# حظو — Lane's Lexicon

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AD%D8%B8%D9%88/sozluk/lexicon
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%AD%D8%B8%D9%88/entries/lexicon

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [حظو](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AD%D8%B8%D9%88.md)
- Lane's Lexicon: Edward W. Lane · 19. yy

## Madde başı: حظو

حَظِيَتْ عِنْدَ زَوْجِهَا
1 حَظِيَتْ عِنْدَ زَوْجِهَا حظيت عند زوجها , (S, K, * TA,) aor. حَظَوَ , (K,) inf. n. حُظْوَةٌ and حِظْوَةٌ and حِظَةٌ, (S, TA,) She was, or became, fortunate, or happy, with her husband; near to his heart; in favour with him, or beloved by him; (K, * TA;) as also ↓ احتظت: and حَظِىَ هُوَ عِنْدَهَا [he was, or became, fortunate, or happy, with her; &c.]; as also ↓ احتظى. (K, * TA.) And حَظِىَ عِنْدَ النَّاسِ, aor. and inf. n. as above, He was, or became, in favour with, or beloved by, and in high estimation with, the people, or men. (Msb.) And حَظِىَ عِنْدَ الأَمِيرِ and بِهِ ↓ احتظى [He was, or became, in favour, and high estimation, or an occupant of a high place, with the prince, or commander:] both signify the same. (S, TA.) And حَظِىَ بِكَذَا He was, or became, fortunate by means of such a thing. (MA.) [In the vulgar dial., He acquired, or obtained, such a thing.] -A2- حَظَا, aor. يَحْظُو, (K,) inf. n. حَظْوٌ, (TA,) He went in a gentle, or leisurely, manner, such as is termed حُظَيَّا. (K.)

احظاهُ
4 احظاهُ احظاه احظاة أحظاه حظي It [or he] caused him [to be fortunate or happy, to be in favour or to be beloved, or] to occupy a high place or rank [in the estimation of another or others]. (Har p. 379.) ― -b2- [He favoured him, بِكَذَا with such a thing: for] احظى also signifies تَفَضَّلَ trans. by means of عَلَى. (Har p. 687.) ― -b3- And أَحْظَيْتُهُ عَلَى فُلَانٍ I preferred him above such a one. (S, TA.) [See also 4 in art. حظ.]

8 اـِحْتَظَوَ see 1, in three places.

حِظَةٌ
حِظَةٌ حظ حظه حظة : see حُظْوَةٌ.

حَظْوٌ
حَظْوٌ حظو , or حِظْوٌ: see حُظْوَةٌ.

حَظٍ
حَظٍ حظ : see حَظِىٌّ. *

حِظًى
حِظًى حظ حظى حظي حظيي , or حِظًا; see حُظْوَةٌ.

حَظْوَةٌ
حَظْوَةٌ حظوه حظوة حظي : see حُظْوَةٌ. -A2- Also, (S, K,) and ↓ حُظْوَةٌ (K) and ↓ حِظْوَةٌ, (MF, TA,) A small arrow, (S, K,) a cubit in length, (S,) with which children play, (K,) and with which they learn to shoot: (TA:) and any rod, or twig, growing upon the stock (أَصْل) of a tree, that has not yet become strong: (K:) pl. (in both senses, TA) حِظَآءٌ and حَظَوَاتٌ. (S, K.) The dim. ↓ حُظَيَّةٌ signifies Such an arrow having no head: the pl. is حُظَيَّاتٌ: (S:) and [hence,] اـِحْدَي حُظَيَّاتِ لُقْمَانَ One of the [small headless] arrows of Lukmلn, the son of 'ءd, is a prov., applied to him who is known for evil conduct, and from whom proceeds (S, K) something, (S,) or some good act. (K. [See Freytag's Arab. Prov. i. 52.])

