# حصص — Kitâbu'l-'Ayn

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AD%D8%B5%D8%B5/sozluk/kitab_ayn
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%AD%D8%B5%D8%B5/entries/kitab_ayn

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [حصص](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AD%D8%B5%D8%B5.md)
- Kitâbu'l-'Ayn: Halîl b. Ahmed · 8. yy

## Madde başı: حصص

باب الحاء مع الصاد
ح ص، ص ح مستعملان
حص:
الحَصْحَصَةُ: الحركةُ في الشيْء حتى يَسْتَقِرَّ فيه ويَستَمكنَ منه. وتَحاصَّ القَومُ تَحاصّاً: يَعني الاقتِسامَ من الحِصَّة. والحَصْحَصَةُ: بَيان الحقِّ بعد كِتمانِه.
وحَصْحَصَ الحقُّ، ولا يقال: حُصْحِصَ الحقُّ. والحُصاصُ: سُرعة العَدْو فيِ شِدَّة. ويقال: الحُصاص: الضُّراط. والحُصُّ: الوَرْسُ، وإن جُمِعَ فحُصُوص، يُصْبِغُ به، وهو الزَّعْفَران أيضاً. والحَصُّ: إذهابُكَ الشَّعْر كما تَحُصُّ البَيْضة رأس صاحبها، قال:
قد حَصَّتِ البَيْضَةُ رأسي فما		أطعَمُ ونَوماً غيرَ تَهْـجـاعِ
وقال:
بميزان قِسْطٍ لا يَحُصُّ شعيرةً		له شاهدٌ من نفسه غيرُ فاضِلِ
لا يَحُصُّ: أي لا يَنْقُصُ. ويقالُ: رجلٌ أحَصُّ وامرأةٌ حَصّاء. وقال في السنة الجَرداء الجَدْبة:
عُلُّوا على شارفٍ صَعْبٍ مراكبُها		حَصّاءَ ليس بها هُلْبٌ ولا وَبـرُ
عُلُّوا: حُمِلُوا على ذلك
صح :
الصِحَّةُ: ذَهابُ السَّقَم والبَراءة من كل عَيْب ورَيْب. صَحَّ يَصِحُّ صِحَّةً.
والصَّومُ مَصَحَّةٌ ومَصِحَّة، ونَصْب الصادِ أعلى من الكسر. يعني يصِحَّ عليه.
والصَّحْصَانُ والصَحْصَحُ: ما استوى وجَرِدَ من الأرض، ويجمع صَحاصِح، قال:
وصَحْصَحانٍ قُذُفٍ كالتُّرْسِ

### Türkçe

باب **الحاء** مع **الصاد**
**ح ص**، **ص ح** müsta‘mel olan ikisidir.
**حص**:
**الحَصْحَصَةُ**: şeyin içinde, onda yerleşip onda sağlamca tutununcaya kadar hareket etmektir. Ve **تَحاصَّ** kavim **تَحاصّاً**: **الحِصَّة**den paylaştırmayı kastediyor. Ve **الحَصْحَصَةُ**: hakkın, gizlenmesinden sonra açıklığa çıkmasıdır.
Ve **حَصْحَصَ** hak; ve denilmez: **حُصْحِصَ** hak. Ve **الحُصاصُ**: şiddette koşmanın süratidir. Ve denilir: **الحُصاص**: yellenmedir. Ve **الحُصُّ**: **الوَرْسُ**tur; eğer cem‘ edilirse **حُصُوص**; onunla boyanır; ve o, **الزَّعْفَران** dadır. Ve **الحَصُّ**: senin, saçı gidermendir; tıpkı **البَيْضة**nin sahibinin başını **تَحُصُّ** etmesi gibi; dedi ki:
قد **حَصَّتِ** **البَيْضَةُ** رأسي فما		أطعَمُ ونَوماً غيرَ تَهْـجـاعِ
Ve dedi ki:
بميزان قِسْطٍ لا **يَحُصُّ** شعيرةً		له شاهدٌ من نفسه غيرُ فاضِلِ
**لا يَحُصُّ**: yani eksiltmez. Ve denilir: adam **أحَصُّ** ve kadın **حَصّاء**. Ve kıraç, kurak sene hakkında dedi ki:
عُلُّوا على شارفٍ صَعْبٍ مراكبُها		**حَصّاءَ** ليس بها هُلْبٌ ولا وَبـرُ
**عُلُّوا**: buna bindirildiler.
**صح** :
**الصِحَّةُ**: hastalığın gitmesi ve her ayıp ve şüpheden beri olmaktır. **صَحَّ** **يَصِحُّ** **صِحَّةً**.
Ve oruç **مَصَحَّةٌ** ve **مَصِحَّة**dir; **الصاد**ın nasbı kesrinden daha yüksektir. Yani ona sahih olur.
Ve **الصَّحْصَانُ** ve **الصَحْصَحُ**: yerden düzleşip çıplaklaşan şeydir; ve **صَحاصِح** diye cem‘ edilir; dedi ki:
وصَحْصَحانٍ قُذُفٍ كالتُّرْسِ
