# حشك — es-Sıhâh

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AD%D8%B4%D9%83/sozluk/sihah
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%AD%D8%B4%D9%83/entries/sihah

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [حشك](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AD%D8%B4%D9%83.md)
- es-Sıhâh: Cevherî · 10. yy

## Madde başı: حشك

حَشَكَتِ الدِرَّةُ تَحْشِكُ حَشْكاً، بالتسكين وحُشوكاً: امتلأت. وأمَّا قول زهير:
خافَ العُيونَ فلم يُنْظَرْ به الحَشَكُ
فإنّما حرّكه للضرورة، أي لم تنتظر به أمّه حُشوكَ الدِرَّةِ. ويقال: ناقةٌ حَشوكٌ وحَشودٌ، للتي يجتمع اللبنُ في ضَرعها سريعاً: وحَشَكَتِ النَخلة أيضاً: كثُر حملها؛ وهي نخلةٌ حاشِكٌ. وحَشَكْتُ الناقة، أي تركتُها ولم أحلُبْها حتَّى اجتمع لبنُها. ومنه قول الشاعر:
عَدَتْ وهي مَحْشوكَةٌ حافِلُ
والحِشاكُ: الشِبامُ، عن ابن دريد، وهو عودٌ يُعرض في فم الجَدْي ويُشَدُّ في فقاه، يمنعُه من الرضَاع. وحَشَكَ القومُ، أي احتَشدوا واجتمعوا. وحَشَكَتِ الريحُ، أي ضعفتْ واختلفتْ مهابُّها. ورياحٌ حواشِكُ: مختلفات المهابّ. قال أبو زيد: الحَشْكَةُ من المطر، وهي فوقَ البَغْشَةِ، وقد حَشَكَتِ السماءُ تَحْشُكُ حَشْكاً.

### Türkçe

**حَشَكَتِ الدِرَّةُ** **تَحْشِكُ** **حَشْكاً**، sükûn ile ve **حُشوكاً**: doldu. **وأمَّا قول زهير:**
**خافَ العُيونَ فلم يُنْظَرْ به الحَشَكُ**
Buna gelince, onu ancak zaruret için harekeledi; yani annesi onunla **حُشوكَ الدِرَّةِ**’yi (memenin dolmasını) beklemedi. Ve denilir: **ناقةٌ حَشوكٌ** ve **حَشودٌ**, sütü memesinde çabuk toplanan (deve) için. Ve hurma ağacı da **حَشَكَتِ النَخلة**: yükü çoğaldı; o, **نخلةٌ حاشِكٌ** olan (hurma ağacı)dır. Ve **حَشَكْتُ الناقة**: yani onu bıraktım ve sütü toplanıncaya kadar onu sağmadım. Ve ondan şairin sözü:
**عَدَتْ وهي مَحْشوكَةٌ حافِلُ**
Ve **الحِشاكُ**: **الشِبامُ**’dır; İbn Düreyd’den; o, oğlağın ağzında enlemesine konulan ve çenesine bağlanan bir çubuktur; onu emmeden men eder. Ve **حَشَكَ القومُ**: yani kalabalıklaştılar ve toplandılar. Ve **حَشَكَتِ الريحُ**: yani zayıfladı ve esiş yönleri farklılaştı. Ve **رياحٌ حواشِكُ**: esiş yönleri farklı olan (rüzgârlar). Ebû Zeyd dedi: **الحَشْكَةُ** yağmurdandır; o, **البَغْشَةِ**’nin üstündedir; ve gök **حَشَكَتِ السماءُ** **تَحْشُكُ** **حَشْكاً**.