حُظْوَةٌ
حُظْوَةٌ حظوه حظوة حظي and ↓ حِظْوَةٌ (K) and ↓ حَظْوَةٌ (Th, MF) and ↓ حِظَةٌ, (K,) [all, except the third, said to be inf. ns. of حَظِىَ and حَظِيَتْ, A state of fortunateness or happiness; nearness to the heart; a state of favour, of being beloved, or of being in high estimation; (see 1;)] high rank or standing, in the estimation of another or others; (K, TA;) and ideal nearness: or rank, station, or dignity, and advancement in the favour of a man of power or authority, and the like: (TA:) and a good share of the means of subsistence: (K:) pl. حِظًا and حِظَآءٌ: (K:) and ↓ حِظًى [or حِظًا] signifies the same as حظوة; (IAmb, TA;) or the same as ↓ حَظْوٌ, (so in some copies of the K, in art. حظى,) or ↓ حِظْوٌ, (so in other copies of the K and in the TA,) mentioned by Sgh, on the authority of Fr, (TA,) i. e. the same as حَظٌّ [good fortune, &c.]: (Ibn-Buzurj, K:) pl. أَحْظٍ, and pl. pl. أَحْاظٍ. (K.) Accord. to AZ, one says, اـِنَّهُ لَذُو حُظْوَةٍ فِيهِنَّ and عِنْدَهُنَّ [Verily he is a possessor of fortunateness, &c., among them and in their estimation; i. e., among those women and in the estimation of those women]; and he adds that one does not say this except in relation to a state subsisting between men and women: (TA:) and the mullà 'Alee, in his “ Nلmoos, ” [an Expos. of the Kلmoos,] says that حظوة seems to apply peculiarly to the case of a woman, as it does in the common conventional language: but it is of common application, agreeably with the explanations in the K, as is expressly asserted on the authority of Th and others. (MF.) -A2- See also حَظْوَةٌ.

حِظْوَةٌ
حِظْوَةٌ حظوه حظوة حظي : see حُظْوَةٌ: -A2- and see also حَظْوَةٌ.

حَظِىٌّ
حَظِىٌّ حظ حظى حظي حظيي part. n. of حَظِىَ, (Msb,) [Fortunate or happy,] in favour with, or beloved by, and in high estimation with, others; (S, * Msb, TA; *) occupying a high place or rank [in the estimation of another or others]; (S, TA;) and ↓ حَظٍ signifies the same: (Har p. 623:) fem. ↓ حَظِيَّةٌ, (S, Msb, K,) applied to a woman in favour with, or beloved by, and in high estimation with, her husband; (Msb;) pl. حَظَايَا. (S, TA.) You say, ↓ هِىَ حَظِيَّتِى [She is my favourite], and اـِحْدَيِ حَظَايَايَ [one of my favourites]. (S, TA.) For حَظِيَّةٌ, the vulgar say, erroneously, ↓ مَحْظِيَّة; [meaning thereby A concubine; in which sense حَظِيَّةٌ is used by late writers;] and making the pl. مَحَاظِى, which is also wrong. (TA.) Hence the prov., فَلَا أَلِيَّةً ↓ اـِلَّا حَظِيَّةً, (S, K, TA,) explained in art. الو. ― -b2- الحَظِىُّ also is applied to The eighth of the horses that are started together in a race. (Ham p. 46.)

حَظِيَّةٌ
حَظِيَّةٌ حظ حظي حظيه حظية : see what next precedes, in three places.

حُظَيَّةٌ
حُظَيَّةٌ حظ حظي حظيه حظية : see حَظْوَةٌ.

حُظَيَّا
حُظَيَّا حظي حظيا A certain gentle, or leisurely, manner of going. (K.)

هُوَ أَخْظَى مِنْهُ
هُوَ أَخْظَى مِنْهُ ذ He is nearer to him, [or more in favour with him, more beloved and esteemed by him,] and more fortunate or happy [with him]. (TA.) [It may also mean He is nearer, or more in favour, &c., than he.]

مَحْظِيَّةٌ
مَحْظِيَّةٌ محظي محظيه محظية : see حَظِىٌّ.

### Türkçe

**حَظِيَتْ عِنْدَ زَوْجِهَا**
1 **حَظِيَتْ عِنْدَ زَوْجِهَا** (S, K, * TA,) muzârîsi **حَظَوَ** , (K,) mastarı **حُظْوَةٌ** ve **حِظْوَةٌ** ve **حِظَةٌ**, (S, TA,) O, kocası yanında bahtlı oldu yahut oldu; onun kalbine yakın; onun yanında gözde yahut onun tarafından sevilmiş; (K, * TA;) bunun gibi ↓ **احتظت**: ve **حَظِىَ هُوَ عِنْدَهَا** [o, onun yanında bahtlı oldu yahut oldu; vb.]; bunun gibi ↓ **احتظى**. (K, * TA.) Ve **حَظِىَ عِنْدَ النَّاسِ**, muzârîsi ve mastarı yukarıdaki gibi, O, insanlar yanında gözde oldu yahut oldu, yahut insanlar tarafından sevilmiş oldu, ve insanlar yanında yüksek itibarda oldu. (Msb.) Ve **حَظِىَ عِنْدَ الأَمِيرِ** ve بِهِ ↓ **احتظى** [o, emir yahut kumandan yanında gözde oldu yahut oldu, ve yüksek itibarda oldu, yahut yüksek bir makamın sahibi oldu:] ikisi de aynı mânaya gelir. (S, TA.) Ve **حَظِىَ بِكَذَا** O, böyle bir şey vasıtasıyla bahtlı oldu yahut oldu. (MA.) [Avam lehçesinde, O, böyle bir şeyi edindi yahut elde etti.] -A2- **حَظَا**, muzârîsi **يَحْظُو**, (K,) mastarı **حَظْوٌ**, (TA,) O, **حُظَيَّا** diye adlandırılan yumuşak yahut ağır-ağır bir yürüyüşle yürüdü. (K.)

