# حشك (ح-ش-ك) — Arapça kök

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AD%D8%B4%D9%83
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%AD%D8%B4%D9%83

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Harfler: ح - ش - ك
- Bu kök Kur'an'da geçmiyor.
- 8 sözlük

## Sözlükler (8)

### [Kitâbu'l-'Ayn](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AD%D8%B4%D9%83/sozluk/kitab_ayn.md) — Halîl b. Ahmed · 8. yy

باب الحاء والكاف والشين مهما
ح ش ك، ك ش ح، ش ح ك مستعملات
حشك:
الحَشَكُ: تَرْكُكَ النّاقَةَ لا تَحلُبُها حتّى يجتَمع لَبَنُها، وهي مَحْشُوكةٌ. والحَشَك: اسم للدِرّةِ المُجتَمعة، قال:
غَدَتْ وهي مَحشُوكةٌ حافِلٌ		فراحَ الذِئارُ عليها صَحيحا
كشح:
الكَشْحُ: من لَدُن السُرَّةإلى المَتْن ما بَيْنَ الخاصِرة إلى الضِلَع الخَلْف، وهو مَوضِع مَوقِع السَّيْف إلى المُتَقَلِّد.
وطَوَى فلانٌ كَشْحَه على أمر: إذا استَمَرَّ عليه وكذلك الذاهب القاطع. والكاشِح: العَدوٌ، قال:
فذَرْني ولكنْ ما تَرَى رَأْيَ كاشحٍ		يَرَى بيننا من جهلِه دقَّ مَنْشِـمِ
ويقال: طَوَى كَشْحَه عَنّي: إذا قَطَعَكَ وعاداكَ. وكاشَحَني فلانٌ بالعَداوة.
شحك:
الشَّحْكُ: من الشِّحاك، تقول:شَحَكْتُ الجَدْيَ: وهو عُودٌ يُعَرَّض في فَمِهِ يَمْنَعُه من الرِّضاع.

##### Türkçe

باب **الحاء** ve**الكاف** ve**الشين** birlikte

**ح ش ك**، **ك ش ح**، **ش ح ك** kullanımdadırlar

**حشك**:
**الحَشَكُ**: dişi deveyi, sütü toplanıncaya kadar onu sağmaman; o da **مَحْشُوكةٌ**dur. Ve **الحَشَك**: toplanmış **الدِرّةِ** için bir addır. Dedi ki:
غَدَتْ وهي **مَحشُوكةٌ** حافِلٌ		فراحَ الذِئارُ عليها صَحيحا

**كشح**:
**الكَشْحُ**: göbekten sırtın ortasına; böğür ile arka kaburga arasındaki (yer); o, kılıcın kuşanana düştüğü yerin mevkiidir.
Falan, bir iş üzerine **كَشْحَه**’ini dürdü: onun üzerinde devam ettiğinde; ve aynı şekilde giden, kesip geçen (kimse). Ve **الكاشِح**: düşmandır. Dedi ki:
فذَرْني ولكنْ ما تَرَى رَأْيَ **كاشحٍ**		يَرَى بيننا من جهلِه دقَّ مَنْشِـمِ
Ve denilir: **طَوَى كَشْحَه عَنّي**: seni kestiğinde ve sana düşmanlık ettiğinde. Ve falan bana düşmanlıkla **كاشَحَني**.

**شحك**:
**الشَّحْكُ**: **الشِّحاك**tandır; dersin ki: **شَحَكْتُ الجَدْيَ**: o, ağzına enlemesine konulan bir çubuktur; onu emmeden men eder.

### [es-Sıhâh](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AD%D8%B4%D9%83/sozluk/sihah.md) — Cevherî · 10. yy

حَشَكَتِ الدِرَّةُ تَحْشِكُ حَشْكاً، بالتسكين وحُشوكاً: امتلأت. وأمَّا قول زهير:
خافَ العُيونَ فلم يُنْظَرْ به الحَشَكُ
فإنّما حرّكه للضرورة، أي لم تنتظر به أمّه حُشوكَ الدِرَّةِ. ويقال: ناقةٌ حَشوكٌ وحَشودٌ، للتي يجتمع اللبنُ في ضَرعها سريعاً: وحَشَكَتِ النَخلة أيضاً: كثُر حملها؛ وهي نخلةٌ حاشِكٌ. وحَشَكْتُ الناقة، أي تركتُها ولم أحلُبْها حتَّى اجتمع لبنُها. ومنه قول الشاعر:
عَدَتْ وهي مَحْشوكَةٌ حافِلُ
والحِشاكُ: الشِبامُ، عن ابن دريد، وهو عودٌ يُعرض في فم الجَدْي ويُشَدُّ في فقاه، يمنعُه من الرضَاع. وحَشَكَ القومُ، أي احتَشدوا واجتمعوا. وحَشَكَتِ الريحُ، أي ضعفتْ واختلفتْ مهابُّها. ورياحٌ حواشِكُ: مختلفات المهابّ. قال أبو زيد: الحَشْكَةُ من المطر، وهي فوقَ البَغْشَةِ، وقد حَشَكَتِ السماءُ تَحْشُكُ حَشْكاً.

##### Türkçe

**حَشَكَتِ الدِرَّةُ** **تَحْشِكُ** **حَشْكاً**، sükûn ile ve **حُشوكاً**: doldu. **وأمَّا قول زهير:**
**خافَ العُيونَ فلم يُنْظَرْ به الحَشَكُ**
Buna gelince, onu ancak zaruret için harekeledi; yani annesi onunla **حُشوكَ الدِرَّةِ**’yi (memenin dolmasını) beklemedi. Ve denilir: **ناقةٌ حَشوكٌ** ve **حَشودٌ**, sütü memesinde çabuk toplanan (deve) için. Ve hurma ağacı da **حَشَكَتِ النَخلة**: yükü çoğaldı; o, **نخلةٌ حاشِكٌ** olan (hurma ağacı)dır. Ve **حَشَكْتُ الناقة**: yani onu bıraktım ve sütü toplanıncaya kadar onu sağmadım. Ve ondan şairin sözü:
**عَدَتْ وهي مَحْشوكَةٌ حافِلُ**
Ve **الحِشاكُ**: **الشِبامُ**’dır; İbn Düreyd’den; o, oğlağın ağzında enlemesine konulan ve çenesine bağlanan bir çubuktur; onu emmeden men eder. Ve **حَشَكَ القومُ**: yani kalabalıklaştılar ve toplandılar. Ve **حَشَكَتِ الريحُ**: yani zayıfladı ve esiş yönleri farklılaştı. Ve **رياحٌ حواشِكُ**: esiş yönleri farklı olan (rüzgârlar). Ebû Zeyd dedi: **الحَشْكَةُ** yağmurdandır; o, **البَغْشَةِ**’nin üstündedir; ve gök **حَشَكَتِ السماءُ** **تَحْشُكُ** **حَشْكاً**.

### [Tehzîbu'l-Luğa](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AD%D8%B4%D9%83/sozluk/tehzib.md) — Ezherî · 10. yy

