# حصل — Lane's Lexicon

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AD%D8%B5%D9%84/sozluk/lexicon
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%AD%D8%B5%D9%84/entries/lexicon

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [حصل](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AD%D8%B5%D9%84.md)
- Lane's Lexicon: Edward W. Lane · 19. yy

## Madde başı: حصل

حَصَلَ
1 حَصَلَ حصل , (Msb, K, &c.,) aor. حَصُلَ , (TA,) inf. n. حُصُولٌ (Msb, K, &c.) and مَحْصُولٌ, (K,) like مَعْقُرلٌ and مَعْسُورٌ and مَيْسُورٌ, (TA,) [It was, or became, produced, educed, extracted, taken forth, or fetched out; as gold or silver from the stone of the mine, and the kernel from the shell, and wheat from the straw: (see 2:)] it came out, it became apparent: (KL:) it was, or existed, or came into being or existence; it became realized; syn. with the complete [i. e. attributive] كَانَ: (Msb in art. كون:) [it presented itself: it was, or became, prepared, or ready: it became attained, obtained, gotten, or acquired:] it came, came to pass, happened, took place, betided, befell, or occurred; said of an event; syn. with وَقَعَ, (TA in art. وقع,) which is also syn. with the complete [or attributive] كَانَ; (Msb in art. كون;) likewise syn. with جَآءَ: (Er-Rلghib, TA in art. جيأ:) [it resulted; and particularly as a sum; and as a product; and as a quotient: it ensued: it arose, originated, proceeded, came, supervened, or accrued: in which senses, also, it is syn. with the attributive كَانَ, and with جَآءَ, followed by مِنْ:] it remained, and continued, when the rest had gone, or passed away; (K, TA;) relating to a reckoning, and to an action, and the like: (TA:) and i. q. ثَبَتَ and وَجَبَ; as in the saying, حَصَلَ لِى عَلَيْهِ كَذَا [Such a thing, or sum, was, or became, or proved to be, binding, obligatory, or incumbent, on him to render as a debt to me]. (Msb.) -A2- حَصِلَ, [aor. حَصَلَ ,] inf. n. حَصَلٌ, He (a horse) had a complaint of his belly from eating the earth of the herbage: (S:) or حَصِلَتِ الدَّابَّةُ, aor. حَصَلَ , (M, K,) inf. n. as above, (TA,) the beast ate earth, (M, K,) or pebbles, (K,) and they remained in its inside, (M, K,) fixed: (M:) or حَصَلٌ signifies a horse's taking into the mouth earth from the herbs, some of which earth, collecting in his belly, kills him: and the horse so killed is said to be ↓ حَصِلٌ: (T, TA:) or a camel's having pebbles [which he has swallowed] remaining in the omasum, so as not to come forth in the cud when he ruminates; and when this is the case, they sometimes kill: or a young camel's eating earth, and in consequence not ejecting the cud; which sometimes kills it. (TA.) ― -b2- Said of a boy, it signifies وَقَعَ الحَصَى (K) or وَقَعَتِ الحَصَاةُ (O) فِى أُنْثَيَيْهِ (O, K) [app. meaning The stones, or the stone, fell, or descended, in his scrotum: Freytag, following the TK, in which فى انثييه is considered (I know not on what authority) as meaning فى مَثَانَتِهِ, renders it “ laboravit lapidibus in vesica urinو orientibus ”].

حصّل
2 حصّل حصل , inf. n. تَحْصِيلٌ, a trans. verb; (S, Msb;) i. e. trans. of حَصَلَ, primarily signifying, accord. to IF, (Msb,) He produced, educed, extracted, took forth, or fetched out, gold [or silver] from the stone of the mine; (Msb, Er-Rلghib, TA;) and in like manner, the kernel from the shell; and [the grain of] wheat from the straw: (Er-Rلghib, TA:) he made a thing apparent; (Az, Er-Rلghib, TA;) as, for instance, the kernel from the shell; and the حَاصِل [or result] of a computation: (Er-Rلghib, TA:) [he brought into being, or existence; he realized:] he prepared, or made ready: (PS:) he separated, discriminated, or distinguished, (Az, K,) what remained and continued, when the rest had gone, or passed a way: (K: [in the CK, ما يُحَصَّلُ is erroneously put for ما يَحْصُلُ:]) he perceived a thing: he attained, or obtained, a thing: syn. أَدْرَكَ [in both these senses: and also as meaning he overtook]: (Abu-l-Bakà, TA:) he took, or got, or acquired, advantage, or profit; (KL;) i. q. أَخَذَ, and حَازَ: (B and TA in art. اخذ:) he collected: (Az, Er-Rلghib, TA:) and [hence, app.,] تَحْصِيلُ كَلَامٍ signifies The reducing a sentence, or the like, to its ↓ مَحْصُول [here meaning its essential import, or its sum and substance]: (S, TA:) and حصّل الكَلَامُ كَذَا [The sentence, or speech, comprehended, or comprised, within its scope, such a thing]. (Msb in explanation of تَضَمَّنَ.) وَ حُصِّلَ مَا فِى الصُّدُورِ, in the Kur [c. 10], means And what is in the breasts, or minds, [of men] shall be made apparent: (Az, Er-Rلghib, TA:) or discriminated: (Az, Bd, TA:) or collected, (Fr, Az, Bd, Er-Rلghib, TA,) in the registers. (Bd.) -A2- See also 4, in two places.

