# حصر — Tâcü'l-Arûs

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AD%D8%B5%D8%B1/sozluk/tac
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%AD%D8%B5%D8%B1/entries/tac

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [حصر](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AD%D8%B5%D8%B1.md)
- Tâcü'l-Arûs: Zebîdî · 18. yy

## Madde başı: حصر

الحصر، كالضرب والنصر، أي من بابها: التضييق. يقال: حصره يحصره حصرا، فهو محصور: ضيق عليه، ومنه قوله تعالى:  واحصروهم  أي ضيقوا عليهم الحصر، أيضا: الحبس. يقال: حصرته فهو محصور، أي حبسته، ومنه قول رؤبة:
  مدحة محصور تشكى الحصرا يعني بالمحصور المحبوس. وقيل: الحصر هو الحبس عن السفر وغيره، كالإحصار: وقد حصره حصرا فهو محصور وحصير، وأحصره، كلاهما: حبسه ومنعه عن السفر. وفي حديث الحج  المحصر بمرض لا يحل حتى يطوف بالبيت  . قال ابن الأثير: الإحصار أن يمنع عن بلوغ المناسك بمرض أو نحوه، قال الفراء: العرب تقول للذي يمنعه خوف أو مرض من الوصول إلى تمام حجه أو عمرته، وكل ما لم يكن مقهورا كالحبس والسحر وأشباه ذلك يقال

  في المرض: قد أحصر. وفي الحبس إذا حبسه سلطان أو قاهر مانع: قد حصر، فهذا فرق بينهما. ولو نويت بقهر السلطان أنها علة مانعة ولم تذهب إلى فعل الفاعل جاز لك أن تقثول: قد أحصر الرجل. ولو قلت في أحصر من الوجع والمرض أن المرض حصره أو الخوف جاز أن تقول حصر. قال شيخنا: وإلى الفرق بينهما ذهب ثعلب، وابن السكيت، وما قاله المصنف من عدم الفرق هو الذي صرح به ابن القوطية وابن القطاع وأبو عمرو الشيباني. قلت: أما قول ابن السكيت، فإنه قال في كتاب الإصلاح: يقال: أحصره المرض، إذا منعه من السفر أو من حاجة يريدها. وأحصره العدو، إذا ضيق عليه فحصر،أي ضاق صدره.وفي التهذيب عن يونس أنه قال إذا رد الرجل عن وجه يريده فقد أحصر، وإذا حبس فقد حصر. وقال أبو عبيدة: حصر الرجل في الحبس، وأحصر في السفر من مرض أو انقطاع به. وقال أبو إسحاق النحوي: الرواية عن أهل اللغة أن يقال للذي يمنعه الخوف والمرض: أحصر، قال: ويقال للمحبوس: حصر. وإنما كان ذلك كذلك لأن الرجل إذا امتنع من التصرف فقد حصر نفسه، فكأن المرض أحبسه، أي جعله يحبس نفسه. قولك، حصرته إنما هو حبسته، لا أنه أحبس نفسه. فلا يجوز فيه أحصر. قال الأزهري: وقد صحت الرواية عن ابن عباس أنه قال  لا حصر إلا حصر العدو  . فجعله بغير ألف جائزا بمعنى قول الله عز وجل  فإن أحصتم فما استيسر من الهدي  . الحصر للبعير وإحصار شده بالحصار، والمحصرة، وسيأتي بيانهما، كاحتصاره. يقال: أحصرت الجمل، وحصرته: جعلت له حصارا. وحصر البعير يحصره ويحصره حصرا، واحتصره: شدة بالحصار. الحصر، بالضم: احتباس ذي البطن، ويقال فيه أيضا بضمتين كما في الأساس وشروح الفصيح. حصر، كمعنى، فهو محصور، وأحصر، ونقل عن الأصمعي واليزيدي: الحصر من الغائط، والأسر من البول. وقال الكسائي: حصر بغائطه وأحصر بضم الألف. وعن ابن بزرج: يقال للذي به الحصر: محصور وقد حصر عليه بوله يحصر حصرا أشد الحصر، وقد أخذه الحصر، وأخذه الأسر شيء واحد، وهو أن يمسك ببوله. يحصر حصرا فلا يبول قال: ويقولون: حصر عليه بوله وخلاؤه. الحصر، بالتحريك: ضيق الصدر، وقد حصر صدر المرء عن أهله، إذا ضاق، قال الله عز وجل:  أو جاءكم حصرت صدورهم أن يقاتلوكم  ، معناه ضاقت صدورهم عن قتالكم وقتال قومهم. وكل من بعل بشيء أو ضاق صدره بأمر فقد حصر، وقيل: ضاقت بالبخل والجبن وعبر عنه بذلك كما عبر بضيق الصدر وعن ضده بالبر والسعة. وقال الفراء: العرب تقول: أتانى فلان ذهب عقله يريدون قد ذهب عقله. قال الزجاج: جعال الفراء قوله حصرت حالا، ولا يكون حالا إلا بقد. وقال ثعلب: إذا أضمرت قد قربت من الحال وصارت كالاسم، وبها قرا من قرا  حصرة صدورهم  وقال أبو زيد: ولا يكون جاءني القوم ضاقت صدورهم إلا أن تصله بواو أو بقد، كأنك قلت جاءني القوم وضاقت صدورهم، أو قد ضاقت صدورهم. وقال الجوهري: وأما قوله  أو جاءوكم حصرت صدورهم  فأجاز الأخفش والكفيون أن يكون الماضي حالا ولم يجزه سيبويه إلا مع قد وجعل حصرت صدورهم على جهة الدعاء عليهم.