باب الحاء والكاف والشين
حشك ، حكش ، شحك ، كشح : مستعملات .
حشك : قال الليث : الحَشَك : تَرْكُكَ الناقةَ لا تَحْلُبها حتى يجتمع لبنُها ، فهي محشوكة . قال : والحَشَك الاسم للدِّرَّة المجتمعة وأنشد :
غَدتْ وهي محشوكَةٌ حَافلٌ
فراحَ الذِّئارُ عليها صحيحا
الذِّئَارُ : البَعَر الذي يُلْطَخ به أَطْبَاءُ الناقة لئلا يؤثِّر الصِّرَارُ فيها .
وقال أبو عُبَيد : الحَشَكُ : الدِّرَّةُ . حَشَكَت الناقة تَحْشِك حَشَكاً .
وقال زُهير :
كما استغاث بِسَيْءٍ فَزُّ غَيْطَلَةٍ
خاف العيون ولم يُنْظَرْ به الحَشَكُ
قال ابن السكيت : أراد الحَشْكَ فحركه للضرورة . أبو عبيد عن الفراء : حَشَكَ القَوْم وحشدوا بمعنى واحد .
قال : وقال الأصمعي : حَشَكَتِ النخلةُ إذا كَثُر حَمْلُها .
ثعلب عن ابن الأعرابي قال : مِن دُعائهم : ( اللهم اغفر لي قبل حشك النفس وأزِّ العروق ) . قال : الحَشْكُ : النَّزْعُ الشديد .
وقال الأصمعي : الرِّياحُ الحَوَاشِكُ : المختلفة ، ويقال : الشديدة .
وقال أبو زيد : حَشَكَتِ الرِّيحُ تَحْشِك حَشْكاً إذا ضَعُفَت .
وقال غيره : قَوْسٌ حاشِكٌ وحاشكةٌ إذا كانت مُواتية للرَّامي فيما يريد .
وقال أسامة الهذلي :
له أسهمٌ قد طَرَّهُنَّ سَنِينُه
وحاشِكةٌ تَمْتَدُّ فيها السَّواعد
والحَشْك . النَّزعُ الشَّدِيد . ويقال : أَحْشَكْتُ الدَّابة إذا أقْضَمْتَها فَحَشِكَتْ أي قَضَمتْ .
حكش : قال ابن دريد : رجل حَكِشٌ مثل قولهم حَكِر وهو اللَّجوجُ والحَكِشُ والعَكِشُ : الذي فيه الْتِوَاءٌ على خَصْمِه .
كشح : قال ابن السكيت : مرَّ فلانٌ يَشُلُّهم ومرَّ يَشْحَنُهم ومرَّ يَكْشَحُهُم أي يطردُهم . قال والكاشح : المتولِّي عنك بوُدِّه . يقال : كَشَحَ عن الماء إذا أَدْبَرَ عنه . أبو عُبيد عن الأصمعي : كَشَحَ الرّجلُ والقوم عن الماء إذا ذهبوا عنه .
وقال الليث : الكَشْحُ : ما بين الخاصرة إلى الضِّلَعِ الْخَلْفِ ، وهو من لَدُن السُّرَّة إلى المَتْن ، وهما كَشْحان وهو موقع السيف من المُتَقَلِّد ، ويقال : طوى فُلانٌ
كشحَه عَلَى أمرٍ إذا استمر عليه ، قال : وكذلك الذَّاهِبُ القاطع . يقال : طوى عنِّي كَشْحَه . إذا قطعة وعاداك . ومنه قول الأعشى :
وكان طَوَى كَشْحاً وأَبَّ لِيَذّهَبا
قلت يحتمل قوله وكان طوى كَشْحاً أي عزم على أمْر واستمرت عزيمته .
ويقال : طوى كَشْحاً على ضِغْنٍ إذا أضْمَرَهُ ، ومنه قول زهير :
وكَان طوَى كَشْحاً على مُسْتَكِنَّةٍ
فلا هو أبداها ولم يتقَدَّم
ويقال : طوَى كَشْحَه عنه إذا أعْرَض عنه .
أبو عُبيد عن الأصمعي : الكاشِحُ : العَدُوُّ المُبْغِضُ .
وروى أبو نصر عنه : سُمِّي العَدُوُّ كَاشِحاً : لأنه وَلاَّكَ كَشْحَه وأعرض عنك .
وقال ابن الأعرابي : قال المُفَضَّل : الكَاشِحُ لصاحبه مأخوذ من المِكْشَاحِ ، وهو الفأْسُ .
والكُشاحَةُ : المُقَاطَعَةُ : وقال بعضهم : سُمِّي العَدُوُّ كَاشِحاً لأنه يَخْبَأُ العداوة في كَشْحه وفيه كبِدُه ، والكَبِدُ : بَيْتُ العداوة والبغْضَاءِ : ومنه قيل للعدُوِّ : أَسْوَدُ الكبد كأنَّ العداوة أحرقت كَبِدَه . وقال الأعشى :
فما أَجَشَمْتُ مِن إتْيَان قومٍ
هْمُ الأعداءُ والأكْبَادُ سُودُ
وجَمَلٌ مكْشُوحٌ : وُسِم بالكُشَاحِ في أسْفَلِ الضُّلوع وإبِلٌ مُكَشَّحَةٌ ومُجَنَّبَةٌ .
شحك : الليث : الشِّحَاكُ والشَّحْكُ . يقال : شَحَكْتُ الجَدْي ، وهو عودٌ يُعَرَّضُ في فَمِ الجَدْي يَمْنَعُه من الرَّضَاع .
ثعلب عن ابن الأعرابي : يُقال لِلْعُوْد الذي يدخل في فم الفصيلِ لِئَلاَّ يَرْضَع أُمَّه : شِحَاكٌ وحِناكٌ وشِبَامٌ وشِجارٌ ، وقال غيره : شَحَكَت الدَّابة إذا أدخلتْ ذَنَبَها بين رجليها ، وأنشد :
يأوِي إذا شَحَكت إلى أطْبَائِهَا
سَلِبُ العَسِيب كَأَنَّه ذُعْلُوق

##### Türkçe

باب **الحاء** ve **الكاف** ve **الشين**
**حشك** ، **حكش** ، **شحك** ، **كشح** : kullanımdadırlar.

**حشك** : **الليث** dedi: **الحَشَك**: senin dişi deveyi, sütü toplanıncaya kadar onu sağmaman; o da **محشوكة** olur. Dedi: ve **الحَشَك** toplanmış **الدِّرَّة** için isimdir; ve şu beyti delil getirdi:
غَدتْ وهي محشوكَةٌ حَافلٌ
فراحَ الذِّئارُ عليها صحيحا
**الذِّئَارُ** : **البَعَر**dır ki, **الصِّرَارُ** onda tesir etmesin diye onunla dişi devenin **أَطْبَاءُ**’ı sıvanır.

**أبو عُبَيد** dedi: **الحَشَكُ**: **الدِّرَّةُ**’dir. **حَشَكَت** dişi deve **تَحْشِك** **حَشَكاً**.

**زُهير** dedi:
كما استغاث بِسَيْءٍ فَزُّ غَيْطَلَةٍ
خاف العيون ولم يُنْظَرْ به الحَشَكُ
**ابن السكيت** dedi: **الحَشْكَ**yı kastetti; zaruret için onu harekeledi. **أبو عبيد**’in **الفراء**’dan rivayeti: **حَشَكَ** kavim ve **حشدوا** tek bir mânâdadır.

Dedi: ve **الأصمعي** dedi: **حَشَكَتِ** hurma ağacı, yükü çoğaldığı zaman.

**ثعلب**’ın **ابن الأعرابي**’den rivayeti, dedi: onların dualarındandır: ( اللهم اغفر لي قبل **حشك النفس** وأزِّ العروق ) . Dedi: **الحَشْكُ**: şiddetli çekip koparmadır.

**الأصمعي** dedi: **الرِّياحُ الحَوَاشِكُ**: farklı olanlardır; ve denilir: şiddetli olanlar.

**أبو زيد** dedi: **حَشَكَتِ** rüzgâr **تَحْشِك** **حَشْكاً**; zayıfladığı zaman.

Başkası dedi: **قَوْسٌ حاشِكٌ** ve **حاشكةٌ**; atıcı için istediği hususta uygun olduğu zaman.

**أسامة الهذلي** dedi:
له أسهمٌ قد طَرَّهُنَّ سَنِينُه
وحاشِكةٌ تَمْتَدُّ فيها السَّواعد
Ve **الحَشْك**: şiddetli çekip koparmadır. Ve denilir: **أَحْشَكْتُ** biniti; onu **أقْضَمْتَها** ettiğin zaman; o da **فَحَشِكَتْ** yani **قَضَمتْ**.

**حكش** : **ابن دريد** dedi: **رجل حَكِشٌ**; onların **حَكِر** demeleri gibi; o, inatçı olandır. Ve **الحَكِشُ** ve **العَكِشُ**: düşmanına karşı içinde eğrilik/bükülme olan kimsedir.

**كشح** : **ابن السكيت** dedi: falan kimse geçti, onları **يَشُلُّهم**; ve geçti, onları **يَشْحَنُهم**; ve geçti, onları **يَكْشَحُهُم**; yani onları kovar. Dedi: ve **الكاشح**: sevgisiyle senden yüz çeviren kimsedir. Denilir: sudan **كَشَحَ**; ondan geri döndüğü zaman. **أبو عُبيد**’in **الأصمعي**’den rivayeti: adam ve kavim sudan **كَشَحَ**; ondan gittikleri zaman.

**الليث** dedi: **الكَشْحُ**: böğür ile arka kaburga arasıdır; ve o, göbek tarafından **المَتْن**’e kadardır; ve ikisi **كَشْحان**dır. Ve o, kılıç kuşananın kılıcının yeridir. Ve denilir: falan kimse bir iş üzerine **طوى**
**كشحَه**; onda devam ettiği zaman. Dedi: ve aynı şekilde, gidip kesen kimse. Denilir: benden **طوى** **كَشْحَه**; onu kestiği ve sana düşmanlık ettiği zaman. Ve ondan **الأعشى**’nın sözü:
وكان طَوَى كَشْحاً وأَبَّ لِيَذّهَبا
Dedim: onun “وكان طوى كَشْحاً” sözü muhtemeldir; yani bir işe azmetti ve azmi devam etti.

Ve denilir: bir kine karşı **طوى كَشْحاً**; onu gizlediği zaman. Ve ondan **زهير**’in sözü:
وكَان طوَى كَشْحاً على مُسْتَكِنَّةٍ
فلا هو أبداها ولم يتقَدَّم
Ve denilir: ondan yüz çevirdiği zaman, ondan **طوَى كَشْحَه**.

**أبو عُبَيد**’in **الأصمعي**’den rivayeti: **الكاشِحُ**: buğzeden düşmandır.

**أبو نصر** ondan rivayet etti: düşmana **كَاشِحاً** adı verildi; çünkü sana **كَشْحَه**’ını döndürdü ve senden yüz çevirdi.

**ابن الأعرابي** dedi: **المُفَضَّل** dedi: **الكَاشِحُ**’ın arkadaşına (karşı oluşu) **المِكْشَاحِ**’tan alınmıştır; o da baltadır.

Ve **الكُشاحَةُ**: ilişkiyi kesmedir. Bazıları dedi: düşmana **كَاشِحاً** adı verildi; çünkü düşmanlığı **كَشْحه**’ında gizler; onda da ciğeri vardır; ve ciğer: düşmanlık ve buğzun evidir. Ve bundan dolayı düşmana “**أَسْوَدُ الكبد**” denildi; sanki düşmanlık onun ciğerini yakmış gibi. **الأعشى** dedi:
فما أَجَشَمْتُ مِن إتْيَان قومٍ
هْمُ الأعداءُ والأكْبَادُ سُودُ
Ve **جَمَلٌ مكْشُوحٌ**: alt kaburgalarda **الكُشَاحِ** ile dağlandı; ve **إبِلٌ مُكَشَّحَةٌ** ve **مُجَنَّبَةٌ**.

