيقٌ (Mgh) and ↓ حَارِقَةٌ: (K:) or the flame of fire. (IAar, Th, Mgh, K.) The first is meant in the saying, ضَالَّةُ المُؤْمِنِ حَرَقُ النَّارِ [The straybeast of the believer is a cause of the burning of fire]: (Mgh:) or it here signifies the flame of fire: a trad., meaning that if any one takes the stray-beast of a believer to possess it, his doing so will bring him to the flame of the fire [of Hell]. (Az, Mgh, TA.) And hence, (Mgh,) الحَرَقُ شَهَادَةٌ, (Mgh, TA,) i. e. [Burning, or] fire, [or flame, is a cause of one's receiving the reward of martyrdom:] occurring in another trad. (TA.) You say also فِى حَرَقِ اللّٰهِ In the fire of God. (S.) And ↓ أَلْقَى اللّٰهُ الكَافِرَ فِى حَارِقَتِهِ, i. e. [May God cast the unbeliever] into his fire. (TA.) ― -b2- A burn, (S,) or a mark of burning, (K,) in a garment, or piece of cloth, from the beating (S, K) of the washer, and whitener, and the like; (K;) and so, sometimes, ↓ حَرْقٌ: (S:) or the former, a hole thus caused in a garment, or piece of cloth; (IAar, Mgh, TA;) and so, sometimes, ↓ the latter; which also signifies a hole caused by fire, in a garment, or piece of cloth. (Mgh.)

حَرِقٌ
حَرِقٌ حرق A cloud lightening vehemently. (S, K.) ― -b2- Sharp; as though having the quality of burning; applied to an iron head or blade of an arrow or a spear or sword &c.; (TA;) and so ↓ حُرَقَةٌ and ↓ حُرَّاقَةٌ and ↓ حَارُوقَةٌ, applied to swords. (K.) -A2- See also حَرِيقٌ. -A3- حَرِقُ الشَّعَرِ Having the hair falling off piecemeal: (S, K:) and حَرِقُ الجَنَاحِ has a similar meaning; (S, TA;) i. e. [having the feathers of the wing falling off piecemeal: or] short in the wing: or having it cut off. (TA.) And رِيشٌ حَرِقٌ Feathers falling off, and becoming scattered, by degrees. (TA.) And لِحْيَةٌ حَرِقَةٌ A beard that is shorter upon the chin than upon the two sides of the face. (TA.) ― -b2- Also, حَرِقٌ, A man having the extremities much chapped: (K:) so some say. (TA.) ― -b3- See also مَحْرُوقٌ.

حَرْقَةٌ
حَرْقَةٌ حرق حرقه حرقة : see what next follows.

حُرْقَةٌ
حُرْقَةٌ حرق حرقه حرقة [A state of burning;] a subst. from اِحْتَرَقَ; as also ↓ حَرِيقٌ. (S, K.) Thus the latter means in the Kur [lxxxv. 10], ↓ وَ لَهُمْ عَذَابُ الحَرِيقِ [And for them shall be the punishment of burning: as in other passages in the Kur]. (TA.) ― -b2- (assumed tropical:) A burning such as a man experiences from the taste of a thing in which is heat, or from love, or grief; (TA;) and such as is experienced in the eye from ophthalmia, and in the heart from pain: (Lth, TA:) heat; as in the phrase, فِى جَوْفِهِ حُرْقَةٌ [(assumed tropical:) In his belly, or chest, is heat]; and so ↓ حَرْقَةٌ and ↓ حَرِيقَةٌ. (K.)

حُرَقَةٌ
حُرَقَةٌ حرق حرقه حرقة : see حَرِقٌ.

حُرْقَانٌ
حُرْقَانٌ حرقان A rubbing together of the thighs. (S, K.)

حُرَاقٌ
حُرَاقٌ حارق حراق : see حِرَاقٌ, in two places. ― -b2- (assumed tropical:) A horse that runs much: (K:) or حُرَاقُ العَدْوِ a horse that is fiery, ardent, or vehement, (يَحْتَرِقُ,) in his running. (S.) ― -b3- (assumed tropical:) Very salt water; (S, K;) as also ↓ حُرَّاقٌ: (K:) as though it burned the fauces of the drinker: (TA:) or such as is exceeded [in saltness] by nothing; that makes the urine of the camels to burn; as also قُعَاعٌ. (IAar, TA.) -A2- Also, (S, K, &c.,) and ↓ حُرَاقَةٌ (S, Mgh, K) and ↓ حُرَّاقٌ, (K,) or this is vulgar, (O, TA,) and ↓ حُرَّاقَةٌ, or this is incorrect, (K,) or vulgar, (S, O,) and ↓ حَرُوقٌ and ↓ حَرُّوقٌ (Fr, O, K) and ↓ حَرُوقَآءُ, (Fr, S, O, K,) [Tinder; i. e.] a thing, (S, K,) or burnt rag, (AHn, ISd, TA,) into which fire falls when it is struck: (AHn, S, ISd, K, TA:) or what remains of burnt cloth: (Mgh:) [and any substance used for receiving fire that is struck; as, for instance, the pith of the عُشَر.]