احصل النَّخْلُ
4 احصل النَّخْلُ احصل النخل ; (S, K;) and ↓ حصّل, inf. n. تَحْصِيلٌ; (K;) The palm-trees had حَصَل; i. e., dates that had not yet become hard, (S, K,) and of which the ثَفَارِيق [or bases] had not yet appeared; (S;) or dates that had become hard and round: and also, had حَصَل as meaning spadixes (طَلْع) that had become yellow: (K:) or احصل البَلَحُ the dates came forth from their ثفاريق, small: and ↓ حصّل they became round. (TA.) ― -b2- احصل القَوْمُ The people had unripe, or ripening, dates appearing upon their palm-trees. (TA.)

تحصّل
5 تحصّل حصل تحصل It became collected, and remained, or continued. (K, TA.)

حَوْصَلَ
Q. Q. 1 حَوْصَلَ حوصل He (a bird, S) filled his حَوْصَلَة [i. e. stomach, or crop]. (S, K.) You say [to a bird], حَوْصِلِى وَ طِيرِى [Fill thy stomach, or crop, and fly]. (S.)

حَصْلٌ
حَصْلٌ حصل : see what next follows: ― -b2- and see حُصَالَةٌ.

حَصَلٌ
حَصَلٌ حصل (S, K) and ↓ حَصْلٌ, (M, K,) the latter used by poetic license, (ISd, TA,) Dates before they have become hard, (S, K,) and before their ثَفَارِيق [or bases] have appeared; n. un. حَصَلَةٌ: (S:) or when they have become hard and round. (IAar, K.) And The spadix of the palm-tree (طَلْع) when it has become yellow. (K.) Also, the former, What fall, and become scattered, of the produce of a palm-tree, green and fresh, like small green beads. (Aboo-Ziyلd, TA.) ― -b2- See also حُصَالَةٌ.

حَصِلٌ
حَصِلٌ حصل : see حَصِلَ.

حَصِيلٌ
حَصِيلٌ حصيل A certain plant. (S M, O, K.)

حُصَالَةٌ
حُصَالَةٌ حصاله حصالة What remains, of grain, in the place where it has been trodden out, after the removal [of the bulk] of the grain: (S, O:) or, as also ↓ حَصْلٌ (K, TA) and ↓ حَصَلٌ, (K,) what remains, of barley and wheat, in the place where it has been trodden out, after the bad thereof has been removed: and what comes forth from wheat, and is thrown away, such as [the weed called] زُؤَان, (K, TA,) and دنقة [i. e. دَنْقَة or دَنَقَة] and the like: or what comes forth from barley and wheat, and is thrown away, when it is somewhat grosser than dust, or earth, and than what are termed دُقَاق [q. v.]: (TA:) or the remains of wheat in the sieve, after the sifting, with what are mixed therewith; as also خُصَالَةٌ; but the former word is the more known. (JK and TA in art. خصل.) [See also حُثَالَةٌ.]

حَصِيلَةٌ
حَصِيلَةٌ حصيله حصيلة : see حَاصِلٌ.

حُصَّالةٌ
حُصَّالةٌ حصاله حصالة : see حَوْصَلَّةٌ.