**شحك** : **الليث**: **الشِّحَاكُ** ve **الشَّحْكُ**. Denilir: **شَحَكْتُ** oğlağı; o, oğlağın ağzına enlemesine konulan bir çubuktur; onu emmeden men eder.

**ثعلب**’ın **ابن الأعرابي**’den rivayeti: anasını emmesin diye, tayın ağzına sokulan çubuğa **شِحَاكٌ** ve **حِناكٌ** ve **شِبَامٌ** ve **شِجارٌ** denilir. Başkası dedi: **شَحَكَت** binit; kuyruğunu iki bacağı arasına soktuğu zaman. Ve şu beyti delil getirdi:
يأوِي إذا شَحَكت إلى أطْبَائِهَا
سَلِبُ العَسِيب كَأَنَّه ذُعْلُوق

### [Mekâyîsü'l-Luğa](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AD%D8%B4%D9%83/sozluk/mekayis.md) — İbn Fâris · 11. yy

(باب الحاء والشين وما يثلثهما)
  (حشف) الحاء والشين والفاء أصلٌ واحدٌ يدلُّ على رَخَاوة وضعف وخلوقة.
  فأوّل ذلك الحَشَف، وهو أردأ التَّمر. ويقولون في أمثالهم: "أَحَشَفاً وسُوءَ كِيلَة"، للرَّجُل يجمع أمرين ردِيَّين. قال امرؤ القيس:
كأنَّ قلوبَ الطيرِ رَطباً ويابساً *** لدى وَكرها العُنَّابُ والحَشَفُ البالي([1])  وإنما ذكر قلوبَها لأنها أطيبُ ما في الطير، وهي تأتي فراخها بها. ويقال حَشِفَ([2]) خِلْفُ الناقة، إذا ارتفع منه الّلبن. والحشيف: الثَّوب الخَلَق. وقد تَحَشَّف الرَّجلُ: لَبِسَ الحشيف. قال:
يُدنـي الحَشيفَ عليها كي يواريَها *** ونَفْسَها وهو للأطمار لَبَّاس([3])  والحَشَفة: العجوز الكبيرة، والخميرة اليابسة([4])، والصخرة الرِّخْوَة حَوْلها السهلُ من الأرض.
  (حشك) الحاء والشين والكاف أصلٌ واحد، وهو تجمُّع الشيء. يقال حَشَكْت النَّاقةَ، إذا تركتَها لا تحلبُها فتجمَّع لبنُها، وهي محشوكة. قال:
  * غَدَت وهي مَحْشوكَةٌ حافلٌ([5]) *
  وَحَشَكَ القوم، إذا حَشَدُوا. وحَشَكَت([6]) السّحابة: كثُر ماؤُها. ومنه قولهم للنّخلة الكثيرة الحَمْل حاشك. وحَشَكت السّماء: أتَتْ بمطرها. وربَّما حملوا عليه فقالوا: قوسٌ حاشكة، وهي الطَّرُوحُ البعيدةُ المَرمى. وحَشّاك: نَهْر.
  (حشم) الحاء والشين والميم أصلٌ مشترك، وهو الغَضَب أو قريبٌ منه.
  قال أهل اللغة. الحِشْمَة: الانقباضُ والاستحياء. وقال قومٌ: هو الغضب. قال ابن قُتيبة: رُوِي عن بعض فصحاء العرب: إن ذلك مما يُحْشِمُ بني فلانٍ، أي يغضبهم. وذكر آخر أن العرب لا تعرِفُ الحشمةَ إلاَّ الغضب، وأنَّ قولهم لحشَمِ الرجل خدمه، إنما معناه أنّهم الذين يَغْضب لهم ويغْضَبون له.
  قال أبو عبيدٍ: قال أبو زيد: حَشَمْتُ الرجل أحْشِمه وأحْشَمْتُه، وهو أن يجلس إليك فتُؤذيَهُ وتُسمعه ما يكره. وابن الأعرابي يقول: حَشَمْتُه فَحَشم، أي أخجلته. وأحشمته: أغضبته. وأنشد:
لَعَمْرُكَ إنْ قُرْصَ أبي خُبَيبٍ *** بطيءُ النُّضْجِ مَحشومُ الأكيل([7])  (حشن) الحاء والشين والنون أصلٌ واحد، وهو تغيُّر الشيء بما يتعلّق به من درن. ثمّ يشتق منه:
  فأمّا الأول فقولهم فيما رواه الخليل: حَشنَ السِّقاء، إذا حُقِنَ لبناً ولم يُتَعهَّدْ بغسلٍ فتغيَّرَ ظاهرُه وأنتَنَ. وأمَّا القياس فقال أبو عبيد: الحِشْنة، بتقديم الحاء على الشين: الحقد. وأنشد:
ألاَ لا أرَى ذا حِشْنَةٍ في فؤاده *** يُجَمجِمُها إلاّ سَيَبْدُو دفينُها([8])  قال غيره: ومن ذلك قولهم: قال([9]) فلانٌ لفلان حتَّى حشَّن صدرَه.
  (حشو/ي) الحاء والشين وما بعدها معتلٌ أصلٌ واحد، وربما هُمِزَ فيكون المعنيان متقاربين أيضاً. وهو أن يُودَع الشيءُ وعاءً باستقصاء. يقال حشوتُه أحشوه حَشْوا. وَحِشْوَة الإنسان والدابة: أمعاؤه. ويقال [فلانٌ] من حِشْوة بني فلانٍ، أي من رُذَالهم. وإنما قيل ذلك لأن الذي تحشى به الأشياءُ لا يكون من أفخر المَتاع بل أدْونِه.
  والمِحْشى: ما تحتشي([10]) به المرأة، تعظِّم* به عَجِيزتها، والجمع المحاشِي. قال:
  * جُمَّاً غَنيّاتٍ عن المَحاشِي([11]) *
  والحشا: حشا الإنسان، والجمع أحشاء. والحشا: الناحية، وهو من قياس الباب، لأنّ لكلّ ناحيةٍ أهلاً فكأنّهم حشَوها. يقال: ما أدري بأيّ حشاً هو. قال:
  * بأيِّ الحَشَا أمسى الخليطُ المبايِنُ([12]) *
  ومن المهموز وهو من قياسِ الباب غيرُ بعيدٍ منه، قولهم: حشأتُه بالسَّهم أحشَؤُه، إذا أصبتَ به جَنْبَه. قال:
فَلأَحْشأَنّكَ مِشْقَصاً *** أوْساً أُوَيْسُ من الهَبَالهْ([13])  ومنه حَشَأْتُ المرأةَ، كناية عن الجِماع.
  والحَشَا، غير مهموز: الرَّبْو، يقال حَشِي يَحْشَى حشاً، فهو حَشٍ كما ترى. فأمّا قول النابغة:
جَمِّعْ مِحاشَكَ يا يزيدُ فإِنَّنِي *** أعددتُ يربوعاً لكم وتميما([14])  فله وجهان: أحدهما أن يكون ميمُه أصليَّة، وقد ذكر في بابه. والوجه الآخر أن يكون الميم زائدةً ويكون مِفْعَلاً من الحَشو، كأنه أراد اللفيف والأُشابة، وكان ينبغي أن يكون مِحْشَىً، فَقَلب.
  (حشب) الحاء والشين والباء قريبُ المعنى مما قبله. فيقال الحَوْشَب العظيم البطن. قال:
وتجرُّ مُجْرِيَةٌ لها *** لحمي إلى أجْرٍ حواشِبْ([15])والحوشب: حَشْو الحافر، ويقال بل هو عظمٌ في باطن الحافر بين العصَب والوظيف. قال رؤبة:
  * في رُسُغٍ لا يَتَشكَّى الحوشَبا([16]) *
  (حشد) الحاء والشين والدال قريب المعنى من الذي قبلَه. يقال حَشَد القوم إذا اجتمعوا وخفُّوا في التعاوُن. وناقة حشُودٌ: يسرعُ اجتماعُ اللبَن في ضرعها. والحَشْدَ: المحتشدون. وهذا وإن كان في معنى ما قبلَه ففيه معنىً آخر، وهو التّعاوُن. ويقال عِذقٌ حاشِدٌ وحاشك: مجتمِعُ الحَمْل كثيرُهُ.
  (حشر) الحاء والشين والراء قريبُ المعنى من الذي قبلِه، وفيه زيادةُ معنىً، وهو السّوق والبعثُ والانبعاث.
  وأهل اللغة يقولون: الحشر الجمع مع سَوْقٍ، وكلُّ جمعٍ حَشْر. والعرب تقول: حَشرَتْ مالَ بني فلانٍ السنةُ كأنّها جمعته، ذهبت به وأتَتْ عليه. قال رؤبة:
وما نجا من حَشْرِها المحشوشِ *** وحْشٌ ولا طمشٌ من الطُّموشِ([17])  ويقال أُذُنٌ حَشْرَةٌ، إذا كانت مجتمِعة الخَلْق. قال:
لها أذُنٌ حَشْرَةٌ مَشْرَةٌ *** كإعْلِيط مَرْخٍ إذا ما صَفِرْ([18])  ومن أسماء رسول الله صلى الله عليه وآله وسلم "الحاشر"، معناه أنّه يحشر النّاس على قدمَيه، كأنّه يقدُمُهم يوم القِيامة وهم خلْفه. ومحتملٌ أن يكون لَمَّا كان آخِرَ الأنبياء حُشِر النّاس في زمانه.
وحشرات الأرض: دوابُّها الصغار، كاليرابيع والضِّباب وما أشبهها، فسمِّيت بذلك لكثرتها وانسياقها وانبعاثها. والحَشْوَرُ من الرّجال: العظيم الخَلْق أو البطنِ.
  وممّا شذّ عن الأصل قولهم للرجل الخفيف حَشْرٌ. والحَشْر من القُذَذ: ما لَطُف. وسِنانٌ حَشْرٌ، أي دقيق؛ وقد حَشَرْته.
---------------------------------------------------------------ـ
([1]) ديوان امرئ القيس 70.
([2]) وكذا ضبط بكسر الشين في المجمل، وفي اللسان بالفتح.
([3]) في المجمل: "ونفسه".
([4]) ذكر هذين المعنيين في المجمل، وذكرا في القاموس، وفاتا صاحب اللسان.
([5]) عجزه كما في اللسان (حشك): * فراح الذئار عليها صحيحا *
([6]) في الأصل: "حشدت"، تحريف.
([7]) البيت في المجمل واللسان (حشم).
([8]) البيت في المجمل واللسان (حشن).
([9]) كذا وردت هذه الكلمة.
([10]) في الأصل: " ما تحشى"، صوابه ما أثبت.
([11]) الجم: جمع جماء، وهي الكثيرة اللحم. وفي الأصل: "جمعا"، صوابه من المجمل.
([12]) للمعطل الهذلي من قصيدة في مخطوطة الشنقيطي من الهذليين 108. وأشده في اللسان: (حشا) وصدره: * يقول الذي أمسى إلى الحرز أهله *
([13]) البيت لأسماء بن خارجة كما في اللسان (حشا، أوس، هبل).
([14]) ديوان النابغة 70 واللسان (حشا).
([15]) لحبيب بن عبد الله، المعروف بالأعلم الهذلي. انظر ما سبق في حواشي (1: 447).
([16]) ديوان العجاج 74 واللسان والمجمل (حشب).
([17]) ديوان رؤبة 78 واللسان (حشر، طمش) والمقاييس (طمش).
([18]) للنمر بن تولب كما في اللسان (حشر)، ونبه على صحة هذه النسبة في (علط) بعد أن ذكر نسبته إلى امرئ القيس، وسيعيده في المقاييس (علط).
ـ