حِرَاقٌ
حِرَاقٌ حارق حراق , applied to fire, (نَارٌ,) That burns everything; as also ↓ حُرَاقٌ: (Aboo-Mلlik, TA:) that spares, or leaves, nothing. (IAar, K.) ― -b2- (assumed tropical:) A man that spoils, mars, destroys, or consumes, everything; (IAar, K;) sparing nothing; like the fire thus termed; (IAar, TA;) as also ↓ حُرَاقٌ. (K.) In some copies of the K, مَنْ يُفْسِدُ فِى كُلِّ شَىْءٍ; but correctly, without فى. (TA.) ― -b3- رَمْىٌ حِرَاقٌ (assumed tropical:) A vehement throwing or casting or shooting. (K.)

حَرُوقٌ
حَرُوقٌ حرق حروق : see حُرَاقٌ.

حَرِيقٌ
حَرِيقٌ حريق : see the next paragraph.

حَرَقٌ
حَرَقٌ حرق : see حَرَقٌ: ― -b2- and see also حُرْقَةٌ, in two places. ― -b3- Heat, or (assumed tropical:) cold, or a wind, or some other cause of mischief or harm, that burns, or (assumed tropical:) nips, shrinks, shrivels, or blasts, (يُحْرِقُ,) herbage. (TA.) -A2- Also i. q. ↓ مُحْرَقٌ, [i. e. Burnt,] (Mgh, Msb,) and so ↓ مَحْرُوقٌ: (TA:) pl. of the first حَرْقَى; like قَتْلَى and جَرْحَى, pls. of قَتِيلٌ and جَرِيحٌ. (Mgh.) Thus, in a trad., الحَرِيقُ شَهِيدٌ [The burnt is a martyr]: (Mgh:) or ↓ الحَرِقُ, i. e. he who falls into fire, and takes fire and burns. (TA.) -A3- The grating sound of the dogtooth by reason of anger, or rage; as also ↓ حُرُوقٌ. (TA.)

حُراقَةٌ
حُراقَةٌ حارق حراق حراقه حراقة : see حُرَاقٌ.

حَرُوقَةٌ
حَرُوقَةٌ حرق حروقه حروقة : see حَرِيقَةٌ.

حَرِيقَةٌ
حَرِيقَةٌ حريق حريقه حريقة : see حُرْقَةٌ. -A2- Also, (Yaakoob, S, K,) and ↓ حَرُوقَةٌ, (K,) A kind of food, (K,) thicker than what is termed حَسَآء; (Yaakoob, S, K;) like نَفِيتَة: (S:) or water, (K,) i. e. hot water, (TA,) upon which a little flour is sprinkled, and which swells, or becomes inflated, in boiling, (K, TA,) and becomes of a whitish dust-colour: it is licked up with the tongue: and is also called تفيتة: they made use of it in hard and dear times, and when the cattle were lean, and when the season was severe: (TA:) or it was made by sprinkling flour upon water or fresh milk until it swelled, and became [like] what is termed حساء: a man used to satisfy his household with it when fortune overcame him: and it is also called نفيتة: (ISk, Az, TA:) pl. حَرَائِقُ. (S.) One says, وَجَدْتُ بَنِى فُلَانٍ مَا عَيْشٌ اـِلَّا الحَرَائِقُ [I found the sons of such a one having no means of subsistence other than the messes of the kind called حرائق]. (S.)

حَرُوقَآءُ
حَرُوقَآءُ حروقآء : see حُرَاقٌ.

حُرَّاقٌ
حُرَّاقٌ حارق حراق : see حُرَاقٌ, in two places: -A2- and see also مَحْرُوقٌ, in two places.

حَرُّوقٌ
حَرُّوقٌ حرق حروق : see حُرَاقٌ.

حَرَّاقَةٌ
حَرَّاقَةٌ حارق حراق حراقه حراقة A kind of ship, (Lth, S, K, *) [built] at El-Basrah, (K,) in which are engines for throwing fire upon the enemy at sea, or on a large river: (Lth, S, K:) accord. to some, such an engine itself: (ISd, TA:) accord. to the A, [a bark;] a light-going skip: (TA:) [it is often used in this last sense in post-classical works:] pl. حَرَّاقَاتٌ (K) [and حَرَارِيقُ]. ― -b2- Also the former pl., The places of those who fry [meat &c.], and of the makers of charcoal: (Lth, K:) of the dial. of the people of El-Basrah. (Lth, TA.)

حُرَّاقَةٌ
حُرَّاقَةٌ حارق حراق حراقه حراقة : see حَرِقٌ: -A2- and see also حُرَاقٌ.

حَارِقَةٌ
حَارِقَةٌ حارق حارقه حارقة The act of copulation upon the side. (Z, TA.) [See 3.]