  الحصر: البخل، وقد حصر، إذا بخل، ويقال: شرب القوم فحصر عليهم فلان، أي بخل وكل من امتنع من شيء لم يقدر عليه فقد حصر عنه. الحصر: العي في المنطق. تقول: نعوذ بك من العجب والبطر، ومن العي والحصر. وقد حصر حصرا إذا عيى. وفي شرح مفصل الزمخشري أن العي هو استحضار المعنى ولا يحضرك اللفظ الدال عليه، والحثر مثله إلا أنه لا يكون إلا لسبب من خجل أو غيره. قيل: الحصر: أن يمتنع عن القراءة فلا يقدر عليه. وكل من امتنع من شيء لم يقدر عليه فقد حصر عنه. قال شيخنا: كلام المصنف كالمتناقض، لأن قوله يمتنع يقتضي اختياره، وقوله: فلا يقدر، صريح في العجز، والأولى أن يقال: وأن يمنع من الثلاثي مجهولا. قلت: إذا أردنا بالامتناع العجز فلا تناقض. الفعل في الكل حصر، كفرح، حصرا، فهو محصور وحصر وحصير. والحصير: الضيق الصدر، كالحصور، كصبور. قال الأخطل:
  وشارب مربح بالكأس نادمني                      لا بالحصور ولا فيها بسآر. الحصير: البارية، وقد صاحب العين وكثير من الأئمة في ا معتل، وهو الصواب. وفي المصباح البارية: الحصير الخشن، وهو المعروف في الاستعمال، ثم ذكر لغاته الثلاثة، وقال غيره. الحصير: سفيفة تصنع من بردي وأسل ثم يفترش، سمي بذلك لأنه يلي وجه الأرض. وفي الحديث  أفضل الجهاد وأكمله حج مبرور ثم لزوم الحصر  بضم فسكون، جمع حصير، للذي يبسط في البيوت، وتضم الصاد وتسكن تخفيفا. وقيل سمي حصيرا لأنه حصرت طاقته بعضها مع بعض. وفي المثل:  أسير على حصير  . قال الشاعر:
  فأضحى كالأمير على سـرير                      وأمسى كالأسير على حصير. الحصير: عرق يمتد معترضا على جنب الدابة إلى ناحية بطنها. وبه فسر بعضهم حديث حذيفة:  تعرض الفتن على القلوب عرض الحصير  شبه ذلك لإطافته. الحصير: الحصير: لحمة كذلك، أي ما بين الكتف إلى الخاصرة. الحصير: العصبة التي بين الصفاف ومقط الأضلاع، وهو منقطع الجنب. وفي كتاب الفرق لابن السيد: وحصير الجنب: ما ظهر من أعالي ضلوعه. قيل الحصير: الجنب نفسه، سمي به لأن بعض الأضلاع محصور مع بعض، قاله الجوهري والأزهري. ومنه قولهم: دابة عريض الحصيرين. وأوجع الله حصيريه: ضرب شديدا، كما في الأساس، الحصير: الملك لأنه محجوب عن الناس أو لكونه حاصرا، أي مانعا لمن أراد الوصول إليه. قال لبيد:
  وقماقم غلب الرقاب كأنهم                      جن على باب الحصير قيام والمراد به النعمان بن المنذر. وروى:
  لدى طرف الحصير قيام.

  أي عند طرف البساط للنعمان. في العباب: الحصير: السجن، قال الله تعالى  وجعلنا جهنم للكافرين حصيرا  أي سجنا وحبسا، قاله ابن السيد وغيره. ويقال: هذا حصيره، أي محبسه وسجنه. وقال الحسن: معناه مهادا، كأنه جعله الحصير المرمول كقوله:  لهم من جهنم مهاد  . قال في البصائر: فعلى الأول بمعنى الحاصر، وفي الثاني بمعنى المحصور. الحصير: المجلس، هكذا في سائر النسخ أي موضع الجلوس، وصوب شيخنا عن بعض أن يكون المحبس، وهو محل تأمل. ومن سجعات الأساس: وخلده الحصير في الحصير، أي في المحبس. قال شيخنا: ومن الأسجاع المحاكية لأسجاع الأساس، وإن فاتها الشنب. قول بعض الأدباء: أثر حصير الحصير في حصير الحصير، أي أثرت بارية الحبس في جنب الملك. الحصير: الطريق، عن ابن الأعرابي. الحصير: الماء. الحصير: الصف من الناس وغيرهم. الحصير: وجه الأرض، قيل: وبه سمي ما يفرش على الأرض حصيرا لكونه يلي وجهها. ج أحصرة وحصر، بمتين. وأنشد ابن الأعرابي في الحصر جمع حصير بمعنى الطريق:
  لما رأيت فجاج البيد قد وضحت                      ولاح من نجد عادية حـصـر وقد تسكن الصاد تخفيفا في جمع الحصير لما يفرش، كما تقدم. الحصير: فرند السيف الذي تراه كأنه مدب النمل. قال زهير:
  برجم كوقع الهندواني أخلص ال                      صياقل منه عن حصير ورونق. حصيراه: جانباه. الحصير: البخيل الممسك، كالحصر، ككتف. الحصير: الذي لا يشرب الشراب بخلا. يقال: شرب القوم فحصر عليهم فلان أي بخل. الحصير: جبل لجهينة وآخر في بلاد بني كلاب، أو ببلاد غطفان، وقيل هو بالضاد. الحصير: كل ما نسج من جميع الأشياء، سمي به لحصر بعض طاقاته على بعض، فهو فعيل بمعنى مفعول، وهو أعم من البارية. الحصير: ثوب مزخرف منقوش موش حسن، إذا نشر أخذت القلوب مآخذه لحسنه. وفي النهاية: لحسن صنعته، وزاد المصنف في البصائر: ووشيه. قال: وبه فسر بعضهم حديث حذيفة في الفتن السابق ذكره، شبه الفتن بذلك، لأن الفتنة تزين وتزخرف للناس والعاقبة إلى غرور. وأنشد المصنف في البصائر:
  فليت الدهر عاد لنا جـديدا                      وعدنا مثلنا زمن الحصير. أي زمنا كان بعضنا يزخرف القول لبعض فنتواد عليه. الحصير: الضيق الصدر، كالحصير والحصور. الحصير: واد من أوديتهم. الحصير: حصن باليمن من أبنية ملوكهم. الحصير: ماء من مياه نملى قرب المدينة المشرفة، ويقال فيه بالضاد، وسيأتي. الحصيرة، بهاء: جرين التمر، وهو الموضع الذي يحصر فيه، وذكره الأزهري بالضاد، وسيأتي. الحصيرة: اللحمة المعترضة في جنب الفرس: وهي ما بين الكتف إلى الخاصرة، تراها إذا ضمر، ولا يخفى أن هذا مع ما قبله في الحصير أو لحمة كذلك تكرار مخل لاختصاره البالغ. والحارث بن حصيرة الأزدي محدث، وهو أبو النعمان الكوفي عن عكرمة مولى ابن عباس، وعنه عبد الله بن نمير. قال الحافظ ابن حجر في تحرير المشتبه: وعلى ضعفه يكتب حديثه، يؤمن بالرجعة. ووثقه ابن معين والنسائي.