##### Türkçe

(حarf **الحاء** ve **الشين** ve onları üçleyen şeyin babı)
  (**حشف**) **الحاء** ve **الشين** ve **الفاء** tek bir asıldır; gevşekliğe, zayıflığa ve eskiliğe delâlet eder.
  Bunun ilki **الحَشَف**tir; o, hurmanın en kötüsüdür. Ve darbımesellerinde derler ki: “**أَحَشَفاً وسُوءَ كِيلَة**”, iki kötü işi bir araya getiren adam için. İmru’ul-Kays dedi:
كأنَّ قلوبَ الطيرِ رَطباً ويابساً *** لدى وَكرها العُنَّابُ والحَشَفُ البالي([1])
  Ancak kalplerini zikretti; çünkü o, kuşta olanın en hoşudur ve yavrularına onunla gelir. Ve denir ki: **حَشِفَ**([2]) devenin memesi; ondan süt yükseldiği (çekildiği) zaman. Ve **الحشيف**: eski elbise. Ve adam **تَحَشَّف** etti: **الحشيف**i giydi. Dedi:
يُدنـي الحَشيفَ عليها كي يواريَها *** ونَفْسَها وهو للأطمار لَبَّاس([3])
  Ve **الحَشَفة**: büyük yaşlı kadın; ve kuru maya([4]); ve etrafında yerin düzlüğü bulunan gevşek kaya.

  (**حشك**) **الحاء** ve **الشين** ve **الكاف** tek bir asıldır; o da şeyin toplanmasıdır. Denir ki: **حَشَكْتُ** deveyi; onu sağmayıp bıraktığın zaman, sütü toplanır; o da **محشوكة**dir. Dedi:
  * غَدَت وهي مَحْشوكَةٌ حافلٌ([5]) *
  Ve **حَشَكَ** kavim; toplandıkları zaman. Ve **حَشَكَت**([6]) bulut: suyu çoğaldı. Ondandır ki, yükü çok olan hurma ağacına **حاشك** derler. Ve **حَشَكت** gök: yağmuruyla geldi. Ve bazen bunu ona hamlederler de derler ki: **قوسٌ حاشكة**; o, atımı uzak olan **الطَّرُوحُ**tur. Ve **حَشّاك**: nehir.

  (**حشم**) **الحاء** ve **الشين** ve **الميم** ortak bir asıldır; o, öfke yahut ona yakın bir şeydir.
  Dil ehli dedi: **الحِشْمَة**: büzülme ve utanmadır. Bir kavim dedi: o, öfkedir. İbn Kuteybe dedi: Arapların bazı fasihlerinden rivayet olundu: “Bu, falan oğullarını **يُحْشِمُ** eder”; yani onları öfkelendirir. Bir başkası zikretti ki Arap, **الحشمة**yi ancak öfke olarak bilir; ve onların “adamın **حشَم**ı hizmetçileridir” sözü; ancak manası şudur: onlar, kendileri için öfkelenilen ve onun için öfkelenen kimselerdir.
  Ebû Ubeyd dedi: Ebû Zeyd dedi: **حَشَمْتُ** adamı, **أحْشِمه**; ve **أحْشَمْتُه**; o, şudur: sana oturur da sen ona eziyet eder, ona hoşlanmadığı şeyi işittirirsin. İbnü’l-A‘râbî der ki: **حَشَمْتُه** de, o da **حَشم** etti; yani onu utandırdım. Ve **أحشمته**: onu öfkelendirdim. Ve inşad etti:
لَعَمْرُكَ إنْ قُرْصَ أبي خُبَيبٍ *** بطيءُ النُّضْجِ مَحشومُ الأكيل([7])

  (**حشن**) **الحاء** ve **الشين** ve **النون** tek bir asıldır; o, kendisine ilişen kirden dolayı şeyin değişmesidir. Sonra ondan türetilir:
  Birincisine gelince, Halîl’in rivayet ettiğinde onların sözü: **حَشنَ السِّقاء**; içine süt basıldığı ve yıkamayla gözetilmediği zaman, dışı değişir ve kokar. Kıyasa gelince, Ebû Ubeyd dedi: **الحِشْنة**; **الحاء**ın **الشين** üzerine takdimiyle: kin. Ve inşad etti:
ألاَ لا أرَى ذا حِشْنَةٍ في فؤاده *** يُجَمجِمُها إلاّ سَيَبْدُو دفينُها([8])
  Başkası dedi: Ve bundandır onların sözü: **قال**([9]) falan, falana, ta ki göğsünü **حشَّن** edinceye kadar.

  (**حشو/ي**) **الحاء** ve **الشين** ve ondan sonrası illetli; tek bir asıldır; ve bazen hemzelenir de iki mana da yine birbirine yakın olur. O, şeyin bir kaba tam olarak konulmasıdır. Denir ki: **حشوتُه** **أحشوه** **حَشْوا**. Ve insanın ve binen hayvanın **حِشْوَة**si: bağırsaklarıdır. Ve denir ki: [falan] falan oğullarının **حِشْوة**sindendir; yani onların ayak takımıdır. Ancak bu, şu sebeple söylenmiştir: şeylerin içine doldurulan, eşyanın en nefisinden değil, daha aşağısından olur.
  Ve **المِحْشى**: kadının **تحتشي**([10]) ettiği şeydir; onunla kalçasını büyütür; çoğulu **المحاشِي**dir. Dedi:
  * جُمَّاً غَنيّاتٍ عن المَحاشِي([11]) *
  Ve **الحشا**: insanın **حشا**sı; çoğulu **أحشاء**dır. Ve **الحشا**: taraf; o, babın kıyasındandır; çünkü her tarafın bir ehli vardır; sanki onu doldurmuşlardır. Denir ki: Bilmiyorum o hangi **حشاً**dadır. Dedi:
  * بأيِّ الحَشَا أمسى الخليطُ المبايِنُ([12]) *
  Hemzeli olandan—ki babın kıyasındandır, ondan uzak değildir—onların sözü: **حشأتُه** okla, **أحشَؤُه**; onunla böğrünü vurduğun zaman. Dedi:
فَلأَحْشأَنّكَ مِشْقَصاً *** أوْساً أُوَيْسُ من الهَبَالهْ([13])
  Ve ondandır: **حَشَأْتُ** kadını; cimaa kinaye olarak.
  Ve **الحَشَا**, hemzesiz: kabarma; denir ki: **حَشِي** **يَحْشَى** **حشاً**; o da **حَشٍ**dir, gördüğün gibi. Nâbiga’nın sözüne gelince:
جَمِّعْ مِحاشَكَ يا يزيدُ فإِنَّنِي *** أعددتُ يربوعاً لكم وتميما([14])
  Onun iki vechi vardır: birincisi, **ميم**inin aslî olmasıdır; babında zikredilmiştir. İkinci vech, **ميم**in زائد olması ve **الحَشو**dan **مِفْعَلاً** olmasıdır; sanki **اللفيف**i ve **الأُشابة**yi murad etti; ve **مِحْشَىً** olması gerekirdi; sonra çevirdi.