حَارِقَةٌ
حَارِقَةٌ حارق حارقه حارقة : see حَرَقٌ, in two places. -A2- الحَارِقَتَانِ The heads [of the bones] of the two thighs, in the two hips: or two sinews in the two hips: (S, K:) when these are severed, the man walks upon the extremities of his toes, and cannot do otherwise: when one so walks by choice, you say that he is مُكْتَامٌ, part. n. of اِكْتَامَ: (IAar, TA:) the حارقة is also explained as being the sinew that connects the thigh and the hip: or the sinew that connects the head [of the bone] of the thigh and that [of the bone] of the upper arm, which turn in the صَدَفَة [or socket] of the hip and of the shoulderblade: when it is severed, it never unites: or a sinew in the خُرْبَة [or socket of the hip], that suspends [the bone of] the thigh to the hip, and by means of which the man walks: it is said that when the حارقة is displaced, the man becomes lame. (TA.) ― -b2- Also, the sing., The side of the body. (AHeyth, TA.)

حَارُوقَةٌ
حَارُوقَةٌ حاروقه حاروقة : see حَرِقٌ.

مُحْرَقٌ
مُحْرَقٌ محرق : see حَرِيقٌ.

المُحَرِّقُ
المُحَرِّقُ المحرق محرق A certain idol, of Bekr Ibn-Wلïl, (K,) which was in Selmلn. (TA.)

مَحْرُوقٌ
مَحْرُوقٌ محروق : see حَرِيقٌ. -A2- Having his حَارِقَة [q. v.] severed; (S, TA;) as also ↓ حَرِقٌ; which latter is [said to be] the more common: (TA:) [but this I doubt:] or, as some say, (S,) having his kip dislocated: (S, K:) [pl. of the latter, deviating from rule, ↓ حُرَّاقٌ, occurring in a verse below.] The ràjiz says, (S,) namely, Aboo-Mohammad El-Hadhlamee, (TA,) describing a pastor, (S,)
يَظَلُّ تَحْتَ الفَنَنِ الوَرِيقِ
يَشُولُ بِالمِحْجَنِ كَالمَحْرُوقِ
[He continues, or continues during the day, beneath the leafy branch, raising the crookedheaded stick, like the محروق]: i. e. he stands upon one leg, stretching himself up towards the branches, and drawing them to him with the محجن, and shaking off their leaves for the camels: (S, TA:) or he stands upon the extremities of his toes, [see حَارِقَةٌ,] in order to reach the branch and bend it to his camels. (ISd, TA. But see another meaning of the last word, below.) And another says,
هُمُ الغِرْبَانُ فِى حُرُمَاتِ جَارٍ
الوُرُوكِ ↓ وَفِى الأَدْنَيْنَ حُرَّاقُ
[They are like the crows in respect of the sacred rights of a neighbour; and in respect of inferiors, like those who are dislocated in the hips, or who have the sinews of the hip-joints severed]: i. e., when a neighbour having a sacred right to respect alights among them, they are like the crow, which loaths not the gall on the back nor that which is unclean; and in wrongful treatment of their inferiors, like the محروق, who walks with an inclining of the body (يَمْشِى مُتَجَانِفًا); and they abstain from aiding and defending them. (S, TA.) -A3- Accord. to Ibn-'Abbلd, in the saying of the rلjiz cited above, it means (TA) The iron instrument with which one roasts meat; syn. سَفُّود. (K, TA.)

