# حفس — Tâcü'l-Arûs

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AD%D9%81%D8%B3/sozluk/tac
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%AD%D9%81%D8%B3/entries/tac

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [حفس](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AD%D9%81%D8%B3.md)
- Tâcü'l-Arûs: Zebîdî · 18. yy

## Madde başı: حفس

الحيفس، كهزبر: الغليظ القصير، عن ابن السكيت. والضخم لا خير عنده، كالحيفساء، بالفتح ممدود، عن ابن دريد، والحفيساء، مهموز غير ممدود، والحفاسي، ضبطه الصاغاني بالضم، والحيفسي، بكسر الحاء وفتح التحتية وسكون الفاء وكسر السين وياء النسبة، كما ضبطه الصاغاني، وهما عن ابن عباد. وفي اللسان: رجل حيفس وحيفس، كهزبر وصيقل، وحيفسأ مثل حفيتإ، على فعيلل، وحفيسي: قصير سمين، عن الأصمعي، وقيل: قصير لئيم الخلقة، ضخم لا خير عنده. والأكول البطين، عن ابن عباد. قال الأصمعي: إذا كان مع القصر سمن، قيل: رجل حفيسأ وحفيتأ، بالتاء، قال الأزهري: أرى التاء مبدلة من السين، كما قالوا: انحتت أسنانه وانحست، وقال ابن السكيت: رجل حفيسأ وحفيتأ بمعنى واحد، ونقل الصاغاني عن ابن دريد رجل حيفسى: ضخم لا خير عنده، وكذلك الحيفسي والحفاسي. ونقل عن أبي سعيد: رجل حيفسأ ضخم. الحيفس: الذي يغضب ويرضى من غير شيء. الحيفس، كصقيل، وضبطه الصاغاني كهزبر مثل الأول: المغضب. التحيفس: التحرك على المضجع والتحلحل، الأخير عن ابن عباد. حفس يحفس، من حد ضرب: أكل بنهمة.

### Türkçe

**الحيفس**, **كهزبر**: kalın kısa olan; İbnü’s-Sikkît’ten. Ve yanında hayır olmayan iri; **كالحيفساء**; fetha ile, uzatılmış; İbn Düreyd’den. Ve **الحفيساء**, hemzeli, uzatılmamış. Ve **الحفاسي**; Sâgânî onu damme ile ضبط etti. Ve **الحيفسي**; **الحاء**’ın kesri, **التحتية**’nin fethası, **الفاء**’ın sükûnu, **السين**’in kesri ve nisbet **ياء**’ı ile; Sâgânî’nin ضبط ettiği üzere. Ve ikisi de İbn Abbâd’dandır. Ve Lisân’da: **رجل حيفس وحيفس**, **كهزبر وصيقل**; ve **حيفسأ** **مثل حفيتإ**, **على فعيلل**; ve **حفيسي**: kısa şişman; Asmaî’den. Ve denildi ki: yaratılışı kısa, alçak; iri, yanında hayır yok. Ve obur, göbekli; İbn Abbâd’dan. Asmaî dedi: kısalıkla beraber şişmanlık olursa, “**رجل حفيسأ وحفيتأ**”, **بالتاء** denir. Ezherî dedi: ben **التاء**’yı **السين**’den بدل edilmiş görüyorum; nitekim “**انحتت أسنانه**” ve “**انحست**” dediler. İbnü’s-Sikkît dedi: “**رجل حفيسأ وحفيتأ**” tek bir mânâdadır. Sâgânî, İbn Düreyd’den nakletti: “**رجل حيفسى**”: iri, yanında hayır yok; **وكذلك الحيفسي والحفاسي**. Ve Ebû Saîd’den nakletti: “**رجل حيفسأ**” iri. **الحيفس**: bir şey olmaksızın öfkelenen ve razı olan. **الحيفس**, **كصقيل**; Sâgânî onu **كهزبر** gibi, ilkinin misli olarak ضبط etti: öfkelendirilen. **التحيفس**: yatak üzerinde hareket etmek ve yerinden çözülmek; sonuncusu İbn Abbâd’dan. **حفس يحفس**, **من حد ضرب**: iştahla yedi.