  (**حشب**) **الحاء** ve **الشين** ve **الباء** manaca ondan öncekine yakındır. Denir ki: **الحَوْشَب** büyük karınlıdır. Dedi:
وتجرُّ مُجْرِيَةٌ لها *** لحمي إلى أجْرٍ حواشِبْ([15])
  Ve **الحوشب**: toynağın **حَشْو**sudur; ve denir ki: bilakis o, toynağın iç tarafında sinir ile **الوظيف** arasında bir kemiktir. Ru’be dedi:
  * في رُسُغٍ لا يَتَشكَّى الحوشَبا([16]) *

  (**حشد**) **الحاء** ve **الشين** ve **الدال** manaca ondan öncekine yakındır. Denir ki: **حَشَد** kavim; toplandıkları ve yardımlaşmada hafif (çabuk) oldukları zaman. Ve **ناقة حشُودٌ**: memesindeki sütün toplanması çabuk olur. Ve **الحَشْدَ**: toplananlar. Bu, her ne kadar ondan öncekilerin manasında ise de onda başka bir mana vardır; o da yardımlaşmadır. Ve denir ki: **عِذقٌ حاشِدٌ** ve **حاشك**: yükü toplanmış, çoğu çok olan.

  (**حشر**) **الحاء** ve **الشين** ve **الراء** manaca ondan öncekine yakındır; onda bir mana ziyadesi vardır; o da sevk, gönderme ve harekete geçmedir.
  Dil ehli der ki: **الحشر** sevk ile beraber toplamadır; ve her toplama **حَشْر**dır. Arap der ki: “Sene, falan oğullarının malını **حَشرَتْ**”; sanki onu toplamış; onu götürmüş ve onu tüketmiştir. Ru’be dedi:
وما نجا من حَشْرِها المحشوشِ *** وحْشٌ ولا طمشٌ من الطُّموشِ([17])
  Ve denir ki: **أُذُنٌ حَشْرَةٌ**; yaratılışı toplanık olduğu zaman. Dedi:
لها أذُنٌ حَشْرَةٌ مَشْرَةٌ *** كإعْلِيط مَرْخٍ إذا ما صَفِرْ([18])
  Resûlullah’ın—Allah’ın salâtı ve âli üzerine olsun—isimlerindendir: “**الحاشر**”; manası: insanları ayakları üzerinde haşreder; sanki kıyamet günü onların önüne geçer, onlar da onun arkasındadır. Ve muhtemeldir ki, peygamberlerin sonuncusu olduğu için insanlar onun zamanında haşrolundu.
  Ve yerin **حشرات**ı: küçük hayvanlarıdır; **كاليرابيع** ve **الضِّباب** ve benzerleri gibi; çoklukları, sevk olunmaları ve harekete geçmeleri sebebiyle bununla isimlendirildi. Ve erkeklerden **الحَشْوَرُ**: yaratılışı yahut karnı büyük olan.
  Asıldan şâz olan şeylerdendir: hafif adama **حَشْرٌ** demeleri. Ve **الحَشْر** ok tüylerinden: ince olan şeydir. Ve **سِنانٌ حَشْرٌ**; yani ince; ve onu **حَشَرْته**.

---------------------------------------------------------------ـ
([1]) İmru’ul-Kays divanı 70.
([2]) Şöyle de ضبط edildi: **الشين**in kesresiyle **المجمل**de; **اللسان**da fetha ile.
([3]) **المجمل**de: “**ونفسه**”.
([4]) Bu iki manayı **المجمل**de zikretti; **القاموس**ta da zikredildiler; **اللسان** sahibine kaçtı.
([5]) Onun ikinci mısraı, **اللسان**da (**حشك**): * فراح الذئار عليها صحيحا *
([6]) Asılda: “**حشدت**”, tahrif.
([7]) Beyit **المجمل** ve **اللسان**da (**حشم**).
([8]) Beyit **المجمل** ve **اللسان**da (**حشن**).
([9]) Bu kelime böyle vârid oldu.
([10]) Asılda: “**ما تحشى**”; doğrusu, sabit kıldığım gibidir.
([11]) **الجم**: **جماء**ın cem‘idir; o, eti çok olandır. Asılda: “**جمعا**”; doğrusu **المجمل**dendir.
([12]) **المعطل الهذلي**ye ait; **الهذليين**den Şınkîtî yazmasında 108’de bir kasideden. **اللسان**da: (**حشا**) ve صدرُه: * يقول الذي أمسى إلى الحرز أهله *
([13]) Beyit, **أسماء بن خارجة**’ye aittir; **اللسان**da (**حشا، أوس، هبل**) olduğu gibi.
([14]) Nâbiga divanı 70 ve **اللسان** (**حشا**).
([15]) **حبيب بن عبد الله**’a; **الأعلم الهذلي** diye bilinen. Daha önce **حواشي**de (1: 447) geçen şeye bak.
([16]) **العجاج** divanı 74 ve **اللسان** ve **المجمل** (**حشب**).
([17]) Ru’be divanı 78 ve **اللسان** (**حشر، طمش**) ve **المقاييس** (**طمش**).
([18]) **النمر بن تولب**’a; **اللسان**da (**حشر**) olduğu gibi; bu nisbetin sıhhatine (**علط**)ta, onu İmru’ul-Kays’a nisbetini zikrettikten sonra dikkat çekti; ve onu **المقاييس**te (**علط**) yeniden getirecek.

### [Lisânü'l-Arab](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AD%D8%B4%D9%83/sozluk/lisan.md) — İbn Manzûr · 13. yy

الحشَك: شدة الدِّرَّةِ في الضَّرْع، وقيل: سرعة تجمُّع اللبن فيه. وحَشَكَت الناقةُ في ضرعها لبناً تَحْشكه حَشْكاً وحُشُوكاً، وهي حَشُوك: جمعته؛ وكذلك قال عمرو ذو الكلب:
يا ليتَ شِعْرِي عنكَ والأَمرُ أَمَمْ،
ما فَعَلَ اليومَ أُوَيْسٌ في الغَنَمْ؟
صُبَّ لها في الريح مِرِّيخٌ أَشَمْ،
فاجْتالَ منها لَجْبةً ذات هَزَمْ،
حاشِكَةَ الدِّرَّةِ ورْهاءَ الرَّخَمْ
(* قوله «مريخ» المريخ: كسكين السهم، لكن المراد به هنا الذئب على التشبيه لقوله فاجتال أي اختار، فإن الاختيار للذئب، أفاده شارح القاموس في م ر خ).
والحَشْكُ: تركك الناقة لا تحلبها حتى يجتمع لبنها، وهي مَحْشُوكة. وحَشَكَها يَحْشِكها حشكاً إِذا تركها لا يحلبها حتى يجتمع اللبن في ضَرْعها؛ قال:
غَدَتْ، وهي مَحْشُوكة حافِلٌ،
فَرَاح الذِّئارُ عليها صحيحا
والاسم من كل ذلك الحَشَكُ
كالنَّفْضِ والنَّفَضِ والقَبْضِ والقَبَض؛ قال زهير:
كما استغاثَ، بِسَيْءٍ، فَزُّ غَيْطَلةٍ،
خاف العيونَ، فلم يُنْظَر به الحَشَكُ
وقيل: أَراد الحَشْكَ فحرك للضرورة أَي لم تنتظِرْ به أُمُّه حُشوك الدِّرَّة. والحَشَكُ: اسم للدِّرَّة المجتمعة. وحَشَكَت الدرة تَحْشِكُ حَشكاً، بالتسكين، وحُشُوكاً: امتلأت؛ وقيل الحَشْك والحَشَك لغتان. الجوهري: يقال ناقة حَشُوك وحَشُود للتي يجتمع اللبن في ضرعها سريعاً. وحَشَكْتُ الناقة: تركتها ولم أَحلبها حتى اجتمع لبنها؛ ومنه قول الشاعر: غَدَتْ وهي مَحْشوكة حافِلُ
وحشَكت السحابة تَحْشِكَ حَشْكاً: كثر ماؤها. وحَشَكت النخلةُ، وهي حاشِك: كثر حملها. وحَشَكَ القومُ حَشْكاً: حَشَدُوا وتجمعُوا؛ قال الفراء: حَشَك القومُ وحَشَدوا بمعنى واحد. وحَشَكَ القوم على مياههم حَشَكاً، بفتح الشين: اجتمعوا؛ عن ثعلب، وخص بذلك بني سليم كأَنه إِنما فسر بذلك شعراً من أَشعارهم، وكل ذلك راجع إِلى معنى الكثرة. والرِّياح الحَوَاشِكُ: المختلفة، وقيل: الشديدة ، واحدتها حاشكة؛ حكاه أَبو عبيد. وحَشَكَت الريح تَحْشِكُ حَشكاً أَي ضعفت واختلفت مَهَابُّها. ورياح حَواشِك: مختلفات المَهابِّ.
والحِشَاك: الخشبة التي تشد في فم الجَدْي لئلا يرضع؛ قال الجوهري: الحِشَاك الشِّبَامُ؛ عن ابن دريد، وهو عود يُعَرَّض في فم الجدي ويشد في قفاه يمنعه من الرضاع، قال: ولم يعرف أَبو سعيد الشِّحَاكَ، بتقديم الشين. وحَشَك نَفسَه إِذا علاه البُهْر، والعرب تقول: اللهم اغفر لي قبل حَشْك النَّفَس وأَزِّ العروق؛ الحَشْك: اجتهادها في النزع الشديد. وأَزُّ العروق: ضَرَبانُها. وأَحْشَكْتُ الدابة إِذا أَقْضَمْتَها فَحَشِكَتْ أَي قَضِمَتْ. والحَشْكةُ من المطر: مثل الحَفْشة والغَبْيَة، وهي فوق البَغْشَةِ، وقد حَشَكت السماء تَحْشِك حَشْكاً. وحَشَكَت القَوْس: صلبت. قال أَبو حنيفة: إِذا كانت القوس طَرُوحاً ودامت على ذلك فهي حاشك؛ قال ساعدة بن جؤية الهذلي:
فوَدَّكَ لَيْناً أَخلص القَيْنُ أَثْرَهُ،
وحاشِكةً يَحْمِي الشِّمال نَذِيرُها
وقوس حاشِكٌ وحاشِكة إِذا كانت مُوَاتِيةً للرامي فيما يريد؛ قال أُسامة الهذلي:
له أَسْهُمٌ قد طَرَّهُنَّ سَنِينُه،
وحاشِكةٌ تمتد فيها السَّواعِدُ
والحَشَّاك: موضع. والحَشَّاك، بالتشديد: نهر.