### Türkçe

**حَرَقَهُ**
1 **حَرَقَهُ** حرق حرقه حرقة , muzâri‘ **حَرِقَ** , mastar ismi **حَرْقٌ**: 4’e bak. -A2- **حَرَقَهُ**, (S, K,) muzâri‘ **حَرُقَ** , (TA,) mastar ismi **حَرْقٌ**, (S,) Onu eğeledi: ve onun bir parçasını diğer bir parçasıyla ovuşturdu. (S, K.) ― -b2- Ve bundan dolayı, (S,) **حَرَقَ نَابَهُ**, muzâri‘ **حَرُقَ** ve **حَرِقَ** , (S, K,) mastar ismi yukarıdaki gibi, (TA,) Köpekdişini gıcırdattı, öyle ki bir gıcırdama sesi çıkardı: (S, K:) aygır-deve hakkında söylendiğinde, tehdit etmeyi gösterir: ve IDrd’ye göre, dişi-deve hakkında bunun benzeri söylendiğinde, yorgunluğun bir sonucu olduğunu göstermesi iddia edilir. (TA.) Ve **الأَسْنَانَ** ↓ **حَرَّقَ** (K ve TA, madde **رعظ**’ta) Dişleri gıcırdattı. (TA, o maddede.) Şöyle denir: **فُلَانٌ يَحْرُقُ عَلَيْكَ الأُرَّمَ غَيْظًا** (S, A *) Böyle biri, eğeleyen kimse gibi, sana karşı [öfke, yahut hiddetle] **ارّم**’i [yahut dişleri, yahut azı dişlerini (bu durumda kelimenin genellikle böyle anlaşıldığı üzere; fakat ona başka mânalar da verilir)] birbirine sürter: (A, TA:) yahut bazılarına göre **الأُزَّمَ** [köpekdişlerini]: ve fiil, mânası anlaşıldığı için, mef‘ûl tamamlayıcısı olmaksızın da kullanılır. (Ham s. 115.) IDrd, fiili köpekdişinin fiili kılar; **حَرَقَ نَابُ البَعِيرِ** diyerek, “Devenin köpekdişi gıcırdama sesi çıkardı” mânasında. (TA.) AHلt ayrıca şu sözü de zikreder: **فُلَانٌ يَحْرُقُ نَابُهُ عَلَىَّ** [Böyle birinin köpekdişi bana karşı gıcırdama sesi çıkarır]: ve Zuheyr **يَحْرُقُ نَابُهُ عَلَيْهِ** ibaresini kullanır. (Ham s. 286.) ― -b3- **حَرْقٌ** ayrıca, sonuna kadar yemenin fiili mânasına gelir. (IAar, TA.) -A3- **حَرُقَ** O (adam) huyca kötü idi, yahut kötü huylu oldu. (TA.) -A4- **حَرَقٌ**, mastar ismi olarak, [yani **حَرِقَ**’ın,] bir elbisenin yahut bezin, dövme [aşırı şiddetle] sebebiyle yanmış olması mânasına gelir. (KL.) ― -b2- Ve şimşeğin şiddetle fışkırması yahut fırlaması. (KL.) -A5- **حَرِقَ شَعَرُهُ**, (S, K,) muzâri‘ **حَرَقَ** , (K,) mastar ismi **حَرَقٌ**, (TA,) Saçı parça parça döküldü. (S, K.) [Ve **حَرِقَتِ النَاصِيَةُ** Atın perçemi inceldi yahut seyrekleşti: zira] **الحَرَقُ**’un **ناصية** ile ilgili olanı **السَّفَا** gibidir, denir. (TA.) Ve **حَرِقَتِ اللِّحْيَةُ** Sakal, çene üzerinde yüzün iki yanına göre daha kısa idi yahut öyle oldu. (TA.) -A6- **حَرِقَ**, muzâri‘ **حَرَقَ** , mastar ismi **حَرَقٌ**, Onun **حَارِقَة**’si [bk.] kesildi yahut koparıldı: adam hakkında söylenir: deve hakkında konuşmada, **حُرِقَ**, **عُنِىَ** gibi, **حَرِقَ**’den daha yaygın kullanılır. (TA.)

**حرّقهُ**
2 **حرّقهُ** حرق حرقه حرقة , mastar ismi **تَحْرِيقٌ**: 4’e bak. ― -b2- **تحريق** ayrıca, ateşin bir şey üzerinde iz yahut etki bırakması mânasına gelir. (TA.) ― -b3- **حرّق الاـِبِلَ**, otlak hakkında söylendiğinde, (K,) [özellikle] **حَمْض** denilen şey hakkında, (S,) Develeri susattı. (S, K.) -A2- 1’e de bak.

**حَارَقَهَا**
3 **حَارَقَهَا** حارق حارقها , (K,) mastar ismi **مُحَارَقَةٌ**, (S,) Onunla yattı (S, K) [**عَلَى الحَارِقَةِ**, yani] yan üzerine. (K.)

**أَحْرَقَتْهُ النَّارُ**
4 **أَحْرَقَتْهُ النَّارُ** ذ , mastar ismi **اـِحْرَاقٌ**, (Msb,) [Ateş onu yaktı.] Ve **احرقهُ بِالنَّارِ** (S, Msb, K) [Onu ateşle yaktı]: bu ibare ve بالنار ↓ **حَرَقَهُ**, muzâri‘ **حَرِقَ** , (K,) mastar ismi **حَرْقٌ**, (TA,) aynı mânaya gelir; ayrıca ↓ **حرّقهُ** da: (K:) yahut bu sonuncusu [onu çokça, yahut sıkça, yahut tekrar tekrar yaktı mânasına gelir; çünkü o] fiilin çokluğunu, yahut sıklığını, yahut tekrarını gösterir. (S, Msb, TA.) ― -b2- [Bundan dolayı, **احرقهُ** (mecaz kabul edilerek:) Ona acı verdi; yahut yakıcı acı verdi: dövme yahut darbe hakkında; ve tahriş yahut sürtünme hakkında; ve ateşli hastalık, şiddetli arzu, hiddet yahut öfke, açlık vb. hakkında.] Ve **أَحْرَقَنَا فُلَانٌ** (mecaz kabul edilerek:) Böyle biri bizi eziyet etti, sıkıntıya soktu, rahatsız etti, musallat oldu, yahut incitti. (TA.) Ve **احرقهُ بِاللِّسَانِ** (mecaz kabul edilerek:) Onu ayıpladı, başına kakındı, yahut kınadı; şöhretinden düşürdü. (Msb.) Ve **احرق البَرْدُ الكَلَأَ** [(mecaz kabul edilerek:) Soğuk, otu kıstı, büzdü, buruşuklaştırdı, yahut kırdı; **أَنْضَجَ** gibi, bk.; ve Latince “ussit” ve “adussit” gibi: Virgil, Georg. i. 93, “Boreو penetrabile frigus adurat:” ve Lucan, iv. 52, “Urunt montana nives:” ve Ecclesiasticus, xliii. 20 ve 21 ile karşılaştır: “When the cold north wind bloweth, and the water is congealed into ice, it abideth upon every gathering together of water, and clotheth the water as with a breastplate: it devoureth the mountains, and burneth the wilderness, and consumeth the grass as fire”]: (S ve K, **حَسَّ** maddesinde:) ve [benzer şekilde] **احرق النَّبَاتَ** sıcağın, soğuğun, rüzgârın ve diğer afetlerin yahut zarar ve ziyan sebeplerinin hakkında söylenir. (TA.) Ve **احرقهُ** (mecaz kabul edilerek:) O, yahut o şey, onu yahut onu (şeyi) helâk etti, yahut yok olmasına sebep oldu. (TA.) ― -b3- Şunu da dersin: **أَحْرِقْ لَنَا فِى هٰذِهِ القَصَبَةِ نَارًا** Bu kamış üzerinde bize bir ateş ver, yahut getir. (IAar, TA.) -A2- Ayrıca **احرق** **حَرِيقَة** denilen şeyi yaptı yahut hazırladı. (K.)