**احظاهُ**
4 **احظاهُ** It [yahut o] onu [bahtlı yahut mutlu olmaya, gözde olmaya yahut sevilmiş olmaya, yahut] bir başkasının yahut başkalarının nazarında yüksek bir yer yahut rütbe işgal etmeye sebep kıldı. (Har p. 379.) ― -b2- [O, onu, بِكَذَا böyle bir şeyle kayırdı: zira] **احظى** ayrıca **تَفَضَّلَ** (عَلَى ile geçişli) mânasına gelir. (Har p. 687.) ― -b3- Ve **أَحْظَيْتُهُ عَلَى فُلَانٍ** Ben onu falancanın üstüne tercih ettim. (S, TA.) [Ayrıca حظ maddesinde 4’e de bak.]

8 **اـِحْتَظَوَ**: 1’e bak, üç yerde.

**حِظَةٌ**
**حِظَةٌ**: **حُظْوَةٌ**’ye bak.

**حَظْوٌ**
**حَظْوٌ** yahut **حِظْوٌ**: **حُظْوَةٌ**’ye bak.

**حَظٍ**
**حَظٍ**: **حَظِىٌّ**’ye bak. *

**حِظًى**
**حِظًى** yahut **حِظًا**; **حُظْوَةٌ**’ye bak.

**حَظْوَةٌ**
**حَظْوَةٌ**: **حُظْوَةٌ**’ye bak. -A2- Ayrıca, (S, K,) ve ↓ **حُظْوَةٌ** (K) ve ↓ **حِظْوَةٌ**, (MF, TA,) küçük bir ok; (S, K,) bir arşın uzunluğunda; (S,) çocukların onunla oynadığı; (K,) ve onunla atmayı öğrendikleri: (TA:) ve bir ağacın gövdesi (أَصْل) üzerinde biten, henüz kuvvetlenmemiş her değnek yahut ince dal: (K:) çoğulu (iki mânada da, TA) **حِظَآءٌ** ve **حَظَوَاتٌ**. (S, K.) Küçültmesi ↓ **حُظَيَّةٌ**, başı olmayan böyle bir ok mânasına gelir: çoğulu **حُظَيَّاتٌ**’tır: (S:) ve [bundan dolayı,] **اـِحْدَي حُظَيَّاتِ لُقْمَانَ** ‘Âd’ın oğlu Lukmân’ın [küçük başsız] oklarından biri; bir darb-ı meseldir; kötü davranışla bilinen ve kendisinden (S, K) bir şeyin (S,) yahut bir iyi fiilin (K) çıktığı kimseye uygulanır. (K. [Freytag’s Arab. Prov. i. 52’ye bak.])