##### Türkçe

**الحشَك**: memede **الدِّرَّةِ**’nin şiddeti; ve denildi ki: onun içinde sütün çabuk toplanması.

Ve dişi deve, memesinin içinde sütü **حَشَكَت**; onu **تَحْشكه** **حَشْكاً** ve **حُشُوكاً** (diye) **حَشُوك** iken: onu topladı; ve aynı şekilde Amr Zû’l-Kelb dedi:
Ya keşke bilseydim senin hakkında, hâl ise yakın,
Bugün Uveys koyunlarda ne yaptı?
Ona rüzgârda **مِرِّيخٌ** **أَشَمْ** döküldü,
Derken ondan, çatlaklı bir **لَجْبةً** seçip aldı,
**حاشِكَةَ الدِّرَّةِ** ve **ورْهاءَ الرَّخَمْ**
(* Onun “**مريخ**” sözü: **المريخ** ok bıçağı gibi (olan şey)dir; fakat burada onunla kastedilen, “**فاجتال**” sözü sebebiyle benzetme üzere kurttur; yani “seçti” (demektir); zira seçme kurda aittir; bunu, **م ر خ**’ta Kâmûs şârihi bildirdi).

Ve **الحَشْكُ**: dişi deveyi sağmaman, ta ki sütü toplansın; o da **مَحْشُوكة**’dir.

Ve onu **حَشَكَها**; onu **يَحْشِكها** **حشكاً** (diye) — onu sağmayıp, süt onun memesinin içinde toplanıncaya kadar bıraktığı zaman; dedi ki:
Sabahladı, o **مَحْشُوكة** iken dolu,
Derken **الذِّئارُ** onun üzerine sağlam olarak döndü

Ve bütün bunlardan isim **الحَشَكُ**’tur;
**كالنَّفْضِ** ve **النَّفَضِ** ve **القَبْضِ** ve **القَبَض** gibi; Züheyr dedi:
Nasıl ki yardım istedi, kötü bir şeyle, bir **فَزُّ** **غَيْطَلةٍ**,
Gözlerden korktu; böylece onunla **الحَشَكُ** beklenmedi
Ve denildi ki: **الحَشْكَ**’yı kastetti; zaruret için harekeledi; yani annesi onunla **حُشوك الدِّرَّة**’yi beklemedi. Ve **الحَشَكُ**: toplanmış **الدِّرَّةِ** için bir isimdir. Ve **الدرة** **حَشَكَت**; **تَحْشِكُ** **حَشكاً** — sükûn ile — ve **حُشُوكاً**: doldu; ve denildi ki **الحَشْك** ve **الحَشَك** iki lehçedir. Cevherî: denilir: sütü memesinin içinde çabuk toplanan için dişi deve **حَشُوك** ve **حَشُود**. Ve ben dişi deveyi **حَشَكْتُ**: onu bıraktım ve sağmadım, ta ki sütü toplansın; ve ondandır şairin sözü:
Sabahladı, o **مَحْشوكة** iken dolu

Ve bulut **حَشَكت**; **تَحْشِكَ** **حَشْكاً**: suyu çoğaldı. Ve hurma ağacı **حَشَكت**; o **حاشِك** iken: yükü çoğaldı. Ve kavim **حَشَكَ** **حَشْكاً**: **حَشَدُوا** ve toplandılar; Ferrâ dedi: kavim **حَشَك** ve **حَشَدوا** bir tek mânâdadır. Ve kavim sularının üzerine **حَشَكَ** **حَشَكاً** — şîn’in fethiyle —: toplandılar; Sa‘leb’den; ve bunu özellikle Benî Süleym’e tahsis etti; sanki ancak bunu, onların şiirlerinden bir şiiri böylece tefsir etti; bütün bunlar çokluk mânâsına döner. Ve **الرِّياح الحَوَاشِكُ**: farklı olan; ve denildi ki: şiddetli olan; tekili **حاشكة**’dir; Ebû Ubeyd rivayet etti. Ve rüzgâr **حَشَكَت**; **تَحْشِكُ** **حَشكاً**: yani zayıfladı ve esiş yönleri farklılaştı. Ve **رياح حَواشِك**: esiş yönleri farklı olanlar.

Ve **الحِشَاك**: oğlağın emmemesi için ağzına bağlanan tahta; Cevherî dedi: **الحِشَاك** **الشِّبَامُ**’dur; İbn Düreyd’den; ve o, oğlağın ağzına enlemesine konulan ve ensesinde bağlanan bir çubuktur; onu emmeden men eder; dedi ki: Ebû Saîd, şîn’in öne alınmasıyla **الشِّحَاكَ**’ı tanımadı. Ve kişi nefsi için **حَشَك** (denir) — ona **البُهْر** galip geldiği zaman; Araplar der ki: Allah’ım, bana **حَشْك النَّفَس** ve **أَزِّ العروق**’dan önce mağfiret et; **الحَشْك**: onun şiddetli çekişte zorlamasıdır. Ve **أَزُّ العروق**: onların atmasıdır. Ve ben biniti **أَحْشَكْتُ**: onu **أَقْضَمْتَها** (yaptığın zaman); böylece o **حَشِكَتْ** yani **قَضِمَتْ**. Ve yağmurdan **الحَشْكةُ**: **الحَفْشة** ve **الغَبْيَة** gibidir; ve o **البَغْشَةِ**’nin üstündedir; ve gök **حَشَكت**; **تَحْشِك** **حَشْكاً**. Ve yay **حَشَكَت**: sertleşti. Ebû Hanîfe dedi: yay **طَرُوحاً** olduğu zaman ve bunun üzerinde devam ettiği zaman, o **حاشك**’tir; Sa‘ide b. Cüeyye el-Hüzelî dedi:
Yumuşak olmanı istedi; demirci onun izini arıttı,
Ve **حاشِكةً** (istedi); onun uyarıcısı kuzey rüzgârını korur
Ve yay **حاشِكٌ** ve **حاشِكة**: atıcı için istediği şeyde uygun olduğu zaman; Üsâme el-Hüzelî dedi:
Onun okları vardır; yılları onları eğip bükmüştür,
Ve **حاشِكةٌ**; onda kollar uzanır

Ve **الحَشَّاك**: bir yer. Ve **الحَشَّاك** — şeddeli —: bir nehir.

### [Tâcü'l-Arûs](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AD%D8%B4%D9%83/sozluk/tac.md) — Zebîdî · 18. yy

الحشك، محركة: شدة الدرة في الضرع، أو هو سرعة تجمع اللبن فيه وقد حشكت هي تحشك حشكا وحشوكا.
 والحشك أيضا: شدة النزع في القوس. وحشك الناقة يحشكها حشكا: ترك حلبها حتى يجتمع لبنها في ضرعها، وهي محشوكة، قال:
  غدت وهي محشوكة حافل                      فراح الذئار عليها صحيحا وحشكت الناقة لبنها حشكا بالفتح وحشوكا كقعود: جمعته، ومنه قول عمرو ذي الكلب:
  حاشكة الدرة ورهاء الرخم قال الجوهري: وأما قول زهير:
  كما استغاث بسي فز غـيطـلة                      خاف العيون فلم ينظر به الحشك فإنما حركه للضرورة، أي: لم تنتظر به أمه حشوك الدرة. وقال الليث: الحشك المصدر، والحشك: الاسم كالنفض والنفض، والنقض والنقض، ونظر المصنف إلى قوله هذا فصدر الحشك، بالتحريك. فهي حشوك وحشود: يجتمع اللبن في ضرعها سريعا، قاله الجوهري. ومن المجاز: حشكت السحابة تحشك حشكا: كثر ماؤها، وكذلك النخلة: إذا كثر حملها فهي حاشك نقله الجوهري عن يعقوب. وحشك القوم حشكا: حشدوا وتجمعوا نقله الفراء. وقال ثعلب: حشك القوم على مياههم حشكا، بفتح الشين: اجتمعوا، وخص بذلك بني سليم، كأنه إنما فسر بذلك شعرا من أشعارهم، وكل ذلك راجع إلى معنى الكثرة. وحشك نفسه حشكا: إذا علاه البهر. وتقول العرب: اللهم اغفر لي قبل حشك النفس وأز العروق، أي: قبل اجتهادها في النزع الشديد. وحشكت القوس حشكا، أي: صلبت قال أبو حنيفة: إذا كانت القوس طروحا ودائما على ذلك فهي حاشك وحاشكة. والرياح الحواشك: المختلفة أو الشديدة واحدتها حاشكة، حكاه أبو عبيد أو هي الضعيفة وقد حشكت تحشك حشكا: إذا ضعفت واختلفت مهابها، فعلى هذا هي من الأضداد، نبه عليه الصاغاني، وأغفله المصنف قال ذو الرمة:
  إذا وقعوا وهنا كسوا حيث موتـت                      من الجهد أنفاس الرياح الحواشك والحشاك كشداد: نهر كما في الصحاح، زاد الصاغاني: بأرض الجزيرة يأخذ من الهرماس، زاد نصر يفرغ في دجلة، قال الأخطل:
  أمست إلى جانب الحشاك جيفته                      ورأسه دونه اليحموم والصور والحشاك كسحاب هكذا في سائر النسخ، والصواب ككتاب، كما هو نص ابن دريد في الجمهرة، ونقله الجوهري والصاغاني: خشبة تشد في فم الجدي؛ لئلا يرضع وهي الشبام أيضا. والحاشك: المتتابع عن ابن عباد. قال: والحوشكة: ما تسمعه في ناحية من الدار والمنزل. وكذلك الخشرمة. قال: ويقال: جاءوا ونص المحيط: جاء فلان بحشكتهم، محركة، أي: بجماعتهم. والحشيكة: مثل الحسيكة روي ذلك عن أبي زيد الأنصاري. ومنه أحشك الدابة: أقضمها فحشكت هي. قال الأزهري: السين المهملة في هذا أصوب عندي، وقال الصاغاني: السين المهملة هي الصواب لا غير، وهي لغة أهل اليمن قاطبة.
 ومما يستدرك عليه:

  حشك الوادي: إذا دفع بالماء. وقال أبو زيد: الحشكة من المطر: مثل الحفشة والغبية، وهي فوق البغشة، وقد حشكت السماء تحشك حشكا.وقوس حاشكة: مواتية للرامي فيما يريد، قال أسامة الهذلي:
  له أسهم قد طرهن سنـينة                      وحاشكة تمتد فيها السواعد وحشكت الدابة، كفرح: قضمت الحشيكة.

##### Türkçe

**الحشك**، harekeli: memede sütün şiddeti; yahut o, sütün onda çabucak toplanmasıdır; ve o (dişi) **حشكت** **تحشك** **حشكا** ve **حشوكا**.

Ve **الحشك** ayrıca: yayda çekişin şiddeti. Ve **حشك الناقة** **يحشكها** **حشكا**: memesindeki sütü toplansın diye onu sağmayı terk etti; ve o, **محشوكة**’dir; dedi ki:
  Sabahleyin gitti, o **محشوكة** dolu                      sonra uluma onun üzerine sahih oldu ve **حشكت** dişi deve sütünü **حشكا** (fetha ile) ve **حشوكا** ( **قعود** gibi): onu topladı; ve ondan Amr Zü’l-Kelb’in sözü:
  **حاشكة** memenin sütü ve akbabanın gevşekliği. Cevherî dedi ki: Züheyr’in sözüne gelince:
  Nasıl imdat istedi benden, sonra kaçtı, bir **غـيطـلة**                      gözlerden korktu da ona **الحشك** ile bakmadı; onu ancak zaruret için harekeledi; yani: annesi onunla memenin **حشوك**unu beklemedi. Leys dedi ki: **الحشك** mastardır; ve **الحشك**: isimdir; **النفض** ve **النفض** gibi, ve **النقض** ve **النقض**. Müellif onun bu sözüne baktı da **الحشك**’ı harekeli olarak başa aldı. Artık o, **حشوك** ve **حشود**’dur: süt onun memesine çabucak toplanır; Cevherî bunu söyledi. Mecazdan: **حشكت السحابة** **تحشك** **حشكا**: suyu çoğaldı; ve aynı şekilde hurma ağacı: yükü çoğalınca o **حاشك**’tır; Cevherî bunu Yakub’dan nakletti. Ve **حشك القوم** **حشكا**: yığıldılar ve toplandılar; Ferrâ bunu nakletti. Sa‘leb dedi ki: **حشك القوم على مياههم** **حشكا**, şînin fethasıyla: toplandılar; ve bununla Benî Süleym’i tahsis etti; sanki bunu ancak onların şiirlerinden bir şiiri bununla tefsir etti; ve bütün bunlar çokluk manasına racidir. Ve **حشك نفسه** **حشكا**: üzerine nefes darlığı çıktığı zaman. Araplar der: Allah’ım, bana **حشك النفس** ve **أز العروق**dan önce mağfiret et; yani: şiddetli çekişte onun gayretinden önce. Ve **حشكت القوس** **حشكا**: yani sertleşti. Ebû Hanîfe dedi ki: yay gevşek olup da daima bunun üzerinde olursa o **حاشك** ve **حاشكة**’dir. Ve **الرياح الحواشك**: farklı olan yahut şiddetli olan; onun bir tanesi **حاشكة**’dir; Ebû Ubeyd bunu hikâye etti; yahut o zayıf olanlardır; ve **حشكت** **تحشك** **حشكا**: zayıfladığı ve esiş yönleri farklılaştığı zaman; buna göre o, zıt manalılardandır; Sâgânî buna dikkat çekti, müellif onu ihmal etti. Zü’r-Rumme dedi ki:
  Düşüp de zayıfladıkları zaman, öldüğüm yerde giydiler                      yorgunluktan **أنفاس الرياح الحواشك**. Ve **الحشاك** ( **شداد** gibi): bir nehirdir, **الصحاح**’ta olduğu gibi; Sâgânî artırdı: Cezîre diyarında, **الهرماس**’tan alır; Nasr artırdı: Dicle’ye boşalır. Ahtal dedi ki:
  Akşamladı, **الحشاك**’ın yanında onun leşi                      ve başı, onun önünde **اليحموم** ve **الصور**. Ve **الحشاك** ( **سحاب** gibi): diğer bütün nüshalarda böyledir; doğrusu **كتاب** gibidir; İbn Düreyd’in **الجمهرة**’deki nassı böyledir; Cevherî ve Sâgânî onu nakletti: oğlağın ağzına bağlanan bir tahta; emmesin diye; ve o, **الشبام** da’dır. Ve **الحاشك**: peş peşe gelen; İbn Abbâd’dan. Dedi ki: ve **الحوشكة**: evin ve meskenin bir tarafında işittiğin şeydir. Ve aynı şekilde **الخشرمة**. Dedi ki: ve denilir: geldiler; ve **المحيط**’un nassı: falan kimse onların **حشكتهم**’iyle geldi, harekeli; yani: cemaatleriyle. Ve **الحشيكة**: **الحسيكة** gibidir; bu, Ebû Zeyd el-Ensârî’den rivayet edildi. Ve ondan: **أحشك الدابة**: ona **حشيكة** yedirdim; böylece o (hayvan) **حشكت**. Ezherî dedi ki: bunda **السين** (ihmâl edilmiş) bana göre daha doğrudur. Sâgânî dedi ki: **السين** (ihmâl edilmiş) doğrudur, başka değil; ve o, Yemen ehlinin bütünüyle lügatidir.

Ve onun üzerine istidrâk olunanlardandır:

**حشك الوادي**: su ile ittiği zaman. Ebû Zeyd dedi ki: yağmurdan **الحشكة**: **الحفشة** ve **الغبية** gibidir; ve o, **البغشة**’nin üstündedir; ve gök **حشكت** **تحشك** **حشكا**. Ve **قوس حاشكة**: atıcıya, istediği şeyde uygun olan; Üsâme el-Hüzelî dedi ki:
  Onun okları vardır, onları bir **سنـينة** yumuşattı                      ve **حاشكة** ki, onda pazular uzanır. Ve **حشكت الدابة**, **فرح** gibi: **الحشيكة**’yi kemirdi.

### [Lane's Lexicon](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AD%D8%B4%D9%83/sozluk/lexicon.md) — Edward W. Lane · 19. yy

حَشَكَتِ الدِّرَّةُ
1 حَشَكَتِ الدِّرَّةُ ذ , aor. حَشِكَ , inf. n. حَشْكٌ and حُشُوكٌ; for the former of which, حَشَكٌ is used by poetic license: (S:) or حَشِكَت, aor. حَشَكَ , (TA,) inf. n. حَشَكٌ (K, TA) and حُشُوكٌ: (TA:) The flow of milk became full: (S:) or became vehement in the udder: or collected quickly therein: (K, TA:) but accord. to Lth, حَشْكٌ and ↓ حَشَكٌ are like نَفْضٌ and نَفَضٌ, and نَقْضٌ and نَقَضٌ; the former being an inf. n., and the latter a subst. [in the proper sense of the term, app. signifying milk collected, or collected quickly, in the udder]. (TA.) ― -b2- [Hence,] حَشَكَتِ السَّحَابَةُ, (K,) aor. حَشِكَ , inf. n. حَشْكٌ, (TA,) (tropical:) The cloud had much water. (K, TA.) And حَشَكَتِ السَّمَآءُ, aor. حَشِكَ , inf. n. حَشْكٌ, (assumed tropical:) The sky let fall a rain such as is termed حَشْكَةٌ. (AZ, S.) And حَشَكَ الوَادِى, (assumed tropical:) The valley poured (دَفَعَ) with water. (TA.) ― -b3- And حَشَكَتِ النَّخْلَةُ (tropical:) The palm-tree bore much fruit. (Yaakoob, S, K, TA.) ― -b4- And حَشَكَ القَوْمُ, (S, K,) inf. n. حَشْكٌ, or, accord. to Th, حَشَكٌ, (TA,) (assumed tropical:) The people collected themselves together, or assembled. (Th, S, K.) -A2- حَشَكَتْ لَبَنَهَا, inf. n. حَشْكٌ and حُشُوكٌ, She (a camel) collected her milk. (K.) ― -b2- حَشَكَ النَّاقَةَ, (S, K,) aor. حَشِكَ , (K,) inf. n. حَشْكٌ, (TA,) He left milking the she-camel until her milk collected (S, K, TA) in her udder. (TA.)

