# حفظ — Esâsü'l-Belâğa

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AD%D9%81%D8%B8/sozluk/esas
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%AD%D9%81%D8%B8/entries/esas

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [حفظ](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AD%D9%81%D8%B8.md)
- Esâsü'l-Belâğa: Zemahşerî · 12. yy

## Madde başı: حفظ

ح ف ظ
هو من الحفاظ وهم الكرام الحفظة‏.‏
واستحفظه مالاً أو سراً ‏"‏ بما استحفظوا من كتاب الله ‏"‏ وحافظ على الشيء‏.‏
وهو محافظ علـى سبحـة الضحـى‏:‏ مواظـب عليهـا ‏"‏ حافظـوا علـى الصلـوات ‏"‏ واحتفـظ بالشـيء وتحفـظ بـه‏:‏ عنـي بحفظـه واحتفـظ بمـا أعطيتـك فإن له شأناً‏.‏
وعليك بالتحفظ من الناس وهو التوقي‏.‏
وحفظه القرآن‏.‏
وهو حفيظ عليه‏:‏ رقيب‏.‏
وتقلدت بحفيظ الـدر أي بمحفوظـه ومكنونـه لنفاستـه‏.‏
وهـو مـن أهـل الحفيظـة والحفظـة وهم أهل الحفائظ والمحفظات وهي الحمية والغضب عند حفظ الحرمة‏.‏
وفي المثل‏:‏ ‏"‏ المقدرة تذهب الحفيظة ‏"‏ يضرب في وجوب العفو عند المقدرة‏.‏
وقال الحطيئة‏:‏ يسوسون أحلامـاً بعيـداً أناتهـا وإن غضبوا جاء الحفيظة والجد وقال العجاج‏:‏ وحفظة أكنها ضميري أخوك الذي لا تملك الحس نفسه وترفض عند المحفظات الكتائف ويقولون‏:‏ ألك محفظة أي حرمة تحفظك أي تغضبك يقال أحفظه كذا أي أغضبه‏.‏
واذهب في حفيظة‏:‏ في تقية وتحفظ‏.‏
قال عمر بن أبي ربيعة‏:‏ وقالت لأختيها اذهبا في حفيظة فزورا أبا الخطاب سراً فسلما ومن المجاز‏:‏ طريق حافظ‏:‏ واضح‏.‏
قال النضر‏:‏ هو البين يستقيم لك ما استقمت له مثل محز العنق فأما الطريق الذي يقود اليومين ثم ينقطع فليس بحافظ‏.‏

### Türkçe

ح ف ظ
O, **الحفاظ**’dandır; onlar, kerem sahipleri **الحفظة**’dir.
Ve ondan, bir malı yahut bir sırrı ona emanet etti: “Allah’ın kitabından emanet edildikleri şey ile”; ve bir şey üzerine muhafaza etti.
Ve o, kuşluk tesbihi üzerine muhafaza edicidir: ona devam edicidir: “Namazlar üzerine muhafaza edin”; ve bir şeyi sakladı ve onunla sakındı: onu korumaya ihtimam gösterdi; ve sana verdiğim şeyi sakla; çünkü onun bir şanı vardır.
Ve sana, insanlardan sakınma gerekir; o, sakınmadır.
Ve onu Kur’an korudu.
Ve o, onun üzerinde **حفيظ**’tir: gözetleyici.
Ve **حفيظ** inciyi, yani onun korunmuşunu ve gizlenmişini, kıymetliliği sebebiyle boynuma taktım.
Ve o, **الحفيظة** ve **الحفظة** ehlindendir; onlar, **الحفائظ** ve **المحفظات** ehlidir; o da, hürmetin korunması sırasında hamiyet ve öfkedir.
Ve meselde: “Güç yetirme **الحفيظة**’yi giderir”; güç yetirme halinde affın vacip oluşu hakkında darb-ı mesel yapılır.
Ve **الحطيئة** dedi:
Uzak olan ağırbaşlılığını idare ederler;
Öfkelenseler **الحفيظة** ve ciddiyet gelir.
Ve **العجاج** dedi:
Ve **حفظة**; onu içime gizledi, vicdanım;
Kardeşin odur ki, duyuyu kendine malik olamaz;
Ve **المحفظات** sırasında omuzlar geri çekilir.
Ve derler: Senin bir **محفظة**’n var mı? yani seni koruyan bir hürmet; yani seni öfkelendiren. “Onu şöyle **أحفظه**” denir; yani onu öfkelendirdi.
Ve **حفيظة** içinde git: bir takiyye ve sakınma içinde.
**عمر بن أبي ربيعة** dedi:
Ve iki kız kardeşine dedi: **حفيظة** içinde gidin;
Gizlice Ebû’l-Hattâb’ı ziyaret edin de selam verin.
Ve mecazdandır: **طريق حافظ**: açık.
**النضر** dedi: O, apaçıktır; sen ona dosdoğru oldukça, o da sana dosdoğru olur; boynun oyuntusu gibi. Ama iki gün sevk eden sonra kesilen yol ise **حافظ** değildir.