**حُظْوَةٌ**
**حُظْوَةٌ** ve ↓ **حِظْوَةٌ** (K) ve ↓ **حَظْوَةٌ** (Th, MF) ve ↓ **حِظَةٌ**, (K,) [üçüncüsü hariç hepsi, **حَظِىَ** ve **حَظِيَتْ**’in mastarları denilmiştir, bahtlılık yahut mutluluk hâli; kalbe yakınlık; gözde olma, sevilmiş olma, yahut yüksek itibarda olma hâli; (1’e bak;)] bir başkasının yahut başkalarının nazarında yüksek rütbe yahut mevki; (K, TA;) ve ideal yakınlık: yahut rütbe, makam yahut haysiyet, ve kudret yahut otorite sahibi bir adamın ve benzerinin nezdinde gözde olmada ilerleme: (TA:) ve geçim vasıtalarından iyi bir pay: (K:) çoğulu **حِظًا** ve **حِظَآءٌ**: (K:) ve ↓ **حِظًى** [yahut **حِظًا**] **حظوة** ile aynı mânaya gelir; (IAmb, TA;) yahut ↓ **حَظْوٌ** ile aynı mânaya gelir, (K’nın bazı nüshalarında, حظى maddesinde böyle,) yahut ↓ **حِظْوٌ** (K’nın diğer nüshalarında ve TA’da böyle,) Sgh tarafından Fr’den naklen zikredilmiştir, (TA,) yani **حَظٌّ** ile aynı mânaya gelir [iyi talih, vb.]: (Ibn-Buzurj, K:) çoğulu **أَحْظٍ**, ve çoğulun çoğulu **أَحْاظٍ**. (K.) AZ’ye göre, şöyle denir: **اـِنَّهُ لَذُو حُظْوَةٍ فِيهِنَّ** ve **عِنْدَهُنَّ** [Şüphesiz o, onların arasında ve onların nazarında bahtlılığın vb. sahibidir; yani o kadınların arasında ve o kadınların nazarında]; ve o ekler ki, bu ancak erkeklerle kadınlar arasında mevcut bir hâle nispetle söylenir: (TA:) ve molla ‘Alee, “Nلmoos”unda [Kلmoos’un bir açıklaması], **حظوة**’nin, örfî umumî dilde olduğu gibi, özellikle kadının hâline mahsus göründüğünü söyler: fakat K’daki açıklamalara uygun olarak umumî kullanımlıdır; Th ve başkaları otoritesiyle açıkça böyle olduğu belirtilmiştir. (MF.) -A2- Ayrıca **حَظْوَةٌ**’ye de bak.

**حِظْوَةٌ**
**حِظْوَةٌ**: **حُظْوَةٌ**’ye bak: -A2- ve ayrıca **حَظْوَةٌ**’ye de bak.

**حَظِىٌّ**
**حَظِىٌّ**, **حَظِىَ**’nin ism-i fâilidir, (Msb,) [bahtlı yahut mutlu,] başkaları yanında gözde yahut sevilmiş, ve başkaları yanında yüksek itibarda; (S, * Msb, TA; *) bir başkasının yahut başkalarının nazarında yüksek bir yer yahut rütbe işgal eden; (S, TA;) ve ↓ **حَظٍ** aynı mânaya gelir: (Har p. 623:) müennesi ↓ **حَظِيَّةٌ**, (S, Msb, K,) kocası yanında gözde yahut sevilmiş ve yüksek itibarda olan kadına söylenir; (Msb;) çoğulu **حَظَايَا**. (S, TA.) Şöyle dersin: ↓ **هِىَ حَظِيَّتِى** [O benim gözdemdir], ve **اـِحْدَيِ حَظَايَايَ** [gözdelərimden biri]. (S, TA.) **حَظِيَّةٌ** için avam, yanlış olarak, ↓ **مَحْظِيَّة** der; [bununla bir câriye mânasını kasteder; bu mânada **حَظِيَّةٌ** geç dönem yazarlarınca kullanılır;] ve çoğulunu **مَحَاظِى** yapar; bu da yanlıştır. (TA.) Bundan dolayı darb-ı mesel: **فَلَا أَلِيَّةً** ↓ **اـِلَّا حَظِيَّةً**, (S, K, TA,) الو maddesinde açıklanmıştır. ― -b2- **الحَظِىُّ** ayrıca, bir yarışta birlikte koşturulan atların sekizincisine de söylenir. (Ham p. 46.)

**حَظِيَّةٌ**
**حَظِيَّةٌ**: bir önce gelen şeye bak, üç yerde.

**حُظَيَّةٌ**
**حُظَيَّةٌ**: **حَظْوَةٌ**’ye bak.

**حُظَيَّا**
**حُظَيَّا**: yürüyüşün belirli bir yumuşak yahut ağır-ağır tarzı. (K.)

**هُوَ أَخْظَى مِنْهُ**
**هُوَ أَخْظَى مِنْهُ** O, ona daha yakındır, [yahut onun yanında daha gözde, onun tarafından daha sevilmiş ve onun nazarında daha itibarlıdır,] ve onunla daha bahtlı yahut mutludur. (TA.) [Ayrıca, O, ondan daha yakın, yahut daha gözde, vb. mânasına da gelebilir.]

**مَحْظِيَّةٌ**
**مَحْظِيَّةٌ**: **حَظِىٌّ**’ye bak.