حَاصِلٌ
حَاصِلٌ حاصل (T, S, M, Msb, K, KL) and ↓ حَصِيلَةٌ (S, K &c.) and ↓ مَحْصُولٌ (S, Msb, K) [and ↓ مُحَصَّلٌ] Produce; or what is produced, educed, extracted, taken forth, or fetched out: what is made apparent: profit, advantage, gain, or acquisition: (KL in explanation of the first word [but applying to all]:) [the result of a thing:] a remain, remainder, remaining portion, remnant, relic, residue, or the remains, of a thing; (S;) what remains, and continues, of anything, when the rest has gone, or passed away: (K:) it is of a reckoning, or computation, and of actions, and the like: (T, M, TA:) pl. of the second حَصَائِلُ. (S, TA.) The first also particularly signifies What is cleared, or purified, of silver [and of gold] from the stone of the mine. (TA.) [And The produce, or net produce, of land &c.; of anything that is a source of revenue; as also the third. The result of an arithmetical process; the sum, the product, and the quotient. The sum, or sum and substance, or essential import, of a sentence or the like; as also the third (see 2) and the fourth. And the result, end, conclusion, event, issue, ultimate consequence or effect, or ultimity, of anything.] -A2- See also حَوْصَلَةٌ.

حَوْصَلٌ
حَوْصَلٌ حوصل A depressed place where water rests in a meadow, where the herbage is the latest to dry up: whence the ↓ حَوْصَلَة of a bird, as being the resting-place of what it eats. (Az, TA.) ― -b2- The place where water rests, or remains, in the furthest part of a watering-trough or tank; (K;) as also ↓ حَوْصَلَةٌ. (ISd, K.) ― -b3- See also حَوْصَلَةٌ. ― -b4- Also A sheep or goat large in the part of the belly above the navel. (M, K.) -A2- A certain plant. (TA.)

حَيْصَلٌ
حَيْصَلٌ حيصل The [plant called] بَاذَنْجَان [q. v.] (K.)

حَوْصَلَةٌ
حَوْصَلَةٌ حوصل حوصله حوصلة : see حَوْصَلٌ, in two places. ― -b2- The حَوْصَلَة of a bird (S, Msb, K) is [The stomach; the triple stomach, consisting of the crop, or craw, the second stomach, and the gizzard, or true stomach: and often, particularly, the first of these three: see جِرِّيْئَةٌ and جِرِّيَّةٌ:] that which, to a bird, is like the مَعِدَة to a man; (K;) also called ↓ حَوْصَلَّةٌ (Msb, K) and ↓ حَوْصَلَآءُ and ↓ حَوْصَلٌ: (K:) and of an animal having a cloven hoof or a خُفّ, i. q. مَصَارِينُ [q. v.]: (Az, TA:) pl. حَوَاصِلُ. (S, TA.) ― -b3- Hence the حَوَاصِل [i. e. (assumed tropical:) Storerooms, or magazines,] of khلns: [also meaning (assumed tropical:) the cells of prisons:] of which the sing. is حَوْصَلَةٌ: not, as the vulgar say, ↓ حَاصِلٌ. (TA.) ― -b4- Also, the sing., The lower part of the belly, as far as the pubes, (K, TA,) of a man, (TA,) and of any animal: (K, TA:) or the place where the feces collect, below the navel: or the part between the navel and the pubes. (TA.) ― -b5- نَاقَةٌ ضَخْمَةُ الحَوْصَلَةِ A she-camel big in the belly. (TA.)

حَوْصَلَآءُ
حَوْصَلَآءُ حوصلآء : see حَوْصَلَةٌ.

حَوْصَلَّةٌ
حَوْصَلَّةٌ حوصل حوصله حوصلة : see حَوْصَلَةٌ. ― -b2- Also A thing resembling a حُقَّةٌ [q. v.], made of baked clay; vulgarly called ↓ حُصَّالَةٌ. (TA.)

مُحَصَّلٌ
مُحَصَّلٌ محصل : see حَاصِلٌ.

مُحَصِّلٌ
مُحَصِّلٌ محصل One who clears, or purifies, silver [and gold] from the stone of the mine. (TA.) And مُحَصِّلَةٌ A woman who separates (تُحَصِّلُ) the earth of the mine [for the purpose of extracting the gold or silver]. (S, K.)

مَحْصُولٌ
مَحْصُولٌ محصول : see حَاصِلٌ: and see also 2.

