# حفز — Lane's Lexicon

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AD%D9%81%D8%B2/sozluk/lexicon
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%AD%D9%81%D8%B2/entries/lexicon

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [حفز](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AD%D9%81%D8%B2.md)
- Lane's Lexicon: Edward W. Lane · 19. yy

## Madde başı: حفز

حَفَزَهُ
1 حَفَزَهُ حفز حفزه حفزة , aor. حَفِزَ , (S, K,) inf. n. حَفْزٌ, (S,) He hastened, or hurried, or incited, him, or it, from behind, either by driving or otherwise: this is the primary signification. (TA.) You say, حَفَزَهُ عَنِ الأَمْرِ, (K,) aor. and inf. n. as above, (IDrd, TA,) He hastened, or hurried, and urged, him away from the thing or affair. (IDrd, K, * TA.) ― -b2- He pushed him, or it, from behind. (S, K.) [Hence,] حَفَزَ اللَّيْلُ النَّهَارَ, (K,) aor. as above, (S,) and so the inf. n., (TA,) (assumed tropical:) The night urged on the day. (S, K, TA.) ― -b3- He put in motion, and disturbed, or removed, him, or it. (Mgh.) ― -b4- He thrust him, or pierced him, بِالرُّمْحِ with the spear. (S, K.) ― -b5- [Hence,] حَفَزَ signifies also (assumed tropical:) Inivit feminam. (Sgh, K.) ― -b6- حَفَزُوا عَلَيْنَا الخَيْلَ وَالرِّكَابَ They poured upon us [the horses and the camels with their riders]. (Shujلa El-Aarلbee, TA.)

5 تَحَفَّزَ see 8, in two places.

احتفز
8 احتفز احتفز أحتفز ٱحتفز He urged, or pressed forward, and strove, in his gait, or pace; (IAar, K;) [and so ↓ تحفّز: see الدَّوَالِيكُ, in art. دلك; and دَوَالَيْكَ, in art. دول.] ― -b2- He sat upright, not in an easy posture; syn. اِسْتَوْفَزَ; as also ↓ تحفّز. (K.) [See the part. n., below.] ― -b3- He drew himself together (تَضَامَّ) in his prostration and sitting. (K.) It is said in a trad. of 'Alee, اـِذَا صَلَّتِ المَرْأَةُ فَلْتَحْتَفِزْ When the woman prays, let her draw herself together in her sitting and prostration, (S, Mgh, * TA,) and not put her arms apart from her sides, like the man. (S, TA.) ― -b4- He settled himself in a sitting posture upon his buttocks: (En-Nadr, K:) or upon his knees, as though he would rise: (TA:) or he was uneasy, and raised himself, being vexed, or disquieted by grief: (IAth:) or he desired to rise and to lay violent hands upon a thing, while sitting. (TA.)

مُحْتَفِزٌ
مُحْتَفِزٌ محتفز Hasting; (TA;) sitting upright, not in an easy posture, (مُسْتَوْفِزٌ, S, Mgh, TA,) desiring to rise, not sitting firmly upon the ground. (TA.)

### Türkçe

حَفَزَهُ
1 **حَفَزَهُ** **حفز** **حفزه** **حفزة** , aor. **حَفِزَ** , (S, K,) inf. n. **حَفْزٌ**, (S,) O, onu yahut onu, arkadan, ister sürerek ister başka türlü, acele ettirdi, yahut hızlandırdı, yahut sevk etti: bu, aslî anlamdır. (TA.) Şöyle dersin, **حَفَزَهُ عَنِ الأَمْرِ**, (K,) aor. ve inf. n. yukarıdaki gibi, (IDrd, TA,) O, onu, şeyden yahut işten uzaklaştırarak acele ettirdi, yahut hızlandırdı, ve sevk etti. (IDrd, K, * TA.) ― -b2- O, onu yahut onu, arkadan itti. (S, K.) [Bundan dolayı,] **حَفَزَ اللَّيْلُ النَّهَارَ**, (K,) aor. yukarıdaki gibi, (S,) ve inf. n. de böyledir, (TA,) (mecaz kabul edilerek:) Gece, gündüzü sevk etti. (S, K, TA.) ― -b3- O, onu yahut onu, harekete koydu, ve rahatsız etti, yahut yerinden etti. (Mgh.) ― -b4- O, onu, **بِالرُّمْحِ** mızrak ile dürttü, yahut deldi. (S, K.) ― -b5- [Bundan dolayı,] **حَفَزَ** ayrıca (mecaz kabul edilerek:) Kadına yaklaştı. (Sgh, K.) ― -b6- **حَفَزُوا عَلَيْنَا الخَيْلَ وَالرِّكَابَ** Onlar, üzerimize [atları ve binicileriyle develeri] boşalttılar. (Shujلa El-Aarلbee, TA.)

5 **تَحَفَّزَ** iki yerde, 8’e bak.

احتفز
8 **احتفز** **احتفز** **أحتفز** **ٱحتفز** O, yürüyüşünde yahut adımında, ileri sevk etti, yahut ileri bastırdı, ve çabaladı; (IAar, K;) [ve böylece ↓ **تحفّز**: **الدَّوَالِيكُ**’a bak, **دلك** maddesinde; ve **دَوَالَيْكَ**’a, **دول** maddesinde.] ― -b2- O, rahat bir oturuşta olmayarak dik oturdu; eş anlamlısı **اِسْتَوْفَزَ**; ve ayrıca ↓ **تحفّز**. (K.) [Aşağıda, ism-i fâile bak.] ― -b3- O, secdesinde ve oturuşunda kendini topladı (**تَضَامَّ**). (K.) ‘Alî’nin bir rivayetinde şöyle denilmiştir, **اـِذَا صَلَّتِ المَرْأَةُ فَلْتَحْتَفِزْ** Kadın namaz kıldığı zaman, oturuşunda ve secdesinde kendini toplasın, (S, Mgh, * TA,) ve kollarını, erkek gibi, yanlarından ayırmasın. (S, TA.) ― -b4- O, oturuş vaziyetinde kalçaları üzerine yerleşti: (En-Nadr, K:) yahut kalkacakmış gibi dizleri üzerine: (TA:) yahut o, huzursuz oldu, ve kendini yükseltti, keder ile sıkıntıya uğratılmış yahut rahatsız edilmiş olarak: (IAth:) yahut o, otururken, bir şeye kalkmayı ve ona şiddetle el uzatmayı istedi. (TA.)

مُحْتَفِزٌ
**مُحْتَفِزٌ** **محتفز** Acele eden; (TA;) rahat bir oturuşta olmayarak dik oturan, (**مُسْتَوْفِزٌ**, S, Mgh, TA,) kalkmayı isteyen, yere sağlamca oturmayan. (TA.)
