# حطط — es-Sıhâh

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AD%D8%B7%D8%B7/sozluk/sihah
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%AD%D8%B7%D8%B7/entries/sihah

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [حطط](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AD%D8%B7%D8%B7.md)
- es-Sıhâh: Cevherî · 10. yy

## Madde başı: حطط

حَطَّ الرَحْلَ والسرجَ والقوسَ. وحَط، أي نزل. والمَحَطُّ: المنزِلُ. وانْحِطَّ السعرُ وغيره. وتقول: اسْتَحَطَّني فلانٌ من الثمن شيئاً، والحَطيطَةُ كذا وكذا من الثمن. وقوله تعالى: "حِطَّةٌ"، أي حُطَّ عنَّا أوزارَنا. ويقال: هي كلمةٌ أُمِرَ بها بنو إسرائيلَ لو قالوها لَحُطَّتْ أوزارُهُمْ. وحَطَّهُ، أي حَدَرَهُ. والحَطوطُ الحدورُ. والحَطوطُ: النجيبةُ السريعةُ. وجاريةٌ مَحْطوطضةُ المَتْنَيْنِ، أي ممدودةٌ مستويةٌ. قال الشاعر:
بَيْضاءُ مَحْطوطَةُ المَتْنَيْنِ بَهْكَنَةٌ		رَيّا الرَوادِفِ لم تُمْغِلْ بأولادِ
وحَطَّ البعيرٌ في السير حِطاطاً: اعتمد في زِمامه. ورجلٌ حُطائِطٌ بالضم، أي صغيرٌ. قال أبو عمرو: انْحَطَّتِ الناقةُ في سيرها أي أسرعتْ. والحَطاطُ بالفتح: شبيهٌ بالبثور يكون حَور الحوقِ. الواحدةُ حَطاَطَةٌ. وربَّما كانت في الوجه ومنه قول الهُذَلي:
وَوَجْهٍ قد جَلَوْتُ أُمَـيمَ صـافٍكَقَرْنِ الشمسِ ليس بذي حَطاطِ
والحَطاطُ أيضاً: زُبْدُ اللبن. والمِحَطُّ بالكسر: الذي يُوشَم به، ويقال هو الحديدة التي كتكون مع الخرَّازين ينقُشون بها الأديمَ. قال الشاعر:
كَأَنّ مِحَطَّأ فـي يَدَيْ حـارِثِـيَّةٍصَناعٍ عَلَتْ منِّي به الجلدَ من عَلُ

### Türkçe

**حَطَّ** **الرَحْلَ** ve **السرجَ** ve **القوسَ**: (bunları) indirdi. Ve **حَط**, yani indi. Ve **المَحَطُّ**: konak, menzil. Ve **انْحِطَّ** fiyat ve başkası. Ve dersin ki: Falanca, fiyattan bana bir şey **اسْتَحَطَّ** etti; ve **الحَطيطَةُ** fiyattan şöyle şöyle (bir miktar)dır. Ve Yüce Allah’ın sözü: **"حِطَّةٌ"**, yani: bizden yüklerimizi indir. Ve denilir: O, İsrailoğullarına emrolunmuş bir kelimedir; onu söyleselerdi, yükleri elbette indirilirdi. Ve onu **حَطَّهُ**, yani onu aşağı indirdi. Ve **الحَطوطُ**: inişlerdir. Ve **الحَطوطُ**: hızlı soylu deve. Ve **جاريةٌ مَحْطوطضةُ المَتْنَيْنِ**, yani uzatılmış, düzgün (olan). Şair dedi ki:
بَيْضاءُ مَحْطوطَةُ المَتْنَيْنِ بَهْكَنَةٌ		رَيّا الرَوادِفِ لم تُمْغِلْ بأولادِ

Ve deve yürüyüşte **حَطَّ** etti, **حِطاطاً**: yularına dayandı. Ve bir adam **حُطائِطٌ** (ötre ile), yani küçük. Ebû Amr dedi ki: Devenin yürüyüşünde **انْحَطَّتِ** (yani) hızlandı. Ve **الحَطاطُ** (fetha ile): kabarcıklara benzer, göz çukurunun çevresinde olur. Bir tanesi **حَطاَطَةٌ**dur. Ve bazen yüzde olur; ondan Hüzelî’nin sözü:
وَوَجْهٍ قد جَلَوْتُ أُمَـيمَ صـافٍكَقَرْنِ الشمسِ ليس بذي حَطاطِ

Ve **الحَطاطُ** ayrıca: sütün köpüğü. Ve **المِحَطُّ** (kesra ile): onunla dövme yapılan şey; ve denilir ki o, saraçlarla birlikte bulunan demirdir; onunla deriyi nakşederler. Şair dedi ki:
كَأَنّ مِحَطَّأ فـي يَدَيْ حـارِثِـيَّةٍصَناعٍ عَلَتْ منِّي به الجلدَ من عَلُ