مُحَوْصَلٌ
مُحَوْصَلٌ محوصل (K) and مُحَوْصِلٌ, (K, TA,) or ↓ مُحْصَوْصِلٌ, (so in my MS. copy of the K,) or مُحْصَوْصِلٌ, (so in the CK,) One who is protuberant in his lower part [of the belly], next his navel, like her who is pregnant: (K:) so in the M. (TA.)

مُحْصَوْصِلٌ
مُحْصَوْصِلٌ محصوصل , or مُحْصُوصَلٌ: see what next precedes.

### Türkçe

**حَصَلَ**
1 **حَصَلَ** حصل, (Msb, K, &c.,) muzâri‘i **حَصُلَ**, (TA,) mastarı **حُصُولٌ** (Msb, K, &c.) ve **مَحْصُولٌ**, (K,) **مَعْقُرلٌ** ve **مَعْسُورٌ** ve **مَيْسُورٌ** gibi, (TA,) [Üretildi, çıkarıldı, istihraç edildi, dışarı çıkarıldı yahut dışarı alındı; madenin taşından altın veya gümüş, kabuktan iç, samandan buğday gibi: (bkz. 2:)] dışarı çıktı, belirgin oldu: (KL:) oldu, var oldu, varlığa geldi yahut varlık kazandı; gerçekleşmiş oldu; tam [yani niteleyici] **كَانَ** ile eşanlamlıdır: (Msb, madde **كون**’da:) [kendini gösterdi: hazırlanmış yahut hazır oldu: elde edilmiş, edinilmiş, kazanılmış oldu:] geldi, vuku buldu, oldu, meydana geldi, başa geldi yahut gerçekleşti; bir olay hakkında söylenir; **وَقَعَ** ile eşanlamlıdır, (TA, madde **وقع**’da,) ki o da tam [yahut niteleyici] **كَانَ** ile eşanlamlıdır; (Msb, madde **كون**’da;) aynı şekilde **جَآءَ** ile de eşanlamlıdır: (Er-Râghib, TA, madde **جيأ**’da:) [sonuç verdi; ve özellikle bir toplam olarak; ve bir çarpım olarak; ve bir bölüm olarak: peşi sıra geldi: ortaya çıktı, türedi, meydana geldi, geldi, sonradan eklendi yahut arttı: bu anlamlarda da niteleyici **كَانَ** ile ve **جَآءَ** ile eşanlamlıdır; ardından **مِنْ** gelir:] geri kaldı ve devam etti, geri kalan gidip yahut geçip gittikten sonra; (K, TA;) bir hesapla ve bir fiille ve benzeriyle ilgili olarak: (TA:) ve **ثَبَتَ** ve **وَجَبَ** ile aynı anlamdadır; şu sözde olduğu gibi, **حَصَلَ لِى عَلَيْهِ كَذَا** [Şu şey yahut meblağ, onun üzerinde bana borç olarak ödemesi bağlayıcı, zorunlu yahut gerekli oldu]. (Msb.)
-A2- **حَصِلَ**, [muzâri‘i **حَصَلَ**,] mastarı **حَصَلٌ**, O (bir at) otun toprağını yemekten karnında bir rahatsızlık oldu: (S:) yahut **حَصِلَتِ الدَّابَّةُ**, muzâri‘i **حَصَلَ**, (M, K,) mastarı yukarıdaki gibi, (TA,) hayvan toprak yedi, (M, K,) yahut çakıl taşları, (K,) ve onlar onun içinde kaldı, (M, K,) sabit: (M:) yahut **حَصَلٌ** bir atın otlardan ağzına toprak almasıdır; o toprağın bir kısmı karnında toplanıp onu öldürür: ve bu şekilde öldürülen ata ↓ **حَصِلٌ** denir: (T, TA:) yahut bir devenin işkembesinde (omasum) yuttuğu çakıl taşlarının kalıp, geviş getirirken gevişle dışarı çıkmaması; bu olduğunda bazen öldürür: yahut bir deve yavrusunun toprak yemesi ve bunun sonucu gevişi çıkarmaması; bu bazen onu öldürür. (TA.)
― -b2- Bir çocuk hakkında söylendiğinde, **وَقَعَ الحَصَى** (K) yahut **وَقَعَتِ الحَصَاةُ** (O) **فِى أُنْثَيَيْهِ** (O, K) anlamına gelir [görünüşe göre anlamı: taşlar yahut taş, onun torbasına düştü yahut indi: Freytag, TK’yi izleyerek—onda **فى انثييه**’nin (hangi delile dayanarak bilmem) **فى مَثَانَتِهِ** anlamında sayıldığı yerde—bunu “ laboravit lapidibus in vesica urinæ orientibus ” diye tercüme eder].