حَشَكٌ
حَشَكٌ ذ : see 1.

حَشَكَةٌ
حَشَكَةٌ ذ (assumed tropical:) A rain exceeding such as is termed بَغْشَةٌ; like حَفْشَةٌ and غَبْيَةٌ. (S).

جَاؤُوا بِحَشَكَتِهِمْ
جَاؤُوا بِحَشَكَتِهِمْ ذ , (K,) or, as in the Moheet, جَآءَ فُلَانٌ بِحَشَكَتِهِمْ, (TA,) means (assumed tropical:) [They came, or such a one came,] with their company. (K, TA.)

حِشَاكٌ
حِشَاكٌ ذ , (IDrd, S, Sgh,) thus correctly written, like كِتَابٌ, but in [most of] the copies of the K like سَحَابٌ, (TA, [in the CK like سَحَابَةٌ,]) A piece of wood which is put in the mouth of a kid, (S, K,) across, (S,) and tied (S, K) at the back of his neck, (S,) to prevent him from sucking: (S, K:) also called شِبَامٌ. (IDrd, S.)

حَشُوكٌ
حَشُوكٌ ذ A she-camel collecting milk in her udder (S, K) quickly. (S.)

حَاشِكٌ
حَاشِكٌ ذ [act. part. n. of حَشَكَ]. You say شَاةٌ حَاشِكَةٌ A sheep, or goat, abounding with milk. (TA in art. لجب.) [And hence,] نَخْلَةٌ حَاشِكٌ (tropical:) A palm-tree bearing much fruit. (Yaakoob, S, K.) ― -b2- Also (assumed tropical:) Consecutive, or uninterrupted. (Ibn- 'Abbلd, K.)

##### Türkçe

حَشَكَتِ الدِّرَّةُ
1 **حَشَكَتِ الدِّرَّةُ** ذ, muzârîsi **حَشِكَ**, mastarı **حَشْكٌ** ve **حُشُوكٌ**; bunların birincisi için şiir zaruretiyle **حَشَكٌ** kullanılır: (S:) yahut **حَشِكَت**, muzârîsi **حَشَكَ**, (TA,) mastarı **حَشَكٌ** (K, TA) ve **حُشُوكٌ**: (TA:) Sütün akışı dolu oldu: (S:) yahut memede şiddetli oldu: yahut orada çabucak toplandı: (K, TA:) fakat Lth’ye göre **حَشْكٌ** ve aşağıdaki **حَشَكٌ**, **نَفْضٌ** ve **نَفَضٌ**, ve **نَقْضٌ** ve **نَقَضٌ** gibidir; birincisi mastar, ikincisi ise isimdir [terimin asıl mânâsıyla, görünüşe göre memede toplanmış, yahut çabucak toplanmış, sütü ifade eder]. (TA.) ― -b2- [Bundan dolayı,] **حَشَكَتِ السَّحَابَةُ**, (K,) muzârîsi **حَشِكَ**, mastarı **حَشْكٌ**, (TA,) (mecaz:) Bulutun suyu çok oldu. (K, TA.) Ve **حَشَكَتِ السَّمَآءُ**, muzârîsi **حَشِكَ**, mastarı **حَشْكٌ**, (farazî mecaz:) Gök, **حَشْكَةٌ** denilen türden bir yağmur indirdi. (AZ, S.) Ve **حَشَكَ الوَادِى**, (farazî mecaz:) Vadi su ile itti (دَفَعَ), yani boşandı. (TA.) ― -b3- Ve **حَشَكَتِ النَّخْلَةُ** (mecaz:) Hurma ağacı çok meyve verdi. (Yaakoob, S, K, TA.) ― -b4- Ve **حَشَكَ القَوْمُ**, (S, K,) mastarı **حَشْكٌ**, yahut Th’ye göre **حَشَكٌ**, (TA,) (farazî mecaz:) Kavim kendini topladı, yahut toplandı. (Th, S, K.) -A2- **حَشَكَتْ لَبَنَهَا**, mastarı **حَشْكٌ** ve **حُشُوكٌ**, O (dişi deve) sütünü topladı. (K.) ― -b2- **حَشَكَ النَّاقَةَ**, (S, K,) muzârîsi **حَشِكَ**, (K,) mastarı **حَشْكٌ**, (TA,) O, dişi deveyi sağmayı, sütü (S, K, TA) memesinde toplanıncaya kadar bıraktı. (TA.)

حَشَكٌ
**حَشَكٌ** ذ: 1’e bak.

حَشَكَةٌ
**حَشَكَةٌ** ذ (farazî mecaz:) **بَغْشَةٌ** denilen türden olanı aşan bir yağmur; **حَفْشَةٌ** ve **غَبْيَةٌ** gibidir. (S).

جَاؤُوا بِحَشَكَتِهِمْ
**جَاؤُوا بِحَشَكَتِهِمْ** ذ, (K,) yahut Moheet’te olduğu üzere, **جَآءَ فُلَانٌ بِحَشَكَتِهِمْ**, (TA,) (farazî mecaz:) [Onlar geldiler, yahut falan geldi,] kendi cemaatleriyle. (K, TA.)

حِشَاكٌ
**حِشَاكٌ** ذ, (IDrd, S, Sgh,) doğru yazılışı böyledir, **كِتَابٌ** gibi; fakat K’nın nüshalarının [çoğunda] **سَحَابٌ** gibi, (TA, [CK’de **سَحَابَةٌ** gibi,]) Oğlağın ağzına konulan bir tahta parçası; (S, K,) enlemesine, (S,) ve (S, K) ensesinin arkasına bağlanır, (S,) onu emmekten alıkoymak için: (S, K:) ayrıca **شِبَامٌ** da denir. (IDrd, S.)

حَشُوكٌ
**حَشُوكٌ** ذ Memesinde (S, K) çabucak süt toplayan bir dişi deve. (S.)

حَاشِكٌ
**حَاشِكٌ** ذ [**حَشَكَ**’ın ism-i fâili]. **شَاةٌ حَاشِكَةٌ** dersin: Sütü bol olan bir koyun yahut keçi. (TA, madde **لجب**’de.) [Ve bundan dolayı,] **نَخْلَةٌ حَاشِكٌ** (mecaz:) Çok meyve veren bir hurma ağacı. (Yaakoob, S, K.) ― -b2- Ayrıca (farazî mecaz:) Ardışık, yahut kesintisiz. (Ibn- 'Abbلd, K.)

### [Salmone](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AD%D8%B4%D9%83/sozluk/salmone.md) — H. Anthony Salmone · 19. yy

حَشَكَ
حَشَكَ I ( n. ac. حَشْك 1 ,  حُشُوْك 27 ) حَشِكَ A ( n. ac. حَشَك 4 )
a.  Was full; was heavy, heavilyloaded.

b.  Gathered together.

c.  Blew from every quarter ( winds ).

d.  see II .

حَشَّكَ
حَشَّكَ II ,
a.  Filled, stuffed full ( sack ).

تَحَشَّكَ
تَحَشَّكَ V ,
a.  Was full of milk ( teat ).

حَشْكَة
حَشْكَة 1t ,
a.  Heavy rain, downpour.

حَاْشِك
حَاْشِك 21 ,
a.  Full ( of milk ); heavily loaded.

b.  Consecutive, continuous, uninterrupted.

حَاْشِكَة
حَاْشِكَة 21t , ( pl. حَوَاْشِكُ 41 ),
a.  Winds which blow from every quarter.

حِشَاْك
حِشَاْك 23 ,  حُشَاْكَة 24t ,
a.  Gag.

##### Türkçe

حَشَكَ
**حَشَكَ** I ( n. ac. **حَشْك** 1 , **حُشُوْك** 27 ) **حَشِكَ** A ( n. ac. **حَشَك** 4 )
a. Dolu idi; ağır idi, ağır yüklü idi.

b. Bir araya toplandı.

c. Her taraftan esti (rüzgârlar).

d. II’ye bak.

حَشَّكَ
**حَشَّكَ** II ,
a. Doldurdu, tıka basa doldurdu (çuval).

تَحَشَّكَ
**تَحَشَّكَ** V ,
a. Sütle dolu idi (meme ucu).

حَشْكَة
**حَشْكَة** 1t ,
a. Şiddetli yağmur, sağanak.

حَاْشِك
**حَاْشِك** 21 ,
a. Dolu (sütle); ağır yüklü.

b. Ardışık, sürekli, kesintisiz.

حَاْشِكَة
**حَاْشِكَة** 21t , ( pl. **حَوَاْشِكُ** 41 ),
a. Her taraftan esen rüzgârlar.

حِشَاْك
**حِشَاْك** 23 , **حُشَاْكَة** 24t ,
a. Ağız tıkacı.