5 **تَحَرَّقَ** 8’e bak. ― -b2- [Bundan dolayı,] **هُوَ يَتَحَرَّقُ جُوعًا** (mecaz kabul edilerek:) [Açlıktan yanar]: **يَتَضَرَّمُ** gibi. (TA.)

8 **اـِحْتَرَقَ** احتراق [Yandı, yahut yanmış oldu,] بِالنَّارِ [ateşle]: ve ↓ **تحرّق** [çokça, yahut sıkça, yahut tekrar tekrar yandı, yahut yanmış oldu]: her biri, bir nevi meçhul gibidir; (S Msb, K, TA;) [birincisi, **احرق** yahut **حَرَقَ**’ın; ikincisi ise **حرّق**’un.] ― -b2- [Bundan dolayı,] at hakkında şöyle denir: **يَحْتَرِقُ فِى عَدْوِهِ** [(mecaz kabul edilerek:) Koşusunda ateşli, hararetli, yahut şiddetlidir]. (S.) Ve **احتراق النَّبَاتُ** [(mecaz kabul edilerek:) Bitki, yahut bitkiler, yahut ot, kıstı, büzdü, buruşuklaştırdı, yahut kırıldı: 4’e bak]: bu, sıcağın, soğuğun, rüzgârın ve diğer afetlerin yahut zarar ve ziyan sebeplerinin sonucu hakkında söylenir. (TA.) Ve **احترقت الفِضَّةُ** (mecaz kabul edilerek:) Gümüş karardı. (Har s. 114.) Ve **احترق** (mecaz kabul edilerek:) O, yahut o şey, helâk oldu. (TA.)

**حَرْقٌ**
**حَرْقٌ** حرق : iki yerde **حَرَقٌ**’a bak.

**حُرْقٌ**
**حُرْقٌ** حرق (mecaz kabul edilerek:) Öfkeli bir adam. (TA.)

**حَرَقٌ**
**حَرَقٌ** حرق [Ateş vasıtasıyla yakma;] bir isimdir. (Mgh, Msb) **الاـِحْرَاقُ**’tan, (Mgh,) [yani] **اـِحْرَاقُ النَّارِ**’dan: (Msb:) yahut ateşin kendisi; (S, Msb, K,) (Msb;) [yakan bir evin vb. ateşi;] bunun gibi ↓ **حَرِيقٌ** (Mgh) ve ↓ **حَارِقَةٌ**: (K:) yahut ateşin alevi. (IAar, Th, Mgh, K.) Birincisi şu sözde kastedilir: **ضَالَّةُ المُؤْمِنِ حَرَقُ النَّارِ** [Müminin yitik hayvanı, ateşin yakmasının sebebidir]: (Mgh:) yahut burada ateşin alevi mânasınadır: bir hadis; mânası, her kim bir müminin yitik hayvanını onu sahiplenmek için alırsa, bunu yapması onu ateşin [Cehennem ateşinin] alevine götürür. (Az, Mgh, TA.) Ve bundan dolayı, (Mgh,) **الحَرَقُ شَهَادَةٌ**, (Mgh, TA,) yani [yanma, yahut] ateş, [yahut alev, şehitlik sevabını elde etmenin sebebidir:] başka bir hadiste vârid olmuştur. (TA.) Şunu da dersin: **فِى حَرَقِ اللّٰهِ** Allah’ın ateşinde. (S.) Ve ↓ **أَلْقَى اللّٰهُ الكَافِرَ فِى حَارِقَتِهِ**, yani [Allah kâfiri] onun ateşine atsın. (TA.) ― -b2- Bir yanık, (S,) yahut yanık izi, (K,) bir elbisede yahut bez parçasında, çamaşırcının ve beyazlatıcının ve benzerinin dövmesinden (S, K) meydana gelen; (K;) ve bazen ↓ **حَرْقٌ** da böyledir: (S:) yahut birincisi, bu şekilde bir elbisede yahut bez parçasında meydana gelen bir deliktir; (IAar, Mgh, TA;) ve bazen ↓ ikincisi de böyledir; ki o ayrıca ateşin bir elbisede yahut bez parçasında meydana getirdiği delik mânasına da gelir. (Mgh.)