**حصّل**
2 **حصّل** حصل, mastarı **تَحْصِيلٌ**, geçişli bir fiildir; (S, Msb;) yani **حَصَلَ**’ın geçişlisi; asıl olarak, IF’ye göre, (Msb,) madenin taşından altın [yahut gümüş] çıkardı, (Msb, Er-Râghib, TA;) ve aynı şekilde kabuktan içi; ve samandan [buğday] tanesini: (Er-Râghib, TA:) bir şeyi belirgin kıldı; (Az, Er-Râghib, TA;) mesela kabuktan içi; ve bir hesabın **حَاصِل**’ini [yahut sonucunu]: (Er-Râghib, TA:) [varlığa getirdi yahut var etti; gerçekleştirdi:] hazırladı yahut hazır kıldı: (PS:) ayırdı, tefrik etti yahut temyiz etti, (Az, K,) geri kalan gidip yahut geçip gittikten sonra kalan ve devam eden şeyi: (K: [CK’de, **ما يُحَصَّلُ** yanlışlıkla **ما يَحْصُلُ** yerine konmuştur:]) bir şeyi idrak etti: bir şeye ulaştı yahut bir şeyi elde etti: eşanlamlısı **أَدْرَكَ** [bu iki anlamda: ve ayrıca “yetişti” anlamında]: (Abu-l-Bakà, TA:) fayda yahut kâr aldı yahut edindi; (KL;) **أَخَذَ** ve **حَازَ** ile aynı anlamdadır: (B ve TA, madde **اخذ**’da:) topladı: (Az, Er-Râghib, TA:) ve [buradan, görünüşe göre,] **تَحْصِيلُ كَلَامٍ** bir cümleyi yahut benzerini onun ↓ **مَحْصُول**’üne (burada “öz anlamı” yahut “hülasa ve özü” manasında) indirgemek demektir: (S, TA:) ve **حصّل الكَلَامُ كَذَا** [Cümle yahut söz, kapsamı içinde şöyle bir şeyi ihtiva etti yahut içerdi]. (Msb, **تَضَمَّنَ**’ın açıklamasında.) **وَ حُصِّلَ مَا فِى الصُّدُورِ**, Kur’da [10. cüzde], “Ve göğüslerde yahut zihinlerde [insanların] olan şey açığa çıkarılacaktır” demektir: (Az, Er-Râghib, TA:) yahut tefrik edilecektir: (Az, Bd, TA:) yahut sicillerde toplanacaktır, (Fr, Az, Bd, Er-Râghib, TA,) (Bd.)
-A2- 4’e de bak; iki yerde.

**احصل النَّخْلُ**
4 **احصل النَّخْلُ** احصل النخل ; (S, K;) ve ↓ **حصّل**, mastarı **تَحْصِيلٌ**; (K;) Hurma ağaçlarında **حَصَل** oldu; yani henüz sertleşmemiş hurmalar, (S, K,) ve onların **ثَفَارِيق**’leri [yahut dipleri] henüz görünmemiş olan; (S;) yahut sertleşmiş ve yuvarlaklaşmış hurmalar: ve ayrıca, sararmış salkımlar (طَلْع) anlamında **حَصَل** oldu: (K:) yahut **احصل البَلَحُ** hurmalar **ثفاريق**’lerinden küçük olarak çıktı: ve ↓ **حصّل** yuvarlaklaştılar. (TA.)
― -b2- **احصل القَوْمُ** Kavmin hurma ağaçlarında ham yahut olgunlaşmakta olan hurmalar belirdi. (TA.)

**تحصّل**
5 **تحصّل** حصل تحصل Toplandı, ve kaldı yahut devam etti. (K, TA.)

**حَوْصَلَ**
Q. Q. 1 **حَوْصَلَ** حوصل O (bir kuş, S) **حَوْصَلَة**’sini [yani midesini yahut kursağını] doldurdu. (S, K.) [Bir kuşa] şöyle dersin: **حَوْصِلِى وَ طِيرِى** [Midenı yahut kursağını doldur ve uç]. (S.)