  وذو الحصيرين: لقب عبد مالك، وفي بعض النسخ عبد الملك بن عبد الألة، بضم الهمزة وفتح اللام المخففة كعلة، وإنما نبه على وزنه لئلا يشتبه على أحد أنه عبد الإله، واحد الآلهة، وإنما لقب به لأنه كأن له حصيران منسوجان من جريد النخل مقيران أي مطليان بالقير، وهو الزفت، يجعل أحدهما بين يديه والآخر خلفه، ويسد بنفسه باب الطريق في الجبل إذا جاءهم عدو. والحصور، كصبور: النقة الضيقة الإحليل. وورد في بعض الأصول الجيدة: الأحاليل، بالجمع. وقد حصرت، بالفتح، وأحصرت. وحصر، مثل فرح، وأحصر بالضم. الحصور: من لا يأتي النساء وهو قادر على ذلك، وإنما يتركهن عفة وزهدا، وهذا أبلغ في المدح أو هو الممنوع منهن، من الحصر والإحصار أي المنع، أو هو من لا يشتهيهن ولا يقربهن. وهذا قول ابن الأعرابي. وقال الأزهري: الحصور: من حصر عن النساء فلا يستطيعهن، وقيل: سمي في قوله تعالى:  وسيدا وحصورا  لأنه حبس عما يكون من الرجال. وقال المصنف في البصائر في تفسير هذه الآية: الحصور: الذي لا يأتي النساء إما من العنة وإما من العفة والإجتهاد في إزالة الشهوة، والثاني أظهر في الآية، لأن بذلك يستحق الرجل المحمدة. قيل الحصور: المجبوب الذكر والأنثيين، وبه فسر حديث  القبطي الذي أمر النبي صلى الله عليه وسلم عليا بقتله، قال: فرفعت الريح ثوبه. فإذا هو حصور. قالوا: وهذا أبلغ في الحصر لعدم آلة النكاح. وأما العاقر فإنه الذي يأتيهن ولا يولد له.
 الحصور أيضا: البخيل الممسك. وقيل: هو الذي لا ينفق على الندامى، كالحصر، ككتف، وقد جاء في حديث ابن عباس  ما رأيت أحدا أخلق للملك من معاوية، كان الناس يردون منه أرجاء واد رحب، ليس مثل الحصر العقص  .يعني ابن الزبير. الحصر: البخيل. والعقص: الملتوي الصعب الأخلاق. الحصور: الهيوب المحجم عن الشيء، وهو البرم أيضا، كما فسره السهيلي، وبه فسر بعض بيت الأخطل السابق ذكره.  وشارب مربح...  إلى آخره. هم ممن يفضلون الحصور، وهو الكاتم للسر في نفسه الحابس له لا يبوح به، كالحصر، ككتف. والحصراء: الرتقاء. والحصار، ككتان: اسم جماعة. منهم أبو جعفر بن الحصار المقري وغيره. الحصار، ككتاب وسحاب: وساد يرفع مؤخرها ويحشى مقدمها فيجعل كالرحل، أي كآخرته في رفع المؤخر، وقادمته في حشو المقدم، يلقى على البعير. وقيل هو مركب يركب به الراضة وقيل: هو كساء يطرح على ظهره يكتفل به، كالمحصرة، بالكسر. أوهي، أي المحصرة قتب صغير يحصر به البعير ويلقى عليه أداة الراكب، كالحصار أيضا. ومنه حديث أبي بكر  أن سعدا الأسلمي قال: رأيته بالخذوات وقد حل سفرة معلقة في مؤخرة الحصار  .

  وبعير محصور: عليه ذلك، وقد حصره يحصره ويحصره واحتصره وأحصره. المحصرة، بفتح الميم: الإشرارة يخفف عليها الأقط. وأحصره المرض: منعه من السفر أو حاجة يريدها، قال الله عز وجل:  فإن أحصرتم  وحصر، في الحبس، أقوى من أحصر، لأن القرآن جاء بها، وقد تقدم. أو أحصره المرض والبول: جعله يحصر نفسه. وأصل الحصر والإحصار الحبس. يقال: حصرني الشيء وأحصرني، أي حبسني. والمحتصر: الأسد. ومحاصرة العدو، م، أي معروف. يقال: حاصرهم العدو حصارا ومحاصرة. وبقينا في الحصار أياما. وحوصروا محاصرة شديدة. وحصره يحصره حصرا استوعبه وحصله وأحاط به. وحصر القوم بفلان حصرا: ضيقوا عليه وأحاطوا به. ومنه قول الهذلي:
  وقالوا تركنا القوم قد حصروا بهولا غرو أن قد كان ثم لحيم. قد حصر على قومه كفرح: بخيل. قال شيخنا: وهو مستدرك، لأنه ذكره في معاني الحصر وفي معاني الحصور، وقد زعم الاختصار البالغ، وهذا تطويل بالغ، ومثله ما بعده. حصر عن المرأة: امتنع عن إتيانها، أي مع القدرة، أو عجز عنها، كما تقدمت الإشارة إليه في ذكر معاني الحصور. حصر بالسر: كتمه في نفسه ولم يبح به، وهو حصر وحصور. والحصري، بالضم. قال شيخنا: والمعروف ضبطه بضمتين كما في الطبقات: أبو الحسن علي ابن عبد الغني القيرواني الفهري المقرئ شيخ الفراء، أقرأ الناس بسبتة وغيرها، وله قصيدة مائتا بيت نظمها في قراءة نافع، توفي سنة 488 وقال ابن خلكان: هو ابن خالة أبي إسحاق إبراهيم الحصري صاحب زهر الآداب، وله شعر نفيس. قلت: وقد ترجم الذهبي أبا إسحاق الحصري هذا في تاريخه فقال: هو إبراهيم بن علي بن تميم القيرواني الشاعر المعروف بالحصري، وهو ابن خالة أبي الحسن علي الحصري الشاعر. توفي سنة 453 انتهى. وحدث عنه أبو عبد الله بن الزاهد، كما رأيته في مسلسلات ابن مسدي. الإمام برهان الدين أبو الفتوح نصر بن علي بن أبي الفرج بن الحصري المحدث، حدث عن النقيب أبي طالب محمد ابن محمد بن أبي زيد العلوي، وأبي زرعة طاهر بن أحمد المقدسيي. وانتقل إلى مكة وولى إمامة المقام بها، ثم منها إلى المهجم باليمن لنشر العلم، وبها توفي. وقبره يزار، يعرف بالشيخ برهان. وعنه أخذ الشيخ محمد بن إسماعيل الحضرمي وابن أخيه أبو محمد عبد العزيز ابن علي بن نصر بن الحصري، حدث عن الرضي أبي الحسن المؤيد بن محمد بن علي الطوسي. وآخرون عرفوا بالنسبة إليه، مثل سعيد بن أيوب بن ثواب البصري، وعلي بن أحمد، وأحمد بن هشام بن حميد. وعلي بن إبراهيم الصوفي وعبد الله بن عثمان بن زيدان، الحصريون. وأما جعفر بن أحمد الحافظ.
 الحصري فلحصري فلحصره وسكوته، في قصة ذكرها السمعاني في الأنساب، فراجعه. الإمام أبو علي الحسن بن حبيب بن عبد الملك الحصائري الدمشقي، محدث فقيه. حدث عن الربيع بن سليمان المرادي وأبي أمية الطرسوسي وغيرهما، وعنه أبو القاسم تمام بن محمد الرازي، وعبد الرحمن بن عمر بن نصر الشيباني، وقد روينا من طريقه رسالة الإمام الشافعي رضي الله عنه. ومما يستدرك عليه:

  حصر الرجل كفرح: استحي وانقطع، كأنه ضاق به الأمر كما يضيق الحبس على المحبوس. ويقال للناقة: إنها لحصرة الشخب نشبة الدر. الحصر: نشب الدرة في العروق من خبث النفس وكراهة الدرة. والحصير: المحبوس، ذكره ابن السيد في الفرق. والحصار: المحبس، كالحصير. ومنه قولهم: بقينا في الحصار أياما، أي في المحاصرة أو محلها. وقوم محصرون، إذا حوصروا في حصن. ورجل حصر: كتوم للسر، قال جرير:
  ولقد تسقطني الوشاة فصادفوا                      حصرا بسرك يا أميم ضنينا. والحصير: الحابس. والله حاصر الأرواح في الأجسام. وأرض محصورة، ومنصورة، ومضبوطة، أي ممطورة. والحصار: مدينة عظيمة بالهند. والخطيب المعمر عبد الواحد ابن إبراهيم الحصاري، محدث، ولد سنة 910 وروى عاليا عن الشمس محمد بن إبراهيم العمري والشرف السنباطي، كلاهما عن الحافظ ابن حجر، روى عنه شيوخ شيوخ مشايخنا، ويقال له البرجي أيضا. وأبو حصيرة: صحابي قسم له النبي صلى الله عليه وسلم من وادي القرى. وذو الحصير: كأمير: كعب ابن ربيعة البكأئي، جاهلي. ومحله الحصير: ببخاراء، ينسب إليها بعض علمائنا. وحصرون بن بارص بن يهوذا: من ولد سيدنا يعقوب عليه السلام. والعلامة أبو بكر محمد بن إبراهيم بن أنوش الحصيري الحنفي الحافظ، روى عنه ابن ماكولا، توفي ببخاراء سنة 500.

### Türkçe

**الحصر**; **الضرب** ve **النصر** gibi, yani onların bâbından: daraltma. Denir: **حصره يحصره حصرا**; o hâlde o **محصور**dur: ona daralttı. Ondandır Yüce Allah’ın sözü: **واحصروهم**; yani onlara daraltın. **الحصر**, ayrıca: hapsetme. Denir: **حصرته فهو محصور**; yani onu hapsettim. Ondandır Rü’be’nin sözü:

Bir övgü; **محصور** (hapiste olan) **الحصرا**dan (hapsi) şikâyet eder; **المحصور** ile **المحبوس**u kasteder. Denildi: **الحصر**, yolculuktan ve başkasından alıkoyan hapistir; **الإحصار** gibi. Ve onu **حصرا** ile **حصره**; o hâlde o **محصور** ve **حصير**dir. Ve onu **أحصره**; ikisi de: onu hapsetti ve yolculuktan men etti. Hac hadîsinde: **المحصر بمرض لا يحل حتى يطوف بالبيت**. İbnü’l-Esîr dedi: **الإحصار**, hastalık veya benzeriyle menâsike ulaşmaktan alıkonmaktır. Ferrâ dedi: Araplar, korku veya hastalık onun haccının yahut umresinin tamamına ulaşmasına engel olan kimse için söylerler; ve hapis, sihir ve bunun benzerleri gibi zorlanmış olmayan her şey için denir:

hastalıkta: “**قد أحصر**”. Hapiste, bir sultan yahut zorlayıcı engelleyici onu hapsettiğinde: “**قد حصر**”. İşte ikisi arasında fark budur. Eğer sultanın zorlamasını engelleyici bir illet diye niyet eder ve failin fiiline gitmezsen, sana caiz olur ki şöyle diyebilesin: “**قد أحصر الرجل**”. Eğer “**أحصر**”da ağrı ve hastalıktan, hastalığın onu **حصره** ettiğini yahut korkunun (onu) (böyle yaptığını) söylersen, “**حصر**” demen caiz olur. Şeyhimiz dedi: İkisi arasındaki farka Sa‘leb ve İbnü’s-Sikkît gitti; musannifin fark olmadığına dair söylediği ise, bunu İbnü’l-Kûtıyye, İbnü’l-Kattâ‘ ve Ebû ‘Amr eş-Şeybânî açıkça söylemiştir. Ben dedim: İbnü’s-Sikkît’in sözüne gelince; o, **كتاب الإصلاح**’ta dedi: Denir: **أحصره المرض**; eğer onu yolculuktan veya istediği bir ihtiyaçtan men ederse. Ve denir: **أحصره العدو**; eğer ona daraltırsa da o **حصر** olur; yani göğsü daralır. **التهذيب**’de Yûnus’tan: O dedi ki, eğer adam istediği bir yönden geri çevrilirse, muhakkak **أحصر** olmuştur; eğer hapsedilirse, muhakkak **حصر** olmuştur. Ebû ‘Ubeyde dedi: Adam hapiste **حصر** olur; yolculukta ise hastalık veya onda kesilme sebebiyle **أحصر** olur. Ebû İshâk en-Nahvî dedi: Dil ehli rivayeti şudur ki, korku ve hastalık onu men eden kimse için denir: **أحصر**. Dedi: Hapsedilen için de denir: **حصر**. Bu ancak şu sebeple böyle olmuştur: çünkü adam tasarruftan men olunca, nefsini **حصر** etmiş olur; sanki hastalık onu hapsetti; yani onu nefsini hapsetmeye sevk etti. Senin “**حصرته**” sözün ancak “onu hapsettim”dir; yoksa o nefsini hapsetti değildir. Onda **أحصر** caiz olmaz. Ezherî dedi: İbn Abbâs’tan rivayet sahih olmuştur ki o dedi: **لا حصر إلا حصر العدو**. Böylece onu, Yüce Allah’ın sözü **فإن أحصتم فما استيسر من الهدي**’nin manası gibi, elifsiz caiz kıldı. **الحصر** deve içindir; **إحصار** ise onu **الحصار** ile bağlamaktır; ve **المحصرة**; ikisinin beyanı gelecektir; **كاحتصاره** gibi. Denir: **أحصرت الجمل** ve **حصرته**: ona bir **حصار** yaptım. Ve deve **حصر** eder; onu **يحصره** ve **يحصره**; **حصرا**; ve onu **احتصره**: onu **الحصار** ile sımsıkı bağladı. **الحصر**, damme ile: karın sahibinin tutulmasıdır; ve onda iki damme ile de denir; **الأساس** ve **شروح الفصيح**’te olduğu gibi. **حصر**; **كمعنى** gibi; o hâlde o **محصور**dur. Ve **أحصر**. Asma‘î ve Yezîdî’den nakledildi: **الحصر** dışkıdandır; **الأسر** ise idrardandır. Kisâî dedi: **حصر** dışkısıyla; ve **أحصر** elifi damme ile. İbn Bezrec’den: Denir: kendisinde **الحصر** olan kimseye: **محصور**; ve onun idrarı üzerine **حصر** olundu; **يحصر حصرا**; **أشد الحصر**. Ve onu **الحصر** aldı; ve onu **الأسر** aldı: ikisi bir şeydir; o da idrarını tutmasıdır. **يحصر حصرا**; böylece idrar yapmaz. Dedi: Ve derler: onun idrarı ve dışkısı üzerine **حصر** olundu. **الحصر**, hareke ile: göğüs darlığıdır. Ve kişinin göğsü ehli hakkında **حصر** oldu; eğer daralırsa. Yüce Allah dedi: **أو جاءكم حصرت صدورهم أن يقاتلوكم**; manası: göğüsleri sizinle savaşmaktan ve kavimleriyle savaşmaktan daraldı. Bir şeyle bunalan yahut bir işten göğsü daralan herkes muhakkak **حصر** olmuştur. Denildi: cimrilik ve korkaklıkla daraldı; ve bununla ifade edildi; göğüs darlığıyla ifade edildiği gibi; ve zıddı da iyilik ve genişlikle (ifade edildi). Ferrâ dedi: Araplar der: “Falanca bana geldi, aklı gitti”; “aklı gitmiş”i kastederler. Zeccâc dedi: Ferrâ’nın “**حصرت**”i hâl kılmasıdır; hâl ancak **قد** ile olur. Sa‘leb dedi: **قد**’i gizlediğinde hâle yaklaşır ve isim gibi olur; ve onunla okundu: **حصرة صدورهم**. Ebû Zeyd dedi: “Bana kavim geldi, göğüsleri daraldı” ancak onu bir vav ile veya **قد** ile bağlarsan olur; sanki “Bana kavim geldi ve göğüsleri daraldı” yahut “**قد** göğüsleri daraldı” demişsin gibi. Cevherî dedi: Yüce Allah’ın sözü **أو جاءوكم حصرت صدورهم**’a gelince; Ahfeş ve Kûfeliler, mâzînin hâl olmasını caiz gördüler; Sîbeveyh ise onu ancak **قد** ile caiz görmüş ve “**حصرت صدورهم**”i onlara beddua yönü üzere kılmıştır.

**الحصر**: cimriliktir. Ve **حصر**; eğer cimrilik ederse. Ve denir: Kavim içti de falanca onlara karşı **حصر** etti; yani cimrilik etti. Bir şeyden, ona güç yetiremediği için kaçınan herkes ondan **حصر** olmuştur. **الحصر**: konuşmada tutukluktur. Dersin: “Sana hayranlıktan ve azgınlıktan; ve tutukluktan ve **الحصر**dan sığınırız.” Ve **حصر حصرا**; eğer tutukluk ederse. Zemahşerî’nin **شرح مفصل**’inde: **العي** manayı hazır etmek olup, ona delâlet eden lafız sana hazır olmaz; **الحثر** da onun gibidir; ancak o, ancak utanç veya başkası gibi bir sebepten olur. Denildi: **الحصر**: okumaktan kaçınmasıdır; böylece ona güç yetiremez. Bir şeyden, ona güç yetiremediği için kaçınan herkes ondan **حصر** olmuştur. Şeyhimiz dedi: Musannifin sözü çelişik gibidir; çünkü “kaçınır” sözü onun seçimini gerektirir; “güç yetiremez” sözü ise aczi açıkça ifade eder. Daha evlâ olan: “ve üçlü fiilden meçhul olarak men olunur” denmesidir. Ben dedim: Eğer kaçınma ile aczi kastedersek çelişki yoktur. Fiil hepsinde **حصر**dır; **كفرح** gibi; **حصرا**; o hâlde o **محصور** ve **حصر** ve **حصير**dir. **الحصير**: göğsü dar olandır; **الحصور** gibi; **كصبور** gibi. Ahtal dedi:

Bir içici; kadehle kazançlı; bana arkadaşlık etti; ne **الحصور** ile, ne de onda bir artıkla. **الحصير**: hasırdır. **صاحب العين** ve imamların çoğu onu **ا معتل** içinde (zikretti); doğru olan budur. **المصباح**’ta: hasır: **الحصير الخشن**; o, استعمالda bilinen olandır. Sonra onun üç lugatini zikretti; ve başkası dedi. **الحصير**: kamış ve sazdan yapılan bir şerittir; sonra serilir. Böyle adlandırıldı; çünkü yer yüzüne bitişik olur. Hadîste: **أفضل الجهاد وأكمله حج مبرور ثم لزوم الحصر**; damme sonra sükûn ile; evlerde serilen şey için **حصير**in çoğulu. **الصاد** damme yapılır ve hafifletme için sükûnlanır. Denildi: **حصير** diye adlandırıldı; çünkü onun dokuması bazıları bazılarıyla **حصرت** olmuştur. Meselde: **أسير على حصير**. Şair dedi:

Böylece sabahladı; sedir üzerinde bir emir gibi; ve akşamladı; hasır üzerinde bir esir gibi. **الحصير**: bir damar; binek hayvanının yan tarafında, karnına doğru enlemesine uzanır. Bununla, Huzeyfe hadîsini bazıları tefsir etti: **تعرض الفتن على القلوب عرض الحصير**; onu, onun kuşatıcılığına benzetti. **الحصير**: yine böyle bir et parçasıdır; yani kürek ile böğür arası. **الحصير**: **الصفاف** ile kaburgaların kesimi arasındaki sinirdir; o, yanın kopuk yerindendir. İbnü’s-Seyyid’in **كتاب الفرق**’ında: ve **حصير الجنب**: kaburgalarının üst taraflarından görünen şeydir. Denildi: **الحصير**: yanın kendisidir; böyle adlandırıldı; çünkü kaburgaların bir kısmı bir kısmıyla **محصور**dur. Bunu Cevherî ve Ezherî söyledi. Ondandır onların sözü: “iki **حصير**i geniş binek.” Ve “Allah onun iki **حصير**ini ağrıtsın”: şiddetli dövdü; **الأساس**’ta olduğu gibi. **الحصير**: meliktir; çünkü insanlardan perdelenmiştir; yahut **حاصر** olduğu için; yani ona ulaşmak isteyen kimseye engel olan. Lebîd dedi:

Boyunları yenen koca koca (kimseler); sanki onlar, **الحصير** kapısında duran cinlerdir. Bununla Nu‘mân b. Münzir kastedilir. Ve şöyle rivayet edildi:

**لدى طرف الحصير قيام**.

Yani Nu‘mân’ın yaygısının kenarında dururlar. **العباب**’da: **الحصير**: zindandır. Yüce Allah dedi: **وجعلنا جهنم للكافرين حصيرا**; yani zindan ve hapistir. Bunu İbnü’s-Seyyid ve başkası söyledi. Ve denir: “Bu onun **حصير**idir”; yani onun hapsi ve zindanı. Hasan dedi: manası döşektir; sanki onu, kumla örülmüş hasır gibi kıldı; Yüce Allah’ın sözü gibi: **لهم من جهنم مهاد**. **البصائر**’de dedi: Birincide **الحاصر** manasınadır; ikincide **المحصور** manasınadır. **الحصير**: meclistir; diğer nüshalarda böyle; yani oturma yeri. Şeyhimiz, bazısından bunun **المحبس** olması gerektiğini tashih etti; bu, düşünmeye muhtaçtır. **الأساس**’ın secilerinden: “Onu **الحصير** **في الحصير**de ebedîleştirdi”; yani hapiste. Şeyhimiz dedi: Ve **الأساس**’ın secilerine öykünen secilerdendir; her ne kadar tazeliği kaçırmışsa da. Bazı ediplerin sözü: “**أثر حصير الحصير في حصير الحصير**”; yani hapis hasırı, melikin yanında iz bıraktı. **الحصير**: yoldur; İbnü’l-A‘râbî’den. **الحصير**: sudur. **الحصير**: insanlardan ve başkalarından saf(tır). **الحصير**: yer yüzüdür. Denildi: ve bununla, yere serilen şeye **حصير** denildi; çünkü onun yüzüne bitişik olur. Çoğulu **أحصرة** ve **حصر**dur; **بمتين**. İbnü’l-A‘râbî, **الحصر**da, yol manasında **حصير**in çoğulu olarak inşâd etti:

Çölün geçitlerinin açıldığını gördüğümde; ve Necd’den saldıran **حـصـر** belirdi. Ve **الصاد**, serilen **الحصير**in çoğulunda hafifletme için sükûnlanabilir; geçtiği üzere. **الحصير**: kılıcın çeliğindeki, karıncanın yürüyüşü gibi gördüğün nakıştır. Züheyr dedi:

Hint kılıcının vuruşu gibi bir mızrakla; cilacılar ondan **حصير**i ve parlaklığı arındırdı. **حصيراه**: iki yanı. **الحصير**: cimri, eli sıkı; **الحصر** gibi; **ككتف** gibi. **الحصير**: cimrilikten içki içmeyen kimsedir. Denir: Kavim içti de falanca onlara karşı **حصر** etti; yani cimrilik etti. **الحصير**: Cüheyne’ye ait bir dağdır; ve Benî Kilâb diyarında bir başkasıdır; yahut Gatafân diyarındadır. Denildi: o **بالضاد** iledir. **الحصير**: bütün şeylerden dokunan her şeydir. Böyle adlandırıldı; çünkü onun bazı dokumaları bazı dokumaları üzerine **حصر** edilmiştir. O, **فعيل** vezninde **مفعول** manasınadır; ve hasırdan daha geneldir. **الحصير**: süslü, nakışlı, güzel bir kumaştır; yayıldığında, güzelliğinden kalpler onun etkilerine kapılır. **النهاية**’de: sanatının güzelliğinden. Musannif **البصائر**’de artırdı: ve onun nakşından. Dedi: Bununla, daha önce zikredilen fitneler hakkındaki Huzeyfe hadîsini bazıları tefsir etti. Fitneleri ona benzetti; çünkü fitne insanlara süslenir ve bezetilir; âkıbet ise aldanışadır. Musannif **البصائر**’de inşâd etti:

Keşke zaman bize yeniden dönseydi; ve biz, **الحصير** zamanında olduğumuz gibi dönseydik. Yani bir zaman; bazımız bazımıza sözü süslerdi de onun üzerine birbirimizi severdik. **الحصير**: göğsü dar olandır; **الحصير** ve **الحصور** gibi. **الحصير**: onların vadilerinden bir vadidir. **الحصير**: Yemen’de, meliklerinin binalarından bir kaledir. **الحصير**: Medîne-i müşerrefe yakınında Nemlâ’nın sularından bir sudur; onda **بالضاد** ile de denir; gelecektir. **الحصيرة**, **هاء** ile: hurma harman yeridir; o, içinde **يحصر** olunan yerdir. Ezherî onu **بالضاد** ile zikretti; gelecektir. **الحصيرة**: atın yanında enlemesine et parçasıdır: o, kürek ile böğür arasıdır; zayıfladığında onu görürsün. Bunun, **الحصير**deki “yine böyle bir et parçası” ile birlikte, kısaltması çok olmasına rağmen bozucu bir tekrar olduğu gizli değildir. Ve **الحارث بن حصيرة الأزدي** bir muhaddistir; o, Ebû’n-Nu‘mân el-Kûfî’dir; İbn Abbâs’ın azatlısı İkrime’den (rivayet eder); ondan da Abdullah b. Nümeyr (rivayet eder). Hâfız İbn Hacer **تحرير المشتبه**’de dedi: Zayıflığına rağmen hadîsi yazılır; رجعة’ya iman eder. İbn Ma‘în ve Nesâî onu sika saydı.

