# حزو — Tâcü'l-Arûs

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AD%D8%B2%D9%88/sozluk/tac
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%AD%D8%B2%D9%88/entries/tac

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [حزو](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AD%D8%B2%D9%88.md)
- Tâcü'l-Arûs: Zebîdî · 18. yy

## Madde başı: حزو

: ( و ( *!حُزْوَى ، كقُصوى ؛ و ) *!حَزْواءُ ( كحَمْراءَ ، *!وحَزَوزَى : مَواضعُ ) .
أمَّا حُزْوَى : فموْضِعٌ بَنَجْدٍ في دِيارِ تميمٍ من طريقِ حاجِّ الكُوفَةِ ؛ قالَهُ نَصْر .
وقالَ الأَزهريُّ : جَبَلٌ مِن جِبالِ الدَّهْناء ؛ وقد نَزَلْتُ به .
وقالَ الجَوهريُّ : اسمُ عُجمةٍ من عُجَم الدَّهْناء ، وهي جُمْهورٌ عظِيمٌ تَعْلو تلكَ الجَماهيرَ ؛ وقالَ ذو الرُّمَّة :
نَبَتْ عيْناك عن طَللٍ *!بحُزْوَى
عَفَتْه الريحُ وامْتُنِح القِطارَاوأَمَّا *!حَزْواءُ ، بالمدِّ ، فذَكَرَه ابنُ دُرَيْدٍ في الجَمْهرةِ .
قالَ الجوهريُّ والنِّسْبَةُ إلى حُزْوَى *!حُزَاوِيٌّ ؛ وأنشَدَ لذي الرُّمَّة :
*!حُزَاوِيَّة أَو عَوْهَجٌ مَعْقِلِيَّةٌ
تَرُودُ بأَعْطافِ الرِّمالِ الحَرائِر

( *!والمُحْزَوْزِي : المُنْتَصِبُ ؛ أَو ) هو ( القَلِقُ أَو ) هو ( المُنْكَسِرُ .
( *!وحَزَا *!حَزْواً *!وتَحَزَّى *!تَحَزُّواً : زَجَرَ وتَكَهَّنَ ) .
قالَ أَبو زَيْدٍ : *!حَزَوْنا الطَّيْر حَزْواً وَزَجَرْناها زَجْراً بمعْنىً .
قالَ ابنُ سِيدَه : والكلمَةُ واوِيَّة ويائِيَّة .
وممَّا يُسْتدركُ عليه :
*!حَزَوْتُ الشَّيءَ حَزْواً : خَرَصْته ؛ عن الأصْمعيّ .
*!وحَزا السَّرابُ الشخْصَ *!يَحْزُوه حَزْواً رَفَعَه .

### Türkçe

: ( ve ( **حُزْوَى** , **قُصوى** gibi; ve ) **حَزْواءُ** ( **حَمْراءَ** gibi, ve **حَزَوزَى** : yerler ) .

أما **حُزْوَى** : Necd’de, Kûfe hacısının yolu üzerinde, Temîm’in diyarlarında bir yerdir; bunu Nasr söylemiştir.

Ezherî dedi: **الدَّهْناء** dağlarından bir dağdır; ben de oraya indim.

Cevherî dedi: **الدَّهْناء**’nın acemlerinden bir acem adıdır; o, o cemaatlerin üstüne yükselen büyük bir yığındır; ve Zü’r-Rumme dedi:

Gözlerin bir harabeden, **حُزْوَى**’da, uzaklaştı;
Rüzgâr onu silip süpürdü ve katar (yağmur) bağışlandı.

Ve أما **حَزْواءُ** , med ile, onu İbn Düreyd **الجمهرة**’de zikretti.

Cevherî dedi: **حُزْوَى**’ya nisbet **حُزَاوِيٌّ**’dir; ve Zü’r-Rumme’den şu beyti okudu:

**حُزَاوِيَّة** yahut **عَوْهَجٌ** **مَعْقِلِيَّةٌ**
Kumların kıvrımlarında hür kadınlarla dolaşır.

( ve **المُحْزَوْزِي** : dik duran; yahut ) o ( huzursuz olan; yahut ) o ( kırık olan ) .

( **حَزَا** **حَزْواً** ve **تَحَزَّى** **تَحَزُّواً** : azarladı ve kehânette bulundu ) .

Ebû Zeyd dedi: Kuşu **حَزَوْنا** **حَزْواً** ve onu **زَجَرْناها** **زَجْراً** bir mânâ ile.

İbn Sîde dedi: Kelime vâvîdir ve yâîdir.

Ve ondan istidrâk olunanlardandır:

**حَزَوْتُ** şeyi **حَزْواً** : onu tahmin ettim; Asmaî’den.

Ve serap şahsı **حَزا**; onu **يَحْزُوه** **حَزْواً** yükseltti.