**حَصْلٌ**
**حَصْلٌ** حصل : hemen ardından gelen şeye bak: ― -b2- ve **حُصَالَةٌ**’ya da bak.

**حَصَلٌ**
**حَصَلٌ** حصل (S, K) ve ↓ **حَصْلٌ**, (M, K,) ikincisi şiir zaruretiyle kullanılır, (ISd, TA,) Sertleşmeden önceki hurmalar, (S, K,) ve **ثَفَارِيق**’leri [yahut dipleri] görünmeden önce; tekili **حَصَلَةٌ**: (S:) yahut sertleşip yuvarlaklaştıklarında. (IAar, K.) Ve hurma ağacının salkımı (طَلْع) sarardığında. (K.) Ayrıca, birincisi, hurma ağacının ürününden düşüp saçılan şey; yeşil ve taze, küçük yeşil boncuklar gibi. (Aboo-Ziyâd, TA.)
― -b2- **حُصَالَةٌ**’ya da bak.

**حَصِلٌ**
**حَصِلٌ** حصل : **حَصِلَ**’e bak.

**حَصِيلٌ**
**حَصِيلٌ** حصيل Belli bir bitki. (S M, O, K.)

**حُصَالَةٌ**
**حُصَالَةٌ** حصاله حصالة Harman yerinde, [tahılın çoğu] kaldırıldıktan sonra, dövülmüş tahıldan geriye kalan şey: (S, O:) yahut, ayrıca ↓ **حَصْلٌ** (K, TA) ve ↓ **حَصَلٌ** da olmak üzere, (K,) kötü olanı ayıklandıktan sonra, harman yerinde arpa ve buğdaydan geriye kalan şey: ve buğdaydan çıkıp atılan şey; [**زُؤَان** denilen ot] gibi, (K, TA,) ve **دنقة** [yani **دَنْقَة** veya **دَنَقَة**] ve benzeri: yahut arpa ve buğdaydan çıkıp atılan şey; tozdan yahut topraktan ve **دُقَاق** diye adlandırılan şeylerden [bkz.] biraz daha kaba olduğunda: (TA:) yahut elekten sonra, elekte kalan buğday artığı, onunla karışmış olanla birlikte; **خُصَالَةٌ** da böyledir; fakat birinci kelime daha meşhurdur. (JK ve TA, madde **خصل**’da.) [**حُثَالَةٌ**’ya da bak.]

**حَصِيلَةٌ**
**حَصِيلَةٌ** حصيله حصيلة : **حَاصِلٌ**’e bak.

**حُصَّالةٌ**
**حُصَّالةٌ** حصاله حصالة : **حَوْصَلَّةٌ**’ya bak.

**حَاصِلٌ**
**حَاصِلٌ** حاصل (T, S, M, Msb, K, KL) ve ↓ **حَصِيلَةٌ** (S, K &c.) ve ↓ **مَحْصُولٌ** (S, Msb, K) [ve ↓ **مُحَصَّلٌ**] Ürün; yahut üretilen, çıkarılan, istihraç edilen, dışarı çıkarılan yahut dışarı alınan şey: belirgin kılınan şey: kâr, fayda, kazanç yahut edinim: (KL, birinci kelimenin açıklamasında [fakat hepsine uygulanarak]:) [bir şeyin sonucu:] bir şeyin bakiyesi, artığı, kalan kısmı, kalıntısı, izi, tortusu yahut kalanı; (S;) geri kalan gidip yahut geçip gittikten sonra, herhangi bir şeyden kalan ve devam eden şey: (K:) bir hesap yahut hesaplama ve fiiller ve benzeri şeyler hakkında olur: (T, M, TA:) ikincinin çoğulu **حَصَائِلُ**. (S, TA.) Birincisi ayrıca özellikle, madenin taşından gümüşün [ve altının] arıtılıp çıkarılanı demektir. (TA.) [Ve arazinin vb. ürünü yahut net ürünü; gelir kaynağı olan herhangi bir şeyin geliri; üçüncüsü de böyledir. Aritmetik bir işlemin sonucu; toplam, çarpım ve bölüm. Bir cümlenin yahut benzerinin hülasa ve özü yahut öz anlamı; üçüncüsü de böyledir (bkz. 2) ve dördüncüsü. Ve herhangi bir şeyin sonucu, sonu, neticesi, olay, akıbet, nihai sonuç yahut etki, yahut nihayetliği.]
-A2- **حَوْصَلَةٌ**’ya da bak.

