# حزم — es-Sıhâh

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AD%D8%B2%D9%85/sozluk/sihah
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%AD%D8%B2%D9%85/entries/sihah

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [حزم](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AD%D8%B2%D9%85.md)
- es-Sıhâh: Cevherî · 10. yy

## Madde başı: حزم

حَزَمْتُ الشيءَ حَزْماً، أي شددته. والحَزْمُ من الأرض أرفعُ من الحَزْنِ. قال لَبيد:
فَكَأَنَّ ظُعْنَ الحَيِّ لَمَّا أشْرَفَتْفي الآلِ وارتفعتْ بهن حُزوم
والحَزْمُ: ضَبْطُ الرجلِ أمرَه وأخذُه بالثقة. وقد حَزُمَ الرجل بالضم حَزامَةً فهو حازِمٌ. واحْتَزَمَ وتَحَزَّمَ بمعنىً، أي تَلَبَّبَ، وذلك إذا شدَّ وسَطَه بحبل. والحُزْمَةُ من الحطب وغيره. وحِزامُ الدابة معروف. ومنه قولهم: جاوَزَ الحِزامُ الطُبْيَيْن. تقول منه: حَزَمْتُ الدابة. ومنه حِزامُ الصبيِّ في مهده. ومَحْزِمُ الدابَّة: ما جرى عليه حِزامُها. والحَزَمُ بالتحريك، كالغَصَصِ في الصدر. يقال منه حَزِمَ بالكسر يَحْزَمُ حَزْماً. والحَزَمُ أيضاً: ضد الهَضم. يقال: فرسٌ أَحْزَمُ، وهو خلاف الأهضم. والحَيْزوم: وسَط الصدر وما يُضَمُّ عليه الحِزامُ. والحَزيمُ مثله. يقال: شددتُ لهذا الأمر حَزيمي.

### Türkçe

**حَزَمْتُ** şeyi **حَزْماً**, yani onu sıktım. Ve **الحَزْمُ** yerden, **الحَزْنِ**’den daha yüksektir. Lebîd dedi ki:
فَكَأَنَّ ظُعْنَ الحَيِّ لَمَّا أشْرَفَتْفي الآلِ وارتفعتْ بهن حُزوم
Ve **الحَزْمُ**: kişinin işini zaptetmesi ve güvene sarılmasıdır. Ve adam (zamme ile) **حَزُمَ** **حَزامَةً**; o hâlde o **حازِمٌ**’dir. Ve **احْتَزَمَ** ve **تَحَزَّمَ** bir mânâdadır; yani **تَلَبَّبَ**; bu, belini bir iple sıktığı zamandır. Ve **الحُزْمَةُ** odun ve başkasından (olan) demettir. Ve binitin **حِزامُ**’ı bilinir. Ondandır onların sözü: **جاوَزَ الحِزامُ الطُبْيَيْن**. Ondan (şöyle) dersin: **حَزَمْتُ** binite. Ondandır: beşikteki çocuğun **حِزامُ**’ı. Ve binitin **مَحْزِمُ**’i: **حِزامُ**’ının üzerinde yürüdüğü (yer)dir. Ve **الحَزَمُ** (hareke ile), göğüste **الغَصَصِ** gibidir. Ondan (şöyle) denir: kesre ile **حَزِمَ**; **يَحْزَمُ** **حَزْماً**. Ve **الحَزَمُ** ayrıca: **الهَضم**’ın zıddıdır. Denir: **فرسٌ أَحْزَمُ**; ve o, **الأهضم**’un hilâfıdır. Ve **الحَيْزوم**: göğsün ortası ve **الحِزامُ**’ın üzerine sıkıldığı şeydir. Ve **الحَزيمُ** onun gibidir. Denir: Bu iş için **حَزيمي**’mi sıktım.