**حَرِقٌ**
**حَرِقٌ** حرق Şiddetle şimşek çakan bir bulut. (S, K.) ― -b2- Keskin; sanki yakıcılık niteliğine sahipmiş gibi; okun yahut mızrağın yahut kılıcın vb. demir başına yahut ağzına uygulanır; (TA;) ve ↓ **حُرَقَةٌ** ve ↓ **حُرَّاقَةٌ** ve ↓ **حَارُوقَةٌ** da böyledir; kılıçlara uygulanır. (K.) -A2- **حَرِيقٌ**’e de bak. -A3- **حَرِقُ الشَّعَرِ** Saçı parça parça dökülen: (S, K:) ve **حَرِقُ الجَنَاحِ** da benzer mânadadır; (S, TA;) yani [kanadının tüyleri parça parça dökülen: yahut] kanatta kısa olan: yahut kanadı kesilmiş olan. (TA.) Ve **رِيشٌ حَرِقٌ** Tüyler, derece derece dökülüp dağılır. (TA.) Ve **لِحْيَةٌ حَرِقَةٌ** Çene üzerinde yüzün iki yanına göre daha kısa olan bir sakal. (TA.) ― -b2- Ayrıca, **حَرِقٌ**, uçları çok çatlamış bir adam: (K:) bazıları böyle der. (TA.) ― -b3- **مَحْرُوقٌ**’a da bak.

**حَرْقَةٌ**
**حَرْقَةٌ** حرق حرقه حرقة : hemen ardından gelene bak.

**حُرْقَةٌ**
**حُرْقَةٌ** حرق حرقه حرقة [Yanma hâli;] **اِحْتَرَقَ**’tan bir isimdir; bunun gibi ↓ **حَرِيقٌ** de. (S, K.) Böylece Kur’ân’da [lxxxv. 10] şu ibarede, ↓ **وَ لَهُمْ عَذَابُ الحَرِيقِ** [Ve onlar için yanmanın azabı vardır] mânasında olur. (TA.) ― -b2- (mecaz kabul edilerek:) bir kimsenin, içinde hararet bulunan bir şeyin tadından, yahut aşktan, yahut kederden duyduğu yanma; (TA;) ve gözde oftalmiden, kalpte acıdan duyulan gibi: (Lth, TA:) hararet; şu ibarede olduğu gibi: **فِى جَوْفِهِ حُرْقَةٌ** [(mecaz kabul edilerek:) Onun karnında yahut göğsünde hararet vardır]; ve ↓ **حَرْقَةٌ** ve ↓ **حَرِيقَةٌ** da böyledir. (K.)

**حُرَقَةٌ**
**حُرَقَةٌ** حرق حرقه حرقة : **حَرِقٌ**’e bak.

**حُرْقَانٌ**
**حُرْقَانٌ** حرقان Uylukların birbirine sürtülmesi. (S, K.)

**حُرَاقٌ**
**حُرَاقٌ** حارق حراق : iki yerde **حِرَاقٌ**’a bak. ― -b2- (mecaz kabul edilerek:) Çok koşan bir at: (K:) yahut **حُرَاقُ العَدْوِ** koşusunda ateşli, hararetli, yahut şiddetli olan ( **يَحْتَرِقُ** ) bir at. (S.) ― -b3- (mecaz kabul edilerek:) Çok tuzlu su; (S, K;) bunun gibi ↓ **حُرَّاقٌ** da: (K:) sanki içenin boğazını yakarmış gibi: (TA:) yahut [tuzlulukta] hiçbir şeyin aşmadığı; develerin idrarını yakar hâle getiren; bunun gibi **قُعَاعٌ** da. (IAar, TA.) -A2- Ayrıca, (S, K, vb.,) ve ↓ **حُرَاقَةٌ** (S, Mgh, K) ve ↓ **حُرَّاقٌ**, (K,) yahut bu avamîdir, (O, TA,) ve ↓ **حُرَّاقَةٌ**, yahut bu yanlıştır, (K,) yahut avamîdir, (S, O,) ve ↓ **حَرُوقٌ** ve ↓ **حَرُّوقٌ** (Fr, O, K) ve ↓ **حَرُوقَآءُ**, (Fr, S, O, K,) [Çakmak mantarı; yani] bir şey, (S, K,) yahut yanmış bez parçası, (AHn, ISd, TA,) içine, ateş çakıldığında ateşin düştüğü: (AHn, S, ISd, K, TA:) yahut yanmış bezden kalan: (Mgh:) [ve çakılan ateşi almak için kullanılan her madde; meselâ **عُشَر**’ın özü.]

