# حصد — Müfredât

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AD%D8%B5%D8%AF/sozluk/mufredat
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%AD%D8%B5%D8%AF/entries/mufredat

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [حصد](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AD%D8%B5%D8%AF.md)
- Müfredât: Râgıb el-İsfahânî · 11. yy

## Madde başı: حصد

- أصل الحصد قطع الزرع، وزمن الحصاد والحصاد، كقولك: زمن الجداد والجداد، وقال تعالى: ﴿وآتوا حقه يوم حصاده﴾ [الأنعام/141]، فهو الحصاد المحمود في إبانه، وقوله عز وجل: ﴿حتى إذا أخذت الأرض زخرفها وازينت وظن أهلها أنهم قادرون عليها أتاها أمرنا ليلا أو نهارا فجعلناها حصيدا كأن لم تغن بالأمس﴾ [يونس/24]، فهو الحصاد في غير إبانه على سبيل الإفساد، ومنه استعير: حصدهم السيف، وقوله عز وجل: ﴿منها قائم وحصيد﴾ [هود/100]، فحصيد إشارة إلى نحو ما قال: ﴿فقطع دابر القوم الذين ظلموا﴾ [الأنعام/45]، ﴿وحب الحصيد﴾ [ق/9]، أي: ما يحصد مما منه القوت، وقال صلى الله عليه وسلم: (وهل يكب الناس على مناخرهم في النار إلا حصائد ألسنتهم) (هذا شطر من حديث ذكره النووي في أربعينه، وعزاه للترمذي، وقال: حديث حسن صحيح. وهو في عارضة الأحوذي 10/88؛ وأخرجه أحمد 5/231؛ وراجع شرح السنة 1/26؛ وأخرجه ابن ماجه 2/1315) فاستعارة.
وحبل محصد (أي: ممر مفتول)، ودرع حصداء (أي: محكمة)، وشجرة حصداء (أي: كثيرة الورق)، كل ذلك منه، وتحصد القوم: تقوى بعضهم ببعض.

### Türkçe

- **الحصد**’ın aslı ekini kesmektir; ve **الحصاد**’ın zamanı ve **الحصاد**; senin “**الجداد**’ın zamanı ve **الجداد**” demen gibi. Yüce Allah dedi ki: ﴿وآتوا حقه يوم حصاده﴾ [الأنعام/141]; o, vaktinde olan övülmüş **الحصاد**’dır. Ve Aziz ve Celil olanın sözü: ﴿حتى إذا أخذت الأرض زخرفها وازينت وظن أهلها أنهم قادرون عليها أتاها أمرنا ليلا أو نهارا فجعلناها حصيدا كأن لم تغن بالأمس﴾ [يونس/24]; o, bozma yoluyla vaktinde olmayan **الحصاد**’dır. Ondan ödünç alınmıştır: “Kılıç onları biçti.” Ve Aziz ve Celil olanın sözü: ﴿منها قائم وحصيد﴾ [هود/100]; böylece **حصيد**, onun şu dediği gibi bir şeye işarettir: ﴿فقطع دابر القوم الذين ظلموا﴾ [الأنعام/45]. Ve ﴿وحب الحصيد﴾ [ق/9]; yani: ondan azığın olduğu, ondan biçilen şey. Ve sallallahu aleyhi ve sellem dedi ki: (İnsanları yüzüstü burunları üzerine ateşe düşüren, dillerinin **حصائد**’inden başka bir şey midir?) (Bu, Nevevî’nin Kırk’ında zikrettiği bir hadisin yarısıdır; onu Tirmizî’ye nispet etti ve “hasen sahih hadis” dedi. Ve o, **عارضة الأحوذي** 10/88’dedir; Ahmed 5/231’de onu çıkarmıştır; ve **شرح السنة** 1/26’ya müracaat et; ve İbn Mâce 2/1315’te onu çıkarmıştır.) Böylece bir istiâredir.

Ve **حبل محصد** (yani: bükülmüş bir geçit), ve **درع حصداء** (yani: sağlam), ve **شجرة حصداء** (yani: yaprağı çok), bunların hepsi ondandır. Ve **تحصد القوم**: bazısı bazısıyla kuvvetlendi.