Ve **ذو الحصيرين**: Abd Mâlik’in lakabıdır; bazı nüshalarda **عبد الملك بن عبد الألة** (hemzenin dammesiyle ve hafifletilmiş lâmın fethasıyla, **علة** gibi) [şeklindedir]. Ancak veznine dikkat çekti ki, bir kimseye onun **عبد الإله** (ilahların birisi) olduğu karışmasın. Ancak ona bu lakap verilmiştir; çünkü sanki onun hurma dalından örülmüş, katranlanmış (yani katranla kaplanmış) iki hasırı varmış gibidir; katran ise zifttir. Onlardan birini önüne, diğerini arkasına koyar; kendisiyle dağdaki yol kapısını kapatır, onlara bir düşman geldiğinde.

Ve **الحصور**, **صبور** gibi: idrar yolu dar olan dişi deve.

Bazı iyi asıllarda: **الأحاليل**, çoğul olarak, varid olmuştur.

Ve **حصرت** (fetha ile) ve **أحصرت**.

Ve **حصر** ( **فرح** gibi) ve **أحصر** (damme ile).

**الحصور**: kadınlara gelmeyen, buna gücü yettiği hâlde; ancak onları iffet ve zühd sebebiyle terk eder; bu, övgüde daha beliğdir. Yahut o, onlardan menedilmiş olandır; **الحصر** ve **الإحصار**dan, yani men’ (engelleme) demektir. Yahut o, onları arzulamayan ve onlara yaklaşmayan kimsedir. Bu, İbnü’l-A‘râbî’nin sözüdür.

Ezherî dedi: **الحصور**: kadınlardan **حصر** olan, onlara güç yetiremeyen kimsedir. Ve denildi ki, Allah Teâlâ’nın sözü olan: **وسيدا وحصورا** içinde, erkeklerden olan şeyden alıkonduğu için böyle adlandırıldı.

Musannif, **البصائر**’de bu âyetin tefsirinde dedi: **الحصور**: kadınlara gelmeyen kimsedir; ya iktidarsızlıktan, ya da iffet ve şehveti gidermede içtihad sebebiyle. İkincisi âyette daha zâhirdir; çünkü bununla erkek hamde müstahak olur.

Denildi: **الحصور**: erkeklik uzvu ve iki husyesi kesilmiş olandır; bununla, Nebî صلى الله عليه وسلم’in Ali’ye onu öldürmesini emrettiği **القبطي** hadisi tefsir edildi. Dedi: “Rüzgâr onun elbisesini kaldırdı; bir de baktım ki o **حصور**.” Dediler: Bu, nikâh âletinin bulunmaması sebebiyle **الحصر**da daha beliğdir.

أما **العاقر** ise: onlara gelen, fakat kendisine çocuk doğmayan kimsedir.

**الحصور** ayrıca: cimri, eli sıkı olandır.

Ve denildi: o, nedimlere infak etmeyen kimsedir; **الحصر** gibi, **كتف** gibi. İbn Abbâs’ın hadîsinde gelmiştir: “Muâviye’den daha çok mülke yaraşır birini görmedim; insanlar ondan geniş bir vâdinin uçlarını umarlardı; **الحصر العقص** gibi değildir.” Yani İbn Zübeyr’i.

**الحصر**: cimri.

Ve **العقص**: kıvrımlı, ahlâkı zor olandır.

**الحصور**: bir şeyden çekinen, geri duran kimsedir; o, **البرم** da olur; Süheylî’nin tefsir ettiği gibi. Ve bununla, daha önce zikredilen Ahtal beytinin bir kısmı tefsir edilmiştir:
**وشارب مربح...**
sonuna kadar.

Onlar, **الحصور**u üstün tutanlardandır; o, sırrı kendi nefsinde gizleyen, onu hapseden, onu açığa vurmayan kimsedir; **الحصر** gibi, **كتف** gibi.

Ve **الحصراء**: bitişik (kapalı) olan.

Ve **الحصار**, **كتان** gibi: bir cemaat ismidir. Onlardan: Ebû Ca‘fer b. el-**حصار** el-mukrî ve başkaları.

Ve **الحصار**, **كتاب** ve **سحاب** gibi: arkası kaldırılan ve önü doldurulan bir yastıktır; böylece rahil gibi yapılır; yani arkasında arkanın kaldırılmasında, önünde de önün doldurulmasında; deveye atılır.

Ve denildi: o, **الراضة**’nın üzerine binildiği bir binek şeyidir.

Ve denildi: o, sırtına atılan, onunla kuşanılan bir örtüdür; **المحصرة** gibi, kesra ile.

Yahut o, yani **المحصرة**: deveyle **حصر** edilen küçük bir semerdir; üzerine binicinin âleti atılır; **الحصار** gibi de.

Ve ondan, Ebû Bekir hadisi: Sa‘d el-Eslemî dedi: “Onu **الخذوات**’ta gördüm; **الحصار**ın arkasında asılı bir azık torbasını çözmüştü.”

Ve **بعير محصور**: üzerinde o vardır. Ve onu **حصره يحصره ويحصره واحتصره وأحصره**.

**المحصرة** (mîm’in fethasıyla): üzerine çökelek hafifletilen **الإشرارة**dır.

Ve hastalık onu **أحصره**: onu yolculuktan veya istediği bir ihtiyaçtan men etti. Allah عز وجل dedi: **فإن أحصرتم**.

Ve **حصر** (haps içinde), **أحصر**dan daha kuvvetlidir; çünkü Kur’ân onunla gelmiştir; ve daha önce geçti.

Yahut hastalık ve idrar onu **أحصره**: onu kendini tutar hâle getirdi.

Ve **الحصر** ile **الإحصار**ın aslı: hapsetmektir. Denilir: “Beni şey **حصرني** ve **أحصرني**”; yani beni hapsetti.

Ve **المحتصر**: aslandır.

Ve düşmanı kuşatma, **م**: yani mâlûmdur. Denilir: “Düşman onları **حاصرهم**; **حصارا** ve **محاصرة**.” Ve “Biz **الحصار**da günler kaldık.” Ve “Onlar şiddetli bir **محاصرة** ile kuşatıldılar.”

Ve onu **حصره يحصره حصرا**: onu tamamen içine aldı, onu elde etti ve onu kuşattı.

Ve kavim, falanla **حصر** etti: ona daralttılar ve onu kuşattılar.

Ve ondan Hüzeylî’nin sözü:
وقالوا تركنا القوم قد حصروا بهولا غرو أن قد كان ثم لحيم.

Kavmine karşı **حصر** etti, **فرح** gibi: cimri oldu.