**حِرَاقٌ**
**حِرَاقٌ** حارق حراق , ateşe ( **نَارٌ** ) uygulanırsa, Her şeyi yakan; bunun gibi ↓ **حُرَاقٌ** da: (Aboo-Mلlik, TA:) hiçbir şeyi esirgemeyen, yahut bırakmayan. (IAar, K.) ― -b2- (mecaz kabul edilerek:) Her şeyi bozan, berbat eden, yok eden, yahut tüketen bir adam; (IAar, K;) hiçbir şeyi esirgemeyen; böyle adlandırılan ateş gibi; (IAar, TA;) bunun gibi ↓ **حُرَاقٌ** da. (K.) K’nın bazı nüshalarında **مَنْ يُفْسِدُ فِى كُلِّ شَىْءٍ**; fakat doğrusu **فى** olmaksızın. (TA.) ― -b3- **رَمْىٌ حِرَاقٌ** (mecaz kabul edilerek:) Şiddetli atma yahut fırlatma yahut atış. (K.)

**حَرُوقٌ**
**حَرُوقٌ** حرق حروق : **حُرَاقٌ**’a bak.

**حَرِيقٌ**
**حَرِيقٌ** حريق : sonraki paragrafa bak.

**حَرَقٌ**
**حَرَقٌ** حرق : **حَرَقٌ**’a bak: ― -b2- ve iki yerde **حُرْقَةٌ**’ya da bak. ― -b3- Otu yakan, yahut (mecaz kabul edilerek:) kıstan, büzdüren, buruşuklaştıran, yahut kıran ( **يُحْرِقُ** ) sıcaklık; yahut (mecaz kabul edilerek:) soğuk; yahut rüzgâr; yahut başka bir zarar ve ziyan sebebi. (TA.) -A2- Ayrıca ↓ **مُحْرَقٌ** ile aynı mânadadır, [yani Yanmış,] (Mgh, Msb,) ve ↓ **مَحْرُوقٌ** da böyledir: (TA:) birincisinin çoğulu **حَرْقَى**; **قَتْلَى** ve **جَرْحَى** gibi; bunlar **قَتِيلٌ** ve **جَرِيحٌ**’in çoğullarıdır. (Mgh.) Böylece bir hadiste: **الحَرِيقُ شَهِيدٌ** [Yanmış olan şehittir]: (Mgh:) yahut ↓ **الحَرِقُ**, yani ateşe düşen, ateş tutan ve yanan kimse. (TA.) -A3- Öfke yahut hiddet sebebiyle köpekdişinin gıcırdama sesi; bunun gibi ↓ **حُرُوقٌ** da. (TA.)

**حُراقَةٌ**
**حُراقَةٌ** حارق حراق حراقه حراقة : **حُرَاقٌ**’a bak.

**حَرُوقَةٌ**
**حَرُوقَةٌ** حرق حروقه حروقة : **حَرِيقَةٌ**’ya bak.

**حَرِيقَةٌ**
**حَرِيقَةٌ** حريق حريقه حريقة : **حُرْقَةٌ**’ya bak. -A2- Ayrıca, (Yaakoob, S, K,) ve ↓ **حَرُوقَةٌ**, (K,) bir çeşit yiyecek, (K,) **حَسَآء** denilenden daha koyu; (Yaakoob, S, K;) **نَفِيتَة** gibi: (S:) yahut su, (K,) yani sıcak su, (TA,) üzerine azıcık un serpilir, kaynayınca kabarır yahut şişer, (K, TA,) ve beyazımsı toz renginde olur: dille yalanır: ve **تفيتة** diye de adlandırılır: kıt ve pahalı zamanlarda, hayvanlar zayıf olduğunda ve mevsim şiddetli olduğunda onu kullanırlardı: (TA:) yahut suya yahut taze süte un serpmekle yapılırdı; kabarır ve **حساء** denilen şey gibi olurdu: bir adam, talih ona galip geldiğinde, ailesini onunla doyururdu: ve **نفيتة** diye de adlandırılır: (ISk, Az, TA:) çoğulu **حَرَائِقُ**. (S.) Şöyle denir: **وَجَدْتُ بَنِى فُلَانٍ مَا عَيْشٌ اـِلَّا الحَرَائِقُ** [Falanın oğullarını, **حرائق** denilen türden lapalardan başka geçim vasıtası olmayan kimseler olarak buldum]. (S.)

**حَرُوقَآءُ**
**حَرُوقَآءُ** حروقآء : **حُرَاقٌ**’a bak.

**حُرَّاقٌ**
**حُرَّاقٌ** حارق حراق : iki yerde **حُرَاقٌ**’a bak: -A2- ve iki yerde **مَحْرُوقٌ**’a da bak.

**حَرُّوقٌ**
**حَرُّوقٌ** حرق حروق : **حُرَاقٌ**’a bak.

**حَرَّاقَةٌ**
**حَرَّاقَةٌ** حارق حراق حراقه حراقة Basra’da yapılmış bir çeşit gemi; (Lth, S, K, *) (K,) içinde, denizde yahut büyük bir nehirde düşmana ateş fırlatmaya yarayan düzenekler bulunan: (Lth, S, K:) bazılarına göre, böyle bir düzenek bizzat kendisi: (ISd, TA:) A’ya göre, [bir kayık;] hafif giden bir gemi: (TA:) [klasik sonrası eserlerde çoğu kez bu son mânada kullanılır:] çoğulu **حَرَّاقَاتٌ** (K) [ve **حَرَارِيقُ**]. ― -b2- Ayrıca aynı çoğul, kızartma yapanların [et vb.] ve kömür yapanların yerleri: (Lth, K:) Basra halkının lehçesindendir. (Lth, TA.)