**حَوْصَلٌ**
**حَوْصَلٌ** حوصل Çayırda suyun durduğu çukur bir yer; orada ot en geç kurur: buradan kuşun ↓ **حَوْصَلَة**’si; çünkü onun yediğinin durma yeridir. (Az, TA.)
― -b2- Suluk yahut havuzun en uzak kısmında suyun durduğu yahut kaldığı yer; (K;) ↓ **حَوْصَلَةٌ** da böyledir. (ISd, K.)
― -b3- **حَوْصَلَةٌ**’ya da bak.
― -b4- Ayrıca, göbeğin üstündeki karın kısmı büyük olan koyun yahut keçi. (M, K.)
-A2- Belli bir bitki. (TA.)

**حَيْصَلٌ**
**حَيْصَلٌ** حيصل [**بَاذَنْجَان** denilen bitki] [bkz.] (K.)

**حَوْصَلَةٌ**
**حَوْصَلَةٌ** حوصل حوصله حوصلة : iki yerde **حَوْصَلٌ**’e bak.
― -b2- Kuşun **حَوْصَلَة**’si (S, Msb, K) [midedir; kursak yahut craw, ikinci mide ve taşlık yahut gerçek mide olmak üzere üçlü mide: ve çoğu kez özellikle bu üçünün birincisi: **جِرِّيْئَةٌ** ve **جِرِّيَّةٌ**’ye bak:] kuş için, insana **مَعِدَة** gibi olan şeydir; (K;) ayrıca ↓ **حَوْصَلَّةٌ** (Msb, K) ve ↓ **حَوْصَلَآءُ** ve ↓ **حَوْصَلٌ** diye de adlandırılır: (K:) ve çift tırnaklı yahut **خُفّ** sahibi bir hayvanda, **مَصَارِينُ** ile aynı anlamdadır [bkz.]: (Az, TA:) çoğulu **حَوَاصِلُ**. (S, TA.)
― -b3- Buradan hanların **حَوَاصِل**’i [yani (mecaz kabul edilen:) ambarlar yahut depolar]; [ayrıca (mecaz kabul edilen:) zindan hücreleri]—bunların tekili **حَوْصَلَةٌ**’dir: avamın dediği gibi ↓ **حَاصِلٌ** değildir. (TA.)
― -b4- Ayrıca, tekil olarak, insanın, (TA,) ve her hayvanın, (K, TA,) kasıklara kadar olan alt karın kısmı: (K, TA:) yahut dışkının toplandığı yer, göbeğin altında: yahut göbek ile kasık arası kısım. (TA.)
― -b5- **نَاقَةٌ ضَخْمَةُ الحَوْصَلَةِ** Karnı büyük dişi deve. (TA.)

**حَوْصَلَآءُ**
**حَوْصَلَآءُ** حوصلآء : **حَوْصَلَةٌ**’ya bak.

**حَوْصَلَّةٌ**
**حَوْصَلَّةٌ** حوصل حوصله حوصلة : **حَوْصَلَةٌ**’ya bak.
― -b2- Ayrıca, pişmiş kilden yapılmış, **حُقَّةٌ**’ye [bkz.] benzeyen bir şey; avamca ↓ **حُصَّالَةٌ** diye adlandırılır. (TA.)

**مُحَصَّلٌ**
**مُحَصَّلٌ** محصل : **حَاصِلٌ**’e bak.

**مُحَصِّلٌ**
**مُحَصِّلٌ** محصل Madenin taşından gümüşü [ve altını] arıtıp çıkaran kimse. (TA.) Ve **مُحَصِّلَةٌ** madenin toprağını ( **تُحَصِّلُ** ) [altın yahut gümüş çıkarmak amacıyla] ayıran kadın. (S, K.)

**مَحْصُولٌ**
**مَحْصُولٌ** محصول : **حَاصِلٌ**’e bak: ve ayrıca 2’ye de bak.

**مُحَوْصَلٌ**
**مُحَوْصَلٌ** محوصل (K) ve **مُحَوْصِلٌ**, (K, TA,) yahut ↓ **مُحْصَوْصِلٌ**, (K’nin MS nüshamda böyle,) yahut **مُحْصَوْصِلٌ**, (CK’de böyle,) Alt karın kısmı, göbeğine yakın yerde, hamile kadın gibi çıkıntılı olan kimse: (K:) M’de de böyledir. (TA.)

**مُحْصَوْصِلٌ**
**مُحْصَوْصِلٌ** محصوصل, yahut **مُحْصُوصَلٌ**: hemen önce gelene bak.