Şeyhimiz dedi: Bu, müstedrektir; çünkü onu **الحصر** mânâlarında ve **الحصور** mânâlarında zikretti; hâlbuki aşırı ihtisarı iddia etmişti; bu ise aşırı uzatmadır; bundan sonrası da bunun gibidir.

Kadından **حصر** etti: ona gelmekten imtina etti; yani gücü yettiği hâlde; yahut ona güç yetiremedi; **الحصور** mânâlarının zikrinde işaret edildiği gibi.

Sırla **حصر** etti: onu kendi nefsinde gizledi ve onu açığa vurmadı; o, **حصر** ve **حصور**dur.

Ve **الحصري** (damme ile). Şeyhimiz dedi: Ma‘rûf olan, **الطبقات**’ta olduğu gibi iki damme ile ضبط edilmesidir: Ebû’l-Hasen Ali b. Abdülganî el-Kayrevânî el-Fehrî el-mukrî, Ferrâ’nın şeyhi; Sebte’de ve başka yerlerde insanlara kıraat okuttu; Nâfi‘ kıraati hakkında nazmettiği iki yüz beyitlik bir kasidesi vardır; 488 yılında vefat etti.

İbn Hallikân dedi: O, **زهر الآداب** sahibi Ebû İshâk İbrâhîm el-**حصري**’nin dayı oğludur; onun nefis şiiri vardır.

Ben dedim: Zehebî, bu Ebû İshâk el-**حصري**’yi tarihinde terceme etti ve dedi: O, İbrâhîm b. Ali b. Temîm el-Kayrevânî, **الحصري** diye bilinen şairdir; o, şair Ebû’l-Hasen Ali el-**حصري**’nin dayı oğludur. 453 yılında vefat etti; bitti.

Ve ondan Ebû Abdillah b. ez-Zâhid rivayet etti; İbn Mesdî’nin **مسلسلات**’ında gördüğüm gibi.

İmam Burhânüddîn Ebû’l-Fütûh Nasr b. Ali b. Ebî’l-Ferec b. el-**حصري** el-muhaddis: Nakîb Ebû Tâlib Muhammed b. Muhammed b. Ebî Zeyd el-Alevî’den ve Ebû Zur‘a Tâhir b. Ahmed el-Makdisî’den hadis rivayet etti. Mekke’ye intikal etti ve orada makamın imamlığını üstlendi; sonra oradan Yemen’de **المهجم**’e, ilmi yaymak için; orada vefat etti. Kabri ziyaret edilir; Şeyh Burhân diye bilinir.

Ve ondan Şeyh Muhammed b. İsmâîl el-Hadramî ve onun yeğeni Ebû Muhammed Abdülazîz b. Ali b. Nasr b. el-**حصري** aldı. Rıdî Ebû’l-Hasen el-Müeyyed b. Muhammed b. Ali et-Tûsî’den hadis rivayet etti.

Ve başkaları, ona nisbetle bilindiler; Saîd b. Eyyûb b. Sevâb el-Basrî gibi; ve Ali b. Ahmed; ve Ahmed b. Hişâm b. Humeyd; ve Ali b. İbrâhîm es-Sûfî; ve Abdullah b. Osman b. Zeydân; el-**حصريون**.

أما Ca‘fer b. Ahmed el-Hâfız ise…

**الحصري**: onun **حصر**ı ve susması sebebiyle; Sem‘ânî’nin **الأنساب**’da zikrettiği bir kıssada; ona müracaat et.

İmam Ebû Ali el-Hasen b. Habîb b. Abdülmelik el-**حصائري** ed-Dımaşkî: muhaddis, fakih. Rebî‘ b. Süleymân el-Murâdî’den ve Ebû Ümeyye et-Tarsûsî’den ve başkalarından hadis rivayet etti. Ondan Ebû’l-Kâsım Temmâm b. Muhammed er-Râzî ve Abdurrahmân b. Ömer b. Nasr eş-Şeybânî rivayet etti. İmam Şâfiî رضي الله عنه’un risalesini onun tarikiyle rivayet ettik.

Ve ona müstedrek olan şeylerdendir:

Erkek **حصر** etti, **فرح** gibi: utandı ve kesildi; sanki iş ona dar geldi; mahbusa hapsin dar gelmesi gibi.

Ve deve için denilir: “O, süt sağmada **حصرة**dır”; yani süt, memede takılı kalır.

**الحصر**: kötü nefis ve sütü sağmaktan hoşlanmama sebebiyle sütün damarlarda takılı kalmasıdır.

Ve **الحصير**: hapsedilmiş olandır; İbnü’s-Seyyid bunu **الفرق**’ta zikretti.

Ve **الحصار**: hapishanedir; **الحصير** gibi.

Ve ondan onların sözü: “Biz **الحصار**da günler kaldık”; yani kuşatmada veya onun yerinde.

Ve kavim **محصرون**: bir kalede kuşatıldıklarında.

Ve erkek **حصر**: sırrı gizleyen kimsedir. Cerîr dedi:
ولقد تسقطني الوشاة فصادفوا                      حصرا بسرك يا أميم ضنينا.

Ve **الحصير**: hapseden.

Ve Allah, ruhları bedenlerde **حاصر** edendir.

Ve **أرض محصورة** ve **منصورة** ve **مضبوطة**: yani yağmurlanmış.

Ve **الحصار**: Hind’de büyük bir şehirdir.

Ve uzun ömürlü hatip Abdülvâhid b. İbrâhîm el-**حصاري**: muhaddis; 910 yılında doğdu; Şems Muhammed b. İbrâhîm el-Ömerî’den ve Şeref es-Sunbâtî’den, ikisi de Hâfız İbn Hacer’den, âlî isnadla rivayet etti. Ondan, şeyhlerimizin şeyhlerinin şeyhleri rivayet etti. Ona **البرجي** de denilir.

Ve Ebû **حصيرة**: sahâbî; Nebî صلى الله عليه وسلم ona Vâdî’l-Kurâ’dan bir pay ayırdı.

Ve **ذو الحصير**: **أمير** gibi: Ka‘b b. Rabî‘a el-Bekâî; câhiliye [şairi].

Ve onun yeri **الحصير**: Buhârâ’da; âlimlerimizden bazıları ona nisbet edilir.

Ve **حصرون بن بارص بن يهوذا**: efendimiz Yakub عليه السلام’ın evladındandır.

Ve allâme Ebû Bekir Muhammed b. İbrâhîm b. Enûş el-**حصيري** el-Hanefî el-Hâfız: İbn Mâkûlâ ondan rivayet etti; 500 yılında Buhârâ’da vefat etti.