**حُرَّاقَةٌ**
**حُرَّاقَةٌ** حارق حراق حراقه حراقة : **حَرِقٌ**’e bak: -A2- ve **حُرَاقٌ**’a da bak.

**حَارِقَةٌ**
**حَارِقَةٌ** حارق حارقه حارقة Yan üzerine cinsel birleşme fiili. (Z, TA.) [3’e bak.]

**حَارِقَةٌ**
**حَارِقَةٌ** حارق حارقه حارقة : iki yerde **حَرَقٌ**’a bak. -A2- **الحَارِقَتَانِ** İki kalçadaki iki uyluğun [kemik] başları: yahut iki kalçadaki iki sinir: (S, K:) bunlar kesilince, adam ayak parmaklarının uçları üzerinde yürür ve başka türlü yapamaz: bir kimse bunu isteyerek yürüdüğünde, onun **مُكْتَامٌ** olduğunu söylersin; **اِكْتَامَ**’ın ism-i fâilidir: (IAar, TA:) **حارقة** ayrıca, uyluğu kalçaya bağlayan sinir diye de açıklanır: yahut uyluğun [kemik] başını ve üst kolun [kemik] başını bağlayan sinir; bunlar kalçanın ve kürek kemiğinin **صَدَفَة**’sinde [yahut yuvasında] döner: o kesilince asla birleşmez: yahut kalçanın **خُرْبَة**’sinde [yahut kalça yuvasında] bir sinir; uyluğun [kemiğini] kalçaya asar ve adam onunla yürür: **حارقة** yerinden çıkınca adamın topal olduğu söylenir. (TA.) ― -b2- Ayrıca, tekili, bedenin yanı. (AHeyth, TA.)

**حَارُوقَةٌ**
**حَارُوقَةٌ** حاروقه حاروقة : **حَرِقٌ**’e bak.

**مُحْرَقٌ**
**مُحْرَقٌ** محرق : **حَرِيقٌ**’e bak.

**المُحَرِّقُ**
**المُحَرِّقُ** المحرق محرق Bekr İbn-Wلïl’in Selmلn’da bulunan belirli bir putu. (K,) (TA.)

**مَحْرُوقٌ**
**مَحْرُوقٌ** محروق : **حَرِيقٌ**’e bak. -A2- **حَارِقَة**’si [bk.] kesilmiş olan; (S, TA;) bunun gibi ↓ **حَرِقٌ** de; ki bu sonuncusu daha yaygındır denilmiştir: (TA:) [fakat ben bundan şüphe ederim:] yahut bazılarına göre, (S,) kalçası çıkmış olan: (S, K:) [sonuncunun çoğulu, kaide dışı olarak, aşağıdaki bir beyitte geçen ↓ **حُرَّاقٌ**.] Râciz şöyle der, (S,) yani Aboo-Mohammad El-Hadhlamee, (TA,) bir çobanı vasfederek, (S,)
يَظَلُّ تَحْتَ الفَنَنِ الوَرِيقِ
يَشُولُ بِالمِحْجَنِ كَالمَحْرُوقِ
[Gün boyu yapraklı dalın altında kalır; eğri başlı değneği, **المحروق** gibi kaldırır]: yani o, dallara doğru uzanarak tek ayak üzerinde durur, onları **المحجن** ile kendine çeker ve yapraklarını develer için silkeler: (S, TA:) yahut dalı erişmek ve onu develerine doğru eğmek için ayak parmaklarının uçları üzerinde durur, [**حَارِقَةٌ**’ya bak]. (ISd, TA. Fakat son kelimenin başka bir mânasına aşağıda bak.) Ve bir başkası şöyle der:
هُمُ الغِرْبَانُ فِى حُرُمَاتِ جَارٍ
الوُرُوكِ ↓ وَفِى الأَدْنَيْنَ حُرَّاقُ
[Onlar, komşunun dokunulmaz hakları hususunda kargalar gibidir; ve aşağı olanlar hususunda, kalçaları çıkmış yahut kalça eklemlerinin sinirleri kesilmiş olanlar gibidir]: yani dokunulmaz hakkı olan bir komşu aralarına konduğunda, sırt üzerindeki safradan ve pis olandan tiksinmeyen karga gibi olurlar; ve aşağı olanlara zulümde, bedeni yana eğilerek yürüyen ( **يَمْشِى مُتَجَانِفًا** ) **المحروق** gibi olurlar; ve onlara yardım ve savunmadan kaçınırlar. (S, TA.) -A3- İbn-‘Abbلd’a göre, yukarıda zikredilen râcizin sözünde, bu (TA) eti kızartan demir âlet mânasınadır; eş anlamlısı **سَفُّود**. (K, TA.)
